Politoloq: İran geosiyasi, geoiqtisadi və hərbi parametrlərdən yeni eraya başladı

Politoloq: İran geosiyasi, geoiqtisadi və hərbi parametrlərdən yeni eraya başladı

Mübariz Əhmədoğlu

Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin direktoru

İran geosiyasi, geoiqtisadi və hərbi parametrlərdən yeni eraya başladı. İrana qarşı Qərbin sanksiyaları aradan qaldırıldı. ABŞ prezidenti B.Obama və Aİ rəhbəri bu haqda müvafiq sənədləri imzaladılar. AEBA-nın İranın nüvə texnologiyaları ilə bağlı yaydığı yekun sənəd İranla Qərb arasında sanksiyaların aradan qaldırılmasına hüquqi bünövrəsi oldu.

Sanksiyaların aradan qaldırılmasından əvvəl iki vacib hadisə də baş verdi: a) İran Fransanın "Airbus" şirkəti ilə 118 sərnişin təyyarəsinin alınması barədə müqavilə imzaladı. b) İran "Total" və "Şhell" şirkətləri ilə əməkdaşlıq barədə müqavilə imzaladı.

Baş verənlərin texnologiyası Qərbin İrana qaytaracağı pulun böyük əksəriyyətini öz məhsullarının alınmasına xərcləyəcəyi ssenarisini əvvəlcədən hazırlandığını deməyə əsas verir. Qərbin əsas məqsədi Rusiyanın İrandan bəhrələnməsinin qarşısını almaqdır.

İranın bu manevrləri Qərbin sanksiyalarının ləğvi proseduranı yubatmağa imkan vermədi. Avrokomissiya hətta İranın sanksiyalarının ləğvi məsələsinin vaxtını dəyişib yanvarın axırına keçirmişdi. Sonradan qərarına yenidən baxdı və yanvarın 16-da sanksiyalar ləğv edildi. İrana qarşı sanksiyaları ləğv edən Qərb, uduşlu vəziyyətdədir. Çünki "Airbus" və "Totalla" razılaşmalardan sonra prezident Ruhaninin İtaliya və Fransaya səfərləri zamanı da çox milyardlıq əməkdaşlıq müqavilələri imzalandı. Çin də bu müqavilədən uduş qazanmaq imkanı əldə etdi. Rusiya nəinki qazana bilmədi, əksinə İran Rusiyadan öz məqsədləri üçün vasitə kimi istifadə etdi. İran Rusiya qarşısında manevr etmək bacarığını Qərbə sübut etdi. Çünki Rusiyanın İran siyasətini ermənilər müəyyənləşdirirdilər.

İran hərbi cəhətdən, o cümlədən Rusiyanın hesabına xeyli möhkəmləndi.

İran Avropa dövlətləri üçün neftin bir barelində 7 dollar endirim etdi. İran öz daxilində qaz kəmərləri çəkilməsini İtaliyanın "Saipem" şirkətinə həvalə etdi. Rusiya şirkətlərinin bu sahədə təcrübəsi daha böyük idi, İran nəzərə almadı.

İranın daxilində Qərblə bağlı məsələlərdə müəyyən mənada konsensusun olduğunu demək mümkündür. Ali rəhbər S.Ə.Xamneinin Qərblə münasibətlərə müxalif olması barədə deyilənlər İranın siyasi davranışının tərkib hissəsidir. S.Ə.Xamnei başa düşür ki, İranın gələcək inkişafı yalnız Qərblə münasibətdə mümkün qədər özünü çox doğrulda bilər. İranın Rusiya ilə birlikdə olması bu dövlətin köklü maraqlarına ziddir. Çin lideri Si Zipinin İrana səfəri göstərdi ki, İran üçün Qərbdən sonrakı dövlət də müəyyənləşib. 60 milyard dolları əhatə edən ticari-investisiya müqaviləsi ilə yanaşı Çinin İranda AES-lər tikməsi də nəzərdə tutulub.

