Mütəxəssis: İqtisadi fəal əhalinin ərazilər üzrə bölgüsünün stimullaşdırılması mexanizmi yaradılmalıdır

Mütəxəssis: İqtisadi fəal əhalinin ərazilər üzrə bölgüsünün stimullaşdırılması mexanizmi yaradılmalıdır

Bakı. İlhamə İsabalayeva - Trend:

Bütün tədbirlərin görülməsinə baxmayaraq, Azərbaycanda urbanizasiya fenomeni müəyyən dərəcədə hələ də aktual məsələ kimi qalır.

Bunu Trend-ə Dövlət Miqrasiya Xidməti yanında İctimai Şuranın sədri Azər Allahverənov deyib.

Onun sözlərinə görə, müstəqillik əldə etdikdən sonra Azərbaycan güclü miqrasiya axınlarına məruz qaldı. Kənd əhalisinin şəhərlərə üz tutması prosesi miqrasiya müstəvisində daha qabarıq büruzə verən fenomenlərdən biri oldu:

"Bir tərəfdən Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunan Dağlıq Qarabağdan və onunla həmsərhəd rayonlardan, habelə Ermənistanla həmsərhəd rayonlarının həyat üçün təhlükəli yaşayış məntəqələrini tərk etmiş məcburi köçkünlərin daha təhlükəsiz ərazilərə, əsasən də şəhər yerlərinə köç etməsi, digər tərədən müharibə nəticəsində respublikanın sosial-iqtisadi sahəsinin zərər görməsi urbanizasiya proseslərinə birbaşa təsir edən amillərdən oldu. Ağır sosial-iqtisadi vəziyyətdən, dağıdılmış kənd təsərrüfatı infrastrukturundan, işsizlikdən əziyyət çəkən bölgə sakinlərinin, o cümlədən kənd rayonlarından əmək qabiliyyətli əhalinin iş yeri tapmaq məqsədilə iri şəhərlərə, xüsusilə Bakıya və onun yerləşdiyi Abşeron yarımadasına axın etməsinə səbəb oldu".

A.Allahverənov qeyd edib ki, urbanizasiya prosesinin birinci mərhələsi 2001-ci ilədək olan dövrü əhatə edir. Bu, daha çox müharibənin yaratdığı nəticələr, torpaq bölgüsünün tam aparılmaması, kənd yerlərində iqtisadi vəziyyətin ağırlaşması və başqa amillərlə əlaqədardır. 2002-ci ildən sonra Bakıda tikinti bumunun başlanması urbanizasiya prosesində ikinci mərhələni başlatdı. Belə ki, tikinti bumunun başlaması əmək qüvvəsinə ehtiyacı artırdı. Bununla bağlı olaraq kənd yerlərindən, rayonlardan Bakıya əmək miqrantlarının axını başladı:

"Bakıda hər il onlarla yeni bina tikilirdi və işçi qüvvəsinə tələb sürətlə artırdı. Həmin dövrdə Bakıda digər sahələrə də sərmayə qoyuluşunda kəskin artım baş verdi və şəhərdə iş yerlərinin sayında sürətli artım müşahidə edilirdi. İqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində, o cümlədən ticarət, xidmət sektorlarında ciddi canlanma baş verdi. Baş verən dəyişikliklər əlavə işçi qüvvəsinə ehtiyac yaratdı. Belə bir vəziyyətdə ölkə rəhbərliyi urbanizasiya templərinin qarşısının alınması ilə əlaqədar bir sıra vacib sənədlər qəbul elədi. Təhlillər göstərir ki, sosial-iqtisadi səbəblərdən yaranan urbanizasiyanın, o cümlədən daxili miqrasiyanın zəiflədilməsi məqsədilə 2004-cü ildən indiyə qədər proqram xarakterli bir çox işlər görülüb".

