Kürd Fəhlə Partiyasına qarşı mübarizə kürd liderlərinin siyasətinə qarşı yönəlib

Azərbaycan, Bakı, 25 dekabr/ Trend , müxbir Ü.Sadıqova/ İraq hökumətinin kürd terrorçuları - Kürd Fəhlə Partiyasının üzvlərinə qarşı mübarizədə Türkiyə ilə əməkdaşlığı İraqda kürd milli hökuməti nümayəndələrinin fəallığının azaldılmasına yönəlib.

İraqın Baş naziri Nuri əl - Maliki cümə axşamı Ankaraya rəsmi səfərini başa çatdırıb. O burada Türkiyə prezidenti ilə iki ölkənin kürd terrorçularına qarşı mübarizəsini müzakirə edib, - Əl-Cəzirə ərəb telekanalı xəbər verib. Bir müddət əvvəl iki ölkə KFP üzvlərinin İraq və Türkiyə ərazisində fəaliyyətinin qarşısını alan bəzi sənədlər qəbul ediblər.

Əl-Malikinin Türkiyəyə səfərinin əsas məqsədi Ankara hökuməti ilə İraqın şimal-şərqindəki kürd terrorçularının məhv edilməsi planının müzakirəsi olub. Bu, Bağdadın kürd muxtariyyətinin genişlənməsinə yol verməmək maraqları ilə üst-üstə düşür, - Aralıq dənizi hövzəsi üzrə Avropa Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Avad Həmas (Awad Chamas) hesab edir.

"Bu, Ərdoğan hökuməti və artan kürd müqavimətini saxlamağa çalışan İraq hökumətinin əsas məqsədidir", - Həmas Belçikadan telefonla Trend ­-a bildirib.

Amerika qüvvələri İraqa müdaxilə etdikdən sonra, bu ölkədə yaşayan kürdlər 2005-ci ildə muxtariyyət əldə edə bildilər. Muxtar Kürdüstanın yaradılmasına kürd administrasiyasının rəhbəri Məsud Bərzaninin ABŞ qoşunları ilə əməkdaşlığı yardım etdi.  İraqda Amerikanın nəzarətinin bərqərar olması ilə, kürdlər ölkənin daxili siyasətində daha fəal oldular. Onların İraqdakı kürd maraqlarını, daha dəqiqi isə, kürdlərin parlamentdəki yerlərə və İraq neftindən əldə edilən gəlirlərə hüquqlarını realizəyə yaxşı imkan yarandı. 1975-ci ildən başlayaraq,  İraqın kürd əhalisi Kürdüstan Demokrat Partiyasının rəhbərliyi altında muxtariyyət və ölkənin ərəb əhalisi ilə bərabər hüquqlar tələb etməyə başlayıblar.

Lakin ərazi problemlərinin həllinə baxmayaraq, İraq kürdləri və mərkəzi Bağdad hakimiyyəti arasında ölkənin daxili siyasətinə təsir və KFP üzvlərinin ləğvində Türkiyə ilə əməkdaşlıq məsələləri üzrə münaqişə mövcuddur.

Nuri əl-Malikinin İraqı Bağdadın vahid hakimiyyəti altında saxlamaq istəyi kürdlərin səyləri ilə üst-üstə düşmür, - Bağdad Universitetinin keçmiş professoru Louey Bəhri hesab edir. "Əl-Maliki İraqı Bağdadın hakimiyyəti altında saxlamaq istəyən zaman. kürdlər Türkiyənin minimal müdaxiləsi ilə ölkədə təsirlərini gücləndirməyə can atırlar", - Bəhri Vaşinqtondan telefonla Trend - a bildirib.

İraq Konstitusiyasına görə, milli azlıq hesab edildiyi üçün (İraq əhalisinin ümumi sayının 21 faizi - təxminən 6 mln. nəfər) ,kürd əhalisinin ölkə hökumətində məhdud nümayəndəlik hüquqları var. 