İran prezidentinin Avropa turnesində İtaliya və Fransada hər birində 20-yə yaxın müqavilə imzalandı. Ümumilikdə müqavilənin məbləği 35 milyard dollar hüdudlarındadır. İtaliya İran prezidentini dini ehtirama riayət etməklə qəbul etdi. Roma muzeyinə səfəri zamanı lüt heykəllərin üstü örtülmüşdü. Rəsmi ziyafət zamanı şərab verilmədi. Fransada isə şərab süfrədən götürülmədiyi üçün H.Ruhani rəsmi ziyafətdən imtina etdi.

ABŞ-ın iki kiçik gəmisi naviqasiya sisteminin düzgün işləməməsinə görə, İranın sərhəd sularına daxil oldu. Sepahın hərbi dəniz qüvvələri 10 amerikalı hərbçisini saxladı. İran ABŞ-dan Əmman körfəzində aviadaşıyıcılarını çıxarmağı tələb etdi. İranın pilotsuz təyyarəsi Fars körfəzindəki ABŞ aviadaşıyıcısı üzərində kəşfiyyat xarakterli uçuşlar etdi.

ABŞ-la əməkdaşlıq etməməklə bağlı deyilənlər yalnız ritorikadır. Aİ ilə əməkdaşlıq ABŞ-la əməkdaşlıq deməkdir.

ABŞ-la münasibətlərin normallaşması mümkündür. Amma bu Vaşinqtondan asılıdır. Ruhani hətta Vaşinqtona səfər etməsinin mümkünlüyünü bildirdi.

