Hakimlərin ədalətsiz qərarı vətəndaşları dövlətə qarşı yönəldir - Avropa Məhkəməsinin hakimi

Azərbaycan, Bakı, 16 dekabr / Trend , müxbir K.Zərbalıyeva/ Azərbaycanın Avropa İnsan Haqları Məhkəməsindəki hakimi Xanlar Hacıyevin Trend - a müsahibəsi 

- Mətbuata müsahibənizdə bildirmisiz ki, Azərbaycandan Avropa Məhkəməsinə 1000 - ə yaxın şikayət daxil olub. Bu şikayətlər araşdırılır, məhkəmələrin  yol verdiyi səhvlər analiz olunur. Azərbaycan məhkəmələri daha çox hansı səhvlərə və nöqsanlara yol verir? 

- Azərbaycandan İnsan Haqları üzrə Avropa Məhkəməsinə göndərilən şikayətləri analiz edəndə görürük ki, milli məhkəmələr nəinki Əsas İnsan Hüquq və Azadlıqları haqqında Avropa Konvensiyasının, hətta milli qanunvericiliyin müddəalarını pozurlar. Bu işlərlə bağlı qərar çıxaran hakimlər qanunları tətbiq edərkən qanunvericiliyə əməl etmirlər. Belə pozuntular isə, Konvensiyanın müddəalarının pozuntusunu doğurur. Ən çox yol verilən pozuntular Konvensiyanın 6 - cı maddəsinin (ədalətli məhkəmə araşdırması hüququnun) tələblərinə riayət edilməməsi, məhkəmə qərarlarının icra olunmaması, qeydiyyatdan əsassız imtina və s.-lə bağlıdır. Bu işləri araşdırarkən məndə belə bir fikir yaranır ki, hakim qanunu tətbiq edəndə o qədər də müstəqil olmayıb. Hakim müstəqil olsaydı, qanunu o şəkildə tətbiq edə bilməzdi. Müstəqil şəkildə belə qərar qəbul edibsə, bu, çox pis haldır. Deməli, hakim qanunu bilmir. Bizdə üçpilləli məhkəmə sistemi var. Avropa Məhkəməsinə göndərilən şikayətlər ölkədaxili məhkəmə instansiyalarından keçir. Bir instansiyada buraxılan səhvi digər instansiyalar aradan qaldırmalı idi. Məhkəmələr Azərbaycan qanunvericiliyini düzgün tətbiq etsəydi, belə problemlər yaranmazdı.  

- Azərbaycanda bəzi vətəndaşlar məhkəmələrin fəaliyyətindən narazıdır. Məhkəmələri qərəzli, qeyri -obyektiv qərar qəbul etməkdə, müstəqil olmamaqda ittiham edirlər. Sizcə, qeyd olunan hallar bizim məhkəmələrimiz üçün xarakterikdirmi? 

- Avropa Məhkəməsində Azərbaycanla bağlı işlərə baxanda, onların əsasən siyasi mübahisə xarakterli olmadığını görürük. Demək olmaz ki, hər baxılan işə hakimiyyətin müdaxiləsi olub.  

- Söhbət tək siyasi iradədən getmir. Məmurların məhkəməyə təsiri hiss olunurmu? 

- Ola bilər, bu təsirləri istisna etmirəm. Milli qanunvericiliyi düzgün tətbiq etməyən, səhvlərə yol verən hakimlərə, ola bilsin ki, hansısa təsir olub. Məgər dövlət bu şəkildə müdaxilədə maraqlıdırmı? Məncə, yox. Hakim fikirləşməlidir ki, Avropa Məhkəməsinin yurisdiksiyası Azərbaycan üzrə bərqərar olubsa, vətəndaşlar bu instansiyaya üz tuta bilərlər. Hakimlər çalışmalıdırlar ki, Azərbaycanda hər bir vətəndaş qanuni vasitələrlə öz hüquqlarını müdafiə edə bilsin. Avropa Məhkəməsi öz işini subsiduiar prinsip əsasında qurur; Konvensiyanın tətbiqində milli məhkəmələr və Avropa Məhkəməsi eyni məsuliyyət daşıyır. Yerli məhkəmələr, ilk növbədə, bu hüquqları müdafiə etməlidir. Hakimlər öz işlərinə daha məsuliyyətli yanaşmalıdır. Sən hakimsənsə, bu vəzifəyə könüllü getmisənsə, hər bir şəraitdə təsirə, təzyiqə hazır olmalısan. Qanun səni o təsirlərdən qoruyur və sənə azad olmaq səlahiyyəti verir. Müstəqil olmaq insanın özündən asılıdır. İnsan müstəqil deyilsə, onun müstəqilliyini heç bir Qanun təmin edə bilməz.  

