Mübariz Əhmədovğlu: Həmsədrlər Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimləməsinin "yol xəritəsi"ni hazırlamalıdırlar

Mübariz Əhmədovğlu: Həmsədrlər Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimləməsinin "yol xəritəsi"ni hazırlamalıdırlar

Azərbaycan, Bakı, 20 may /Trend, müxbir İ.İzzət/

ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri bu il mayın 12-də verdiyi bəyanatlarından çıxış edərək BMT Təhlükəsizlik Şurasına təqdim edilmək üçün Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimləməsinin "yol xəritəsi"ni hazırlamalıdırlar. Trend xəbər verir ki, bunu Siyasi İnnovasiya və Texnologiya Mərkəzinin direktoru, politoloq Mübariz Əhmədoğlu "Qarabağ saatı" mövzusunda keçirdiyi brifinqdə bildirib.

Onun sözlərinə görə, 12 may 2014-cü ildə ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrlərinin qəbul etdiyi qətiyyətli bəyanat vasitəçilik missiyasının uğurla başa çatması üçün siyasi və hüquqi əsaslar yaradır: "12 may bəyanatında yer almış "işğal olunmuş ərazilər" termini kifayət qədər ciddi məsələdir. Beynəlxalq hüquqda işğal faktı var, işğalın miqdarı faktı mövcud deyil. 1 kv.sm ərazinin işğalı ilə 1 milyon kv.km ərazinin işğalı arasında hüquqi baxımdan heç bir fərq yoxdur. Ermənistanın Dağlıq Qarabağ münaqişəsini tənzimləmək fikri yoxdur. Ona görə də qətiyyətli həmsədrlərin Ermənistanı yenidən dayanıb gözləməyə haqları çatmır. ATƏT MQ vasitəçiləri BMT Baş Assambleyasının 2009-cu ildə qəbul etdiyi 62/228 nömrəli qətnaməsinə əsasən fəaliyyət göstərirlər. BMT Baş Assambleyasının bu sənədində vasitəçiliyin zaman normativləri də müəyyənləşib. Vasitəçilik missiyası üç ay ərzində effekt verməzsə, onu reallaşdıran qurum məsələni BMT TŞ qarşısında qaldıra bilər. Eləcə də tərəflərə bu məsələni BMT TŞ qarşısında qaldırmağı tövsiyə edə bilər".

Politoloq hesab edir ki, vasitəçilərin 20 ildən çox fəaliyyəti nəzərə alınsa, onların Ermənistan tərəfinə birdən-birə ultimatum verməsi ağlabatan deyil. Amma qarşıdakı 3 ay üçün atılacaq addımlardan ibarət "yol xəritəsi" hazırlayıb Azərbaycan və Ermənistana təqdim etməlidirlər: "Yol xəritəsi"ndə Ermənistanın Dağlıq Qarabağ ətrafındakı əraziləri demilitarizasiyası, bu əraziləri Azərbaycana qaytarması, Ermənistanın öz hərbçilərinin Dağlıq Qarabağ ərazisində xidmətini qadağan etməsi konkret tarixlərlə göstərilməlidir. Azərbaycanın artan hərbi fəallığının 3-4 ay ərzində idarəçiliyi də "yol xəritəsi"ndə göstərilməlidir. 12 may bəyanatı əsasında hazırlanmış "yol xəritəsi"ni hansı ölkə reallaşdırmazsa, o zaman həmin ölkənin məsələsi BMT TŞ-də qaldırılmalıdır. BMT TŞ-nin sanksiyaları ilə üzləşən Ermənistan qısa müddət ərzində qoşunlarını Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən çıxaracaq və praktiki tənzimləmə başlayacaq".

