Bakı.Trend:
2026-cı ildə Qafqaz və Mərkəzi Asiyanın bir çox ölkəsində iqtisadi artım yüksək səviyyədə qalır. Bununla belə, Azərbaycanda və Qazaxıstanda artım templəri nisbətən aşağıdır.
Bu barədə Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiya Departamentinin direktor müavininin köməkçisi Roberto Kardarelli cümə günü BVF-nin “Qafqaz və Mərkəzi Asiya: qeyri-müəyyənliyin aradan qaldırılması” adlı regional iqtisadi icmalının təqdimatında bildirib.
Kardarellinin sözlərinə görə, xüsusilə neft idxal edən region ölkələrində iqtisadi artım templəri dayanıqlığını qoruyur.
O, iqtisadi fəallığı dəstəkləyən iki əsas amili – pul köçürmələrinin yüksək həcmini və real kreditləşmənin dayanıqlı artımını qeyd edib.
“Pul köçürmələrinin həcmi yüksək olaraq qalır. Digər amil isə kreditləşmənin real artımıdır. Söhbət nominal deyil, inflyasiya nəzərə alınmaqla hesablanan real artımdan gedir. Bu göstərici regionun bir sıra ölkələrində kifayət qədər sabit və yüksək səviyyədədir”, – deyə o bildirib.
Kardarelli, həmçinin Rusiya ilə Ukrayna arasında müharibə başlayandan sonra regiona maliyyə və insan kapitalının axınını, eləcə də pul köçürmələrinin artmasını diqqətə çatdırıb.
Onun sözlərinə görə, bu proseslər region ölkələrinin iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərib və 2026-cı ildə həmin təsir daha da güclənib.
Bununla yanaşı, regionda inflyasiyanın dinamikası ölkələr üzrə fərqlənir. Özbəkistan və Qazaxıstanda inflyasiya azaldığı halda, bir sıra digər ölkələrdə enerji xərclərinin artması və təklif şokları inflyasiyanın sürətlənməsinə səbəb olub.
Kardarellinin qeyd etdiyi kimi, regionun səkkiz ölkəsindən təxminən altısında inflyasiya hədəf göstəricilərini üstələyir. Bu, BVF-nin hesabatında nəzərdən keçirilən əsas problemlərdən biridir.
O izah edib ki, inflyasiyanın dinamikasındakı fərqlərin səbəblərindən biri pul-kredit siyasətinin xarakteridir. İnflyasiyanın azaldığı Qazaxıstan və Özbəkistanda nisbətən sərt pul-kredit siyasəti həyata keçirilir. İnflyasiyanın ən çox sürətləndiyi Qırğızıstanda isə stimullaşdırıcı pul-kredit siyasəti tətbiq olunur.
Qiymətlərin dinamikasına məzənnə də təsir göstərir. Bir sıra ölkələrdə nominal effektiv məzənnənin möhkəmlənməsi enerji daşıyıcılarının bahalaşmasının daxili qiymətlərə təsirini yumşaltmağa kömək edib. Bu təsir xüsusilə nəzərdən keçirilən ölkələr arasında milli valyutasının möhkəmlənməsi daha əhəmiyyətli olan Qazaxıstanda nəzərəçarpacaq dərəcədə olub.
Kardarelli əlavə edib ki, enerji xərclərinin artmasının daxili qiymətlərə ötürülməsində subsidiyaların rolu da BVF-nin hesabatında nəzərdən keçirilir.