- Sizcə, Azərbaycanda hakimlərin müstəqilliyinə nə mane olur? 

-. Hakim olmaq üçün çox çətin prosedur keçmək tələb olunur. Dövlət hakimliyə namizədlərin peşəkarlığını artırmaq üçün xüsusi kurslar təşkil edir, bu işlər üçün büdcədən pul ayrılır. Məhkəmə hakimiyyətinin müstəqil olmasında dövlət maraqlıdır. Deyək ki, hakim  hansısa məmurdan asılı olub, qərar çıxarır. Amma başa düşməlidir ki, onun yanlış, ədalətsiz qərarı vətəndaşları dövlətə qarşı yönəldir. İnsan cəmiyyətdə ədaləti bərpa etməyə yer tapmayanda dövlətdən narazı olur. Deməli, sən hakim kimi bu səlahiyyəti həyata keçirərkən vətəndaşı dövlətdən razı salmalısan və onu inandırmalısan ki, ədalət var. Hakim Qanuna əsasən deyil, kimlərinsə tapşırığına görə qərar qəbul edərsə, vətəndaşları dövlətdən narazı salacaq.  

- Deməli, Azərbaycanda ədalətli məhkəmə qərarının qəbul olunmasına korrupsiya, hakimiyyət asılılığından daha cox, qeyri - peşəkarlıq, hakimlərin müstəqil olmaması mane olur? 

- Mənə elə gəlir ki, hakim özünü hakimiyyətin müstəqil qolunun nümayəndəsi kimi hiss etməli və buna uyğun davranmalıdır. Son illər Azərbaycanda ədalətli, müstəqil məhkəmə sisteminin formalaşması üçün xeyli iş görülüb. Azərbaycanda qanunvericilik Avropa standartlarına uyğunlaşdırılıb, yeni hakimlər təyin olunub, yeni məhkəmələr yaradılıb. Ədliyyə Nazirliyi hakimliyə namizədlər və bu işə yeni başlayan hakimlər üçün kurslar təşkil edib. Qanun pozuntusuna bilərəkdən yol verən hakimlər Məhkəmə - Hüquq Şurası tərəfindən cəzalandırılr. Məhkəmə hakimiyyətindən narazılıqların səbəblərini axtarıb tapmaq, bunu müzakirə etmək lazımdır. Hakim, hər şeydən əvvəl, öz üzərlərində çalışmalıdır. Məhkəmə hakimiyyətinin təmsilçiləri müstəqilliklərini daha da gücləndirmək və təmin etmək üçün hansı addımlar atmaq, hansı islahatlar aparmaq lazım olduğunu müzakirə etməlidirlər. Biz açıq cəmiyyətdə yaşayırıq. Bəlkə də bir forum təşkil edilməli, ya da qanunvericiliyin müddəalarına yenidən baxılmalı, Çatışmazlıq və nöqsan və çatışmazlıqlar müzakirə olunmalıdır. Biz iqtisadi inkişafa çalışırıq. Hüququn aliliyini həyatın bütün sahələrində təmin etməsək, iqtisadi inkişafımız o qədər də prespektivli olmayacaq. Dövlətin əsas məqsədi qanunun aliliyini, bütün vətəndaşlarının qanun qarşısında bərabərliyini təmin etməkdir. Konvensiya qanunun aliliyi qorunan, demokratik prinsiplərə əməl olunan zaman işləyir. Ədalət mühakiməsi hər bir dövlətdə vacibdir. Insan ac da, susuz da yaşaya bilər, amma ədalət olmayan cəmiyyətdə yaşamaq çox çətindir. 

