Fələstində üçüncü intifada çox da uzaqda deyil - Trend News-un icmalçısı

Trend -un Yaxın Şərq redaksiyasının icmalçısı Ülviyyə Sadıxova

Son bir il ərzində baş verməsi üçün zəmin yaradılan üçüncü Fələstin intifadası yaxın aylarda baş tuta bilər və ola bilsin ki, İsrailin yeni xarici işlər naziri Aviqdor Libermanın da bunda rolu olsun.

Xarici Siyasət İdarəsinin rəhbəri postunu tutduğu birinci gündən etibarən Liberman Fələstin Administrasiyasının başçısı Mahmud Abbasın elə də çox olmayan uğurlarından sayılan Annapolis razılaşmasını şübhə altına aldı.

Liberman beynəlxalq vasitəçilərə və Ərəb ölkələrinə aydın şəkildə bildirdi ki, İsrail müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılmasında fələstinlilərlə əməkdaşlıq etməyəcək və onlara heç bir güzəştə getməyəcək.

İfrat sol yönlü "İsrail Bizim Evimizdir" partiyasının rəhbərinin bu sözləri Benyamin Netanyahunun yeni hökumətində kifayət qədər təsirə malikdir və ərəb liderlərinin sərt tənqidi ilə qarşılanıb.

Ərəblər də hücuma keçməyi qərara alıblar. Qətər sammitində iştirak edərkən ərəb liderləri açıq şəkildə bildiriblər ki, siyasi kurslarında olan fərqlərdən asılı olmayaraq onların Netanyahu hakimiyyətinin "nazıyla oynamaq" fikirləri yoxdur. İlk dəfə idi ki, ərəb dövlətləri daxili fikir ayrılıqlarını bir kənara qoyaraq fələstin probleminin hər hansı vasitə ilə olursa olsun, tez bir vaxtda həll edilməsinin vacibliyini bildirdilər.

Ərəblərin belə cəsarətli addımına səbəb Qəzza zolağında İsraillə HƏMAS arasında baş verən sonuncu müharibə oldu. Fələstin hərəkatı onların əleyhinə köklənmiş İsrail və Ərəb ölkələrinə sübut etdi ki, "kiçik" bir təşkilat İsrail üçün Ərəb dövlətlərinin diplomatiyasından daha təhlükəlidir.

Yaxın Şərqdə vəziyyət xeyli gərginləşib. Sülh prosesinin yubadılması İranın silahlandırdığı və maliyyələşdirdiyi radikal qruplaşmaların fəaliyyətini gücləndirir.

İran körfəzində yerləşən Ərəb ölkələri və Misir İranın regiona və HƏMAS-a təsirini sıfır həddinə endirməkdə israrlıdır. HƏMAS-ın siyasətini mülayimləşdirmək qərbmeyilli Ərəb ölkələri üçün prioritet olaraq qalır.

Lakin yəhudi siyasətinin radikallaşdığı bir dövrdə HƏMAS-ın tam olaraq tərksilah olunması İsrailin işğal olunmuş ərazilərdə təsirini artıracaq və onsuz da zəif olan sülh danışıqlarında ərəb diplomatiyasının daha da zəifləməsinə səbəb olacaq. Hazırda ərəb ölkələri FƏTH və İsrailin sülh danışıqlarında iştirakını qəbul etmədiyi HƏMAS arasında baş tutan dialoqa ümidlidirlər. Fələstin milli hökuməti yaradılarsa FƏTH hakimiyyəti yaxşıca təlim keçmiş HƏMAS ordusuna malik olacaq.

Hazırda HƏMAS İsrailin sülh danışıqlarından imtina etməsindən asılı olaraq gözləmə mövqeyindədir. Çünki istənilən radikal bəyanatdan İsrail Qəzzada yeni müharibə başlamaq üçün istifadə edə bilər. İsrailin sülhdən daha çox müharibəyə hazırlaşdığına Libermanın Knessetdə səsləndirdiyi "İsrail sülhü hərbi yolla əldə etməlidir" sözləri bariz nümunədir.

Bu səbəbdən ərəb dünyası görür və başa düşür ki, sülh danışıqlarından imtina rahat şəkildə yeni hərbi əməliyyatlarla nəticələnə bilər. Bəhanəni isə Təl-Əviv ərazilərinin islamçılardan müdafiəsi adıyla hər zaman tapa bilər. 

