Transxəzər neft nəqli sisteminin yaradılması gerçəkləşməyə daha da yaxındır

Azərbaycan, Bakı, 25 aprel / Trend , müxbir S.Əliyev/ Qazaxıstan Senatı (Parlamentin yuxarı palatası) neftin Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) sistemi vasitəsilə nəqlinə dair prezident İlham Əliyev və Nursultan Nazarbayev tərəfindən 2006-cı il 16 iyun tarixində imzalanan hökumətlərarası müqaviləni bu həftə təsdiq edib. Belə olan halda Qazaxıstan neftinin Transxəzər nəql sisteminin yaradılması və Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri ilə ixracı gerçəkləşməyə daha da yaxındır.

Bu layihənin həyata keçirilməsi üçün Qazaxıstan neftinin Xəzər vasitəsilə nəqli üzrə xüsusi sistemin yaradılması lazımdır. Mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, Qazaxıstan neftinin 20 mln. tona qədəri tankerlər vasitəsilə həyata keçirilə bilər. 20 mln. tondan çox neft həcminin nəqli üçün sualtı neft kəmərinin tikilməsi məqsədəuyğundur.

Ötən ilin yanvar ayında Qazaxıstanda bu ölkə neftinin Xəzər nəql sisteminin (Kazakhstan Caspian Transportation System (KCTS)) yaradılması üzrə sənəd imzalanıb. Bu sistem vasitəsilə Qazaxıstan neftinin BTC-yə nəql olunması nəzərdə tutulub. KCTS Xəzərin Qazaxıstan sahilində terminallardan, Kurık limanına qədər boru kəmərindən və tanker donanmasından ibarət olacaq.

Ay ərzində Qazaxıstan və Azərbaycanın milli şirkətləri, həmçinin KCTS-nın yaradılması üzrə layihədə iştirak edən şirkətlər arasında nəqliyyat müqaviləsinin əsas prinsiplərinin imzalanması gözlənilir.

Nəql siseminin yaradılması, ilk növbədə BTC layihəsinin səhmdarları olan və Qazaxıstanın "Kaşaqan" yatağının işlənməsini həyata keçirən dörd şirkət (ENI, INPEX, ConocoPhillips və ChevronTexaco) üçün lazımdır. Onlar neft kəmərində 15 faiz iştirak payına malikdirlər ki, bu da boru kəmərinin ümumi 1 mln. barrel layihə nəql imkanlarının sutkada təxminən 150 min barrelini təşkil edir. Bundan əlavə, "ChevronTexaco" Qazaxıstandakı "Tengiz" yatağının işlənməsində iştirak edir və şirkət bu yataqdan çıxarılan neftin Azərbaycan ərazisindən keçməklə nəql olunması barədə dəfələrlə bəyanat verib.

Qazaxıstandan Azərbaycana neft nəqli sisteminin yaradılması 3 mlrd. dollar dəyərində qiymətləndirilir. Bu layihənin həyata keçirilməsi üçün Qazaxıstan ərazisində Eskene-Kurık yeni boru kəmərinin tikilməsi lazımdır. Təxminən 20 mln. ton nəql gücündə olacaq bu boru kəmərinin ilkin dəyəri 1,3-1,4 mlrd. dollar təşkil edəcək. Xəzərin Qazaxıstan sahilində neft-maye terminallarının tikintisi 500-600 mln. dollar həcmində qiymətləndirilir. Analoji məbləğin Azərbaycandakı terminal üzrə də realaşdırılması güman olunur.

Hazırda Azərbaycan ərazisində Qazaxıstan neftinin BTC ilə qəbulu və nəqli üçün terminal gücü mövcuddur. Belə ki, BTC-nin baş nasos stansiyasının yerləşdiyi Səngəçal neft terminalının yaxınlığında neft-maye terminalı mövcuddur. İldə 10 mln. tona qədər neftin yüklənib-boşaldılması gücünə malik olan bu terminal boru kəməri vasitəsilə BP terminalına bağlıdır. Bunun vasitəsilə, tankerlərlə bura çatdırılan neftin doldurulması mümkündür.

