İran -ABŞ münasibətlərində əldən verilmiş fürsətlər- Trend News -un eksperti

Dalga Xatınoğlu, Trend - un Fars redaksiyasının rəhbəri

Oktyabrın sonunda Amerikanın Orta Şərqdə hərbi qüvvələrinin Baş komandanı vəzifəsində xidmət edəcək general Devid Petreus cümə axşamı verdiyi bəyanatında ABŞ hökümətinin "düşmənlər" ilə müzakirələrə başlamağın qaçılmaz olduğunu bildirib.

Petreus bəyanatında konkret olaraq hansı düşməni nəzərdə tutduğunu bildirməyib, lakin Əfqanıstandakı siyasi proseslər, Talibanın güclənməsi, Əfqanıstan prezidentinin Səudiyyə Ərəbistanı kralından Taliban və Əfqanıstan höküməti arasında vasitəçilik etməsi ilə bağlı müraciəti göstərir ki, general Petreusun nəzərində olan "düşmənlər" -in biri Talibandır.

ABŞ Taliban terror təşkilatı ilə müzakirələrin zəruriliyi fonunda, digər düşməni İranla müzakirələrin heç bir məntiqi yoxdur.

Əslində, ABŞ İrana "hərbi müdaxilə" variantından əl çəkməyincə, İranda radikal qüvvələrin güclənməsi davam edəcək və hətta rəsmi Tehranı nüvə silahı istehsal etməyə sövq etdirəcək.

İran 1980 - ci ildən bəri ABŞ - la əlaqələrini kəssə də, dəfələrlə iki ölkə münasibətlərində buz divarın əriməsi üçün tərəflər müəyyən cəhdlər göstərib, lakin bütün səylər böhranın dərinlşməsi və etimadsızlığın artması ilə nəticələnib.

Sabiq prezidentlərdən fərqli olaraq, İranın indiki prezidenti Mahmud Əhmədinejad İran hökumətində böyük nufuza malikdir və konkret addımlar atacaq qədər cəsarətlidir. Həmçinin, ABŞ beynəlxalq ictimaiyyətdə nüfuzunu itirib və İrana güzəştə getməyə daha meylli ola bilər. Tərəflərin, hər iki ölkədə növbəti prezident seçkilərinin nəticəsini gözləmədən, qarşılıqlı əlaqələrin bərpası yollarını axtarmaları daha faydalı olardı.

İranda1979 - cu il islam inqilabından sonra hakimiyyətdə olan Mehdi Bazərqan Amerika diplomatları ilə Əlcəzairdə görüşündə Amerikda müalicə olunan İranın sabiq şahının rəsmi Tehrana təhvil verilməsi şərtilə, ABŞ - İran münasibətlərinin normallaşacağını vəd etmişdi. ABŞ - ın indiki müdafiə naziri Robert Qeyts keçən həftə Milli Müdafiə Universitetindəki çıxışında bu haqda bildirib ki, prezident Cimi Karterin milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Zbiqniew Bzejinski İran rəhbərlərinin təşəbbüsünü qəbul etməyib. Iki həftə sonra, ABŞ -ın Tehrandakı səfirliyi işğal olunub.

Digər tərəfdən, sabiq prezident Məhəmməd Xatəminin hakimiyyətdə olduğu dövrdə də, iki ölkənin münasibətlərinin bərpası üçün tərəflər müəyyən addımlar atmağa çalışıblar. Bill Klintonun ikinci dövr prezidentliyində XİN rəhbəri Madlen Olbrayt, rəsmi Vaşinqtonun 1953 - cu ildə İranın Baş naziri Məhəmməd Müsəddiqə qarşı dövlət çevrilişi etməsini təsdiq edərək, rəsmi Tehrandan üzr istədi, buna baxmayaraq, İran tərəfi bu müsbət addıma etinasız yanaşdı. Iki ölkənin qeyri - rəsmi (lakin nüfuzlu ) nümayəndələri 1999 -2002 - ci illərdə 18 görüş keçirərək, iki ölkənin münasibətlərini müzakirə etdilər. Müzakirələrin sonu Fələstinə göndərilmiş gəmidə 50 ton silahın İsrail tərəfindən tutulması, bu silahların İrana məxsus olduğunun elan edilməsi və prezident Buşun rəsmi Tehranı "şər mənbəyi" adlandırması oldu.

