Fələstində üçüncü intifada çox da uzaqda deyil - Trend News-un icmalçısı

Trend -un Yaxın Şərq redaksiyasının icmalçısı Ülviyyə Sadıxova

Son bir il ərzində baş verməsi üçün zəmin yaradılan üçüncü Fələstin intifadası yaxın aylarda baş tuta bilər və ola bilsin ki, İsrailin yeni xarici işlər naziri Aviqdor Libermanın da bunda rolu olsun.

Xarici Siyasət İdarəsinin rəhbəri postunu tutduğu birinci gündən etibarən Liberman Fələstin Administrasiyasının başçısı Mahmud Abbasın elə də çox olmayan uğurlarından sayılan Annapolis razılaşmasını şübhə altına aldı.

Liberman beynəlxalq vasitəçilərə və Ərəb ölkələrinə aydın şəkildə bildirdi ki, İsrail müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılmasında fələstinlilərlə əməkdaşlıq etməyəcək və onlara heç bir güzəştə getməyəcək.

İfrat sol yönlü "İsrail Bizim Evimizdir" partiyasının rəhbərinin bu sözləri Benyamin Netanyahunun yeni hökumətində kifayət qədər təsirə malikdir və ərəb liderlərinin sərt tənqidi ilə qarşılanıb.

Ərəblər də hücuma keçməyi qərara alıblar. Qətər sammitində iştirak edərkən ərəb liderləri açıq şəkildə bildiriblər ki, siyasi kurslarında olan fərqlərdən asılı olmayaraq onların Netanyahu hakimiyyətinin "nazıyla oynamaq" fikirləri yoxdur. İlk dəfə idi ki, ərəb dövlətləri daxili fikir ayrılıqlarını bir kənara qoyaraq fələstin probleminin hər hansı vasitə ilə olursa olsun, tez bir vaxtda həll edilməsinin vacibliyini bildirdilər.

Ərəblərin belə cəsarətli addımına səbəb Qəzza zolağında İsraillə HƏMAS arasında baş verən sonuncu müharibə oldu. Fələstin hərəkatı onların əleyhinə köklənmiş İsrail və Ərəb ölkələrinə sübut etdi ki, "kiçik" bir təşkilat İsrail üçün Ərəb dövlətlərinin diplomatiyasından daha təhlükəlidir.

Yaxın Şərqdə vəziyyət xeyli gərginləşib. Sülh prosesinin yubadılması İranın silahlandırdığı və maliyyələşdirdiyi radikal qruplaşmaların fəaliyyətini gücləndirir.

İran körfəzində yerləşən Ərəb ölkələri və Misir İranın regiona və HƏMAS-a təsirini sıfır həddinə endirməkdə israrlıdır. HƏMAS-ın siyasətini mülayimləşdirmək qərbmeyilli Ərəb ölkələri üçün prioritet olaraq qalır.

Lakin yəhudi siyasətinin radikallaşdığı bir dövrdə HƏMAS-ın tam olaraq tərksilah olunması İsrailin işğal olunmuş ərazilərdə təsirini artıracaq və onsuz da zəif olan sülh danışıqlarında ərəb diplomatiyasının daha da zəifləməsinə səbəb olacaq. Hazırda ərəb ölkələri FƏTH və İsrailin sülh danışıqlarında iştirakını qəbul etmədiyi HƏMAS arasında baş tutan dialoqa ümidlidirlər. Fələstin milli hökuməti yaradılarsa FƏTH hakimiyyəti yaxşıca təlim keçmiş HƏMAS ordusuna malik olacaq.

Hazırda HƏMAS İsrailin sülh danışıqlarından imtina etməsindən asılı olaraq gözləmə mövqeyindədir. Çünki istənilən radikal bəyanatdan İsrail Qəzzada yeni müharibə başlamaq üçün istifadə edə bilər. İsrailin sülhdən daha çox müharibəyə hazırlaşdığına Libermanın Knessetdə səsləndirdiyi "İsrail sülhü hərbi yolla əldə etməlidir" sözləri bariz nümunədir.

Bu səbəbdən ərəb dünyası görür və başa düşür ki, sülh danışıqlarından imtina rahat şəkildə yeni hərbi əməliyyatlarla nəticələnə bilər. Bəhanəni isə Təl-Əviv ərazilərinin islamçılardan müdafiəsi adıyla hər zaman tapa bilər. 

