İranı Kuba kimi təcrid etmək mümkün deyil - Trend News-un icmalçısı

İranı Kuba kimi təcrid etmək mümkün deyil - Trend News-un icmalçısı

Trend -un Fars redaksiyasının rəhbəri Dalğa Xatınoğlu

Libermanın arzusuna baxmayaraq, ABŞ-ın 1960-ci illərdə Kubaya tətbiq etdiyi iflicedici sanksiyalar və sərhəd mühasirəsi tədbiri İrana tətbiq oluna bilməz, çünki İranın əlində daha tutarlı vasitələr var.

Nüvə proqramı ilə bağlı İranın beynəlxalq ictimaiyyətlə bir addım irəli, iki addım geriyə oynadığı "vals rəqsi" Qərbi əsəbləşdirsə də, İrana qarşı iflicedici sanksiyalar mümkun deyil və heç bir zaman masa üzərindən götürülməyən müharibə variantı 1968-ci ildə Niksonun Vyetnamı nüvə silahı ilə hədələdiyi kimi sırf pafosdur.

İsrailin xarici işlər naziri Aviqdor Liberman bildirib ki, ABŞ istəsə, İrana birbaşa iflicedici sanksiyalar tətbiq etməklə bu ölkənin rejimini devirə bilər. O, 1960-ci ildə eks-prezident Eyzenhauerin Kubaya tətbiq etdiyi embarqonu nümunə göstərərək, Obamanın İrana enerji sahəsində embarqo tətbiq etməsini istəyib.

1960-ci ildə Kuba kommunist dövlətinin qurulmasından bir il sonra Duayt Eyzenhauer (Dwight Eisenhower) Kubaya, qida və dərman istisna olmaqla, bütün idxalata embarqo qoymuşdu. İran 40 faiz daxili məsrəfi üçün benzin idxal edir və digər tərəfdən, İranın ixracatının 80 faizi xam neftdir. Bu sahəyə embarqo qoymaq yalnız ölkəni mühasirə etməklə mümkündür, bu isə müharibənin rəsmi elan olunmasıdır.

2005-ci ildən etibarən ABŞ İrana qarşı sanksiyaları gücləndirdiyindən rəsmi Tehrana olan təzyiqlər danılmazdır, bu müddətdə yalnız 80 xarici bank İranla əlaqələrini kəsib və dünyanın ikinci neft və qaz yataqlarına malik olan ölkənin 2009-cu ildə bilavasitə xarici sərmayələrin cəlbi üzrə payına yalnız 1,5 milyard dollar düşüb. Buna baxmayaraq, Çin, Rusiya, Latın Amerikası və digər ölkələrin İranla geniş iqtisadi əməkdaşlıqlarını və maraqlarını nəzərə alsaq, İranı Kuba kimi təcrid etmək mümkun deyil.

İranın son bir ildə xarici ticari maliyyə dövriyyəsi 120 milyard dollar təşkil edib. Dünyada maliyyə böhranının mövcudluğuna baxmayaraq, İranın 2008-ci ildə 3,7 milyard dollarlıq maliyyə dövriyyəsi olan Rusiya ilə ikitərəfli ticari əlaqələri 2009-cu ildə 13 faiz artıb. 2000-ci ildə Çin ilə 2 milyard dollarlıq ticari əlaqələri olan rəsmi Tehran bu rəqəmi hazırda 28 milyard dollara çatdırıb və Beynəlxalq Valyuta Fondunun 2008-ci ildə yaydığı rəsmi məlumata əsasən, İran və Latın Amerikası ölkələri arasında maliyyə dövriyyəsi 3 dəfə artaraq, 2.9 milyard dollara çatıb. Bu rəqəmin 2 milyard dolları yalnız dünyanın dörd güclü iqtisadi ölkəsi siyahısında olan Braziliyanın payına düşür. Bu ölkənin Prezidenti Luis İqnasio Lula da Silva ötən ilin noyabrında Əhmədinejadla görüşündə İranın sülhyönlü nüvə proqramını dəstəkləyib və İranın nüvə proqramının "yalnız" müzakirə yolu ilə həllinə inandığını bildirib. İran Prezidenti Mahmud Əhmədinejad 150 biznesmen və 70 rəsmi ilə bu ölkəyə səfərində iki ölkənin iqtisadi əməkdaşlıq potensialının geniş olduğunu vurğulayıb.