Digər tərəfdən, İran rəsmiləri 2001- ci ildə ї ABŞ -ın Əfqanıstana hücumu zamanı - İrana sığınmış 300 Əl -Qaidə üzvlərinin şəxsiyyət vəsiqələrinin surətini BMT- yə təhvil verməsi, onları öz ölkələrinə deportasiya etməsi və bəzilərindən istintaq aparmaq üçün ABŞ - a icazə verməsi də iki ölkə arasında soyuqluğu aradan qaldırmadı. ABŞ İranda olan Əl - Qaidə təşkilatının bütün üzvlərinin deportasıya olunmamasını bildirdi, İran bunu inkar etməsə də, qalanların ev dustağı olduğunu bəyan edir.

Hər halda, onlarla fürsəti və imkanı qaçıran iki ölkə, hazırda ən azı, müzakirələrin başlamasına müəyyən addımlar ata bilər. ABŞ XİN idarəsi ilk dəfə olaraq, qeyri - rəsmi fəaliyyət göstərən їAmerika iranlılıları Şurasına rəsmi Tehranda ofis açmağa icazə verib və digər tərəfdən, rəsmi Vaşinqton İranda ABŞ їın mənafeini müdafiə edən ofisin açılmasına razılığını bildirib. Bu addımlar hər iki tərəf üçün böyük fürsətdir.

Təəssüf ki, hər iki ölkə münasibətlərindəki həssas məqamlarla oynayır . İran uranın zənginləşdirilməsini davam etdirir, ABŞ İranın iqtisadiyyatını iflic etməyə çalışmaqla, hökuməti devirmək niyyətindədir. Hər iki ölkə gərgin məqamlardan uzaqlaşıb, müştərək mənafeləri üzərində də müzakirə apara bilər.

İraqın təhlükəsizliyi ilə bağlı dəfələrlə rəsmi müzakirələr keçirən İran və ABŞ rəsmiləri, öz təhlükəsizlikləri ilə də bağlı rəsmi müzakirələr aparmaları heç də pis olmazdı.

