Bakı –Tbilisi - Qars: iri nəqliyyat layihəsinin perspektivləri

Azərbaycan, Bakı, 07 oktyabr/TrendCaptial, müxbir S.Əliyev/ Bakı - Tbilisi - Qars marşrutu üzrə yeni dəmir yolu əlaqəsinin tikintisi layihəsinin realizəsi xeyli sürətlənə bilər. Gürcü - osetin münaqişəsi başa çatdıqdan sonra bu nəqliyyat dəhlizi Qafqazdan və Qafqaz vasitəsilə Asiyadan yüklərin Aralıq dənizinə və əksinə çatdırılması üçün yeganə yol olacaq.

Bu marşrut üzrə əlaqənin açılması üçün Gürcüstanda 29 kilometrlik dəmir yolu xəttinin (Türkiyə sərhədinədək) və Türkiyədə 76 kilometrlik xəttin tikintisi lazımdır. Bu xəttin yaradılması Azərbaycan - Gürcüstan - Türkiyə nəqliyyat dəhlizi üzrə yük axınını xeyli artırmağa imkan verəcək.

"Mərməray" layihəsi çərçivəsində Türkiyədə sualtı tunelin tikintisi bu nəqliyyat dəhlizini Avropa ilə birləşdirməyə imkan verəcək. Bosforun altından çəkilən bu tunelin sualtı hissəsinin uzunluğu 1,3 min kilometr təşkil edəcək və 70 kilometrlik dəmir yolu və yerüstü metronun tərkib hissəsi olacaq. Hər iki layihəni eyni vaxtda - 2011- ci ildə bitirmək nəzərdə tutulur.

Regionda Gürcüstan və Ermənistan vasitəsilə Türkiyəyə gedən daha bir dəmir yolu xətti mövcuddur (hazırda fəaliyyət göstərmir). Əvvəllər bu marşrutla SSRİ və Türkiyə arasında yük dövriyyəsi həyata keçirilirdi. Regiondakı son hadisələrin fonunda bu layihə tərəfdarlarının Tbilisi - Gümrü - Qars marşrutu ilə hərəkətin bərpasının məqsədəuyğunluğu haqqında dəfələrlə səsləndirdikləri bəyanatlar ciddi qəbul olunmur. Gürcü - osetin münaqişəsindən sonra Gürcüstanın ərazi bütövlüyünün bərpasınadək (Abxaziyanın Gürcüstanın tərkibinə qayıtmasınadək) bu layihənin realizəsi mümkün deyil.

Öz növbəsində, Türkiyə 1993 - cü ildə Ermənistanla sərhədləri bağlayıb ki, bu da həmin marşrutla hərəkətin dayanmasına gətirib. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa olunanadək yüklərin Azərbaycandan və ya respublikadan tranzitlə Tbilisi - Gümrü - Qars ilə daşınması da mümkün deyil. Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə əlaqədar Azərbaycan düzəlişlərlə regionda yüklərin daşınması sahəsində iki əsas sazişə qoşulub.

Avropa-Qafqaz-Asiya Dəhlizinin İnkişafı üzrə Beynəlxalq Nəqliyyat haqqında Əsas Çoxtərəfli Sazişə (TRACECA - 1998 - ci ildə imzalanıb) düzəlişdə deyilir ki, "Azərbaycan Respublikası bəyan edir ki, "Avropa - Qafqaz - Asiya Dəhlizinin İnkişafı üzrə Beynəlxalq Nəqliyyat haqqında Əsas Çoxtərəfli Saziş" və Texniki əlavələrindəki hüquq, öhdəlik və Əsasnamələrdən heç biri onun ərazisi vasitəsilə Ermənistan Respublikasının başlanğıc, tranzit və ya son ərazi olduğu daşınmalara qarşı Azərbaycan Respublikası tərəfindən tətbiq edilməyəcək". "Müstəqil Dövlətlər Birliyinin iştirakçısı olan dövlətlərin ərazisi vasitəsilə tranzit qaydası haqqında" sazişdə də analoji düzəliş var.

Beləliklə, bu gün Bakı - Tbilisi - Qars marşrutu üzrə dəmir yolu əlaqəsinin açılması layihəsi regionda yüklərin daşınması üçün daha real və iqtisadi baxımdan məqsədəuyğundur. Bu layihənin iqtisadi səmərəliliyi yüklərin Asiyadan Türkiyəyə və Aralıq dənizi limanlarına və əksinə çatdırılması müddətinin sürətlənməsindən ibarətdir. Bu nəqliyyat dəhlizi üzrə təklif edilən yük daşınmalarının əsas növü konteyner daşınmaları olacaq.

Ekspertlərin proqnozlarına əsasən, Bakı - Tbilisi - Qars dəmir yolu əlaqəsinin işinin birinci mərhələsində (2011) bu marşrutla ildə təxminən 1 mln. sərnişin və 6,5 mln. ton yük daşınacaq. 2034 - cü ildə bu göstərici 3 mln. sərnişin və 18 mln. ton yükədək artacaq.