Mütəxəssis qeyd edib ki, Azərbaycan regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı Dövlət Proqramlarının icrası ilk növbədə, regionların qeyri-proporsional inkişafının qarşısını almağa xidmət edən təkmil konsepsiya olmaqla yanaşı, sosial-iqtisadi səbəblərlə bağlı daxili miqrasiyanın fəsadlarının aradan qaldırılmasına yönəlib. Dövlət proqramları regionların tarazlı inkişafı, infrastrukturun yeniləşdirilməsi, yeni iş yerlərinin açılması, sosial problemlərin həlli nəticəsində respublikada sosial-iqtisadi səbəblərlə bağlı urbanizasiya templərinin əhəmiyyətli dərəcədə zəifləməsinə imkan yaradıb. Belə ki, dövlətin dəstəyi ilə regionlarda çox ciddi islahatların həyata keçirilməsi, fermer təsərrüfatlarının imkanlarının yaxşılaşdırılması, regionlarda sənaye parklarının yaradılması, çoxlu sayda yeni müəssisələrin açılması bölgələrdə əmək resurslarına ehtiyacı yaratmış və bu da urbanizasiyanın hiss olunacaq dərəcədə zəifləməsinə səbəb olmuşdu.

Şura sədri əlavə edib ki, həmin hadisələr fonunda şəhərlərdə tikinti bumunun dayanması, iki devalvasiyanın baş verməsi ilə əlaqədar iqtisadiyyatın bir çox sahələrinin zərər görməsi, dövlət büdcəsindən investisiya xərclərinin azalması, iqtisadi layihələrin bəzilərinin dayanması ilə bağlı oldu. Qeyd edilən amillər vaxtilə şəhər yerlərində məşğulluğu təmin edilən bölgə əhalisinin iş yerlərinin itirilməsinə səbəb oldu. Bu da əvvəlki illərdə kənd və qəsəbələrdən iş axtarmaq məqsədilə Bakıya üz tutan vətəndaşların bir hissəsi geri qayıtdı, yaşadıqları yerlərdə işlə təmin olundu.

A.Allahverənov qeyd edib ki, hətta son illərdə regionlarda məşğulluq imkanlarının artırılması Bakı və digər böyük şəhərlərdə daimi qeydiyyatda olan insanların bəzilərinin regionlara üz tutması, orada işləməsi ilə nəticələnib. Bank sektoru, xidmət, tikinti, dövlət qurumlarında iş yerləri ilə bağlı rayonlarda işləyən Bakı sakinlərinin sayında kəskin artım hiss olunmaqdadır. Ruralizasiya (deurbanizasiya) adlanan şəhər əhalisinin bölgələrə axın etməsi prosesi geniş vüsət almasa da, hiss olunacaq dərəcədə büruzə verən fenomenlərdəndir.

Mütəxəssis hesab edir ki, Azərbaycanda urbanizasiya fenomeninin aktual olması baxımından bölgələrdə sosial-iqtisadi templərin artırılması və bunun nəticəsi olaraq məşğulluq imkanlarının artırılması, proqramların miqyasının genişləndirilməsi vacib sayılır.

Onun fikrincə, daxili əmək ehtiyatlarından səmərəli istifadə edilməsi, əhalinin məşğulluğu probleminin həll edilməsi və işədüzəlmədə daxili əmək ehtiyatlarından istifadəyə üstünlük verilməsi, bölgələrin əmək bazarının tarazlaşdırılması məqsədilə iqtisadi fəal əhalinin ərazilər üzrə bölgüsünün stimullaşdırılması mexanizminin yaradılması, rayonlara sərmayələrin cəlb olunması ilə yeni iş yerlərinin yaradılması kimi tədbirlər, həmin proqramların diqqət mərkəzində saxlanılması vacib hesab edilən vəzifələrdən olmalıdır.

