Pekin Olimpiadası separatçılara əlverişli imkandır

Azərbaycan, Bakı, 05 avqust/ Trend müxbir E.Tarıverdiyeva, V.Javronkova/ Pekin Olimpiadası Çinin separatçı qruplarının özlərini göstərmələri üçün bəhanə olub ki, bu da ölkə ərazisində terror aktlarının davam etdirilməsinə səbəb olacaq.

"Çin uyğurlarının separatçı qrupları Çində bu yaxınlarda Sintszyanda baş verən terror aktına bənzər terror aktlarının həyata keçirilməsini davam etdirmək niyyətindədirlər", - çinli ekspert Zanq Jiadonq (Zhang Jiadong) hesab edir.

Pekin Olimpiadasının açılışının yaxınlaşması ilə ölkə ərazisində islamçı yaraqlı-separatçıların terror aktları çoxalıb. Çin KİV çərşənbə axşamı Kaşqar şəhərində hücuma görə günahı onların üzərinə qoyublar. Bu hücum nəticəsində 16 polis əməkdaşı ölüb və 16-sı yaralanıb.

Çinli ekspert Jiadonqun rəyinə görə, Pekin Olimpiadasına hazırlıq vaxtı separatçıların özlərini göstərmələri üçün ən əlverişli vaxtdır.

İnsan hüquqları üzrə əksər Qərb təşkilatları Çin hökumətini tənqid ediblər. "Bu, separatçılara ölkə xaricindəki tərəfdaşlarının səslərinə səs verərək, özlərini göstərmələrinə səbəb olub", - Fudan Universitetinin (Şanxay) regional təhlükəsizlik üzərində nəzarət üzrə proqramın eksperti Jiadonq Trend -a bildirib.

Politoloq hesab edir ki, Çin ərazisində terror aktlarının daha bir səbəbi terrorizmi dəstəkləyən ölkələrə imkanların nümayiş etdirilməsidir. Onun sözlərinə görə, bəzi separatçı qruplar əksər müsəlman ölkələrindən xarici vəsait alır və onlar bu vəsaitlərin xərcləndiyini göstərmək üçün əllərindən gələni etməlidirlər.

Çin üzrə amerikalı ekspert Qian Quonun (Qian Guo) rəyinə görə, uyğur separatçılarının ən amansız qruplaşmaları arasında bunun xalq üsyanına və beynəlxalq müdaxiləyə gətirəcəyi ümidi ilə uzunmüddətli terror müharibələri strategiyaları var.

Uyğur separatçı hərəkatın ekstremistləri üçün çinlilərə qarşı terror aktlarının həyata keçirilməsinin əsas səbəbi xarici effektlə əlaqədardır. "Mən Çin hökumətinə qarşı fədakar, öz-özünü dağıdan mübarizə cəhdləri görürəm, - San Francisco State University-nin (ABŞ) professoru Quo Trend -a bildirib. Mümkündür ki, terror hücumlarının yalnız bu effekti kütlələr arasında aktual olmaqda uyğur millətçiliyinə yardım edir".Ekspertlər Olimpiada zamanı terror aktlarının təkrarlanacağının mümkün olduğunu istisna etmirlər. Jiadonqun sözlərinə görə, terrorçuluğun təbiəti görünməzdir və buna görə də istənilən mümkün təbirlərdən istifadə qeyri - məhduddur.

Ekspert hesab edir ki, Olimpiya oyunlarının Təhlükəsizlik Komitəsi tam əminliklə söyləyə bilməz ki, istənilən terror qəsdini dayandıra bilərlər. "Deyə bilərəm ki, Pekin Olimpiya oyunlarını terror təhdidlərindən müdafiə etmək üçün kifayət qədər imkanlara malikdir - lakin bu o demək deyil ki, Olimpiya oyunları zamanı Çində heç bir terror aktı olmayacaq", - Jiadonq bildirib.

Çin üzrə avropalı ekspert Kerri Braunun (Kerry Brown) sözlərinə görə, Pekin Olimpiadasında təhlükəsizlik səviyyəsi çox yüksəkdir və bununla əlaqədar, irimiqyaslı terror hücumları ehtimalı azdır. "Lakin Çinin təhlükəsizlik sistemi nə qədər güclü olsa da, terror hücumları ehtimalını tamamilə istisna etmək olmaz", - Chatham House (İngiltərə) Analitik Mərkəzinin professoru Braun Trend -a bildirib.