Baxmayaraq ki, HƏMAS Netanyahu hökuməti ilə bağlı sərt bəyanatlar verməyib, hərəkat liderləri fələstinliləri üçüncü intifadaya (İsrailə qarşı silahlı mübarizə) səsləyirlər. Fələstin milli hökuməti yaradıldıqdan sonra əhali içində az dəstəyi olan FƏTH-in intifad çağırışlarında HƏMAS-a qoşulacağı istisna edilmir. Bu addım 2012-cu ilin yanvar ayında keçiriləcək prezident seçkiləri öncəsi Mahmud Abbas üçün hakimiyyətini möhkəmləndirmək yolunda yaxşı vasitə ola bilər.

Fələstin xalqında hələ ki, alternativ namizəd yoxdu. Ötən iki intifad fələstinlilər üçün səmərəli olub. 1986-1993-cü illərdə birinci inqilab zamanı Osloda sülh müqaviləsi imzalanır və İsrail ilk dəfə olaraq Fələstin dövlətinin yaradılmasına razılıq verir. İkinci inqilab (2000-2004) nəticəsində isə qurulacaq Fələstin dövlətinin sərhədlərini bildirən "Yol xəritəsi" hazırlanır. İkinci intifad heç də İsrail üçün yaxşı nəticələnmir. Birinci intifad HƏMAS və İslam Cihadı kimi radikal qruplaşmaların meydana gəlməsinə səbəb olursa, ikinci intifad zamanı HƏMAS regionda hərbi və siyasi təsirini gücləndirir.

Bu səbəbdən İsrailin sülh prosesində bütün körpüləri yandıracağı inandırıcı deyil. Nəticədə Fələstində inqilabla yanaşı, İsrail, ABŞ və Avropa İtifaqı ilə münasibətlərini təhlükə altına alır. 

Avropa onsuz da İsrailin Fələstin və Ərəb ölkələri ilə danışıqlardan imtina etməsindən narahatdır. Aİ-nin xarici siyasət üzrə Ali komissarı Havyer Solana İsraili münasibətlərə yenildən baxılacağı ilə hədələdi. Belə hal baş verərsə, İsrail iqtisadiyyatı ciddi zərbə almış olar. Avropa ilə İsrail arasındakı mal dövriyyəsi İsrailin ümumi mal dövriyyəsinin 30 faizini təşkil edir.