Türkiyədən Azərbaycana kimyəvi məhsul ixracı artıb
Türkiyədən Azərbaycana kimyəvi məhsul ixracı artıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Şamaxının 97 faizi qazlaşdırılıb
Şamaxının 97 faizi qazlaşdırılıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 274 min nəfəri ötüb
Ermənistanın işğalçılıq siyasəti, terrorizmə dəstəyi “Hədəf”də müzakirə olunub
İstanbulda meşə yanğını baş verib
Pakistanlı deputat: Ermənistanın etno-faşizmi regional stabilliyə təhlükə törədir
Kiçik Qızılağac körfəzinə balıq körpələri buraxılıb (FOTO/VİDEO)
Dünyanın ən "çirkin" təyyarəsinin adı açıqlanıb
Baş nazirin müavini cəbhə boyu yaşayış məntəqələrində olub
Kolumbiya prezidentinə qarşı sui-qəsd hazırlanır
Abşeronda evdə yanğın baş verib
"Təhsildə online platformalardan istifadə qaydalarının öyrədilməsi" layihəsi uğurla başa çatıb (FOTO)
Cüdo idman növü üzrə paralimpiya komandalarımız təlim-məşq toplantısında iştirak edir (FOTO)
Akif Qurbanov: Payız-qış mövsümündə kəskin respirator virus infeksiyalarına yoluxma arta bilər (VİDEO)
Türkiyədən Azərbaycana kimyəvi məhsul ixracı artıb
Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinə yeni mətbuat katibi təyin olunub
Deputat: Prezident İlham Əliyev BMT-də bir daha Ermənistanın işğalçılıq və müharibə planlarını ifşa etdi
Bu gün Bakıda 553 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Nazirlik regionlarda ictimai nəqliyyatda təmassız ödənişin tətbiqi barədə
Qlobal çağırışlar və Azərbaycanın baxış bucağı
Şamil Ayrım: Nikol Paşinyanın davranışlarına baxdıqda onun bölgədə sülh və sabitlikdən uzaq bir siyasət apardığını görürük
Rusiyanın koronavirus vaksini uşaqlar üzərində sınaqdan keçiriləcək
10 şagirddə koronavirus aşkarlandı
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm sahəsi üzrə kadr hazırlığına həsr olunan birgə layihəyə start verilib (FOTO)
Bakıda yol qəzası olub, nəqliyyatın hərəkətində sıxlıq var (FOTO)
Baş Nazir Əli Əsədov ukraynalı həmkarına başsağlığı verib
Prezident İlham Əliyev Çin Xalq Respublikasının Sədrini təbrik edib
Ceyhun Bayramov Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi ilə görüşüb (FOTO)
Külli miqdarda narkotikin ölkə ərazisində qanunsuz dövriyyəsinin qarşısı alındı (VİDEO)
Azərbaycanda 108 nəfər koronavirusa yoluxdu, 131 nəfər sağaldı, 2 nəfər vəfat etdi
İranda 3,2 min nəfər koronavirusa yoluxub
Prezident İlham Əliyev Ukraynanın dövlət başçısına başsağlığı verib
Rezidenturaya qəbul olmaq üçün ixtisas seçimi başa çatıb
Rusiyada bir gündə 7 500-dən çox yoluxma qeydə alındı
“Msta-S” özüyeriyən haubitsalardan döyüş atışları keçirilir (FOTO/VİDEO)
I Divizionda ilk turun oyun cədvəli açıqlanıb
Ceyhun Bayramov Ukraynaya başsağlığı verib
Livanın Baş naziri istefa verdi
Koronavirus vaksini dayanıqlı immun reaksiyası nümayiş etdirib
“Təmiz sahil, təmiz Xəzər” devizi altında təmizlik aksiyası keçirilib (FOTO)
Azərbaycan nümayəndə heyəti BMT Baş Assambleyasının sessiyasında Paşinyanın cəfəng bəyanatlarını qətiyyətlə rədd edib
İrandan Azərbaycana narkotik keçirən dəstə saxlanılıb (FOTO)
Quş əti diyetik və faydalıdır
Baş Prokuror və Hərbi Prokuror cəbhəboyu hərbi hissələrdə olublar (FOTO)
Deputat: Paşinyan BMT-dəki çıxışında özünü ifşa etdi
XİN-in həbsdə olan daha bir sabiq əməkdaşı ev dustaqlığına buraxıldı
Paytaxtda karantini pozan restoranın 3 işçisi və 5 müştəri cərimələndi
XİN-in sabiq şöbə rəisi Nurupaşa Abdullayev ev dustaqlığına buraxılıb
Gürcüstanda koronavirusa yoluxanların sayı 5 minə yaxınlaşır
Könül Nurullayeva: Nizami rayon sakinlərini narahat edən sosial problemlər tərəfimizdən nəzarətə götürülüb (FOTO)
