ABŞ jurnalı Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin hüquqi aspektləri barədə məqalə dərc edib

ABŞ jurnalı Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin hüquqi aspektləri barədə məqalə dərc edib

Bakı. Trend:

Amerikada çıxan "The National Interest" onlayn jurnalında İsveçin Malmö Universitetinin beynəlxalq hüquq və insan haqları ixtisası üzrə dosenti Kamal Makili-Əliyevin “Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin səbəbi olan problemlərin həqiqi mənbəyi” sərlövhəli məqaləsi dərc edilib.

Trend-in məlumatına görə, bu materialda Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin hüquqi aspektlərindən və Ermənistanın Azərbaycana ərazi iddialarının əsassız olmasından bəhs edilir. Müəllif yazır ki, Ermənistan ilə Azərbaycan arasında Dağlıq Qarabağ münaqişəsi hazırda 1994-cü ildən bəri ən aktiv mərhələdədir. Ona görə də regionun hüquqi statusu məsələləri dünya KİV-lərində get-gedə daha çox müzakirə olunur. Belə müzakirələrin təəssüf doğuran cəhəti ondan ibarətdir ki, münaqişənin hüquqi aspektləri çox vaxt beynəlxalq hüquq üzrə ekspertlər tərəfindən deyil, başqa sahələrin mütəxəssisləri tərəfindən müzakirə olunur. Nəticədə real hüquq elminə aidiyyəti olmayan kvazi-hüquqi və ya əsassız arqumentlər yaranır.

Yaxın vaxtlarda KİV-lərdə yer almış belə arqumentlərdən biri ondan ibarətdir ki, bəzi mütəxəssislər Dağlıq Qarabağda yaranmış vəziyyəti Kosovodakı vəziyyətə bərabər hesab edirlər. Onlar səhvən iddia edirlər ki, Kosovo Dağlıq Qarabağın Azərbaycandan “islahedici ayrılması” (“xilas olmaq naminə ayrılma” termini də işlədilir) üçün presedent ola bilər. Məsələ burasındadır ki, Kosovonun Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə heç bir aidiyyəti yoxdur. Müəllif Dağlıq Qarabağın Azərbaycandan ayrılmalı olması barədə ermənilərin iddialarının hüquqi aspektlərini təhlil edir.

Əvvələn, bu ərazi Azərbaycanın ərazisi kimi tanınıb. Beynəlxalq birlik bu faktı müvafiq qətnamələr və BMT-nin əsas sənədləri vasitəsilə dəfələrlə təsdiq edib. Buna ən parlaq nümunə BMT Baş Assambleyasının 2008-ci ildə qəbul etdiyi “Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərində vəziyyət” adlı 62/243 nömrəli qətnamədir. Üstəlik, bu fakt 2015-ci ildə “Çıraqov və başqaları Ermənistana qarşı” adlı işdə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi tərəfindən təsdiqlənib. Məhkəmə Dağlıq Qarabağın və Azərbaycanın ona bitişik yeddi rayonunun Ermənistan tərəfindən işğal olunduğunu təsdiq edib.

İkincisi, Kosovodan fərqli olaraq, Dağlıq Qarabağın muxtariyyəti ayrıca suveren dövlətə - Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasına (AzSSR) bağlı idi. Sovet İttifaqının 1977-ci il Konstitusiyasına (Maddə 76) müvafiq olaraq, AzSSR İttifaqın üzvləri olan suveren dövlətlərdən biri idi. Digər tərəfdən, Dağlıq Qarabağın suveren statusu olmayıb. Sovet İttifaqı dağılanda onun daxili inzibati sərhədləri Azərbaycan və Ermənistan da daxil olmaqla İttifaqın keçmiş üzvlərinin beynəlxalq sərhədləri oldu. Bundan əlavə, SSRİ-nin üzvü olan dövlətlərin və başqa qurumların heç birinin ayrılmanı nizamlayan, 1990-cı ildə qəbul edilmiş SSRİ qanunundan istifadə etməklə Sovet İttifaqından ayrılmaq imkanı yox idi. Belə qurumlardan hər hansı biri həmin qanunun şərtlərini yerinə yetirə bilənə qədər Sovet İttifaqı dağıldı.