- Belə fikir formalaşıb ki, cəzasızlıq hakimlərin özbaşınalığına rəvac verir. Siz necə düşünürsüz? 

-Mən istəyirəm ki, təmsil etdiyim dövlət hüquqi cəhətdən inkişaf etmiş dövlət olsun. Avropa Məhkəməsinə göndərilən şikayətlərin sayı artırsa və həmin işlərdə bu dövlətdə ədalətlə bağlı problem olduğu təzahür edirsə, bu, mənə bir azərbaycanlı kimi mənəvi cəhətdən təsir edir. Pozuntudan-pozuntuya fərq var. Bir var məhkəmə pozuntusu, bir də var özbaşınalıq.

Mən hansısa fikir söyləyəndə, hörmət etdiyim bəzi şəxslər inciyirlər. İstəyirəm ki, təmsil etdiyim dövlətdə ədalətin bərqərar olması ilə bağlı problem olmasın. Ona görə də, burada inciklik olmamalıdır. Hec zaman kiminsə, o cümlədən hakimin, cinayət təqibinə məruz qalmasının tərəfdarı olmamışam. Korrupsiya başqa sahələrdə də var. Amma mübarizəyə hakimdən başlanılması fikri ilə razı deyiləm və hesab etmirəm ki, bunun güclü təsiri olsun. Mənə elə gəlir ki, çıxış yolunu başqa tədbirlərdə axtarmalıyıq. Hakimin hüquqi mədəniyyəti, savadı və müstəqilliyi üçün nələr etmək lazım olduğunu müzakirə edib, tədbirlər görmək lazımdır. Cəmiyyətdə məhkəmə hakimiyyəti ilə bağlı narazılıqlar varsa, Məhkəmə - Hüquq Şurası bu problemi geniş auditoriyada müzakirə etməli və problemdən çıxış yolu tapmalıdır. Hakimlərlə danışanda onlar da hansısa problemdən gileylənir, lakin onun mətbuata çıxarılmasından ehtiyat edirlər. Onlar istəyir ki, bu narazılığı mənim dilimlə cəmiyyətə çatdırsınlar. Mən istəyirəm ki, onlar özləri bir araya gəlib bu problemləri açıq müzakirə etsinlər. Başqası fikirləşməsin ki, mən kiminsə işinə müdaxilə etmək istəyirəm. Hüquqi sistemi elə qurmaq lazımdır ki, hakim öz yerini, məsuliyyətini hiss etsin. Prezident çıxışlarında dəfələrlə deyib ki, Azərbaycanda hüquqi islahatlar davam edir. Mən də dövlət başçısının bu fikri ilə razıyam. Müstəqilliyini yeni qazanmış gənc dövlət kimi, hüquqi islahatları davam etdirməli və həmin çərçivədə problemlərə yenidən baxıb, həll etməliyik. Ədalət mühakiməsi ilə bağlı yaranmış problemlər tək bizim dövlətdə yaranmayıb. Bütün dövlətlər, eləcə də inkişaf etmiş dövlətlər istəyirlər ki, öz hüquq sistemini daha da gücləndirsinlər.  

- Qəbul etdiyi qərarın Avropa Məhkəməsində ləğv olunması həmin hakim  barəsində intizam tədbirlərinin tətbiqinə əsas ola bilərmi? 

-Xeyr. Hesab edirəm ki, səhvləri doğuran səbəbləri və vəziyyətin arxasında nələrin durduğunu öyrənməliyik. Qanunu düzgün tətbiqi onun düzgün şərh edilməsi məharətindən asılıdır. Qanunu düzgün şərh etmək üçün hüquqi savad, müstəqil və azad olmaq tələb olunur. Bu iki amil yoxdursa, hakim kimi çalışmaq çətin olacaq. Qərəzsizlik və müstəqillik hakim üçün əsas amildir. Qərəzsiz, müstəqil məhkəmə hakimiyyətinin yaranması üçün Azərbaycanda hüquqi islahatlar sahəsində xeyli işlər görülüb. Görülən işəri danmaq və görməmək vicdansızlıq olardı.  