"Bаkı -Tbilisi -  Qаrs" layihəsi çərçivəsində, yeni 105 kilometrlik dəmir yolu magistralı qolunun tikintisi planlaşdırılır. Onun 76 kilometri Türkiyə, 29 kilometri Gürcüstan ərazisindən keçəcək. Bundan əlavə, Gürcüstanda buraxma gücünü ildə 15 ton yükə çatdırmaq üçün 183 kilometrlik Axalkalaki - Marabda -Tbilisi dəmir yolu sahəsi yenidən qurulacaq. Axalkalakidə qatarların Gürcüstanda mövcud olan relslərdən Avropa relslərinə keçməsi üçün məntəqə tikmək planlaşdırılır. Layihə $422 мln. , müvafiq infrastruktur nəzərə alınmaqla isə, $600 mln. qiymətləndirilir.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

Türkiyə Futbol Federasiyasının prezidenti koronavirusa yoluxub
Türkiyə Futbol Federasiyasının prezidenti koronavirusa yoluxub
UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinin V turuna yekun vurulub
UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinin V turuna yekun vurulub
Mixael Şumaxerin oğlu Formula 1-də yarışacaq
Mixael Şumaxerin oğlu Formula 1-də yarışacaq
Loading Bars
Xəbər lenti
ATƏT sədri: Qarabağla bağlı öhdəliklərimizi yerinə yetirmək vaxtı çatıb
Vətən müharibəsində Silahlı Qüvvələrimizin 2783 nəfər hərbi qulluqçusu həlak olub, 1245 nəfər yaralanıb - Müdafiə Nazirliyi
Bakı-Kiyev çarter reysləri açılır
Azərbaycanda Uşaq Məcəlləsi hazırlanacaq
Gəncədə polis koronavirusla mübarizə tədbirlərini gücləndirdi (FOTO)
Prezident İlham Əliyev noyabrın 8-inin Zəfər Günü kimi qeyd edilməsi barədə sərəncam imzalayıb
Zəfər Gününün təsis edilməsi haqqında sərəncam ləğv edilib
ATƏT dərin böhran keçirir - Qurumun sədri
Şəkidə yaşadığı ünvanı tərk edən COVİD-19 xəstəsi barədə araşdırmalara başlanılıb
“Qazax Sement Zavodu” MMC-nin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə yeni təyinat
GUAM PA komitələrinin birgə iclasında Qarabağ məsələsi müzakirə edilib
Cəlilabad və Masallıda daha 2 koronavirus xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Belçika parlamentində ermənipərəst qüvvələrin anti-Azərbaycan səyləri puç oldu - Səfirlik
Zəfər Günü hər il noyabrın 8-də qeyd ediləcək - Prezident Administrasiyası
“Twitter” təhqirlə bağlı qaydaları sərtləşdirib
Suqovuşan və Talış kəndlərində inspektorlar təyin edilib, xidməti post qurulub - DİN (FOTO)
Pandemiya 32 milyondan çox insanın ifrat yoxsulluq həddinə çatmasına səbəb olacaq
Türkiyədən Azərbaycana polad ixracı azalıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Prezidentə məktublar: Yazdığınız Qarabağ salnaməsinin sevinci hər kəsə qürur hissi bəxş edir
Laçının Hüsülü və Malıbəy kəndləri (VİDEO)
Zəngilanda yük maşını aşıb, sürücü ölüb
Qarabağ münaqişəsi birdəfəlik həll edildi - Tarixçi alim
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Zəngilanda növbəti dəfə 400 tut ağacı əkildi (FOTO)
Rusiyada koronavirusa 28 mindən çox şəxs yoluxdu
Əslində Minsk qrupu münaqişəni həll etmək istəməyib - Detallar indi üzə çıxır
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıya gələcək
Qarabağdakı kəhrizlərin əksəriyyəti dağıdılıb və ya qəsdən çirkləndirilib - AMEA-nın vitse-prezidenti
ABŞ-da "Qarabağ Azərbaycandır!" şüarı yazılmış lövhə quraşdırılıb (FOTO)
İlahiyyat İnstitutunun rektoru Avropa Şurası İşçi qrupunun iclasında iştirak edib (FOTO)
Müdafiə naziri Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin komandanı ilə görüşüb
“AccessBank” “The Banker” tərəfindən “İlin bankı” seçilib
Azərbaycanda şəhid ailələrinə dəstək üçün 'Bir millət, bir ürək' təşəbbüsü
Xankəndi şəhəri Qarabağ Regional Ədliyyə İdarəsinin yurisdiksiyasına aiddir - Nazirlik
İsmayıllıda koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Baş infeksionist evdə müalicə olunan xəstələrə xəbərdarlıq edib
Azərbaycanda kompüter təhlükəsizliyi ilə bağlı müraciətlərin sayı azalıb
Əlilliyi olan şəxslərin biznesə başlamasına və sahibkarlıq fəaliyyətinin inkişafına dəstək göstərilir
Bakı Ali Neft Məktəbində Cenevrə Biznes Məktəbi ikili diplomlu MBA proqramı uğurla davam edir (FOTO)
Ağdamda erkən dəmir dövrünə aid saxsı məişət əşyaları aşkarlanıb