Hazırda ABŞ və İsrail İrana qarşı sanksiyaların genişləndirilməsi üçün beynəlxalq kampaniyalara başlayıblar. ABŞ dövlət katibinin martın sonunda Fars körfəzi ölkələrinə və hazırda Latın Amerikasına səfərinin əsas hədəfi İrana qarşı beynəlxalq koalisiyanın təşkilidir. Hazırda onun müavini Ceyms Steynberq (James Steinberg) rəsmi Pekini BMT TŞ-nin İrana qarşı növbəti sanksiyalarına səs verməyə cəlb etmək üçün Çinə səfər edib.

Ötən həftə İsrailin Mərkəzi Bankının direktoru Stenli Fişer (Stanley Fisher) ilə Strateji İşlər Nazirliyinin rəhbəri general Moşe Boqi Yalon (Moshe Bogie Ya'alon) da eyni məqsədlə Çinə səfər etmişdilər. Hər halda neft idxalatının 12 faizini (sutkada 480 min barel) İrandan idxal edən rəsmi Pekin İranın nüvə proqramı ilə bağlı müzakirələrin hələlik dalana dirənmədiyini arqument gətirərək, İrana qarşı yeni sanksiyaların tətbiqinə meyilli olmadığını nümayiş etdirib.

İrana qarşı sanksiyaların şiddətləndirilməsi üçün ABŞ-a müsbət "siqnal verənlər" də az deyil. Kanadanın xarici işlər naziri Laurens Kannon (Lawrence Cannon) bildirib ki, ölkəsi 2010-cu ildə dünyanın ən iri iqtisadi ölkələri olan G8-ə rəhbərlik etməsi fürsətindən istifadə edərək, İrana qarşı sanksiyaların şiddətləndirilməsinə çalışacaq.

Buna baxmayaraq, Hindistan kimi ölkə də var ki, sutkada İrandan 350 min barel neft idxal edir və iki ölkənin maliyyə dövriyyəsi 13 milyard təşkil edir.

BMT Təhlükəsizlik Şurasının İranla yaxın münasibətdə olan digər üzvü Rusiyanın Prezidenti Dmitri Medvedev isə "smart sanksiyalar"ın tətbiq olunacağı və bu sanksiyaların "İran xalqına ziyan gətirməyəcəyi" təqdirdə, bu ölkəyə qarşı yeni sanksiyaları nəzərdən keçirməyə söz verib. Lakin xalqa ziyanı olmayan "smart sanksiya" sözü diplomatik təzyiqdən daha çox, estetik və şairanə terminə bənzəyir.

Hər halda İran öz nüvə proqramında israrlıdır və şiddətli sanksiyalara ciddi reaksiya göstərəcəyi də istisna olunmur. Hazırda ABŞ-ın "bataqlığına çevrilmiş" Pakistan və İraqda İranın böyük nüfuzu var və İsrailin qonşuluğunda "Hizbullah" və HƏMAS kimi müttəfiqlərinə güvənir. İqtisadi böhrandan bezmiş dünya bunu da bilir ki, İranın nəzarətində olan Hörmuz boğazından dünyanın 33 faiz neft nəqli keçir.