- Problemlərdən biri də vəkillik, hüquqi müdafiə ilə bağlıdır. Beynəlxalq təşkilatlar bu sahədə islahatların zəruriliyini vurğulayırlar. Vəkillik institutunun monopoliyada olmasından, peşəkar hüquqşünaslara vəkilliklə məşğul olmağa qərəzli şəkildə icazə verilməməsindən narazılıqlar var...  

- Bunun həlli cox asandır və özləri çox yaxşı bilir. Vəkillik azad bir peşədir və hüquqşünaslara şərait yaradılmalıdır ki, öz peşələri ilə məşğul olsunlar. Rəssamın əlindən rəngi alsaq, o necə şəkil çəkəcək?. Vəkil də elə. Məhdudiyyətlər də ağlabatan olmalıdır. Ağlabatan olmayan məhdudiyyətlər məhkəmə proseslərini mənasız edir. Çəkişmə prinsipi, tərəflərin bərabərlik prinsipi pozulur.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı:[email protected]

“PAŞA Bank”ın baş sponsorluğu ilə “Virtual karyera sərgisi” keçirilib
“PAŞA Bank”ın baş sponsorluğu ilə “Virtual karyera sərgisi” keçirilib
Kapital Bank 2021-ci ilin I rübünün nəticələrini elan edib
Kapital Bank 2021-ci ilin I rübünün nəticələrini elan edib
Azər Türk Bank birinci rübü mənfəətlə başa vurub
Azər Türk Bank birinci rübü mənfəətlə başa vurub
Loading Bars
Xəbər lenti
Dünya peyvəndlərə bərabərhüquqlu əlçatanlığı təmin edə bilmir - ÜST-nin rəhbəri
Bayden ABŞ-ın qaçqın qəbulu üzrə limitini olduğu kimi saxlayıb
Raul Kastro vəzifəsindən istefa verib
İtaliya mətbuatı: “Prezident İlham Əliyev: İtaliya yaxın dost və tərəfdaşdır”
"Qarabağ" Şahruddin Məhəmmədəliyevin vəziyyəti ilə bağlı son durumu açıqladı
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 56 510 nəfər sağalıb
Rusiya bir sıra ABŞ rəsmisinin ölkəyə girişinə qadağa qoyub
Dünyada ötən sutka koronavirusa 800 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Azərbaycan reallıqlarını parlamentarilər səviyyəsində dünyaya çatdırmaq önəmli məsələdir - Arzu Nağıyev (VİDEO)
Gənc batutçularımızdan bu dəfə 1 dəst medal
BMT TŞ Liviyada monitorinq qrupunun yaradılması ilə bağlı qərar qəbul edib
Milli Məclisin Sədri Sahibə Qafarova MDB PA-nın 52-ci plenar iclasında çıxış edib (FOTO)
Qazaxıstanda Su-30SM qırıcısı qəzaya uğrayıb
Gürcüstanda koronavirusa daha 1077 nəfər yoluxub, 8 nəfər ölüb
Azad olunmuş ərazilərdə yaşıllığı bərpa etmək üçün bu ilin əkin planı 2 dəfə artırılıb
Suqovuşanın elektrik enerjisi ilə təchizatı yekunlaşmaq üzrədir
Azad edilmiş kənd ərazilərində vahid şəhərsalma əsaslandırılmasında layihə tapşırığını bu qurum hazırlayacaq - QƏRAR
Azərbaycan təkcə işğalçı orduya deyil, ermənilərin dünyadakı havadarlarına da qalib gəlib - Əli Hüseynli (Videolayihə)
Aİ-nin Azərbaycandakı nümayəndəsi XİN-ə çağırıldı, etiraz bildirildi
10 noyabr bəyanatı regionda sülhün təmin olunmasında mühüm əhəmiyyətə malikdir - Matviyenko
“Bakı Metropoliteni” QSC-nin Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib (FOTO)
Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının Baş Assambleyası ilk dəfə onlayn formatda keçiriləcək (FOTO)