Onun fikrincə, xüsusi qeyd olunmalıdır ki, ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrlərinin son bəyanatı irəliyə doğru atılan addımdır və qətiyyətlilik nümunəsidir: "Mayın 12-də atəşkəs rejiminin 20 illiyi ilə əlaqədar ATƏT MQ həmsədrləri bəyanat yaydılar. Bu bəyanatın qətiyyəti ilk növbədə diqqəti çəkir. Lakin bu bəyanatın daha 3 parametri Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində ciddi uğur hesab edilə bilər. Birincisi, bu bəyanatda ilk dəfə olaraq Dağlıq Qarabağ ətrafındakı ərazilər işğal olunmuş ərazilər adlandırıldı. Həmsədrlərin bu bəyanatı siyasi olmaqla yanaşı, həm də hüquqi sənəddir. İkincisi, ilk dəfə olaraq ATƏT MQ həmsədrləri 2009-cu il iyunun 10-da İtaliyanın Akvil şəhərində həmsədr ölkə prezidenlərinin imzaladığı və ABŞ prezidentinin mətbuat xidməti tərəfindən yayılmış Madrid Prinsiplərinin yenilənmiş variantını olduğu kimi bəyanatlarına daxil etdilər. Belə ki, ATƏT MQ danışıqlar masası üzərində yalnız 2009-cu il iyunun 10-da həmsədr ölkə prezidentləri tərəfindən imzalanmış sənədin olduğunu rəsmən təsdiqlədilər. Kazan görüşü də daxil olmaqla Ermənistan həmişə 2009-cu il sənədinin mahiyyətini 2008-ci ildə ATƏT MQ həmsədr ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin imzaladığı və Rusiya Federasiyası xarici işlər naziri tərəfindən yayılmış sənədə doğru dəyişmək istəyir. Ermənilərin bu cəhdlərinə ATƏT MQ həmsədrləri son qoydu. Üçüncüsü, həmsədrlər "amerikan variantını" inkar etdilər. Amerikalı həmsədr Yenilənmiş Madrid Prinsiplərinin altı maddəsini təqdim etmişdi. Bu zaman o, birinci və ikinci maddələrdə daimi və aralıq statuslar məsələsinin həllini ön plana çıxarmışdı. Həmsədr ölkə prezidentlərinin Akvil sənədində, eləcə də ATƏT MQ həmsədrlərinin son bəyanatında altı maddənin birincisi Dağlıq Qarabağın ətrafındakı ərazilərin Azərbaycana qaytarılmasını təsbit edir. Eləcə də həmsədrlərin 12 may bəyanatı "amerikan variantı"ndan fərqli olaraq Dağlıq Qarabağ ərazisi ilə Dağlıq Qarabağ ətrafındakı ərazilərin statusları arasında hüquqi dissonans yaratmır. 12 may bəyanatında Dağlıq Qarabağ ətrafındakı ərazilərin statusu işğal olunmuş ərazi statusudur. Bu, bir mənalı şəkildə Azərbaycana qaytarılmalıdır. Dağlıq Qarabağın özünün ərazisinin statusu isə Azərbaycan və Ermənistan tərəfdən qarşılıqlı razılaşma əsasında müəyyən olunmalıdır".

Beləliklə, mərkəzin direktorunun qənaətincə, ATƏT MQ həmsədrləri öz çiyin yoldaşlarının qərəzli ermənipərəstliyinin qarşısını aldılar. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsində əsas mübahisə nəyin birinci olması üstündədir. Ermənilər tələb edirlər ki, əvvəlcə Dağlıq Qarabağın statusu müəyyənləşməli, Azərbaycan Dağlıq Qarabağın müstəqilliyini tanımalıdır. Yalnız bundan sonra ərazilər Azərbaycana qaytarıla bilər. Azərbaycan isə hesab edir ki, əvvəlcə Dağlıq Qarabağ ətrafındakı ərazilər Azərbaycana qaytarılmalı, sonra isə statusun müəyyən olunması ilə bağlı proseslər başlanmalıdır.