Bu səbəbdən də Netanyahu hökuməti yeni intifada ilə üz-üzə qalmaq istəmirsə, indidən radikal mövqedən çəkilməli və fələstinlilərin dövlət qurmaq hüququnu tanımalıdır.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Argentinada Dieqo Maradonanın ölümü ilə əlaqədar araşdırma başlayıb
Argentinada Dieqo Maradonanın ölümü ilə əlaqədar araşdırma başlayıb
Azərbaycan millisi Kiyevdə bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında gümüş və bürünc medal qazanıb
Azərbaycan millisi Kiyevdə bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında gümüş və bürünc medal qazanıb
Nərmin Bayramova və Alina Gözəlova Kiyevdə Avropa Çempionatının finalına yüksəliblər
Nərmin Bayramova və Alina Gözəlova Kiyevdə Avropa Çempionatının finalına yüksəliblər
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycanda ödəmə kartları ilə dövriyyə əhəmiyyətli dərəcədə artıb
Azərbaycanda COVID-19-a 4 212 yeni yoluxma qeydə alınıb, 1 760 nəfər sağalıb, 32 nəfər vəfat edib
Avropa Müsəlman Forumunun prezidenti və İdarə Heyətinin üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
BQXK TƏBİB-ə 10 ədəd “Döyüş yaralıları üçün tibbi yardım dəsti” ianə edib (FOTO)
“AzerGold” QSC-nin “Çovdar” mədənində ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Füzulidə 4 mülki şəxs minaya düşərək həlak olub - Baş Prokurorluq
Prezidentə yazırlar: Sizin rəhbərliyiniz altında Azərbaycan qüdrətli dövlətə çevrildi
Mariya Pavlovna Hüseynova Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Poltavada Azərbaycanla Ukraynanın birgə investisiya layihələri müzakirə edilib (FOTO)
Hikmət Hacıyev, diplomatik nümayəndələr və "Qarabağ" klubu Ağdam məscidində (FOTO)
Koronavirusa yoluxan Astara sakinləri evi tərk edibər, istintaq aparılır (FOTO)
Azərbaycan xurması Slovakiya və Çexiyaya ixrac ediləcək
İqtisadi Şuranın növbəti iclası keçirilib (FOTO)
İranda 391 nəfər koronavirusdan ölüb
Azərbaycanda "Yerli icra hakimiyyətləri xidmətlərinin elektronlaşdırılması" layihəsi reallaşdırılacaq
AQTA yanında İctimai Şuraya üzvlər seçilib (FOTO)
Ötən günün yol qəzaları: 2 ölü, 2 yaralı
Baxımsız və sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla bağlı sosial müdafiə və reabilitasiya sistemi təkmilləşəcək
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Ağdama gəlib
Vətəndaşın təzyiqə məruz qalması barədə fikirlər həqiqəti əks etdirmir - DİN
Koronavirus diaqnozu qoyulan Füzuli sakini küçədə saxlanıldı
Mixail Qusmanın “Anatoli Dobrınin. Səfirin həyatından 24 il və 14 gün” filminin Azərbaycanda premyerası olub
Paytaxt sakinləri karantin qaydalarına necə əməl edir? (FOTO)
Yaşayış yerini qanunsuz tərk edən COVİD-19 daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanıb (FOTO/VİDEO)
Yerevanda əsgər anaları növbəti aksiya keçirir
Ermənistan ordusunun Tərtərə atdığı “Smerç” raketi yerli muzeyə təhvil verilib - Hikmət Hacıyev (VİDEO)
Azərbaycanda "Ağıllı şəhər" layihəsinin yekun strategiyası hazırlanır
İngiltərədə Azərbaycanlı icması Derbi Şəhər Şurasına etiraz məktubu göndərib
Qarabağ və cəmiyyət üçün könüllülük; uğur düsturu - debat və müzakirələr
Sumqayıt şəhər polis idarəsinin rəisinin Gəncəyə təyinatı ilə bağlı məlumat yalandır - DİN
Rusiyada daha 510 nəfər koronavirusdan öldü
44 gündə Tərtərə 16 mindən çox mərmi atılıb - İcra başçısı
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Evi tərk edən daha 4 koronavirus xəstəsi saxlanıldı (FOTO)
Türkiyə Qarabağdan Suriyayadək İslam coğrafiyasını canı bahasına qorumaq məcburiyyətindədir - Ərdoğan
Ermənilər artıq həyəcan və qorxudan özlərinə atəş açırdılar - Şuşa əməliyyatının iştirakçısı (FOTO)
OPEC+ neft hasilatını daha iki-üç ay müddətinə azaltmaq niyyətindədir.
Bugünədək sahələrdən 6240 ton tütün yığılıb
Ağsu icra başçısı dəfn olundu
Ali Baş Komandan qələbə ruhunu qaytardı - Firdovsi Umudov (VİDEO)
Tovuzda evdən icazəsiz çıxan koronavirus xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Tərtərdədir (FOTO)
"Bandotdel" Oğuzda xüsusi əməliyyat keçirdi (FOTO/VİDEO)