İraq hökuməti və Türkiyənin kürd radikallarına qarşı birgə mübarizəsinə gəldikdə isə, Bağdad və Kürdüstan muxtariyyəti hökuməti Ankara ilə üçtərəfli əməkdaşlıq haqqında saziş imzalayıblar. Lakin Avadın rəyinə görə, İraq kürdlərinin KFP-yə qarşı mübarizədə passiv mövqeyi Kürdüstan hökumətinin Türkiyəyə hərbi əməliyyatların nəticəsiz olduğunu göstərməyə cəhd edərək, kürd radikalları ilə dialoqun lehinə çıxış etməsinin nəticəsidir.

"Hazırki məqamda İraq hökuməti Səddam Hüseynin kürdlərə qarşı səhvlərini təkrarlamaq istəmir", - avropalı ekspert hesab edir.  Buna görə də o, İraqdakı kürd qarşıdurmasının mərkəzi Bağdad hakimiyyətinə güclü zərbə vura biləcəyini anlayaraq, Kürdüstan liderlərini Türkiyə ilə dialoqa cəlb edir, - o hesab edir.

Əl - Maliki hökuməti KFP terrorçularına qarşı hərbi hücumda iştirak etməyi istəsə də,  hərbi ehtiyatlar olmadığından, bunu edə bilməyəcək, - iraqlı politoloq Bəhri hesab edir.

"Kürdlər Kürdüstan ərazisinə hərbi hücumların qarşısını almaq üçün İraq ordusunun gücsüzlüyündən istifadə edirlər", - o deyib.  

İraq Konstitusiyasına görə, Kürdüstan ərazisində hərbi əməliyyatları yalnız kürd polisi - hətta terrorçu olsalar belə, heç zaman kürdlərin əleyhinə getməyəcək peşmərqə apara bilər. "Siyasi baxımdan Kürdüstan liderləri İraq və Türkiyə ərazisində KFP üzvlərinin fəaliyyətinə qarşı mübarizə ilə razıdırlar. Lakin çox hallarda burada milli amli - kürd millətinin vahidliyi böyük rol oynayır", - o deyib. 

Kürdlər İraqın daxili siyasətini nəzarət altına almaq istəsələr də, Bağdad hökumətinin Türkiyə ilə yaxşı münasibətləri saxlamağa can atması müsbətdir. Belə ki, Türkiyə ABŞ - ın Yaxın Şərqdəki başlıca müttəfiqidir və buna görə də, kürdlərin İraqı öz əllərinə almaq üçün göstərdikləri istənilən cəhdlərin qarşısını alacaq, - Bəhri əlavə edib.

Kürd Fəhlə Partiyası Sovet İttifaqının dəstəyi ilə 70-ci illərin sonunda yaradılıb. Əvvəlcə siyasi partiya kimi tanınsa da, 80 - ci illərin sonundan KFP-nin üzvləri Türkiyə ərazisində dinc əhali və hərbi obyektlərə qarşı terror hücumları həyata keçirdilər. Dünyanın əksər ölkələrində KFP terrorçu təşkilat hesab edilir. Onun əsas məqsədi əsasən kürdlərin yaşadığı cənub-şərqi Türkiyədə müstəqil kürd dövləti yaratmaqdır. Fəaliyyət mərkəzi İraqın şimalındakı Qəndil dağlarıdır. Türkiyənin hərbi qüvvələri terroçuların məhv edilməsi üşün, bu ərazidə əməliyyatlar aparırlar. 1988-ci ildə İraqın Hələbcə şəhərinin kürd əhalisi arasında separatçı ideyalar yayılmağa başladı. Bunun qarşını almaq üçün o zamankı prezident Səddam Hüseyn Hələbcə əhalisinə qarşı kimyəvi silahdan istifadə etdi. Nəticədə, bir milyon nəfərə yaxın dinc sakin həlak oldu.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