M.Əhmədoğlunun fikirncə, amerikalı həmsədr Ceyms Uorlikin təqdim etdiyi "amerikan variantı" ortalığa mühüm geosiyasi məsələlər ortaya çıxarıb: "Əvvəla, Uorlik digər həmsədr ölkələrin də mayın 12-də bəyanat qəbul edəcəyindən xəbərdar imiş. Belə ki, "işğal olunmuş ərazilər" termini hər iki variantda işlənir. Digər tərəfdən, Uorlikin iki gün dözməyib bilərəkdən tələsməsi daha çox diqqəti çəkir. O, həmçinin öz bəyanatını "amerikan variantı" adlandırır. "Amerikan variantı" Akvil sənədi ilə, eləcə də sonralar yayılmış ATƏT MQ həmsədrlərinin 12 may bəyanatı ilə müqayisədə prinsipial fərqə malikdir. Uorlikin "amerikan variantı" yalnız ermənilərin arzularına uyğundur: Əvvəlcə status, sonra isə ərazi. Mühüm məsələlərdən biri də odur ki, Uorlikin "amerikan variantı" dərhal Böyük Britaniyanın Avropa məsələləri naziri David Lidinqton tərəfindən dəstəkləndi. Hətta Lidinqton bir az da qabağa gedərək Dağlıq Qarabağı Azərbaycan və Ermənistanla bərabər münaqişənin tərəfi kimi göstərdi. Britaniyanın Avropa məsələləri naziri Lidinqtonun Dağlıq Qarabağla əlaqəli mövqeyi Böyük Britaniya Xarici İşlər Nazirliyinin mövqeyinin tam ziddinədir. Belə ki, Böyük Britaniya Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir, Dağlıq Qarabağı Azərbaycanın ərazisi sayır, Dağlıq Qarabağ azərbaycanlılarının danışıqlar prosesinə qoşulması istiqamətində aktivlik nümayiş etdirir. Bu arada ermənilər anqlosakson nəzəriyyələrinin xeyrinə reveranslar etdilər".

Mərkəzin direktoru qeyd edib ki, C.Uorlikin mayın 12-ni gözləmədən "amerikan variantı"nı açıqlaması, Böyük Britaniyanın Avropa işləri üzrə naziri D.Lidinqtonun onu dəstəkləməsi Fransa prezidenti Fransua Ollandın Cənubi Qafqaz regionuna səfəri ilə eyni vaxtda düşdü. F.Olandın Cənubi Qafqaz regionuna səfəri ehtimal ki, ABŞ və Böyük Britaniyada qısqanclıq yaradıb: "O da nəzərə alınmalıdır ki, Ollandın Cənubi Qafqaza səfərinin əsas məqsədi Azərbaycanla əlaqələrin inkişafı idi. Ermənistanla Fransa arasında illik dövriyyəsi 81,9 milyon dollar olduğu halda Fransa ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi 2 milyard dollar hüdudlarındadır. Bu səbəbdən Fransanın əvvəlki prezidentləri Jak Şirak və Nikola Sarkozidən fərqli olaraq Olland Azərbaycana səfər etdi, Ermənistana isə sonra yola düşdü. Azərbaycanın neft-qaz yataqlarının mənimsənilməsində BP-nin müxtəlif oyunları, TOTAL-la rəqabətləri də nəzərə alınsa, mənzərə tam aydın olur. Həm də Olland Ermənistanda açıq bildirdi ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həqiqi həlli tapılmalıdır. Başqa sözlə, Olland açıq mətnlə ermənilərə bildirdi ki, ermənilərin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli hesab etdikləri variant həll variantı deyil. Əsl həll variantı ermənilərin həllindən fərqlənir. Qərbin 3 iri dövləti arasındakı rəqabət və ya qısqanclıq Rusiyanın lehinə işləyə bilər. İndi Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsində Rusiya və Fransanın mövqeyi ədalətli, ABŞ və Böyük Britaniyanın mövqeyi isə ermənipərəst kimi görünür".