Şəkidə koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizə tədbirləri gücləndirilib (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Şəhid ailələri və müharibə əlilləri ilə bağlı yeni tədbirlər planı hazırlanıb
ABŞ-da edam üsullarının sayı artırılıb
Kəlbəcər rayonunun İstisu qəsəbəsi (VİDEO)
Kanadalı Azərbaycanlılar Şəbəkəsinin üzvləri Kanadanın Xarici işlər naziri ilə görüşüb
Türk əsgərləri tezliklə Azərbaycanda vəzifələrinin icrasına başlayacaq - Fuat Oktay
Sanki dəniz dalğaları ilə mübarizə aparırdıq - Erməni əsgərindən etiraf
Böyük Qələbəyə bir neçə saat qalmış şəhid olan qəhrəmanımız (FOTO)
Azərbaycan və Rusiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq barədə yeni sənəd hazırlanır (ÖZƏL)
BŞBPİ-də bu vəzifə ləğv edildi
Göyçayda yaşadığı evi tərk edən COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Bağlanmış bankların əmanətçilərinə 600 milyon manata yaxın kompensasiya ödənilib
Hikmət Hacıyev və "Qarabağ" klubu Ağdama gedir
Türkiyədən Azərbaycana kimyəvi məhsul ixracı artıb
Ceyhan terminalından 190 milyon bareldən çox AÇQ nefti nəql edilib
Kəlbəcər şəhərində Azərbaycan bayrağı qaldırılıb (VIDEO)
Bakı küçələrində növbəti dəfə dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Pakistan Respublikasının səfiri Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətində qəbul edilib
Fransa Senatı tərəfindən qəbul edilən qətnamə beynəlxalq hüquq pozuntusur - Fransa parlamentinin fəxri üzvü
ABŞ-ın Los-Anceles dairəsinin hakimiyyəti sakinlərə evdən çıxmamağı tövsiyə edib
Üsyançılar Eritreya paytaxtına raket atıblar
Yaponiya sahillərində quru yük gəmisi və balıqçı gəmisi toqquşub
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 13 milyonu keçdi
"OPEC plus" nazirlər komitəsinin qeyri-rəsmi görüşü təxirə salındı
Bakıda gözətçi köşk yanıb, 1 nəfər ölüb
Moskvada koronavirusdan daha 76 nəfər ölüb
Argentinada Dieqo Maradonanın ölümü ilə əlaqədar araşdırma başlayıb
Belçikada quş qripi xəstəliyi qeydə alınıb
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 441 mindən çox artıb
Sumqayıtda azyaşlı bağlı qapı arxasında qalıb
Anadolu agentliyi Ağdam rayonunun görüntülərini əks etdirən videomaterial yayımlayıb (FOTO)
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 392 mini keçib
Bakıda halsız vəziyyətdə aşkarlanan vətəndaş xilas edilib
Avtomobillərinin aylıq yürüş normasının qət etdiyi məsafəyə uyğun müəyyən ediləcək qurumların sayı artırılıb
Qaradağ rayonu ərazisində karantin rejiminin tələblərinə əməl olunmaqla ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Azərbaycan millisi Kiyevdə bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında gümüş və bürünc medal qazanıb
Ağsunun icra başçısı dünyasını dəyişdi
Bakıda COVID-19 xəstələrinə yardım edən həkimlərin əməkhaqlarına əlavənin verilməsi müddəti artırılıb
Türkiyədən Azərbaycana dənli və paxlalı bitki ixracı artıb
Nərmin Bayramova və Alina Gözəlova Kiyevdə Avropa Çempionatının finalına yüksəliblər
“Bayraktar”ın yaradıcısı ASAN-ın yeni layihəsində (FOTO)
Alimlərimiz AzTU-nun 70 illik yubileyinə həsr olunan konfransda iştirak ediblər (FOTO)
Azərbaycanda problemli kreditlərin həcmi azalıb
Ermənilərin Qarabağda törətdiyi ekoloji terror ərəb mətbuatında (FOTO)
Pandemiya şəraitinin qayda və tələblərinə əməl olunması zəruridir - Nazirlik
Azərbaycanda debet kartların sayı əhəmiyyətli dərəcədə artıb
Şəhidimizin xanımı yeni musiqisini təqdim edib (VİDEO)
Məişət zorakılığına məruz qalanların qeydiyyatı aparılacaq
Türkiyə siyasi partiyaları Fransa Senatının Dağlıq Qarabağla bağlı qəbul etdiyi qətnaməni pisləyən bəyanat yayıb
İranda sui-qəsd: Nüvə-raket alimi öldürüldü
Ailə planlaşdırılması mövzuları dərsliklərə daxil ediləcək
Samux və Göygöl rayon polis şöbələrinin müvəqqəti saxlama yerlərinə başçəkmələr olub
Məişət zorakılığından zərər çəkənlər müvəqqəti sığınacaqla təmin ediləcək
"Virtual məktəb"də dərslərin təşkilinə nəzarət gücləndirilib
Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinə yeni rəis təyin olunub
Azərbaycanda neft məhsullarının istehsalı azalıb
Bütün xəbərlər