Amerikalı ekspert Quo hesab edir ki, indi qarşıdakı Olimpiya oyunlarında hansısa ciddi hücumun təşkil ediləcəyi ağlasığmazdır. Pekin və Olimpiadanın keçirildiyi istənilən digər şəhər əvvəlcədən təhlükəyə hazırdır, - o hesab edir. "Lakin 11 sentyabrı xatırlasaq, ən ağlagəlməz vəziyyətdə hər şey baş verə bilər", - Quo hesab edir.

Ekspertin rəyinə görə, uyğur separatçıları, ola bilsin, digər yerlərdə hücum etməyə çalışacaqlar. Ekspert güman edir ki, Olimpiya oyunlarında birbaşa hücumlar, çətin ki, uğurla nəticələnsin, lakin uyğur separatçıları tərəfdən hücumlar mümkündür və ola bilsin ki, başqa yerlərdə və başqa vaxtda baş verəcək.

"Digər tərəfdən, bu vahələrə terror hücumları Çinin siyasətinə və ya beynəlxalq diqqətə məhdud təsir göstərəcək", - Quo bildirib.

Cümə günü keçiriləcək Olimpiadanın açılış mərasimi ərəfəsində Kaşqarda terrorçuların polislərə hücum etməsi ilə əlaqədar, təqribən 100 min polis və hərbçi yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib.

BBC-nin saytı məlumat verir ki, Oyunların Təşkilat Komitəsinin nümayəndəsi qeyd edib ki, bütün Olimpiya obyektlərində təhülkəsizlik tədbirləri gücləndirilib.

Çinli ekspert hesab edir ki, Çinin təhlükəsizlik qüvvələrinin vəzifəsi Olimpiya oyunlarını terror və digər təhlükələrdən müdafiə etməkdir və onlar artıq bu məsələdə böyük təcrübəyə malikdirlər. Jiadonq ümid edir ki, Pekində Olimpiya oyunları dinc və uğurla keçəcək.

Amerikalı ekspert Quo güman edir ki, Çin hakimiyyəti şübhəli görünən və təhlükə törədən istənilən vəziyyəti aradan qaldıracaq. Nümunə kimi o bildirib ki, açılış mərasiminə bir saat qalmış Pekində bütün reyslər və qatarlar dayandırılacaq.

"Düşünürəm ki, Çinin təhlükəsizlik xidmətləri Olimpiya oyunlarında təhlükəsizliyin təmin olunması məqsədilə dövlət tərəfindən bütün zəruri güc və ehtiyatlarla təchiz ediliblər", - politoloq bildirib.

Müsəlman-uyğur qruplaşmalarının hökumətə qarşı mübarizəsinin əsas məqsədi müsəlman uyğurların yaşadığı Sintszyan vilayətinin Çindən ayrılmasıdır.

Jiadonq hesab edir ki, uyğurların bir neçə məqsədi var: separatçılar Pekini kompromisə məcbur etmək və Çindən ayrı müstəqillik əldə etmək və muxtariyyət statusu almaq istəyirlər. Ekspert hesab edir ki, onlar, həqiqətən də, müstəqillik əldə edərlərsə, onların növbəti hədəfi Çinin şimal-qərbini Türkiyəyədək kəsib keçə və Almaniyanın bəzi hissələrini özündə birləşdirən böyük millət olacaq. "Separatçıların bəziləri artıq Almaniyanın cənub hissələrini Qərbi Türküstan adlandırmağa başlayıblar", - Jiadonq bildirib.

Ekspertin rəyinə görə, daha bir məqsəd dini dövlətin yaradılmasıdır. Dini fundamentallar anlayırlar ki, bu məqsədə Pekinin dünyəvi idarəetməsini devirdikdən sonra nail ola bilərlər.

Britaniyalı ekspert Braun güman edir ki, son zamanlar açıq şəkildə terror hücumlarının mümkünlüyü barədə bəyanatlar verən insanlar Şərqi Türküstanın Müstəqillik Qrupunun (ETİG) üzvləridir. Ekspertin sözlərinə görə, ETİG müsəlman uyğurların Çindən ayrılmasının lehinə çıxış edir və tam müstəqillik istəyir.

Uyğurlar islama etiqad göstərən türkmənşəli xalqdır. Uyğur dilinin daşıyıcıları Çinin Sintszyan-Uyğur Muxtar Rayonunun yerli əhalisidir. Onların ümumi sayı təqribən 20 mln. nəfərdir. Sintszyan-Uyğur rayoununda təqribən 11 mln. nəfər yaşaır.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan - [email protected]