Azərbaycanda qaz hasilatı artıb
Azərbaycanda qaz hasilatı artıb
Milli Məclis enerji resursları barədə qanun layihəsini ikinci oxunuşda qəbul edib
Milli Məclis enerji resursları barədə qanun layihəsini ikinci oxunuşda qəbul edib
Azərbaycanda abonentlər enerji auditi sifariş edə biləcək
Azərbaycanda abonentlər enerji auditi sifariş edə biləcək
Loading Bars
Xəbər lenti
Qum-çınqıl istehsalçıları ilə müvafiq dövlət qurumları arasında müzakirələr təşkil edilib
Azərbaycanda bir sıra cərimələr artırılır
Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi Fəxri xiyabanı və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib (FOTO)
"Mediasiya haqqında" qanuna dəyişiklik edilir
Ceyhun Bayramov üç ölkənin XİN rəhbərləri ilə görüşüb
Azərbaycanda qaz hasilatı artıb
Azad edilmiş ərazilərə qanunsuz daxil olmaq istəyən şəxslər saxlanılıb
14 nəfərlik erməni silahlı dəstənin üzvləri 20 ilə qədər və ya ömürlük azadlıqdan məhrum edilə bilərlər (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Sabah 44 dərəcəyədək isti olacaq
Bakıda küçədə vətəndaşı döyüb öldürənlər tutulub
Lənkəranda iki qohumunu güllələyib qətlə yetirən şəxs yaxalandı
Əmək pensiyasına əlavə yeni qaydalarla təyin ediləcək
Əlillik təyin edilən zaman ötürülən vaxta görə də pensiya hesablanacaq
Azərbaycanın Tokio-2020-də bayraqdarı müəyyənləşib
Lisey və gimnaziyalara qəbulun nəticələri açıqlandı
Gəncə, Mingəçevir, Şəki və Şamaxıda yaşayan qazilər Hərbi Qənimətlər Parkını ziyarət edib (FOTO)
Azad olunmuş ərazilərdə xidmət edən hərbçilərin maaşı artırıldı - SƏRƏNCAM
MEDİA-nın müharibədə iştirak edən əməkdaşı medallarla təltif edilib (FOTO)
Azərbaycan Avtomobil Federasiyasına ağır itki üz verib (FOTO)
Milli Məclis enerji resursları barədə qanun layihəsini ikinci oxunuşda qəbul edib
Azərbaycanda abonentlər enerji auditi sifariş edə biləcək
İnsanlar qida zəhərlənmələrinin əsas infeksiya mənbəyidir - Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssisi
Bu il Azərbaycan xalqı Silahlı Qüvvələr Gününü böyük sevinc və qürur hissi ilə qeyd edir – Sahibə Qafarova
Azərbaycanda qum və çınqıl materiallarına tələbat artıb
Şəmkirdə polisə zor tətbiq edən restoran sahibi həbs olunub
“Azercell”in #QadınDediyin layihəsinin növbəti beynəlxalq uğuru
Azərbaycan Ordusu dünyanın güclü ordularından biri sayılır - Rauf Əliyev
Azərbaycanla Türkmənistan "Dostluq" yatağı üzrə müqavilə layihəsi hazırlayır
Milli Məclisin növbədənkənar iclası başladı
Azərbaycan Şimali Makedoniya ilə kənd təsərrüfatı sahəsində əməkdaşlıq edə bilər (FOTO)
Qələbəmiz Silahlı Qüvvələr Gününü daha da şərəfləndirdi - Səttar Möhbalıyev
Cəbrayıl rayonunun Şahvəlli kəndi (VİDEO)
DGK iyunun 28-də gündəlik iş rejimində fəaliyyət göstərəcək
Kür çayındakı adalarda 21 tona yaxın çətənə kolu əkən şəxslər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
İyunun 28-də avtobuslar işləyəcək? - BNA-dan AÇIQLAMA
Toydan qabaq “Sakin Ol”-un!
3 ölkənin XİN rəhbəri Azərbaycana gəlib (FOTO)
Qaxda mineral su istehsalı sexində ölüm hadisəsi olub
Gəncə Dövlət Universiteti “Ombudsman Ofisinin fəaliyyəti necə qurulmalı” adlı vebinarda təmsil olunub (FOTO)
Goranboyda yabanı çətənə kolları məhv edilib (FOTO)
Avtomobil bazarında yeni tendensiya: Alıcılar bu avtomobillərə üstünlük verir
İyunun 25-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Deputatlar növbədənkənar iclasda 12 məsələni müzakirə edəcək
Arıçı-fermerlərə mina təhlükəsinə dair təlim keçirilib (FOTO)
"Panasonic" "Tesla"dakı payını satdı
Bakıda bu istiqamətlərdə yollarda sıxlıq yarandı
Bayden əfqan liderlərini birliyə çağıracaq
Gəncədə soyğunçuluq edən və narkotik saxlayan şəxslər saxlanılıb (FOTO)
