Xristianlar səhvən cihadı müharibə ilə eyniləşdirirlər – amerikalı ilahiyyat professoru

Azərbaycan, Bakı, 06 iyun/ Trend , müxbir E.Tarıverdiyeva/ Amerikalı ilahiyyatçı Con Espozito hesab edir ki, xristian və müsəlman dünyasında bir çoxları cihad anlayışını düzgün anlamırlar və bu, dinlər arasında qarşılıqlı anlaşmanı çətinləşdirir. "Əksər xristianlar cihadın mayiyyətini səhv başa düşür və onu hücum müharibəsi və terrorizmlə eyniləşdirirlər", - islam tədqiqatları professoru Espozito (John L. Esposito) Trend -a bildirib.

Vatikanın rəsmi nümayəndələri bildiriblər ki, Katolik kilsə müsəlmanlarla dialoqa hazırdır. Lakin cihada cağıran bəzi ayələr dinlər arasında uğurlu dialoqa mane olur. Bu barədə Türkiyənin Tevhidhaber informasiya agentliyi məlumat verib.

"Cihadın (Qurana görə, Allah yolunda mübarizə) ilkin mahiyyəti həyatda çətinliklərə və ağırlıqlara toxunur və daxilindəki pisliyə qarşı mübarizəyə çağırır. Müsəlmanlar yaxşı və mənəviyyatlı olmaq üçün yaxşı işlərin görülməsinə ciddi səy göstərməli və cəmiyyətdə islahatların aparılmasına yardım etməlidirlər", - Corctaun Universiteti diplomatik xidmətinin müsəlman-xristian qarşılıqlı anlaşma mərkəzinin direktoru Espozito cümə günü elektron poçtla bildirib.

Alimin sözlərinə görə, həyat şəraitindən asılı olaraq, cihad ədalətsizlik və zülmkarlıqla mübarizə, islamın yayılması və müdafiəsi, moizə vasitəsilə ədalətli cəmiyyətin yaradılması, tədris və əgər bu zəruridirsə silahlı mübarizə və müqəddəs müharibə mənasını da verə bilər.

Espozito hesab edir ki, cihadın iki geniş mənası - zorakı və qeyri-zorakı mənaları yaxşı məlum olan peyğəmbərlik ənələrində göstərilmiş qarşı-qarşıya qoyulan mənalardır. "Hədislərdə deyilir ki, Məhəmməd döyüşdən qayıtdıqdan sonra ardıcıllarına söylədi: "Biz kiçik cihaddan (müharibədən) böyük cihada qayıdırıq". Böyük cihad müsəlmanın öz eqoziminə, tamahkarlığınə və nəfsinə qarşı daha çətin və daha vacib mübarizədir", - ekspert əlavə edib.

Alim hesab edir ki, daha geniş anlamda cihad moizə, təhsil, nümunələr göstərməklə, çap məhsulu vasitəsilə və s. yolla Allahın yaxşı həyat sürmək və islam cəmiyyətini artırmaq istəyinin reallaşdırılması üçün bütün müsəlmanların, ayrı-ayrı şəxslərin və icmaların öhdəliyidir. Cihada islam və müsəlman icmasının təcavüzdən müdafiə olunmasına dair hüquq, mahiyyətinə görə öhdəlik də daxildir. Bütün tarix boyu cihada çağırış müsəlmanların islamın müdafiəsi üçün birləşdirilməsi məqsədini daşıyır. O, əfqan mücahidlərinin onillik ərzində sovet işğalına qarşı cihad etdiklərini bildirib.

"Üsəma bin Laden və ona bənzər terrorçular islmanın klassik meyarları və ədalətli cihadın çərçivəsindən kənara çıxırlar və istənilən silah və vasitədən istifadə edərək, öz sərhədlərindən başqa sərhəd tanımırlar. Onlar cihadın həyata keçirilməsi üçün məqsəd və qanuni vasitələrə dair islamın prinsiplərini rədd edirlər. Məhz elə zorakılıq mütənasib olmalıdır və düşmənin dəf edilməsi üçün yalnız zəruri güc həcmindən istifadə olunmalıdır. Heç nədə günahı olmayan mülki şəxslər cihadın hədəfi olmamalıdır və cihad hakim və dövlət başçısı tərəfindən elan edilməlidir", - Espozito bildirib. Alim hesab edir ki, bu gün ayrı-ayrı dini və dünyəvi şəxslər, qruplar islam adına qanunsuz terror müharibələri elan etmək hüququndan istifadə ediblər.