Kaspersky: Sahibkarlar ləğv edilmiş xərcləri bərpa etməyə hazırdır
Kaspersky: Sahibkarlar ləğv edilmiş xərcləri bərpa etməyə hazırdır
"Twitter" şirkəti yenidən təşkil olunacaq
"Twitter" şirkəti yenidən təşkil olunacaq
Ən məhsuldar smartfonun adı məlum olub
Ən məhsuldar smartfonun adı məlum olub
Loading Bars
Xəbər lenti
Bu il Azərbaycanda qeyri-neft ixracı rekord həddə çatacaq - Mikayıl Cabbarov
Ermənistanın Vətən müharibəsindən sonra imzalanan sənədləri yerinə yetirməsi vacibdir - Numan Kurtulmuş
Zaqatalada şadlıq sarayının rəhbərliyi məsuliyyətə cəlb edilib
Kartlara baxsanız görərsiniz ki, o, mənimlə nələr danışıb - Ata Abdullayev məhkəmədə
"AccessBank"da iş var
Baş dərisi üçün maye qaz pilinqi saç tökülməsi problemini həll etməyə kömək edəcək
Bakı limanının Ro-Ro terminalı ildə 6 milyon tondan çox yük aşırmaq gücünə malikdir
BƏƏ-də həftənin iş günləri yeni qaydada təşkil ediləcək
Zəngəzur dəhlizinin işə salınması ilə Bakı limanında yük axınının artımı gözlənilir - Taleh Ziyadov
Bələdçilərin sertifikatlaşdırılması ilə bağlı akkreditasiya attestatının təqdimat mərasimi keçirilib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Xalq Bankdan növbəti premium kart - Visa Infinite
Aviabiletlərin qiyməti ilə bağlı təkliflər verilib, müzakirələr gedir (ÖZƏL)
Heydər Əliyev Mərkəzində “Avişai Koen trio”nun caz konserti keçirilib (FOTO/VİDEO)
Fuad Nağıyev quru sərhədlərinin açılmasından danışdı
2021-ci ilin yekunlarına əsasən Bakı limanında beş milyon tonadək yük aşırılması proqnozlaşdırılır (FOTO)
Səfərbərlik Xidmətinin vəzifəli şəxsinə hökm oxunub
NATO-nun mobil təlim qrupu tərəfindən kurs keçirilir (FOTO)
Azərbaycan dilindəki Vikipediya məqalələrinin sayının artırılması, keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün hansı işlər görülür?
Füzulidə “İnnovasiya Festivalı” keçirilib (FOTO)
Narkotiki torpağa basdıran şəxs yaxalandı
Turizm bələdçilərinə sertifikatlar 3 il müddətinə veriləcək
Əlillərə illik sosial ödəniş xərcləri artıb
İndoneziyada vulkan püskürməsi nəticəsində 34 nəfər ölüb
Sürücülər görünməyən nişanlar, silinmiş xətlərə görə cərimələnməlidirmi?
Ermənistan Azərbaycana qarşı cinayətlərinə görə cavab verəcək - Bu gün Haaqada dinləmələr keçiriləcək
Son bir ayda 30 nəfər dəm qazından zəhərlənib
Şəhid ailələri və qazilərlə bağlı vergi güzəştləri bu kateqoriyadan olan insanlara diqqətin davamlı xarakter daşıdığını təsdiqləyir - Deputat
Bu il sürücülük hüququ olmadan avtomobil idarə edən 1300 nəfər saxlanılıb
Azərbaycanda turizm bələdçilərinin milli sertifikatlaşdırılmasına başlanılır
Maştağa qəsəbəsində 8 evdən oğurluq edən 3 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Ötən ay minaya düşən şəxslərin vəziyyəti açıqlanıb (FOTO)
Quba-Qonaqkənd yolunun istifadəyə verilməsi bölgədə turizm imkanlarını genişləndirəcək (VİDEO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Peyvənd orqanizmi qripdən 70 faiz qoruyur - Nazirlik
Prezident İlham Əliyev Rusiyanın Həştərxan vilayətinin qubernatorunun rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib (YENİLƏNİB) (FOTO)
Füzuli rayonunda silah-sursat aşkarlandı (VİDEO)
Jurnalistlərlə kobud rəftar edən DSX əməkdaşı cəzalandırılıb
Bakıda şagirdin məktəbdəkiləri bıçaqla hədələməsi ilə bağlı araşdırma aparılır
Ağdamın Keştazlı kəndi (VİDEO)
Abşeronda həyat yoldaşını qətlə yetirən şəxsin işi məhkəməyə göndərildi
Türkiyədən Gürcüstana işləmək üçün gedənlərin sayı artıb
Kaspersky: Sahibkarlar ləğv edilmiş xərcləri bərpa etməyə hazırdır
“Mercedes”in mühərrikini oğurlayan qardaşlar saxlanılıb
ABB Ağdamda ağacəkmə aksiyası keçirib