İstirahət gününün havası açıqlanıb
Türkiyə hökuməti: Paşinyanın Azərbaycan və Türkiyənin ünvanına səsləndirdiyi bəyanatlar dünya ictimaiyyətini aldatmaq cəhdidir
Ermənilər və onların havadarları sosial şəbəkələrdə yalan məlumatlar yayır (FOTOFAKT)
Şamaxının 97 faizi qazlaşdırılıb
Azərbaycandan Sankt-Peterburqa kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı müzakirə edilib
Qaxın turizm marşrutu tullantılardan təmizlənib (FOTO)
Ermənistanda son sutkada 429 nəfər koronavirusa yoluxub
Prokurorluq keçmiş arvadını öldürən şəxsi axtarır
İşsizlikdən sığorta ödənişi üçün necə müraciət edilməlidir?
Yaponiyanın yeni Baş naziri Putinlə danışığa hazırlaşır
“Aqroservis” gübrənin satış qiymətini ucuzlaşdırıb
Azərbaycan Prezidentinin səsləndirdiyi həqiqətləri Ermənistan XİN-i öz cılız açıqlaması ilə dana bilməz - Leyla Abdullayeva
Aydın Quliyev: Təkmilləşdirilmiş BMT sisteminə böyük ehtiyac var
552 vakant direktor vəzifəsi müsabiqəyə çıxarılacaq
“Abituriyent” jurnalının 8-ci nömrəsi çapdan çıxıb
Bu yolda hərəkət məhdudlaşdırılır
Azərbaycanda əhali pullarını daha çox hara xərcləyib?
Ermənistan iriçaplı pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən atəşkəsi 48 dəfə pozub
Ağdaşda 6 otaqlı ev yanıb
XİN-in həbsdə olan iki əməkdaşı məhkəməyə müraciət edib
Bakının küçələri yenidən dezinfeksiya edildi (FOTO)
Kolumbiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 25 min nəfəri ötdü
Azərbaycanda sahibkarlar üçün nağdsız ödənişlər sistemi necə qurulur?
Qazaxıstanda koronavirusa daha 69 nəfər yoluxub
Braziliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 140 min nəfəri ötüb
Dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun bəstəsinin sədaları Vaşinqton şəhərində (FOTO)
Nigeriyada ştat qubernatorunun karvanına hücum olunub, 15 nəfər ölüb
Fransa və ABŞ-ın iki gəmisi Qara dənizi tərk edib
Moskvada koronavirusdan daha 17 nəfər ölüb
Ərdoğan və Dodon əməkdaşlığı müzakirə ediblər
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 7 milyon nəfəri ötdü
Yaponiyada sahillərində 5,1 bal gücündə zəlzələ olub
Ukraynada hərbi təyyarənin qəzaya uğraması nəticəsində ölənlərin sayı artıb (VİDEO) (ƏLAVƏ OLUNUB 3)
Ermənistanda müxalifət lideri Qagik Tsarukyan həbs olunub
Bu gündən Bakı, Sumqayıt və Abşeronda ictimai nəqliyyatın işi dayandırılır
Paşinyana Azərbaycanla müharibə niyə lazımdır? - Rusiyalı ekspertin şərhi
"Formula-1"də daha 7 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb
Ucarda yük avtomobili yanıb
ÜST koronavirusdan ölənlərin sayının 2 milyona çatacağını istisna etməyib
"TRT World" Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi haqqında film yaydı (VİDEO)
“Boeing 737 MAX” bu ilin sonunadək uçuşlarını bərpa edə bilər
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 273 min nəfəri ötüb
SOFAZ bu il investisiya portfelində səhmlərin payını artırmağı planlaşdırmır
Qazaxıstanlı politoloq: KTMT-nin resursları ərazi münaqişələrində istifadə oluna bilməz
Qazaxıstan və Azərbaycan səhiyyə turizmi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirir
"Bosch" ən sürətli koronavirus testini hazırlayıb
10 rayondan olan 32 qadın fermerə dəstək göstərilib (FOTO)
3 nömrəli Uşaq İncəsənət Məktəbinin kollektivi və valideynlər yaradılan şəraitə görə minnətdarlıqlarını bildiriblər(VİDEO)
"Lufthansa" mindən çox pilotu ixtisar edəcək
Naqif Həmzəyev növbəti dəfə seçiciləri ilə görüşdü (FOTO/VİDEO)
Ədliyyə işçiləri və məhkumlardan 13 min test götürülüb, cəmi 18 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb
Bütün xəbərlər