Azad olunmuş ərazilərdə yaşıllığı bərpa etmək üçün bu ilin əkin planı 2 dəfə artırılıb
Azad olunmuş ərazilərdə yaşıllığı bərpa etmək üçün bu ilin əkin planı 2 dəfə artırılıb
Azad edilmiş kənd ərazilərində vahid şəhərsalma əsaslandırılmasında layihə tapşırığını bu qurum hazırlayacaq - QƏRAR
Azad edilmiş kənd ərazilərində vahid şəhərsalma əsaslandırılmasında layihə tapşırığını bu qurum hazırlayacaq - QƏRAR
“Bakı Metropoliteni” QSC-nin Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib (FOTO)
“Bakı Metropoliteni” QSC-nin Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Raul Kastro vəzifəsindən istefa verib
İtaliya mətbuatı: “Prezident İlham Əliyev: İtaliya yaxın dost və tərəfdaşdır”
"Qarabağ" Şahruddin Məhəmmədəliyevin vəziyyəti ilə bağlı son durumu açıqladı
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 56 510 nəfər sağalıb
Rusiya bir sıra ABŞ rəsmisinin ölkəyə girişinə qadağa qoyub
Dünyada ötən sutka koronavirusa 800 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Azərbaycan reallıqlarını parlamentarilər səviyyəsində dünyaya çatdırmaq önəmli məsələdir - Arzu Nağıyev (VİDEO)
Gənc batutçularımızdan bu dəfə 1 dəst medal
BMT TŞ Liviyada monitorinq qrupunun yaradılması ilə bağlı qərar qəbul edib
Milli Məclisin Sədri Sahibə Qafarova MDB PA-nın 52-ci plenar iclasında çıxış edib (FOTO)
Qazaxıstanda Su-30SM qırıcısı qəzaya uğrayıb
Gürcüstanda koronavirusa daha 1077 nəfər yoluxub, 8 nəfər ölüb
Azad olunmuş ərazilərdə yaşıllığı bərpa etmək üçün bu ilin əkin planı 2 dəfə artırılıb
Suqovuşanın elektrik enerjisi ilə təchizatı yekunlaşmaq üzrədir
Azad edilmiş kənd ərazilərində vahid şəhərsalma əsaslandırılmasında layihə tapşırığını bu qurum hazırlayacaq - QƏRAR
Azərbaycan təkcə işğalçı orduya deyil, ermənilərin dünyadakı havadarlarına da qalib gəlib - Əli Hüseynli (Videolayihə)
Aİ-nin Azərbaycandakı nümayəndəsi XİN-ə çağırıldı, etiraz bildirildi
10 noyabr bəyanatı regionda sülhün təmin olunmasında mühüm əhəmiyyətə malikdir - Matviyenko
“Bakı Metropoliteni” QSC-nin Müşahidə Şurasının ilk iclası keçirilib (FOTO)
Avropa Xəbər Agentlikləri Alyansının Baş Assambleyası ilk dəfə onlayn formatda keçiriləcək (FOTO)
Aİ-nin dəstəyi ilə Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrində 6 000 çay və göldə suyun keyfiyyəti yoxlanılıb
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda 2 163 nəfər koronavirusa yoluxub, 32 nəfər vəfat edib
KOBİA leqal sahibkarlığı və rəsmi məşğulluğu təşviq edən yeni biznes təşəbbüslərini dəstəkləyir
Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri ilə ixrac 50 faizdən çox artıb
MDU və Kiyev Milli İqtisadiyyat Universiteti arasında əməkdaşlıq çərçivəsində növbəti mühazirə keçirilib (FOTO)
Ermənistanda siyasi qüvvələr Qarabağla bağlı sərsəm bəyanat səsləndirməklə xal qazanmaq istəyirlər - Politoloq
SOCAR İstiqrazlarının növbəti faiz ödənişi 19 apreldə köçürüləcək
Media nümayəndələri reabilitasiya müəssisəsində qazilərimizə göstərilən xidmətlərlə tanış edilib (FOTO)
Ermənistan Azərbaycanla münasibətlərin inkişafına ehtiyac duyur - Armen Sarkisyan