Bu günə qədər neftin nəqlində istifadə olunacaq tankerlərin dedveyt məsələsi də razılaşdırılmayıb. Qazaxıstan tərəfinin qiymətləndirməsinə görə, layihənin həyata keçirilməsi üçün hər birinin dəyəri təxminən 70-80 mln. dollar məbləğində qiymətləndirilən təqribən 60 min ton dedveytlik tankerlərin tikilməsi lazımdır. Bu tarkerlərin tikintisi başa çatdırılana qədər mövcud tankerlərdən istifadə olunması nəzərdə tutulub.

Xəzərdə neft-maye yüklərinin ən iri daşıyıcısı olan Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi (ADXDG) 60 min ton dedveytlik tankerlərin tikintisi üzrə konsepsiya ilə razı deyil. ADXDG ekspertlərinin sözlərinə görə, Xəzər dənizində bu tipli tankerlərin istifadə olunması məqsədəuyğun deyil. Bu, Xəzər limanlarının qəbul etdiyi gəmilərin maksimal dedveytlərinin 13 min ton (Bununla yanaşı Aktau limanı yalnız 12 min ton yükü olan gəmiləri qəbul edir) olması ilə izah olunur. 60 min ton dedveytlik tankerlərin istifadə olunmasından ötrü gəmilərin yan alması üçün yeni infrastrukturların tikilməsi lazımdır. Bundan əlavə, böyük tankerlərin yüklənməsi üçün kiçik tankerlərdən də istifadə oluna bilər. Lakin gəmiçilik nümayəndələrinin sözlərinə görə, bu iqtisadi cəhətdən məqsədəuyğun deyil.

BTC neft kəmərinin ümumi uzunluğu 1768 kilometdir. Boru kəmərinin 443 km Azərbaycan, 249 km Gürcüstan, 1076 km isə Türkiyə ərazisndən keçir. Boru kəmərinin tikintisinə 2003-cü ilin aprel ayında başlanılıb, neftlə doldurulması isə 2005-ci il mayın 18-da həyata keçrilib.

BTC-nin tikintisi 4 mlrd. dollara başa gəlib. Tikinti işləri, boru kəmərinin doldurulması, maliyyə xərcləri və bank faizlərinin ödənilməsi bu xərclərə daxil deyil. Maliyyə kreditinin ümumi məbləği 2,6 mlrd. təşkil edir.

"BTC Co"nun səhmdarları: BP (30,1 faiz); "AzBTC" (25 faiz); "Chevron" (8,9 faiz); "StatoilHydro" (8,71 faiz); "TRAO" (6,53 faiz); "Eni" (5 faiz); "Total" (5 faiz); "Itochu" (3,40 faiz); "Inpex" (2,5 faiz); "ConocoPhillips" (2,50 faiz) və "Hess" (2,36 faiz).