“Karvan-L” tender elan edir
“Karvan-L” tender elan edir
“PAŞA Sığorta” şirkəti “Bakı Gəmiqayırma Zavodu” və “Mərkəzi Klinika” MMC-nin elan etdiyi tenderlərin qalibi olub
“PAŞA Sığorta” şirkəti “Bakı Gəmiqayırma Zavodu” və “Mərkəzi Klinika” MMC-nin elan etdiyi tenderlərin qalibi olub
Dövlət Xidməti sahibkarlara tenderlərlə bağlı müraciət edib
Dövlət Xidməti sahibkarlara tenderlərlə bağlı müraciət edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Bu gün Şuşa azaddır və bir daha bizdən ayrılmayacaq - Şuşa sakini danışır
MDU-da ümummilli lider Heydər Əliyevə həsr olunan mühazirələr keçirilib (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetinin əməkdaşları şəhid ailələrini ziyarət ediblər
Liderlik zirvəsini fəth edən Dahi
Bakıda əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin dəyəri azalıb
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Albert Aqarunovun xatirəsi yad edilib
Azərbaycan gimnastları çox güclüdür - Qazaxıstanlı gimnast
Qarabağ Dirçəliş Fondu əlavə dəyər vergisindən azad olunub
Bakıdakı Dünya Kuboku mənim ən sevimli yarışlarımdan biri oldu - Zöhrə Ağamirova
1992-ci il 8 mayında Şuşa satqınlığın və xainliyin qurbanı oldu - Deputat
Dövlət Neft Şirkətinin strukturu təkmilləşdirilir
TRT Qarabağla bağlı sənədli film hazırlayır
Dünya Kubokunda gürzlərlə hərəkətlərdə finalçılar müəyyənləşib
Aİİ-də “Ulu öndər Heydər Əliyevin Azərbaycanın inkişafı naminə xidmətləri” mövzusunda videokonfrans keçirilib (FOTO)
Azərbaycan gimnastı Zöhrə Ağamirova Dünya Kubokunda finala çıxıb
Bakıda təhsil müəssisələrinin tikintisi, təmiri və bərpasına iyirmi milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM
Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan xalqı və dövləti qarşısında misilsiz xidmətləri var - Tahir Budaqov
Prezident İlham Əliyev Şuşada yeni ümumtəhsil məktəbinin tikintisinə üç milyon manat ayırdı
Yol qovşağında yenidənqurma işləri aparılır (FOTO)
AQTA quş qripi ilə bağlı Dövlət Gömrük Komitəsinə müraciət edib
Şuşada istilik təchizatının qurulması üçün bir milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM
Bakıda bizi mehribanlıqla qarşılayırlar - Ukraynalı gimnast
Qələbənin 76-cı ildönümü münasibətilə Azərbaycan Ordusunda iməcilik keçirilib (FOTO/VİDEO)
Ro-Pax tipli "Azərbaycan" gəmi-bərəsi Qazaxıstana çatıb (FOTO)
Hava şəraiti ilə bağlı gəmilərə XƏBƏRDARLIQ edildi
Suvarmada olan çətinliklərin aradan qaldırılması ilə bağlı tapşırıq verilib (FOTO)
"Azəriqaz" bayram günlərində də fəaliyyətini davam etdirəcək
Mayın 16-na olan USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Tibb müəssisələrində yoxlamalara başlanılıb
Lənkəranda 50 hektardan çox sitrus bağı salınıb (FOTO)
Müdafiə Nazirliyi Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşa şəhəri ilə bağlı VİDEO hazırlayıb
İkinci Dünya müharibəsi iştirakçılarına birdəfəlik maddi yardım ödənilib
Yaxın 3 ayda müəllimlərin sertifikasiyası gözlənilmir - RƏSMİ
Növbəti illərdə şagird sayında azalmalar ola bilər - Təhsil naziri
“Azərpambıq ASK” MMC-nin işi məhkəməyə göndərildi
Azərbaycanda peyvənd olunan təhsil işçilərinin sayı açıqlanıb
Saatlıda karantin qaydalarını pozan çayxana aşkarlanıb
Xəzər rayonu rəhbərliyi və ictimaiyyət nümayəndələri Binədə yeni qurulan Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb
Azərbaycanda 1720 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 649 nəfər yoluxub
Əyani tədrisin qismən bərpa olunması qərarı aparılan təhlillərdən sonra verilib - Nazir
Şuşa alimlərin, sənətkarların doğulub boya-başa çatdığı elm və mədəniyyət mərkəzidir - Komitə sədri
“Azər-Türk Bank” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin səhmdarlarının nəzərinə
120 minə yaxın təhsil işçisi vaksinasiyadan keçib
Bu il 50 mindən artıq müəllimliyə namizəd işə qəbulla bağlı müsabiqəyə qatılacaq - Emin Əmrullayev
Energetika Nazirliyi Ulu Öndərin anadan olmasının 98-ci ildönümü münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirib (FOTO)
Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə daha 40 mənzil təqdim olundu (FOTO)