Azərbaycan qazı Avropanın qaz idxalının azalmasını kompensasiya edib
Azərbaycan qazı Avropanın qaz idxalının azalmasını kompensasiya edib
Beynəlxalq Enerji Agentliyi Azərbaycanda neft hasilatı ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Beynəlxalq Enerji Agentliyi Azərbaycanda neft hasilatı ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Azərbaycan OPEC+ sazişi üzrə öhdəliyi 148 faiz yerinə yetirib
Azərbaycan OPEC+ sazişi üzrə öhdəliyi 148 faiz yerinə yetirib
Loading Bars
Xəbər lenti
Londonda Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyinin Bərpası Günü ilə əlaqədar bilbordlarda məlumat yerləşdirilib
Cüdoçularımız Avropa kuboku yarışında 2 medal qazanıblar
Gənclər Gəncə terrorunun qurbanlarını yad ediblər
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli Beynəlxalq Hava Limanında yaradılan şəraitlə tanış olublar
Prezident İlham Əliyev: Mənə güc verən məhz xalqımızın əzmkarlığı idi
Prezident İlham Əliyev: Otuz il əziyyət içində yaşamış köçkünləri maksimum qısa müddətdə doğma torpaqlarına qaytaracağıq
Prezident İlham Əliyev: Heydər Əliyev qoymadı ki, Naxçıvanda Sovet İttifaqının saxlanmasına dair referendum keçirilsin
Prezident İlham Əliyev: 18 oktyabr gününü böyük təmtəraqla qeyd etmək, kiməsə buna görə minnətdar olmaq tamamilə yersizdir
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Prezident İlham Əliyev: Milli bayramlarımızla bağlı düzəlişlər tarixi həqiqətə və tarixi ədalətə tam uyğundur
Prezident İlham Əliyev: Doqquz ayda Azərbaycan iqtisadiyyatı təxminən 5 faiz, qeyri-neft sənayesi isə 20 faiz artıb
Füzuli Memorial Kompleksinin layihələndirilməsi və tikintisi ilə bağlı 1,5 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM
Prezident İlham Əliyev: Zəngilan, Qubadlı, Kəlbəcər və Laçının baş planları hazırlanır
Son sutka ərzində Azərbaycanda 1 896 nəfər COVID-19-a yoluxub, 19 nəfər vəfat edib
Prezident İlham Əliyev: Keçmiş köçkünlərin öz doğma torpaqlarına qaytarılacağı günü böyük dərəcədə yaxınlaşdırmışıq
Prezident İlham Əliyev: “Ağıllı kənd” konsepsiyası əsasında Dövlətyarlı kəndində böyük yaşayış məntəqəsi yaradılacaq
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşüblər
Prezident İlham Əliyev: Füzulidə icra edilən layihələr bizim həm niyyətimizi, həm potensialımızı göstərir
Prezident İlham Əliyev Füzuli Memorial Kompleksinin və Füzuli şəhərinin təməl daşını qoyub
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli Mərkəzi Şəhər parkında yaradılacaq şəraitlə tanış olublar
Prezident İlham Əliyev Füzuli şəhərində Rəqəmsal Yarımstansiya İdarəetmə Mərkəzinin təməlini qoyub
Prezidenti İlham Əliyev Füzulidə avtomobil yolunun və yeni “ağıllı kənd”in təməllərini qoyub
Prezident İlham Əliyev: Biz Füzuli şəhərini və Füzuli rayonunun kəndlərini bərpa edəcəyik
Gənclər Fondunun dəstəyi ilə reallaşdırılan layihə çərçivəsində növbəti təlim keçirilib
Prezident İlham Əliyev: Füzuliyə gələn hər bir insan erməni vəhşiliyini görür və bunu artıq heç kim inkar edə bilməz
Prezident İlham Əliyev: Bu şanlı Qələbə çoxəsrlik Azərbaycan tarixində əbədi yaşayacaq
Prezident İlham Əliyev: Füzuli azad olunandan sonra Ermənistan ordusunda fərarilik halları daha geniş vüsət aldı
Prezident İlham Əliyev: Füzuli nəzarətimizə keçəndən sonra Şuşa istiqamətinə getmək üçün daha geniş imkanlar açıldı
Prezident İlham Əliyev: Müharibə zamanı Füzulinin azad olunmasının çox böyük əhəmiyyəti var idi
Prezident İlham Əliyev: 17 oktyabr günü Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində xüsusi yer tutacaq
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli rayonunda səfərdə olublar
Güllə daraqları məni ölümdən xilas etdi - Vətən müharibəsi qazisi
Ukrayna Ali Radasının nümayəndə heyətinin işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərinə səfəri başlayıb
Prezident İlham Əliyevin son Sərəncamı əhalinin rifahını daha da yüksəldilməsini nəzərdə tutur - Tamam Cəfərova
Dövlət başçısının sərəncamı yeni sosial paket hesab edilə bilər - Aydın Hüseynov
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 124 min nəfəri keçib
İranda qida təhlükəsizliyi ilə əlaqədar ciddi addımlar atılmalıdır - İranın Səhiyyə Nazirliyi
Gəncə terroru Azərbaycanı təxribata çəkmək üçün törədilib - ukraynalı deputat
İsmayıllıda atmosferi çirkləndirən avtomobillərin sürücüləri barəsində tədbir görülüb (FOTO)
Ukraynalı deputatlar Ermənistanın Gəncəni raket atəşinə tutması nəticəsində dinc insanların həlak olduğu əraziyə baş çəkiblər (FOTO)
Samuxda “Təmiz hava” aylığı ilə əlaqədar tədbirlər davam etdirilir