Üçüncüsü, beynəlxalq hüquq sahəsində səriştəli mütəxəssislər tərəfindən sübut edilib ki, Dağlıq Qarabağın erməni əhalisi tərəfindən geniş (amma yalandan) bəyan edilən xalqların öz müqəddəratını təyin etmək hüququ onların ayrılması hüququ deyil və azlıqlara tətbiq edilə bilməyən hüquqdur. Dağlıq Qarabağda erməni azlığı Azərbaycanın və ya Ermənistanın xalqlarından fərqli “xalq” deyildir. Onlar etnik ermənilər və formal mənada Azərbaycanın vətəndaşlarıdır. Onlar təyini-müqəddərat hüququna əsasən müstəmləkəçilikdən azad edilməli olan nəzəri baxımdan kənar müstəmləkənin əhalisi deyil. Ona görə də bu hüquq Dağlıq Qarabağa heç cür tətbiq edilə bilməz.

Dördüncüsü, beynəlxalq hüquqda “islahedici ayrılma hüququ” anlayışı yoxdur. Beynəlxalq Məhkəmə Kosovonun müstəqilliyinin elan edilməsinə dair məşvərətçi rəyində bu fikri əsasən təsbit edib. İslahedici ayrılma konsepsiyası əslində, siyasi konsepsiyadır və beynəlxalq hüquqla o qədər də bağlı deyil. Bundan əlavə, islahedici ayrılma konsepsiyasını Dağlıq Qarabağla əlaqələndirmək cəhdi sadəcə, həyasızlıqdır, çünki Dağlıq Qarabağda təqiblərə və zorakılıqla qovulmağa məruz qalan erməni azlıq deyil, azərbaycanlı əhali olub.

Amerika nəşrində vurğulanır ki, Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın tərkib hissəsi olması məsələsində hətta əsas regional dövlətlərin və regiondan kənardakı aktorların siyasi mövqelərinə də toxunulur. BMT Təhlükəsizlik Şurasının bütün daimi üzvləri (Çin, Fransa, Rusiya, ABŞ və Böyük Britaniya) etiraf edirlər ki, bu yaxınlarda aparılmış döyüş əməliyyatları Azərbaycanın suveren sərhədləri daxilində gedirdi və Ermənistan təcavüz qurbanı olmayıb. Hətta Ermənistanda hərbi bazaları olan, Ermənistanın xüsusi əhəmiyyətli infrastrukturunun çox hissəsinə malik olan və öz strateji tərəfdaşının salamatlığında açıq-aydın marağı olan Rusiya da təsdiq edib ki, həmin döyüş əməliyyatlarının Ermənistanın suveren ərazisinə heç bir aidiyyəti yoxdur və beləliklə, bu əməliyyatlar kollektiv müdafiə üzrə öhdəliklər doğura bilməz.

Müəllif məqaləsinin sonunda yazır: bütün bunları nəzərə alaraq deyə bilərik ki, Dağlıq Qarabağın müstəqil dövlət kimi tanınmasına çağırışlar əsassızdır. Bu, beynəlxalq hüququn və beynəlxalq birliyin mövqelərinin açıq-aydın pozulması olardı. Birləşmiş Ştatlar nəzərə almalıdır ki, beynəlxalq hüquqi qaydaya zidd olan hər hansı addım 1945-ci ildən başlayaraq, Birləşmiş Ştatların digər dövlətlərlə birlikdə yaratdığı beynəlxalq təhlükəsizlik sisteminə təhdid olar.