Baxmayaraq ki, HƏMAS Netanyahu hökuməti ilə bağlı sərt bəyanatlar verməyib, hərəkat liderləri fələstinliləri üçüncü intifadaya (İsrailə qarşı silahlı mübarizə) səsləyirlər. Fələstin milli hökuməti yaradıldıqdan sonra əhali içində az dəstəyi olan FƏTH-in intifad çağırışlarında HƏMAS-a qoşulacağı istisna edilmir. Bu addım 2012-cu ilin yanvar ayında keçiriləcək prezident seçkiləri öncəsi Mahmud Abbas üçün hakimiyyətini möhkəmləndirmək yolunda yaxşı vasitə ola bilər.

Fələstin xalqında hələ ki, alternativ namizəd yoxdu. Ötən iki intifad fələstinlilər üçün səmərəli olub. 1986-1993-cü illərdə birinci inqilab zamanı Osloda sülh müqaviləsi imzalanır və İsrail ilk dəfə olaraq Fələstin dövlətinin yaradılmasına razılıq verir. İkinci inqilab (2000-2004) nəticəsində isə qurulacaq Fələstin dövlətinin sərhədlərini bildirən "Yol xəritəsi" hazırlanır. İkinci intifad heç də İsrail üçün yaxşı nəticələnmir. Birinci intifad HƏMAS və İslam Cihadı kimi radikal qruplaşmaların meydana gəlməsinə səbəb olursa, ikinci intifad zamanı HƏMAS regionda hərbi və siyasi təsirini gücləndirir.

Bu səbəbdən İsrailin sülh prosesində bütün körpüləri yandıracağı inandırıcı deyil. Nəticədə Fələstində inqilabla yanaşı, İsrail, ABŞ və Avropa İtifaqı ilə münasibətlərini təhlükə altına alır. 

Avropa onsuz da İsrailin Fələstin və Ərəb ölkələri ilə danışıqlardan imtina etməsindən narahatdır. Aİ-nin xarici siyasət üzrə Ali komissarı Havyer Solana İsraili münasibətlərə yenildən baxılacağı ilə hədələdi. Belə hal baş verərsə, İsrail iqtisadiyyatı ciddi zərbə almış olar. Avropa ilə İsrail arasındakı mal dövriyyəsi İsrailin ümumi mal dövriyyəsinin 30 faizini təşkil edir.