Müstəqillik dövrünün ən böyük uğuru Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə əldə olunan tarixi Zəfər nəticəsində torpaqlarımızın azad edilməsidir - Rauf Əliyev
Azərbaycanın canlı əfsanəsi İsfar Sarabskinin rəhbərliyi altında trionun Avropa turnesi çərçivəsində ilk konserti keçirilib (FOTO/VİDEO)
Sabah Bakıda 21 dərəcə isti olacaq
Milli gücün nəyə qadir olduğunu dünyaya göstərdik – Bahar Muradova “Sahil Kərimli ilə Aktual” layihəsində (VİDEO)
Əməkhaqqı və pensiyalarla bağlı sərəncam bir daha təsdiq edir ki, dövlət siyasətinin mərkəzində vətəndaşların sosial rifahı dayanır – Deputat
Goranboyda karantin qaydalarını pozan şadlıq evi rəhbərliyi məsuliyyətə cəlb olunub
Vərəm xəstələri arasında koronavirusa yoluxma hansı səviyyədədir? - AÇIQLAMA
Türkiyədə kursda iştirak edən Azərbaycan hərbçilərinin buraxılış mərasimi keçirilib
Bakının bu ərazilərində içməli suyun verilişində məhdudiyyət olacaq
Qubada ağır yol qəzası baş verib, ölənlər var
Ölümcül xəstə uşağın atası onun üçün dərman yaradıb
Hindistanda leysan yağışları nəticəsində ölənlərin sayı artıb
Düşmənin 30 illik istehkamları bir neçə günə necə darmadağın edildi? - Füzuli fatehləri Trend TV-yə danışıb (VİDEO)
ABŞ-da snayper tüfəngli robot it yaradılıb
Çin nüvə yüklü hipersəsli raketi sınaqdan keçirib
ABŞ-da gecə şənliyi zamanı atışma olub, 3 nəfər yaralanıb
İtaliyada bələdiyyə seçkilərinin ikinci turu keçiriləcək
Meksikada "Pamela" qasırğasının fəsadları 9 min sakinə ziyan vurub
Hindistanda leysan yağışları 10 insanın ölümünə səbəb olub
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 25 611 nəfər sağalıb
Xarici İşlər Nazirliyi Gəncənin Ermənistan tərəfindən atəşə tutulmasının ildönümü ilə bağlı paylaşım edib
Azərbaycan Ordusunun Arazdəyən istiqamətində atəş açması barədə məlumat yalandır - MN
ABŞ Sakit okean yaxınlığında raket buraxmağı planlaşdırır
Zəfər xronikası 17 oktyabr 2020-ci il: Prezident İlham Əliyevin xalqa müraciəti (FOTO/VİDEO)
44 günlük Vətən müharibəsinin xronikası: 17 oktyabr
Xəzər dənizində zəlzələ qeydə alınıb
Azərbaycan komandası “Böyük dəbilqə” turnirində ikinci pillədə yer alıb
Pensiya, sosial müavinət, təqaüdlər 20 faiz civarında və ya daha çox arta bilər – Komitə sədri
Şuşadan ilk zəng həyata keçirilib
Rusiyada 18 nəfər metanol zəhərlənməsindən öldü
Balabəy Ağayev “Böyük dəbilqə” turnirinin qızıl medalını qazanıb
IDEA İctimai Birliyi ilə Ümumrusiya Təbiəti Mühafizə Cəmiyyəti arasında saziş imzalanıb (FOTO)
Prezident İlham Əliyevin münaqişədən sonra başladığı yenidənqurma-bərpa layihələri misilsizdir - Hikmət Hacıyev (VİDEO)
NATO-nun Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Azərbaycana səfər edəcək
Ədən körfəzində İran tankerinə quldur hücumunun qarşısı alınıb
"Azəriqaz" rəhbəri qazın qiymətinin bahalaşma səbəblərini açıqladı
Əməkhaqları, pensiya və müavinətlərin artırılması ilə bağlı işlərə başlanılıb - Maliyyə Nazirliyi
İran Azərbaycan ərazisindən narkotik qaçaqmalçılığına görə məsuliyyətə cəlb olunmalıdır - Piter Teys
Sənaye balıq ovu ilə məşğul olan subyektlərə xəbərdarlıq edilib
İranda güclü zəlzələ olub
Əvvəlki tariflər xərcləri qarşılamadığından qiymətlərin dəyişməsi zərurəti ortaya çıxıb - İlham Şaban
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1 681 nəfər COVID-19-a yoluxub, 12 nəfər vəfat edib
Cənubi Qafqaz ölkələri kommunikasiyaları bərpa etmək üçün əməkdaşlıq etməlidir - Pakistanlı diplomat
İqtisadi aktivliyin gözləniləndən daha sürətli olması elektrik enerjisinə tələbatı artırıb - "Azərişıq"
Əməkhaqqı və pensiyalarla bağlı artım 1 milyon 800 min vətəndaşı əhatə edəcək
Hazırda dünyada qaz qiymətləri ötən il ilə müqayisədə 20-30 dəfə qalxıb - SOCAR
Ermənistanda anti-Rusiya isterikası davam edir
Nazirlər Kabineti maaş və pensiyaların artılıması ilə bağlı sərəncamın icrasına başlayıb
Pirallahıda Vətən müharibəsi şəhidi Nəbiyev Elmarın anım mərasimi keçirilib (FOTO)
İranda daha 181 nəfər koronavirusdan öldü
Əməkhaqqı, pensiya, sosial müavinət, təqaüd və digər sosial ödənişlər artırılacaq - SƏRƏNCAM
Tarif Şurasının işığın və qazın qiyməti ilə bağlı dəyişikliyi aztəminatlı ailələrə təsir etməyəcək - İZAH
Erməni təxribatları - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (FOTO/VİDEO)
Gecikdirilmiş 851,9 min manatın işəgötürənlər tərəfindən işçilərə ödənməsi təmin edilib
MDU-nun tərəfdaşlıq etdiyi EQAC Erasmus+ layihəsinin yekun konfransı keçirilib (FOTO)
Tarif Şurası qazın və işığın qiymətinə dəyişiklik etdi
Azad edilmiş ərazilərdə bərpa işləri Azərbaycanın çiçəklənməsinin yeni dövrünə çevriləcək - Fələstin səfiri
Kürdəmirdə çörək sexində nöqsanlar aşkarlanıb
Bütün xəbərlər