DİN saxta profillərlə bağlı xəbərdarlıq etdi
DİN saxta profillərlə bağlı xəbərdarlıq etdi
Masazırda gizli işləyən kafe aşkarlandı, 10 nəfər saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Masazırda gizli işləyən kafe aşkarlandı, 10 nəfər saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Bakıda 20 Yanvar günü fişəng atan şəxs saxlanıldı (VİDEO)
Bakıda 20 Yanvar günü fişəng atan şəxs saxlanıldı (VİDEO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Dövlət Reklam Agentliyi “ARTREKLAM”ın kreditorlarına müraciət edib
İranda bir gündə 93 nəfər koronavirusdan ölüb
Azərbaycanla Türkmənistan arasında Xəzərdə “Dostluq” yatağının birgə işlənməsinə dair Memorandum imzalanıb
Azərbaycan Bakı-Tbilisi-Ərzurum kəməri ilə qaz ixracını artırıb
Qarabağ qazisi ölümdən necə xilas oldu? - Trend TV cərrahi əməliyyatın görüntülərini təqdim edir (VİDEO)
"Dostluq" yatağı ilə bağlı memorandum Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərində yeni səhifədir - SOCAR
Dillər Universitetində Çin dili üzrə metodik seminar keçirilib
ƏDV faizlərini geri alanlar üçün ikiqat qazanc!
“Qafqazda ərəbcə məktubat ənənəsi nümunələri (XIX-XX əsrlər)” kitabı nəşr olunub
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Bağdadda 3 il sonra ilk partlayış - Ölü sayı artır (YENİLƏNİB)
Türkiyəli mütəxəssislər Fəxri xiyaban və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib (FOTO)
ƏDV-ni geri alan BirBank istifadəçiləri Visa-dan əlavə pul qazana bilərlər!
Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR (FOTO)
Ənənəvi təhsil nə zaman bərpa olunacaq? - AÇIQLAMA
Vətən müharibəsində iştirak etdiyinə görə təltif olunan 57 dəmiryolçu
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Kürdəmirdə 18 kilometrlik yolun yenidən qurulması yekunlaşır (FOTO)
Azad olunmuş ərazilərimizdə dronlarla monitorinq aparılacaq
SOCAR hava şəraiti ilə əlaqədar platformalarda açıq sahələrdə işləri dayandırıb
Azərbaycanda şəhid ailələrinin üzvlərinə yeni imkanlar yaradılır
İşğaldan azad olunan ərazilərdə yeni layihənin icrası planlaşdırılır
"Elmlər Akademiyası"nın ətrafı hasara alındı - SƏBƏB (FOTO)
ABŞ-da etiraz aksiyaları başlayıb, saxlanılanlar var
Dövlət Məşğulluq Agentliyi son bir ildə 150 mindən çox şəxsi aktiv məşğulluq tədbirlərinə cəlb edib
Sabah şaxta olacaq
ENGİNET təhsil işçilərinə özəl təklif hazırlayıb
Şuşa və digər azad olunmuş ərazilərə avtobus reysləri ilə bağlı işlərə başlandı - RƏSMİ
Prezident İlham Əliyevlə Türkmənistan Prezidenti arasında videokonfrans formatında görüş keçirilib (FOTO)
“Azəripək” MMC-nin inkişaf strategiyasının formalaşması üzrə işlər aparılır
Sabahdan milli parklar ziyarətçilər üçün açıq olacaq
Rusiyada daha 612 nəfər koronavirusdan öldü
Ov mövsümü başlayır
BTC ilə ötən il nəql edilən neftin həcmi açıqlanıb
Benilüks Azərbaycanlıları Konqresi niderlandlı deputatlara müraciət edib
Liviyada həbsdə olan 2 azərbaycanlı vətənə geri qayıdıb - XİN
1 saylı Körpələr Evində nöqsanlar aşkarlanıb (FOTO)
Serbiya 2023-cü ildə Azərbaycan qazını ala bilər
Ən çox qar bu rayonlara yağıb
Rusiyada 8 xidmət yoldaşını qətlə yetirən əsgərə 25 il həbs verildi
DİN saxta profillərlə bağlı xəbərdarlıq etdi
Parlament investorlara əlverişli şərait yaratmaq üçün qanunvericilik bazasına yenidən baxır
“Regional İnkişaf” İctimai Birliyi yeni portal istifadəyə verib (VİDEO)
Türk şirkətləri azad edilmiş ərazilərdə tekstil sahəsinə 50 milyon dollar yatırım edəcək
Temperatur normadan 2 dərəcə aşağı enib, aran rayonlarında da şaxta olub
Qarlı hava neçə gün davam edəcək?
Hesab.az-ın 2020-2021 illərdə fəaliyyət strategiyası