Müasir dövrdə plüralizmə doğru hərəkət müxtəlif amillərə söykənir. Eskpert hesab edir ki, ilahiyyat baxımından fikir ayrılıqları olsa da, dialoq tərəfdarları vurğulayırlar ki, ümumi etiqad, ümumi dəyərlər və ümumi problemlər mövcuddur. Onun rəyinə görə, bunlara cəmiyyətin mənəvi aşınmasını, bir qayda olaraq, dinin deyil, hakimiyyət və var-dövlətin milli və beynəlxalq işlərdə rəhbərlik etməsi faktının qəbul edilməsini aid etmək olar. O bildirib ki, qloballaşmanın təsiri, kommunikasiya sahəsində inqilab və mühacirət - bütün bunlar müxtəlif dinlərə və mədəniyyətlərə etiqad edən insanların gündəlik əlaqə saxlamalarına gətirir.

Beynəlxalq siyasət 20-ci əsrin ikinci yarısında dinlərarası dialoqu bir zərurət kimi təşviq edirdi. 50-ci və 60-cı illər ərzində dinlərarası dialoq "soyuq müharibə"nin gedişində və kommunizmlə mübarizədə güclərin birləşdirilməsi üsullarından biri kimi təbliğ olunurdu. 60-70-ci illərin sonunda vurğu sosial məsələlərin üzərinə keçdi. 80-ci və 90-cı illərdə isə, insan hüquqları diqqət mərkəzində oldu.

"Bu əməkdaşlıq nümunələri ona gətirib ki, hər iki tərəf, qlobal zərurət kimi, dinlərarası qarşılıqlı əlaqənin müsbət, konstruktiv tərəflərini qəbul etməyə başladılar. Şərq və Qərb arasında, "bizlər" və "onlar" arasında, xristian və müsəlmanlar arasında sərhədlərin çox tez-tez münaqişə, müharibə və terrorimzin səbəbləri olduğu bugünkü qloballaşma dünyasında digər dinlə, mədəniyyətlə və xalqla dialoqun zəruriliyi bir yerdə dinc yaşamaq üçün, bir zamanlar olduğundan daha çox aktualdır", - Espozito bildirib.

Alimin rəyinə görə, xristianlığın da, islamın da dinlərarası dialoqun və 21-ci əsrin həqiqətlərinə cavab verən plüralizm və dözümlülüyün dəstəklənməsi üçün bütün imkanları var.

"Dini liderlər 20-ci əsrin ikinci yarısında dialoq və birgə yaşayış üçün əsas qoyublar. Dözümlülük əhdi-cədidin, doktrina və tarixin qiraət və təfsirinə əsaslanıb. Dini plüralizm və dözümlülük üçün qarşılıqlı anlaşma və hörmətə çağıran bir çox təfsirlər İbrahim övladlarına daha insanpərvər dünyanın yaradılmasında öz töhfələrini verməyə yardım edə bilər", - ekspert əlavə edib.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektorn ünvan: [email protected]