Bu səbəbdən də Netanyahu hökuməti yeni intifada ilə üz-üzə qalmaq istəmirsə, indidən radikal mövqedən çəkilməli və fələstinlilərin dövlət qurmaq hüququnu tanımalıdır.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Rabitəbank şəhid ailəsinə dəstək olub (FOTO)
Rabitəbank şəhid ailəsinə dəstək olub (FOTO)
Xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Ötən ay banklara 853 milyon dollardan çox valyuta satılıb
Ötən ay banklara 853 milyon dollardan çox valyuta satılıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyənin ixrac etdiyi məhsullarda "Made in Turkey" ifadəsi istifadə olunmayacaq
Fransa koronavirusun yayılmasında mübarizə üçün sərhəd nəzarətini gücləndirir
Türkiyə istehsalı olan hərbi texnikanın ixrac edildiyi ölkələr sırasında Azərbaycan ilk üçlükdədir
"Twitter" şirkəti yenidən təşkil olunacaq
İqlim dəyişikliyi ilə mübarizə üçün 10 trilyon dollara qədər vəsait tələb olunacaq - Kristalina Georgiyeva
Fransa və Qətər Əfqanıstana 40 tona yaxın humanitar yardım çatdırıb
BVF rəhbəri "omikron" ştammının dünya iqtisadiyyatın bərpası tempinə təsirini qiymətləndirib
İsveçrə və Belçika koronavursla bağlı məhdudiyyətlərini sərtləşdirəcək
Rusiya Azərbaycanın 12 müəssisəsindən pomidor və alma pomidor idxalına icazə verəcək
BMT-nin Baş katibi "omikron" ştammına görə ölkəyə giriş məhdudiyyətlərini səmərəsiz adlandırıb
"Honda" şirkəti 790 minə yaxın avtomobili geri çağırır
ABŞ dövlət katibi Bayden ilə Putinin "ən yaxın gələcəkdə" danışacağını açıqlayıb
Ən məhsuldar smartfonun adı məlum olub
Koronavirusun "omikron" ştammı 38 ölkədə aşkar edilib - ÜST
Türkiyə prezidenti Soçidə keçirilən üçtərəfli görüşün əsas nəticələri barədə məlumatlandırılıb
Mingəçevir Dövlət Universitetində təhsil tələbə krediti ilə bağlı infosessiyalar keçirilib (FOTO)
AQTA daha 5 müəssisədə pozuntular aşkarlayıb
Bakıda çoxmərtəbəli binada yanğın olub, ölən var
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib
“Hamı üçün layiqli iş - heç kim kənarda qalmasın” mövzusunda konfrans keçirilib (FOTO)
Azərbaycan Dillər Universitetində “Bir günlük xəlifə”lər seçilib (FOTO)
MDU-da “Tələbə Mediası” layihəsinin iştirakçıları ilə görüş olub
UNEC İqtisadi Forumunun sonuncu paneli: Qarabağa böyük qayıdış: Dayanıqlı məskunlaşma və iqtisadi reinteqrasiya (FOTO)
Ombudsman nümayəndəsi Beynəlxalq Əlilliyi Olan Şəxslər Günü münasibətilə keçirilən tədbirdə iştirak edib
“BakuBus” MMC-nin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib
Şamaxıda “İşğaldan azad olunmuş ərazilərin innovativ iqtisadi inkişaf imkanları” mövzusunda konfrans keçiriləcək
Ərdoğan və Putin Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərini müzakirə ediblər
Tikinti-Təchizat Birliyi MMC-nin saxlanılması xərcləri müəyyənləşib
Dayanıqlı maliyyəni təmin etmək üçün alternativ maliyyə mənbələri vacibdir - Orxan Məmmədov
Xəzər dənizində insan qalıqları aşkarlanaraq sudan çıxarılıb - SOCAR
Heydər Əliyev Fondu ilə UNICEF arasında növbəti Anlaşma Memorandumu imzalanıb (FOTO)
Ombudsman İtaliyada bir sıra rəsmi görüşlər keçirib (FOTO)
Bakıda şantaj yolu ilə qızı intihara vadar edən oğlan həbs edildi
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1 703 nəfər COVID-19-a yoluxub, 24 nəfər ölüb
Bakıda Azərbaycan və Türkiyə hərbi pilotlarının birgə təlim uçuşları icra olunub (FOTO/VİDEO)
Sahil Babayev Qəbələdə şəhid ailəsi və qazilər üçün yaradılmış müəssisə və təsərrüfatlara baxış keçirib (FOTO)
Xaçmazda Vətən müharibəsi qazisi ziyarət olunub (FOTO)
Postmünaqişə dövrünün reallıqları - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (FOTO/VİDEO)
Roma papasının Aİ-dəki nümayəndəsi koronavirusdan ölüb
Ceyhun Bayramov ATƏT-in baş katibi ilə regionda baş verən son prosesləri müzakirə edib
Dekabrın 6-na USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Livanın informasiya naziri istefa verib
İsmayıllıda qanunsuz heyvan kəsimi məntəqələri aşkarlanıb