Kapital Bank 2020-ci ilin nəticələrini elan edib
BTQ ilə yükdaşımalarda ilk dəfə örtülü vaqonlardan istifadə edilib (FOTO)
Regionda yolların açılması Yerevanın xeyrinə olacaq - Ermənistan baş nazirinin müavini
Bu yollar buz bağlayıb - SİYAHI
İran xarici işlər nazirinin Azərbaycana səfər tarixi və proqramı məlum oldu (ÖZƏL)
Türkiyə şirkətləri azad edilmiş ərazilərin bərpasına dəstək üçün Azərbaycana gəlib (FOTO)
Xətai RİH-də qərargah yaradılıb - Səbəb qarlı hava
Xınalıq yolu buz bağladı
Masazırda gizli işləyən kafe aşkarlandı, 10 nəfər saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Bakıda 20 Yanvar günü fişəng atan şəxs saxlanıldı (VİDEO)
Tərtərdə gizli fəaliyyət göstərən kafe aşkarlandı
BNA sürücülərə xəbərdarlıq etdi, sürət həddi 40 km\saat azaldıldı
Qaxda narkotik alverçisi silahla yaxalandı (FOTO)
Şabranda karantini pozan kafenin sahibi və müştərilər cərimələnib
Ağsu sakini həmkəndlisini güllələyib
Bu il Bakı-Novorossiysk neft kəməri ilə 1 milyon tondan çox neft nəql ediləcək
Bakı Slavyan Universitetinin müəllim və tələbələri Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
“Eliş” ləqəbli narkotacir saxlanıldı, 300 min manatlıq narkotik aşkarlandı (FOTO)
Qazi kiçik biznesini qurması üçün özünüməşğulluq proqramına cəlb edilib (FOTO)
Bu gündən şagirdlərin məktəbdaxili qiymətləndirilməsinə başlanılıb
Şabranda qanunsuz ov edən şəxslər saxlanıldı
Azərbaycanda ölüm hallarının sayı açıqlanıb
“Rabitəbank” 2020-ci ili 12% artımla başa vurub (FOTO)
Ağsu aşırımında yol buz bağladı, avtomobillərin hərəkəti çətinləşdi
Baş Prokurorluğun "İnstagram" səhifəsi rəsmi təsdiqləndi
Ronaldu daha bir rekorda imza atdı
Bakıya ilk qar yağdı (FOTO)
Yanvarın 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Qanunsuz ov edən və ov məhsullarını satan şəxslər cəzalandırılıb
Ceyhun Bayramovun Türkmənistana səfəri başlayıb
Portuqaliyada rekord sayda koronavirusa yoluxma qeydə alınıb
Ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatları üzrə ticarət dövriyyəsi artıb - Statistika
Nyu-Yorkda hərbi helikopter qəzaya uğrayıb
Bayden bir sıra sərəncamlar imzaladı - ABŞ ÜST-yə qayıdır, Paris İqlim Sazişi çərçivəsində öhdəliklərini yenidən üzərinə götürür
Almaniyada təkrar koronavirusa yoluxan şəxs ölüb
İsraildə koronavirusa yoluxanların sayı 574 min nəfəri ötüb
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 496 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
"Yuventus" doqquzuncu dəfə İtlaiya Super Kubokunun qalibi oldu
Britaniyada bir sutkada koronavirusdan 1 820 nəfər ölüb
Bayden Den Smiti dövlət katibi təyin edib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 5 932 nəfər sağalıb
MDU-nun tələbə gəncləri 20 Yanvar faciəsinin otuz birinci ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirib (FOTO)
“Məqsəd o idi ki, Azərbaycan xalqının iradəsi sınsın, amma alınmadı” - 20 Yanvar faciəsinə xarici ekspertlərin baxışı “Hədəf”də
Çin ABŞ-ın 28 vətəndaşına qarşı sanksiya tətbiq edib
Ombudsman Aparatının əməkdaşı 20 Yanvar faciəsinə həsr edilmiş videokonfransda iştirak edib
Azərbaycan 2030-cu ilədək ÜDM-ni iki dəfə artıracaq - Mikayıl Cabbarov
Türkiyədə koronavirusa qarşı vaksinasiya olunanların sayı 1 milyonu ötüb
Ombudsmanın regional mərkəzləri tərəfindən 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı onlayn tədbirlər keçirilib (FOTO)
Paşinyan parlamentə güllə keçirməyən jiletdə gəldi
Bakıda yataqxana binasında yanğın olub
20 Yanvar: Faciə və qəhrəmanlıq tariximiz
Cozef Bayden ABŞ-ın 46-cı prezidenti kimi fəaliyyətə başladı
İtaliyanın mətbuat orqanları Qanlı Yanvar faciəsindən yazırlar
Bütün xəbərlər