Aİ-nin dəstəyi ilə Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrində 6 000 çay və göldə suyun keyfiyyəti yoxlanılıb
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda 2 163 nəfər koronavirusa yoluxub, 32 nəfər vəfat edib
KOBİA leqal sahibkarlığı və rəsmi məşğulluğu təşviq edən yeni biznes təşəbbüslərini dəstəkləyir
Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri ilə ixrac 50 faizdən çox artıb
MDU və Kiyev Milli İqtisadiyyat Universiteti arasında əməkdaşlıq çərçivəsində növbəti mühazirə keçirilib (FOTO)
Ermənistanda siyasi qüvvələr Qarabağla bağlı sərsəm bəyanat səsləndirməklə xal qazanmaq istəyirlər - Politoloq
SOCAR İstiqrazlarının növbəti faiz ödənişi 19 apreldə köçürüləcək
Media nümayəndələri reabilitasiya müəssisəsində qazilərimizə göstərilən xidmətlərlə tanış edilib (FOTO)
Ermənistan Azərbaycanla münasibətlərin inkişafına ehtiyac duyur - Armen Sarkisyan
Sahibə Qafarova rusiyalı həmkarı ilə ikitərəfli əlaqələri müzakirə edib (FOTO)
Merkel "AstraZeneca" vaksini ilə peyvənd olunub
48 nəfərin əmək müqaviləsi olmadan işə cəlb olunduğu aşkar edilib
TV tarixində ilk: Xudafərinin yanından veriliş yayımlanıb (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Eldar Quliyevin vəfatı ilə bağlı nekroloq imzalayıblar
Bölmə komandirlərinin ideoloji iş və mənəvi-psixoloji təminat üzrə müavinləri ilə təlim-metodiki toplantı keçirilib (FOTO)
Fermerlərin 92,06 faizinə subsidiya ödənilib
Azərbaycanla Moldova arasında əlaqələrin inkişaf perspektivləri müzakirə olunub (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Pirşağıda həmişə yaxşı şanı üzümü var idi – ağ şanı, qara şanı
Tərtər Regional qaz istismarı İdarəsinə yeni rəis təyin olundu
Aİ-nin xüsusi nümayəndəsinin David Babayanla görüşü separatizmin stimullaşdırılmasına xidmət edir
Azərbaycan Gül İstehsalçıları, İdxalçıları və İxracatçıları Assosiasiyası təsis olunub (FOTO)
Belarus hər zaman Azərbaycana dost ölkə olub - Deputat
Azərbaycan Beynəlxalq Bankından süni intellekt sahəsində beynəlxalq konfransa dəstək
Aİ ötən il inkişaf məqsədilə ayırdığı rəsmi maliyyə yardımının həcmini 66,8 milyard avroya çatdırıb
Bağçalarda 2 milyonluq yeyinti iddiası barədə AÇIQLAMA
Mərdəkan, Buzovna və Maştağa qəsəbələri də Balaxanı kimi abadlaşacaq
Azərbaycanda 120 valideyn barəsində inzibati tənbeh tədbirləri görülüb
Qarabağ separatçılarının "lideri" ifadəyə çağırıldı
Azərbaycanda məcburi əmək halları xeyli azalıb - Hesabat
Ötən il Azərbaycanda 94 nəfər insan alveri qurbanına çevrilib
Qubadlı rayonunun Məmər kəndi (FOTO/VİDEO)
5 kiloqrama yaxın narkotikin Azərbaycana keçirilməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
654 nəfər Azərbaycandan deportasiya olunub
Abonentlərin elektrik təchizatına qoşulma prosesi süni intellektlə tənzimlənir - "Azərişıq"
Tərtərdə sıradan çıxmış yanğın su hovuzları bərpa edilir (FOTO)
BTC ilə nəql olunan neftin həcmi açıqlanıb
AQTİ-nin Milli Referens Laboratoriyası beynəlxalq laboratoriyalararası səriştəlilik sınağında yüksək nəticə əldə edib