Azərbaycana səfərin daha da asanlaşması üçün müzakirələr aparılır - Dövlət Agentliyi
Azərbaycana səfərin daha da asanlaşması üçün müzakirələr aparılır - Dövlət Agentliyi
Azad edilmiş ərazilərimizin turizm strategiyası hazırlanır
Azad edilmiş ərazilərimizin turizm strategiyası hazırlanır
Bu il Azərbaycana əsasən bu ölkələrin vətəndaşları gəlib
Bu il Azərbaycana əsasən bu ölkələrin vətəndaşları gəlib
Loading Bars
Xəbər lenti
Dələduzlar kart məlumatlarınızı oğurlaya bilərlər - XƏBƏRDARLIQ
Ağdamda tarixi, dini abidələr talan edilib, buna biganə qala bilmərik - Türk Mədəniyyət və İrsi Fondunun prezidenti
TDƏŞ və TÜRKSOY-un nümayəndə heyəti Ağdama səfər edib (FOTO)
Dünyada sutka ərzində koronavirusdan 13 minə yaxın insan ölüb
Marginallar bu tarixi imtahanda da xalqımızın yanında ola bilmədilər - Deputat
Naxçıvan koridorunun regionda yaratdığı perspekivlər - Postblokada dövründə yeni inkişaf mərhələsi
SOCAR istiqrazları sahiblərinə növbəti dəfə $1.25 milyon dollarlıq gəlir gətirəcək
Əfqanıstanda güclü zəlzələ baş verib
Henri Deqlan Qran-Pri turnirində güləşçilərimiz 5 medal qazanıblar
Qubada ikimərtəbəli ev yanıb
NASA mütəxəssisləri Aya uçuş üçün raket mühərriklərinin atəş sınaqlarını keçiriblər
İndoneziyada baş verən bir sıra zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 56-ya çatıb
2021-ci ilin martına qədər koronavirus qurbanlarının sayı 5 milyonu keçə bilər - Alimlər xəbərdarlıq edib
Avstriya sərt karantin müddətini 24 yanvardan 7 fevral tarixinə qədər uzadacaq
Argentinada koronavirusun "Britaniya" ştammına ilk yoluxma hali aşkar edilib
Danimarkada "Cənubi Afrika" ştammına ilk yoluxma faktı qeydə alınıb
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 688 mindən çox artıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 8 005 nəfər sağalıb
Suraxanıda tikili yanıb
Fransada etiraz aksiyasında 12 polis xəsarət alıb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Filippin Hava Qüvvələrinə məxsus helikopter qəzaya uğrayıb
Azərbaycanın ictimai həyatında gənclərin iştirakı
Hirkan Milli Parkında baş verən yanğın lokallaşdırıldı
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə 2021-2022-ci illər üçün Vaksinasiya Strategiyası təsdiq edilib
Britaniyada son sutkada koronavirusdan 1295 nəfər ölüb
Zabratda qamışlıq ərazidə baş verən yanğın söndürülüb
Türkiyənin vitse-prezidenti COVID-19-a qarşı peyvənd olunub
Dövlət Yol Polisi: Müvafiq icazəsi olmayan şəxslər keçid postlarından buraxılmayacaqlar
Heydər Əliyev məktəbinin, İlham Əliyev idarəçiliyinin yetişdirdiyi gənclər bizə Zəfər yaşatdı - Deputat
Gimnastlarımız “Fəxri idman ustası” adına layiq görüldü
Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyev Respublika Veteranlar Təşkilatının Rəyasət Heyətinin iclasında iştirak edib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng edib
Göyçay rayonunda ev yanıb
Şamaxı rayonunda yaşıllıqların sahəsi daha da genişləndirilir (FOTO)
Hirkan Milli Parkında baş vermiş yanğının bir istiqamətdə söndürülməsi təmin edilib (VİDEO)
Ötən il Azərbaycanın neft məhsulları ixracı artıb
Azərbaycanda 650 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 402 nəfər yoluxub, 15 nəfər vəfat edib
Bu gün Bakıda 554 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
Mingəçevirdən Bakıya sərnişin daşıyan sürücü həbs edilib (FOTO)
Ağdam rayonunun Şelli kəndi (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanın Ermənistana qarşı dövlətlərarası ərizəsi İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinə göndərilib
“Azərlotereya” Türkiyənin “YMT Sans B.V.” şirkətinə müqavilə əsasında idarəetməyə verilib - SƏRƏNCAM
BŞİH və “Regional İnkişaf” İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Kəlbəcər qəbiristanlığında 27 ildən sonra azan səslənib (VİDEO)
Çində 5 gün ərzində xəstəxana tikilib
Postlardan keçməyə cəhd göstərən 1751 nəqliyyat vasitəsi geri qaytarılıb - STATİSTİKA