Azərbaycanda kompüter təhlükəsizliyi ilə bağlı müraciətlərin sayı azalıb
Azərbaycanda kompüter təhlükəsizliyi ilə bağlı müraciətlərin sayı azalıb
Azərbaycanın peyk xidmətlərinin ixracından gəlirləri artıb
Azərbaycanın peyk xidmətlərinin ixracından gəlirləri artıb
Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında "Android"in payı artıb
Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında "Android"in payı artıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Ali Baş Komandan Vətən Müharibəsində minimal itkilərlə zəfər qazanmaq strategiyasını uğurla həyata keçirdi - İsa Həbibbəyli
Özbəkistan mediası Ermənistanın Qarabağda törətdiyi ekoloji terrordan yazıb
Qusarda ağacların kəsilməsi ilə bağlı araşdırma aparılır
“Qlobal Müdafiə Texnologiyaları Hakatonu”na start verilib
“Azərbaycan Könüllülərinin III Həmrəylik Forumu”na start verildi (FOTO)
Uşaqların müharibə cinayətlərinin qurbanı olması qəbulolunmazdır - UNİCEF-in icraçı direktoru
Ceyhun Bayramov bolqarıstanlı həmkarı ilə telefonla danışıb
SOCAR Ukraynada fəaliyyətini genişləndirir
Pandemiya şəraitinin zəruri qayda və tələblərinə əməl edilməsi vacibdir - Nazirlik
Nyu-Yorkda Vətən müharibəsi şəhidləri anılıb
44 günlük müharibə bizə asan gəlsə də, bu, düşünüldüyü kimi deyil - Hərbi ekspert
ABŞ-da koronavirusa yoluxma rekordu qeydə alındı
Gömrük əməkdaşları Vətən müharibəsi şəhidlərinin əziz xatirəsini yad ediblər (FOTO)
Dağlıq Qarabağı dövlət kimi tanımaq qərarı verən parlament yalnız fransız nağıllarında yer ala bilər - Mustafa Şentop
Azərbaycan ordusu dünya reytinqlərində daha da irəliləyəcək - Deputat
Kəlbəcər rayonunun Yanşaq kəndi (VİDEO)
Dekabrın 7-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Ötən gün yol qəzalarında 4 nəfər ölüb
Səfir XİN-ə çağırıldı, Fransaya nota verildi
TÜRKPA-nın Baş katibi Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Serbiya Azərbaycana 170 milyon avro borcunu ödəyəcək
"Ural Hava Yolları" Rusiya vətəndaşlarının Azərbaycandan daşınmasını həyata keçirəcək
Türkiyədən Çinə hərəkət edən yük qatarı Bakı limanından keçəcək
Ceyhun Bayramov latviyalı həmkarı ilə telefonla danışıb
Azərbaycan qlobal çağırışlara həmişə töhfə verib - Deputat
Ceyhun Bayramov Belarusun səfiri Gennadi Axramoviç ilə görüşüb (FOTO)
Prezident İlham Əliyevin Fransaya tövsiyəsini mən də dəstəkləyirəm - Ərdoğan
Azərbaycanda bu məhsulların istehsalı artıb
Ankarada Azərbaycanın Vətən müharibəsinin şəhidləri yad edilib (FOTO)
Azərbaycanda 4 267 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 2 566 nəfər sağaldı, 41 nəfər vəfat etdi
Şəhidlərin əziz xatirəsi Dövlət Miqrasiya Xidmətində də yad edilib (FOTO)
Hərbçilərimiz canları bahasına bu qələbəni əldə ediblər - Milix Yevdayev
Gəncədə din xadimləri şəhidlərin xatirəsini yad ediblər (FOTO)
İsmayıllıda koronavirus xəstəsinə cinayət işi başlanılıb
Türkiyəli nazir Qars logistika mərkəzinin tikintisi prosesi ilə tanış olacaq
Şəhidlərin xatirəsini yad etmək məqsədilə müntəzəm xətt avtobusların hərəkəti dayandırılıb - BNA
UNEC tələbələri Qarabağ şəhidlərini belə yad etdi: Davamçılarınızıq! (FOTO)
Şəkidə şəhidlərimizin xatirəsi yad edilib (FOTO)
Azərbaycanın böyük qələbəsini şərtləndirən əsas amillər
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Biz Vətən müharibəsi şəhidlərini heç vaxt unutmayacağıq
Əjdərbəy məscidində şəhidlərin xatirəsi anılıb
Azərbaycan Ordusunda Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsi anılıb (FOTO/VİDEO)
Dağlıq Qarabağın kimə məxsus olduğu BMT qətnamələri ilə çoxdan müəyyən edilib - Peskov
Biz bütün Azərbaycanın dəstəyini hiss edirdik - Bədii gimnastika üzrə qrup komandasının üzvləri (FOTO)
İkinci Qarabağ müharibəsi Azərbaycan tarixində parlaq səhifədir - Aleksandr İşein
Ərazini tərk edən ermənilər məzarları dağıdıblar - “Amnesty International” Kəlbəcərdə (FOTO)
İranda sutka ərzində 347 nəfər koronavirusdan ölüb
Vətən yolunda canlarından keçən oğullarımız daim qəlbimizdədir - Milix Yevdayev (FOTO)