DOST Agentliyi Müşahidə Şurasının iclası keçirilib
“Sonuncu” filmi Rotterdam Beynəlxalq Film Festivalında (FOTO)
Bakıda 17 evdən oğurluq edən dəstə üzvləri saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Azercell Tələbə Təqaüdü və Təcrübə Proqramının iştirakçıları uğurlarını bölüşür
AzTV ilə Özbəkistanın TV jurnalistləri arasında təcrübə mübadiləsi aparılacaq (FOTO)
Bakı Dialoqları Jurnalının növbəti sayı nəşr edilib
“Yaşıl Marafon” layihəsi üzrə ağacəkmə aksiyaları uğurla davam edir (FOTO)
Azərbaycanda tam orta təhsil səviyyəsi üzrə növbəti buraxılış imtahanı keçirilib
"Azərişıq" əhaliyə göstərdiyi 19 xidməti elektronlaşdırıb
"Azərişıq" yeni elektron xidmət istifadəyə verib
Aİ-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi sələfinin səhvlərindən dərs çıxarmır - Separatizm və terror alovlandırılır
Baş Prokurorluq KİV-də yayılan məlumatla bağlı təkzib verdi
1540-dan çox şəxsə ikinci doza vaksin vurulub - Poliklinika
Putinlə Lukaşenko Moskvada görüşəcək
İƏT-lə statistika sahəsində əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu təsdiqlənib
“Azərtütün Aqrar Sənaye Kompleksi” özəlləşdirilir - Sərəncam
Azərbaycanda koronavirusa qarşı peyvənd istehsalı nəzərdən keçirilir
Ermənistanın Gəncəyə raket atəşi zamanı çəkilən foto Türkiyədə ilin media fotosu seçildi (VİDEO)
Tərtərdə Ermənistanın raket və artileriya atəşi nəticəsində dağılmış yollar bərpa olunur (FOTO)
Azərbaycanda yeni seysmik stansiyaların quraşdırılmasına başlanır (FOTO)
Tarix Muzeyinə baş direktor seçilib
Ortaq Media Platforması milli maraqlarımızın qlobal media müstəvisində qorunmasına xidmət edəcək - Deputat
Raket-artilleriya batareyalarının döyüş atışlı taktiki təlimləri keçirilir (FOTO/VİDEO)
İranda ötən gün koronavirusdan 328 nəfər ölüb
Bakıda qatar vuran oğlanla bağlı araşdırma başlandı
Boru kəmərləri ilə Azərbaycan qazının tədarükü 15 faizdən çox artacaq
“PAŞA Bank”ın baş sponsorluğu ilə “Virtual karyera sərgisi” keçirilib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Pirşağıda yenidənqurma və təmir-bərpa işlərinin təməlqoyma tədbirində iştirak ediblər (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB-2)
230 tender və 1061 kotirovka sorğusunun nəticələri ləğv edilib (FOTO)
Sabah 28 dərəcəyədək isti olacaq
SOCAR bu ilin I rübündə qazma, hasilat, emal və ixrac göstəricilərini açıqlayıb
Kapital Bank 2021-ci ilin I rübünün nəticələrini elan edib
Xroniki xəstəliyi olan insanlar oruc tutarkən ehtiyatlı olmalıdır - Nazirlik
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı məlum oldu
Koronavirusdan qorunmaq üçün xüsusi qida var? - Səhiyyə Nazirliyindən açıqlama
Yaxın vaxtlarda şəhid ailələri və qazilər üçün növbəti yaşayış kompleksinin açılışı olacaq
DİN dövriyyədən 68 kiloqram narkotik vasitə çıxarıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Bir neçə ölkədən quş əti idxalı dayandırılıb
Hindistanda koronavirusa yoluxma və ölüm hallarında ən yüksək göstərici qeydə alınıb
Bütün xəbərlər