Muğanbankda struktur dəyişikliyi
Bu günə qədər "YAŞAT" Fonduna daxil olan vəsait açıqlandı
Azad edilən ərazilərdəki faciələrin 53 faizi qanunsuz səfərlərlə bağlıdır - DİN
“AzerGold” barəsində yayılan neqativ xəbərlərlə bağlı açıqlama yayıb
“The Banker” ABB-ni “İlin bankı” elan etdi!
Azad edilmiş ərazilərdə "yaşıl enerji" zonasının yaradılması üzrə konsepsiya hazırlanıb
İllik sosial təminat xərcləri 2018-2021-ci illərdə 60% artıb - Nazir
Bakıda yanan məişət tullantıları söndürülüb
Xaricdə təhsil almış daha 67 nəfərin diplomu tanınmayıb
Ceyhun Bayramov ATƏT-in media azadlığı üzrə nümayəndəsi ilə görüşüb (FOTO)
Evi tərk edən koronavirus xəstəsi küçədə saxlanıldı
Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərində bir neçə bərpa olunan enerji növü var - Təbriz Əmmayev
FHN mina axtarışında ilk dəfə itlərdən istifadə edib
Gömrük postunda 137 kiloqramdan artıq heroin aşkarlanıb
Siyəzəndə COVİD-19 xəstəsi sükan arxasında saxlanıldı
UNEC İqtisadi Forumu: Postpandemiya dövründə biznes transformasiyası (FOTO)
Yelo Bank LUKOYL Azərbaycan ilə birgə əməkdaşlıq çərçivəsində ilk özünəxidmət mərkəzini istifadəyə verdi (FOTO)
Ceyhun Bayramov ukraynalı həmkarı ilə nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığı müzakirə edib
Masazırda şəhid Nicat Salahovun il mərasimi keçirilib (FOTO)
Latviyada təyyarə eniş zolağından çıxıb - Hava limanı bağlanıb
Bakıda narkotik alveri edən daha bir dəstə yaxalandı (FOTO/VİDEO)
Bakıda NATO-nun təlim kursu keçirilib
Qubada əl qumbaraları tapılıb
Gələn ildən kənd təsərrüfatı üzrə verilən bütün aktivlər sığortalanacaq - Nazir
Cənubi Qafqazda vəziyyət həssas qalmaqdadır - Ann Linde
Ceyhun Bayramov Polşa xarici işlər naziri ilə görüşüb
Bakının mərkəzində yanğın olub
Şəmkirdə xırdabuynuzlu heyvan oğurlamaqda şübhəli bilinən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
Pensiya ilə yanaşı, müavinətlər də artacaq - Sahil Babayev
Gəncə Dövlət Universitetində Elmi Şuranın növbəti iclası keçirilib (FOTO)
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda heyvan xəstəliklərindən azad zona yaradılır
Türkiyə-Azərbaycan birgə universiteti yaradılacaq
İqlim təhlükəsizliyi ilə bağlı regional əməkdaşlıq platforması yaradıla bilər
17 nəfərə qarşı dələduzluq edən vəkilin şikayəti təmin edilmədi
Kəlbəcərin qızıl ehtiyatları ilə bağlı geoloji-axtarış işlərinə başlanılıb - Nazir
Qarabağın inkişaf strategiyası hazırlanır - Rəhman Hacıyev
Qarabağda kənd təsərrüfatının inkişafı üzrə işlərin miqyası 2022-ci ildə genişləndiriləcək - Nazir
Qəbələdə Uşaq Reabilitasiya Mərkəzi istifadəyə verildi (FOTO)
Yasamalda avtomobildən 10 min manatdan artıq pul oğurlanıb (FOTO/VİDEO)
Hərbi qulluqçumuz ona hücum edən erməni əsilli təxribatçını zərərsizləşdirib - MN
Amnistiya aktının icrasında prokurorluq orqanlarının da üzərinə məsuliyyətli iş düşür - Heydər Yusifzadə
Türkiyənin “Hürkuş” təlim təyyarəsi Azərbaycanda sınaqdan keçirilib (FOTO)
Avstraliya Ermənistan və Azərbaycanı sərhədin delimitasiyası və demarkasiyası məsələsini həll etməyə çağırır
OPEC-in qərarı neftin ucuzlaşması riskini yüksəldir
Bakıda daha bir küçə təmir edilib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycan həmkarlar ittifaqlarının əməkdaşları ağacəkmə aksiyasında iştirak ediblər (FOTO)
Mövsümi xəstəliklər artıb: koronavirusla qripi necə ayırd edək?
Füzuli və Ağdamda su hövzələri minalardan təmizlənir - Polkovnik (VİDEO)
Mixail Qusman “Rusiya mədəniyyətinə töhfəsinə görə” döş nişanı ilə təltif edilib (FOTO)
“Sumqayıt Tikinti Xidmət” ASC özəlləşdirilir
16 saylı cəzaçəkmə müəssisəsindən 14 məhkum azadlığa buraxılıb (FOTO)
FHN minalarla bağlı vətəndaşlara çağırış edib (FOTO/VİDEO)
Türkiyədə inflyasiya son üç ildə ən yüksək səviyyəyə çatıb
Bakıda məktəb direktoru iki həftəlik karantinə cəlb edildi
Amnistiya aktı çərçivəsində 260 nəfər cərimədən azad edilib
İrandan Azərbaycana narkotik gətirən şəxsə hökm oxundu
Bütün xəbərlər