Azərbaycan şəhidlərinin xatirəsi Türkiyə və İranda da yad edilir
Azərbaycan hərbi əməliyyatları dəqiqliklə quraraq Ermənistandan daha az itki verdi - Deputat
Məni güllə altında sürüyərək ərazidən çıxardılar - Qarabağ qazisi
Siyəzəndə yaşadığı ünvanı tərk edən “COVİD-19” xəstəsi saxlanılıb (VİDEO)
Paşinyanın reytinqi kəskin düşüb
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə şəhidlərə ithaf olunmuş "Əbədi zirvə" musiqi kompozisiyası hazırlanıb (VİDEO)
Olimpiya oyunlarının təxirə salınması Yaponiyaya 3 milyard dollara başa gələcək
Azərbaycan zəfər çalaraq tarixdə yeni səhifə açdı - Allahşükür Paşazadə
Dövlət Dəniz Agentliyində şəhidlərin əziz xatirəsi anılıb (VİDEO)
Fransa Senatının təşəbbüsü Avropa ölkələrində dəstəklənmir - Deputat
Yaşayış yerini tərk edən aktiv koronavirus daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanılıb (FOTO/VİDEO)
"Şəhidlik yaxşı ölümdür" deyirdi - Şəhid Tural Rəhimov
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyir, ehtiramla yad edirik - Spiker
Heydər məscidində anım mərasimi keçirilib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Havanın temperaturu düşəcək, yağış, qar yağacaq - Xəbərdarlıq
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 42 mini ötüb
FHN-in İdman-Sağlamlıq Mərkəzinin əməkdaşları şəhid ailəsini ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycan xalqı Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edir (FOTO)
Gəncə şəhərində şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib (FOTO)
Bakıdakı pravoslav kafedral kilsəsində şəhidlərin anım mərasimi keçirilib (FOTO)
Doqquz Azərbaycan gimnastı bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatından medalla qayıdıb - Mariana Vasileva
Nazirlik Xudayar Yusifzadənin ailəsi üçün ev tikəcək (FOTO)
Dağ Yəhudiləri İcmasında şəhidlərin xatirəsi anılıb (FOTO)
Ukrayna həmişə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib - Həmsədr
Döyüşlərə 30 ilin həsrəti ilə atılmışdıq - Qarabağ qazisi
Ukrayna-Azərbaycan parlamentlərarası əlaqələri müzakirə olunub
AQTA 43 obyektdə koronavirusla bağlı qayda pozuntusu aşkarladı (FOTO)
Niderlandda Fransa Senatının və Belçika Parlamentinin qəbul etdiyi qətnamələrə etiraz aksiyası keçirilib
Şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva şəhidlərimizin xatirəsini yad ediblər (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Yaşayış yerini tərk edən aktiv koronavirus daşıyıcısı barədə cinayət işi başlanılıb (FOTO/VİDEO)
Ərdoğan və Ruhani Qarabağı müzakirə edib
Güclü dövlətin hərbçisi olmaq çox qürurvericidir - Qarabağ qazisi
Ötən gün 21 koronavirus xəstəsi ictimai yerlərdə saxlanılıb
Azərbaycan nefti 50 dollar həddinə yaxınlaşır
Fransa hökuməti Qarabağın müstəqilliyini tanımır - Fransa səfiri
Azərbaycanın qaz ixracında Türkiyə bazarının payı 79 faiz olub
Azərbaycanın Türkiyədən sement idxalı azalıb
Taksi fəaliyyəti ilə məşğul olan COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Rusiyada təyyarə bir gündə iki dəfə təcili eniş etdi
Müəllimlərinə "Qarabağı biz alacağıq" deyib - Ad günündə dəfn edilən şəhid Nicat Tarverdiyev (FOTO)
Bakıda elektron əşya mağazalarından oğurluq edən saxlanılıb
Prezident İlham Əliyev şəhidlərimizlə bağlı paylaşım edib (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin güc yolu ilə icrası qaçılmaz idi
Vətən Müharibəsində şəhid olan DİN kapitanı (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan son dəqiqəyə qədər xüsusi sessiyanın keçirilməsi üçün hazırlıq prosesinə mane olmağa çalışıb
Azərbaycan Prezidenti: Son iki il ərzində Ermənistan danışıqlar prosesini məqsədyönlü şəkildə məhv edib
Prezident İlham Əliyev: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi hərbi-siyasi yollarla həll edilib
Fransanın Azərbaycandakı səfiri Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılacaq - XİN
Prezident İlham Əliyev: Pandemiya başlayandan bəri Azərbaycan Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə sıx təmasdadır
Bütün xəbərlər