X-XI siniflər hələ də distant formada tədrisə davam edəcək - Təhsil naziri
Bədii gimnastika üzrə Dünya Kubokunun ikinci günündə maraqlı anlar (FOTO)
Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında gənc əsgərlərin andiçmə mərasimləri keçirilib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycan gimnastlarının Dünya Kubokunun ikinci günündə NƏTİCƏLƏRİ (FOTO)
Bakıda yarışlar hər zaman ən yüksək səviyyədə keçir - Sloveniyalı gimnast
Külək və yağışla bağlı XƏBƏRDARLIQ
Vətən müharibəsində şəhid olmuş hərbi qulluqçuların yenilənmiş SİYAHISI
Qalib Sərkərdə strategiyasının əməli sübutu – qalibiyyətə aparan möhtəşəm yol
Sənaye və məişət tullantıları ilə bağlı 650 nəfər barəsində tənbeh tədbiri görülüb
Artıq 8 may ağrısı ilə deyil, 8 noyabr qüruru ilə yaşayırıq – Politoloq
Balakəndə əməliyyat, polis narkobaronu yaxaladı
Bu il Azərbaycanda yol qəzalarında həlak olanların sayı açıqlanıb
AHİK daha 5000 ailəyə ərzaq sovqatı göndərib (FOTO)
Qadın cəzaçəkmə müəssisəsində nöqsanlar aşkarlanıb, müəssisə rəhbəri işdən azad edilib
Suraxanıda nişan mərasimi keçirən 57 nəfər cərimələndi (FOTO)
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Bu gün Şuşa azaddır! (VİDEO)
Mingəçevir Dövlət Universitetinin tələbəsi adlı təqaüdə layiq görülüb (FOTO)
AHİK rəhbərliyi Fəxri xiyabana gedərək Ulu Öndərin xatirəsini yad ediblər (FOTO)
Ermənilərin faşizm ideologiyasını əbədiləşdirməsi dünya üçün bir bəladır - İsrailli ekspert
Son 2 ayda azad olunan ərazilərdə 10 yeni hərbi hissə fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Bakı Ali Neft Məktəbinin Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümünə həsr olunmuş Elmi Konfransları başa çatır (FOTO)
“Hədəf Bakıdır. Hitler neft uğrunda döyüşü necə uduzdu” filminin nümayişi təşkil olunub (FOTO)
"Azərişıq" gücləndirilmiş iş rejiminə keçdi
CBC radiosunun Qarabağda yayımı başlayıb
Xaçmaz RİH başçısı İkinci dünya müharibəsi iştirakçısını evində ziyarət edib (FOTO)
Xəritələrin verilməməsi minatəmizləmə işini ləngidir: Yeni avadanlıqlar gətiriləcək - Trend TV-nin Füzulidən REPORTAJI
Milli Qəhrəman Albert Aqarunovun anım mərasimi keçirilib (FOTO)
Keçmiş məhkum külli miqdarda narkotiklə saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Keçmiş bələdiyyə sədri barədə cinayət işi məhkəməyə göndərilib
İsveçdə 200 qvardiyaçı koronavirus simptomlarına görə hərbi təlimlərdən kənarlaşdırılıb
İranda ötən sutka koronavirusdan 283 nəfər ölüb
Bakıda bədii gimnastika üzrə Dünya Kuboku yüksək səviyyədə təşkil edilib - Gürcü gimnast
Paytaxtda abadlaşdırılan növbəti həyət sakinlərin istifadəsinə verilib (FOTO)
Şuşa tam bərpa edildikdən sonra çiçəklənəcək və inkişaf edəcək - Oqtay Əsədov
Sabah arabir yağış yağacaq, külək əsəcək
Beynəlxalq Cüdo Federasiyası erməni idmançının azad edilməsinə görə Azərbaycana təşəkkür edib
Çovdar nekropolu ilə bağlı elmi tədqiqatların ikinci mərhələsinə başlanıb (FOTO)
Milli Qəhrəman İlqar Mirzəyevin anım mərasimi keçirilib (FOTO)
I sinfə şagird qəbulu müvəqqəti dayandırılır
Prezident İlham Əliyevin “BBC News”a müsahibəsi qlobal informasiya məkanında rezonans doğurdu - Deputat
Bakı Slavyan Universitetinin müəllim və tələbələri ümummilli lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər (FOTO)
Bakıda sənayedə istehsal olunmuş malların dəyəri açıqlanıb
Kapital Bank bayram günləri xidmət göstərəcək
YAP nümayəndələri Ümummilli Lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər (FOTO)
Yol polisi yük maşınlarının sürücülərinə xəbərdarlıq etdi
Qarabağa və şəhidlərə həsr olunmuş fotobank istifadəyə verildi (FOTO)
Xalq Şairi Musa Yaqub dəfn edilib (FOTO)
Yenidən doğuluşun mübarək Şuşam!
Milli Gimnastika Arenasında bədii gimnastika üzrə Dünya Kuboku davam edir (FOTO)
Azərbaycanda qızıl cüzi bahalaşıb
İki universitet arasında memorandum imzalanıb (FOTO)
FHN əməkdaşları bayram günlərində gücləndirilmiş rejimdə çalışacaq
Müdafiə Nazirliyi 9 May münasibətilə keçiriləcək tədbirləri açıqlayıb
Bütün xəbərlər