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

Premium mənzillər üçün ipoteka şərtlərində YENİLİK! (FOTO)
Premium mənzillər üçün ipoteka şərtlərində YENİLİK! (FOTO)
Azərbaycanda bal istehsalı planı üstələyib
Azərbaycanda bal istehsalı planı üstələyib
Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası Azərbaycana qoyduğu investisiyanın həcmini açıqladı
Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası Azərbaycana qoyduğu investisiyanın həcmini açıqladı
Loading Bars
Xəbər lenti
ABŞ-ın Azərbaycana qarşı “907-ci düzəliş” ədalətsizliyi aradan qaldırılacaq? - AÇIQLAMA
Bolqarıstandan olan nümayəndə heyəti Ağdam və Tərtərdə dağıdılmış obyektlərə baxış keçirib
Təlim toplanışında iştirak edəcək hərbi vəzifəlilər hərbi hissəyə qəbul olunub (FOTO/VİDEO)
"Lukoyl"un "Şahdəniz" layihəsində payının artırılması prosesində məsləhətçi şirkətin adı açıqlanıb
Azərbaycan və Türkiyə prezidentlərinin təkbətək görüşü olub (FOTO)
Baş nazir Əli Əsədov BP-nin nümayəndə heyəti ilə görüşüb
Bərgüşad və Həkəri çayları üzərində su anbarları inşa ediləcək - Nazir müavini
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevə üzərində “Xarıbülbül” təsviri olan saatlar hədiyyə edib (FOTO)
Metroda sıxlığın aradan qaldırılması üçün yeni nəzarət qrupları yaradılıb
Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri Zəngilanda “Ağıllı kənd” layihəsi çərçivəsində görülən işlərlə tanış olublar
Dövlət orqanlarında 30 vakant vəzifə üzrə daxili müsahibə keçiriləcək
Azərbaycanda ilk beynəlxalq peşəkar Kiber təhlükəsizlik birliyi yaradıldı
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Prezident İlham Əliyevlə Zəngilandan fotolar paylaşıb (FOTO)
BDU-nun baş müəllimi vəfat edib
Səfirlik tərəfindən mühəndislik məhsulları üzrə vebinar təşkil olundu (FOTO)
Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının açılışı Azərbaycanın gücünə güc qatacaq - Sevil Mikayılova
Azad edilən ərazilərdə mühəndis işləri davam etdirilir (FOTO/VİDEO)
Oktyabrın 27-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Zəngilanın Ağalı kəndində rəsmi qarşılanma mərasimi olub
“Azərenerji” ASC Bakıda qanunsuz tikililərlə bağlı açıqlama yayıb (FOTO)
Xüsusi təhsil müəssisələrinə işə qəbul üzrə müsahibə mərhələsi keçirilib
Qoşqar Təhməzli UNİCEF-in Azərbaycana yeni təyin olunmuş nümayəndəsi ilə görüşüb (FOTO)
Albaniyada yüzlərlə insan içməli sudan zəhərlənib
Azərbaycan və Türkiyə Prezidentləri Zəngilan rayonunda “Dost Aqropark”ın təməlini qoyublar (FOTO)
Milli Gimnastika Arenası 28-ci Dünya Yaş Qrupları Yarışlarına ev sahibliyi edəcək
Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının açılışı Qarabağa investisiya qoyuluşunu və sosial inkişafı sürətləndirəcək - İsrailli ekspert
AQTA daha 5 müəssisədə pozuntular aşkarlayıb
Bakıda heroin alverçiləri yaxalandı (FOTO/VİDEO)
TAP Yunanıstanın təbii qaza olan tələbatının 17 faizini təmin edir
Yelo Bankın xalis mənfəəti 11 milyonu keçdi
20 dönərxananın sağlamlaşdırılması nəzərdə tutulur - AQTA
Çində 4 milyona yaxın əhalisi olan şəhər karantinə bağlandı
“AzerGold” ali məktəb tələbələri üçün Təqaüd proqramı elan edir
Azad edilmiş ərazilərdə şəhid adlarının əbədiləşdirilməsi çox mühüm addımdır - Deputat
Azərbaycanda yeni seysmik stansiya quraşdırılıb
Qəbələdə toy sahibləri cərimələndi (FOTO/VİDEO)
Azər Türk Bank üçüncü rübü mənfəətlə başa vurdu
UNEC Qarabağ mövzusunu dünya kitabxanalarında araşdırır: Ən çox nəşrlər hansı ölkənindir?
Qubadlıda yeni yaradılan hərbi hissə sərhədlərimizin etibarlı qorunmasına şərait yaradır - Hərbi ekspert
Azərbaycanda 166 məktəbdə ənənəvi dərs jurnalları ləğv edilib
"Azəristiliktəchizat" ASC qış mövsümünə hazırlıq işlərini başa çatdırıb
Azərbaycan məhsulları Çində sərgi-yarmarkada maraqla qarşılanıb (FOTO)
Ərdoğanın iştirakı ilə Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının rəsmi açılışının həyata keçirilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır - ŞƏRH