İranda 96 nəfər koronavirusdan ölüb
İsmayıllı sakinlərindən 4 ədəd odlu silah götürülüb (FOTO)
Prezident İlham Əliyev dünyaya mesaj verdi ki, Azərbaycan həmişə bəşəri dəyərlərə qiymət verən humanist bir dövlətdir - Tamam Cəfərova
Bu il aktiv məşğulluq və sosial müdafiə proqramları daha da genişlənəcək
Bakının hansı rayonunda koronavirus daha çox yayılıb?
Prezidentin tarixi zəfəri: Bir zamanlar düşmənlərin “Yallı” getdiyi Cıdır düzünə artıq öz sahibləri qayıdıb
Azərbaycanda koronavirusa yoluxmanın ən çox qeydə alındığı bölgələr
Köçkünlərin azad edilən ərazilərimizə qayıdışı 3 mərhələdə ola bilər - İqtisadçı
Azercell-in Mobil Göz və Mobil Diş Klinikaları 2020-ci il ərzində yüzlərlə insana təmənnasız tibbi xidmət göstərib! (FOTO)
Gürcüstanda hakim partiyanın yeni sədri seçilib
Moskva hava limanlarında onlarla reys təxirə salınıb
Yol polisindən qeyri-sabit hava şəraiti ilə bağlı sürücülərə XƏBƏRDARLIQ
Şuşa şəhəri elektrik enerjisi ilə təchiz edilib (VİDEO)
Səfərbərlikdən tərxis edilmiş şəxslərin müraciətlərinə baxılması üzrə komissiya 1700-dən artıq müraciətə baxıb (FOTO)
Biləsuvarda su kanalında qadın batıb
Şuşa əməliyyatı aparıcı beynəlxalq hərbi məktəblərin dərsliklərinə salınacaq - Vüqar Rəhimzadə
Ermənilər Qarabağda Azərbaycan mədəniyyətinin izlərini silməyə çalışırdılar - Deputat
Bu yollarda karantin postları fəaliyyətini davam etdirəcək - DYP
Bu ərazilərdə karantin postları ləğv edilir - Baş DYP
Gəncədə yaşayış yerini tərk edən COVID-19 xəstələrinə cinayət işi açılıb
Füzuli rayonunun Mirzəcamallı kəndi (FOTO/VİDEO)
54 şəhid ailəsi üzvü tibbi müayinədən keçirildi (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Yeni Azərbaycan Partiyasının təşəbbüsü ilə qanvermə aksiyası keçirilib (FOTO)
Bakıda qar yağacaq, yollar buz bağlayacaq
“BakuBus”un rəhbəri vəzifəsindən azad edilib
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
TAP iki ildən bir bazar sınaqları keçirəcək - İcraçı direktor
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 65 mini keçib
Azərbaycanda qaz sayğaclarının uzaqdan oxunmasına start verilib (FOTO)
Karantin rejimi ilə bağlı hansı qərarlar dəyişdi? - Qısa İZAH
Azad olunan ərazilərdə tütünçülüyün inkişafı müzakirə edilib (FOTO)
Azad olunmuş ərazilərimizdə yeni yolların, aeroportların tikilməsi böyük qayıdış üçün vacib prioritetlərdəndir - Deputat
Karantinə getməmək üçün yalnız vaksinasiya yetərli deyil - TƏBİB-dən çağırış
Reza Deqati Fransa kanalında Şuşanın tarixindən, erməni vəhşiliklərindən danışıb (FOTO/VİDEO)
Polis Yardımlıda əməliyyat keçirdi, keçmiş məhkumdan külli miqdarda narkotik aşkarlandı
Hindistanda dünyanın ən kütləvi peyvəndləməsi başlayıb
Məktəblərlə bağlı gələn həftə qərar veriləcək
Hər bir vətəndaşın vaksinasiyada aktiv iştirakı vacibdir – Şahmar Mövsümov
Vaksinasiyadan sonra da qorunma tədbirlərinə ciddi əməl etməliyik - TƏBİB
Kəlbəcər rayonunun Hacıkənd kəndi (FOTO/VİDEO)
Vaksin seçimində əsas meyar təhlükəsiz və effektlivliyidir - Səhiyyə Nazirliyi
Fevralın 1-dən 65 yaşdan yuxarı vətəndaşların vaksinasiyasına başlanılacaq
Azərbaycana 2 milyon doza Sinovac vaksini gətirilib
Azərbaycanda vaksinlər bu maliyyə mənbələri hesabına alınacaq
Bəzi ölkələrdən diri heyvan və heyvan mənşəli məhsulların gətirilməsinə məhdudiyyət qoyulub
Azərbaycanda vaksinasiya strategiyası açıqlanıb
Əsas məqsəd azad edilmiş ərazilərin bərpasıdır, ancaq koronavirusla mübarizəmiz də davam edir – Şahmar Mövsümov
Şuşada vaksinlərin saxlanma məntəqələri qurulur
Birinci bu şəxslər peyvənd olunacaq - CƏDVƏL
Pandemiya ilə güclü mübarizə üsulları hələ hazır deyil - Səhiyyə Nazirliyi
Gəncədə COVİD-19-a qarşı mübarizə tədbirləri davam edir (FOTO)
Azərbaycanda yanvarın 18-dən koronavirsa qarşı vaksinasiya başlayacaq - Şahmar Mövsümov
Ölkədə COVİD-19-a yoluxma əmsalı 5 faizədək enib - TƏBİB
Bütün xəbərlər