"AmCham" Azərbaycanda işgüzar mühitin təkmilləşməsi üçün atılan addımları dəstəkləyir (ÖZƏL)
Azərbaycan və Ukrayna birgə müəssisələr yaratmağı planlaşdırır
Çinin şimal-qərbində zəlzələ baş verib
Rusiyada təyyarə qəzaya uğrayıb, ekipaj sağ qalıb
Çində təlim mərkəzi yanıb, 18 nəfər ölüb
Peyvənd olunan Britaniya sakinləri ölkəyə dönərkən təcriddən azad edilir
Rusiyanın şərqində iki zəlzələ qeydə alınıb
Florida Qubernatoru evin çökməsi ilə bağlı fövqəladə vəziyyət elan edib
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 5,25 milyonu ötüb
FHN Yasamal rayonundakı yanğınla bağlı yeni məlumat yayıb (VİDEO) (YENİLƏNİB)
Çexiyada tornado ciddi fəsadlar törədib, ölənlər var
Azərbaycan Şimal-Cənub marşrutunun Hindistan limanı ilə əlaqələndirilməsində strateji rol oynayır
"İnstagram"ın işində qüsurlar yaranıb
Prezident İlham Əliyevin sərəncamları ilə 76 min 349 hərbi qulluqçu müxtəlif orden və medallarla təltif edilib
Çexiya Azərbaycanın azad edilmiş bölgələrinə investisiyalar yatırmaq üçün yeni layihələr hazırlayır - Səfir
Qırğızıstanın Azərbaycana yeni səfiri təyin edilib
Ticari-iqtisadi əlaqələr Azərbaycan-Ukrayna münasibətlərinin inkişafında hərəkətverici qüvvədir - Səfir
Rusiyada helikopter qəzaya uğrayıb, ölənlər var
Batma təhlükəsi ilə üzləşən 4 nəfər xilas olunub
Qırğızıstanın xarici işlər naziri Azərbaycana səfər edəcək
Ceyhun Bayramov səudiyyəli həmkarı ilə görüşüb
Türkiyə ilə Rusiya prezidentləri Qarabağla bağlı müzakirə aparıb
Xəstəliyi olub əlillik ala bilməyənlər gələn ildən ala biləcəklər - YENİ QAYDALAR
Azərbaycan koronavirusla mübarizədə bütün potensialları ən kamil səviyyədə səfərbər edən ölkə oldu - Aydın Quliyev
Əliağa Kürçaylı küçəsi əsaslı təmir olunur (FOTO)
Azərbaycan Ordusu öz yaranma tarixini qalib kimi qeyd edir
MDU-da “Şuşa bəyannaməsi miqrasiya kontekstində” mövzusunda birgə seminar keçirilib (FOTO)
Səbail rayonunda yerləşən quru otlaq sahələrində iməcilik aksiyası keçirilir
Peyvənd olunaq, virusa "toy tutaq"
Güləşçimiz Olimpiada öncəsi İstanbulda beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək
Qazi “DOST İş” Mərkəzində baş mütəxəssis vəzifəsinə təyin edildi
Mətbuat Şurası beynəlxalq təşkilatlara və xarici media qurumlarına müraciət edib
53 əfqan hərbçi Özbəkistan ərazisinə keçib
Gömrük Əməkdaşlıq Şurasının 138-ci sessiyası keçirilir (FOTO)
Anar Məmmədova polis general-mayoru ali xüsusi rütbəsi verilib
Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçularının təltif edilib
AZƏRTAC ilə “China Daily” qəzeti arasında əməkdaşlıq yeni mərhələyə qədəm qoyur
Sahibə Qafarova BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi ilə görüşüb
Ermənistan silahlı qüvvələri Tovuz rayonu istiqamətində mövqelərimizi atəşə tutub - MN
Könüllü tibbi sığorta şəhadətnaməsinin tətbiqi qaydaları müəyyənləşib
General Həmidov küçəsi əsaslı şəkildə təmir edilir (FOTO)
Hərbi qulluqçular “Hərbi xidmətlərə görə” medalı ilə təltif edildi
Özünüməşğulluq proqramına cəlb olunan qazi və şəhid ailələrinin təsərrüfatlarına mediatur olub (FOTO)
Xocavənddə ermənilər tərəfindən yola basdırılmış minalar aşkarlandı (FOTO)
Bir qrup hərbi qulluqçu “Döyüşdə fərqlənməyə görə” medalı ilə təltif olundu
Talibandan qaçan əfqan əsgərlər vətənlərinə döndülər
Hərbi qulluqçular “Cəsur döyüşçü” medalı ilə təltif edildi
Ölkənin aparıcı brendlərindən olan Xırdalan - arpa yığımı və mövsümün yenilikləri barədə (FOTO)
Restoranlarda kondisioner və havalandırma sistemləri ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirildi - RƏSMİ
İyunun 25-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Bir qrup hərbi qulluqçu “İgidliyə görə” medalı ilə təltif edildi
Qabiliyyət imtahanı üzrə qeydiyyat müddəti uzadılıb
Bütün xəbərlər