Milli Paralimpiya Komitəsində yeni təyinatlar olub
Qohumuna qarşı 13 min manatlıq dələduzluq edən qadının işi məhkəməyə göndərildi
Azərbaycan və Türkiyə Prezidentləri Zəngəzur Dəhlizinin təməlini qoyublar (FOTO) (YENİLƏNİB)
İranda daha 156 nəfər koronavirusdan ölüb
Laçında qəbirüstü at fiqurları tapılıb (FOTO)
Bu il 1300-ə yaxın əlil şəxs özünüməşğulluq proqramına cəlb edilib (FOTO)
Britaniya kraliçası Azərbaycanı təbrik edib
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 2266 nəfər COVID-19-a yoluxub, 24 nəfər ölüb
Bakıda daha bir məktəb distant təhsilə keçdi
Dünya Bankı ilə azad edilmiş ərazilərin bərpası üzrə yeni layihələr müzakirə edilib - Mikayıl Cabbarov (FOTO)
Qubadlıda icra olunan layihələr infrastruktur işlərinin birinci sırada olduğunu göstərir - Deputat
Bu ərazilərə qar yağıb - Faktiki hava
Azərbaycanda restoranlara ulduzlar verilə bilərmi?
Ata Abdullayev dedi ki, 15 min manat ver, videonu silim - Zərərçəkmiş
Gənclərə örnək olan şəhid Milli Qəhrəman Şükür Həmidov
Prezident İlham Əliyev və Rəcəb Tayyib Ərdoğan Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının rəsmi açılışını ediblər (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
MDU-nun türkiyəli professoru magistrantlarla görüşüb (FOTO)
Türkiyə Milli Müdafiə Universitetinin rəhbər heyəti ilə görüş keçirilib (FOTO)
Sabah hava yağışsız keçəcək
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanında ilk rəsmi qarşılanma (FOTO/VİDEO)
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 232 mini keçib
Cəzaçəkmə müəssisəsindən azad olunan şəxslərə nə qədər müavinət ödənilir?
Münhen təhlükəsizlik konfransı gələn il ənənəvi formatda keçiriləcək
Türkiyə səfiri UNEC-də olub (FOTO)
Külli miqdarda qanunsuz spirtli içki aşkar edilib (VİDEO)
AzEduNet və İT Step Akademiyası arasında memorandum imzalanıb
Əlillərə əmək pensiyası təyinatı hansı qaydada aparılır?
DSMF dəfn xərclərinin verilməsi qaydalarını açıqlayıb
COVID-19 peyvəndi sonsuzluğa səbəb ola bilərmi?
Qarabağ Dirçəliş Fondunun Müşahidə Şurasının iclası keçirilib (FOTO)
Dövlət orqanlarında 58 vakant vəzifə üzrə müsahibə elan edilib
İbtidai sinif müəllimlərinə pensiya güzəşti nəzərdə tutulmayıb - DSMF
Döyüş əməliyyatlarında iştirak etmiş şəxslərə verilən təqaüdün məbləği açıqlandı
Türkiyə Prezidenti Azərbaycana yola düşüb
Prezident Ərdoğanın Azərbaycan səfəri əlaqələrimizin möhkəmlənməsi üçün daha bir addımdır - Türkiyə PA
Gələn ilin dövlət büdcəsinin 40 faizə yaxını sosial yönümlü olacaq
Sürətli bərpa, müasir şərait, vətəndaş məmnunluğu - Erməni terrorundan zərərçəkmiş vətəndaşlar yeni evlərə köçüb (FOTO/VİDEO)
NFC ödənişləri artıq Rabitəbankda!
Qış Olimpiya Oyunlarında peyvənd olunmayan idmançılar 21 gün karantinə alınacaq
Çində üç yaşdan yuxarı uşaqların vaksinasiyası başlayacaq
Daha 4 qazi müalicə üçün Türkiyəyə göndərilib (FOTO)
Şahmar Mövsümov yenidən Beynəlxalq Bankın Müşahidə Şurasının sədri təyin edilib
Bakıda beşmərtəbəli binanın tikintisi dayandırıldı (FOTO/VİDEO)
Kapital Bank gömrük rəsmiləşdirilməsi üçün güzəştli kredit təklif edir
Premium mənzillər üçün ipoteka şərtlərində YENİLİK! (FOTO)
Gəncədə şadlıq sarayının rəhbəri cəzalandırılıb
Şuşaya qar yağır (VİDEO)
Bəzi qüvvələr bölgədə yaranmış stabilliyin yenidən pozulmasına çalışır - Ramil Usubov
Azərbaycan neftinin qiyməti 88 dolları ötüb
Mövcud vəziyyəti qəbul edə bilməyən Ermənistandakı mənfur ünsürlər daima ölkəmizə qarşı əks-təbliğat aparır - Əli Nağıyev
DTX-nin Beynəlxalq Antiterror Təlim Mərkəzində “Milli təhlükəsizlik” mövzusunda kursun açılışı olub (FOTO)
Oktyabr ayı üzrə bütün sosial ödənişlər həyata keçirilib
Aydın Sadıxovun “Macarıstanın sərvətləri” fotosərgisi keçiriləcək (FOTO)
Sosial xidmətlərlə bağlı elektron portaldan 9 ayda 7,4 milyon dəfə istifadə edilib
Azərbaycanda yeni medallar təsis edilir
Polis idarəsindən silah oğurlayan polis əməkdaşlarının məhkəməsi başladı
Bütün xəbərlər