Şabranda COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Ermənilərin torpaqlarımızda törətdiyi yanğınlar heyvanların sayının kəskin azalmasına səbəb olub
Yerevanda zavod yanıb
Azərbaycanın peyk xidmətlərinin ixracından gəlirləri artıb
Ötən gün evi tərk edən 2 koronavirus xəstəsi həyatını itirib
"Azərişıq" elektrik enerji itkilərini azaldıb
Azad olumuş ərazilərin qazlaşdırılmasına başlanılıb (VİDEO)
Oğuzda daha bir koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
Azərbaycanda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı artıb
Vəkil Adil İsmayılov koronavirusdan dünyasını dəyişdi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi yeni inkişaf mərhələsinə çıxmağa imkan verəcək - Deputat
Kərbəla şəhərində Qarabağ şəhidlərinin xatirə məclisi keçirilib (FOTO)
BirBank istifadəçiləri onlayn ödənişlər zamanı hədiyyələr qazanacaqlar
Türkiyədə 5 bal gücündə zəlzələ olub
Dövlət Dəniz Agentliyinə yeni mətbuat katibi təyin olunub
Reabilitasiya Müəssisələrində müharibədən zərər çəkənlərə sosial-psixoloji xidmətlər göstərilir
Zərdabda evi tərk edən COVİD-19 xəstəsinə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Ermənistandakı hərbi-siyası böhran “çörək” böhranına çevrilə bilər
Bakıda əlillərin hərəkəti üçün 2200-dən artıq pandus təşkil edilib (FOTO)
Qazi Elçin Səmədov hələlik əməliyyat olunmayıb
Laçın şəhəri (VİDEO)
Azərbaycanın qeyri-neft ixracı artıb
Qazaxıstanda koronavirusdan sağalanların sayı 118 mini keçib
Paşinyan KTMT sammitində belə biabır oldu (VİDEO)
İşğaldan azad edilmiş torpaqların məhsuldarlıq səviyyəsini bilmək üçün qiymətləndirmələr aparılacaq
Dekabrın 3-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Moskvada xəstəxanada yanğın olub, ölənlər var
Ötən sutka ABŞ-da koronavirusdan rekord sayda ölüm halı qeydə alınıb
Türkiyə Futbol Federasiyasının prezidenti koronavirusa yoluxub
Laçında Ağoğlan məbədinin üzərində erməni dilində 26 saxta "tarixi" lövhə yerləşdirilib
Braziliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 175 minə çatır
Çexiyada komendant saatı ləğv edilib
Fransada ötən sutka koronavirusdan 310 nəfər ölüb
Almaniyada karantin yanvarın 10-na qədər uzadıla bilər
UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinin V turuna yekun vurulub
Fransanın sabiq prezidenti Jiskar d'Esten vəfat edib
Ötən sutka Moskvada koronavirusdan 73 nəfər ölüb
Suqovuşana çəkiləcək avtomobil yolunun minalardan təmizlənilməsi əməliyyatı başa çatıb (FOTO)
Türkiyədə əhalinin COVİD-19-a qarşı vaksinasiya ediləcəyi tarix müəyyənləşib
Britaniyada sutka ərzində 16 mindən artıq koronavirusa yoluxma qeydə alınıb
Gürcüstanda parlament seçkilərinin yekun nəticələri dekabrın 3-ü açıqlanacaq
Çilidə güclü zəlzələ baş verib
Ceyhun Bayramovun rusiyalı həmkarı ilə telefon danışığı olub
Firdovsi Umudov iki gözünü itirən qazini ziyarət etdi (VİDEO)
Yerevanda etirazçılar Paşinyanın istefasını tələb edirlər (VİDEO)
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 414 mini keçib
Hazırkı vəziyyət onu deməyə əsas verir ki, karantin qaydaları sərtləşdirilməlidir - Mütəxəssis
Xəzər dənizində zəlzələ oldu
Azərbaycan balıqçılığın inkişafı üçün azad edilmiş ərazilərin potensialından istifadə edəcək
Doğum və ölüm haqqında elektron şəhadətnamələrin formaları təsdiqlənib
Azərbaycanın qeyri-dövlət sektoru üzrə ixracında “SOCAR Polymer” liderlik edir
Tibbi xidmətlərin xidmətlər zərfinə daxil edilməsi və ya çıxarılması qaydası təsdiqləndi
Türkiyənin İƏT üzv ölkələrinə ixracı azalıb
Azərbaycan Könüllü Təşkilatları İttifaqı və Qazaxıstanın “Milli Könüllülük Şəbəkəsi” arasında əməkdaşlıq sazişi imzalanıb (FOTO)
Ədliyyə naziri torpaqlarımızın işğaldan azad olunması ilə bağlı xarici həmkarlarına müraciət edib
Beynəlxalq Türk Akademiyasının prezidenti Azərbaycan Prezidentinə təbrik məktubu göndərib
Xırdalan şəhərinin bir hissəsinə içməli suyun verilməsi dayandırılıb
Ceyhun Bayramov Əfqanıstanın ölkəmizə yeni təyin olunmuş səfiri ilə görüşüb (FOTO)
Bütün xəbərlər