Fransada bina çöküb, dağıntılar altında qalanlar var
Gimnastımız Polşada birinci oldu (FOTO)
Azərbaycanda oğurluq hadisələri azalıb
Göygöldə piyadanı vurub qaçan sürücü saxlanılıb
Valideyn himayəsindən məhrum bir qrup gəncə mənzil verilib (FOTO)
Bank industriyasında 2022-ci ilin trendləri Bakıda müzakirə olunacaq
Toyda karantini pozan şadlıq evinin sahibi həbs edildi
Axtarışda olan daha 65 nəfər saxlanılıb
Dəm qazından zəhərlənmə zamanı nə etmək lazımdır?
Bir gündə 12 koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Milli parkda “açıq qapı” günü keçiriləcək
Restoran sahibi və toy təşkilatçısı cəzalandırıldı (FOTO)
Qaydaları pozan koronavirus xəstəsi saxlanılb
Xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
"Bir kəmər, bir yol" proqramı çərçivəsində ekoloji risklərin idarəsi təkmilləşdirilir
Qurumun 19 əməkdaşı qanun pozuntusuna görə işdən çıxarılıb - Xidmət rəisi (ÖZƏL)
Mingəçevirdə keçmiş məhkumdan heroin götürülüb (FOTO/VİDEO)
Bakıda minik avtomobili yanıb
Zaqatalada zəlzələ qeydə alınıb
Şəhid ailələri və qazilər hansı yeni vergi güzəştlərindən faydalanacaq?
İbrahimoviç Messi və Ronaldo arasında seçim edib
Bayden və Putin arasında görüşün başlayacağı vaxt açıqlandı
Britaniyada "omikron" ştammına yoluxma hallarının sayı 336-ya çatıb
Tramp Baydenin Putinlə görüşünü ABŞ tərəfi üçün qeyri-bərabər matç adlandırıb
Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi ABŞ-ın Pekin Olimpiadısını diplomatik boykot etməsini şərh edib
Kanadada yük qatarının 39 vaqonu relsdən çıxıb
ABŞ-da 280-dən çox miqrant uşaq ailəsinə qovuşacaq
Ağ Ev Putin və Bayden arasında keçiriləcək görüşü şərh edib
Əl-Riyad üzrəində vurulan raketin fraqmentləri yaşayış sahələrinə düşüb
Neftin qiməti artmağa başlayıb
Fransada "omikron" ştammına 25 yoluxma halı qeydə alınıb
ABŞ Pekin olimpiadasını diplomatik boykot etdi
Londonda Pakistan icması ilə görüş keçirilib (FOTO)
Azərbaycan Burkina-Fasoya 100 min ədəd peyvənd göndərib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 25 611 nəfər sağalıb
Azərbaycan XİN rəhbərinin müavini IFRC Baş katibinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
Ərdoğan Qətərə səfərə gəlib
Ceyhun Bayramov ABŞ Dövlət Katibinin köməkçisi ilə telefonla danışıb
Prezidentin bölgələrə hər bir səfəri regionların inkişafına və insanların rifahına yönəlib – Sahil Kərimli
Nağdsız ödənişlərin hansı faydaları var?
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan da gördü, dünya da gördü, heç kim bizi saxlaya bilmədi
Prezident İlham Əliyev - Ermənistana: Tarix versinlər, Zəngəzur dəhlizi nə vaxt açılacaq və belə olan halda, heç bir problem olmayacaq (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Qarabağı görməyən gənc nəsil yetişdi, onlar Qarabağı canı-qanı bahasına azad etdilər (VİDEO)
Qubanın Qonaqkənd qəsəbəsinin sakini Prezident İlham Əliyevə şeir həsr edib
Mingəçevir Dövlət Universiteti beynəlxalq konfransda təmsil olunub
Azərbaycanın Müdafiə naziri Pakistan tərəfinə başsağlığı verib
Müdafiə nazirinin müavini Moskvaya yola düşüb
Sinqapurda "omikron" ştammını müəyyənləşdirən test hazırlanıb
Ceyhun Bayramov Diplomatiya Könüllüləri ilə görüşüb (FOTO)
Birlikdə və sistemli çalışaraq, qalib xalqın uğurlu gəncliyini görəcəyik - Fərid Qayıbov (FOTO)
Şəhid övladlarının himayəyə götürülməsi qürurvericidir - Naqif Həmzəyev (FOTO)
Londonda Pakistan icması ilə görüş keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Qubada Ulu öndər Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət ediblər (FOTO/VİDEO)
Pakistanda hərbi helikopter qəzaya uğrayıb, ölənlər var
Britaniyada ən populyar oğlan adı Məhəmməd olub
Bütün xəbərlər