Sahibə Qafarova rusiyalı həmkarı ilə ikitərəfli əlaqələri müzakirə edib (FOTO)
Merkel "AstraZeneca" vaksini ilə peyvənd olunub
48 nəfərin əmək müqaviləsi olmadan işə cəlb olunduğu aşkar edilib
TV tarixində ilk: Xudafərinin yanından veriliş yayımlanıb (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Eldar Quliyevin vəfatı ilə bağlı nekroloq imzalayıblar
Bölmə komandirlərinin ideoloji iş və mənəvi-psixoloji təminat üzrə müavinləri ilə təlim-metodiki toplantı keçirilib (FOTO)
Fermerlərin 92,06 faizinə subsidiya ödənilib
Azərbaycanla Moldova arasında əlaqələrin inkişaf perspektivləri müzakirə olunub (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Pirşağıda həmişə yaxşı şanı üzümü var idi – ağ şanı, qara şanı
Tərtər Regional qaz istismarı İdarəsinə yeni rəis təyin olundu
Aİ-nin xüsusi nümayəndəsinin David Babayanla görüşü separatizmin stimullaşdırılmasına xidmət edir
Azərbaycan Gül İstehsalçıları, İdxalçıları və İxracatçıları Assosiasiyası təsis olunub (FOTO)
Belarus hər zaman Azərbaycana dost ölkə olub - Deputat
Azərbaycan Beynəlxalq Bankından süni intellekt sahəsində beynəlxalq konfransa dəstək
Aİ ötən il inkişaf məqsədilə ayırdığı rəsmi maliyyə yardımının həcmini 66,8 milyard avroya çatdırıb
Bağçalarda 2 milyonluq yeyinti iddiası barədə AÇIQLAMA
Mərdəkan, Buzovna və Maştağa qəsəbələri də Balaxanı kimi abadlaşacaq
Azərbaycanda 120 valideyn barəsində inzibati tənbeh tədbirləri görülüb
Qarabağ separatçılarının "lideri" ifadəyə çağırıldı
Azərbaycanda məcburi əmək halları xeyli azalıb - Hesabat
Ötən il Azərbaycanda 94 nəfər insan alveri qurbanına çevrilib
Qubadlı rayonunun Məmər kəndi (FOTO/VİDEO)
5 kiloqrama yaxın narkotikin Azərbaycana keçirilməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
654 nəfər Azərbaycandan deportasiya olunub
Abonentlərin elektrik təchizatına qoşulma prosesi süni intellektlə tənzimlənir - "Azərişıq"
Tərtərdə sıradan çıxmış yanğın su hovuzları bərpa edilir (FOTO)
BTC ilə nəql olunan neftin həcmi açıqlanıb
AQTİ-nin Milli Referens Laboratoriyası beynəlxalq laboratoriyalararası səriştəlilik sınağında yüksək nəticə əldə edib
DOST Agentliyi Müşahidə Şurasının iclası keçirilib
“Sonuncu” filmi Rotterdam Beynəlxalq Film Festivalında (FOTO)
Bakıda 17 evdən oğurluq edən dəstə üzvləri saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Azercell Tələbə Təqaüdü və Təcrübə Proqramının iştirakçıları uğurlarını bölüşür
AzTV ilə Özbəkistanın TV jurnalistləri arasında təcrübə mübadiləsi aparılacaq (FOTO)
Bakı Dialoqları Jurnalının növbəti sayı nəşr edilib
“Yaşıl Marafon” layihəsi üzrə ağacəkmə aksiyaları uğurla davam edir (FOTO)
Azərbaycanda tam orta təhsil səviyyəsi üzrə növbəti buraxılış imtahanı keçirilib
"Azərişıq" əhaliyə göstərdiyi 19 xidməti elektronlaşdırıb
"Azərişıq" yeni elektron xidmət istifadəyə verib
Aİ-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi sələfinin səhvlərindən dərs çıxarmır - Separatizm və terror alovlandırılır
Baş Prokurorluq KİV-də yayılan məlumatla bağlı təkzib verdi
1540-dan çox şəxsə ikinci doza vaksin vurulub - Poliklinika
Putinlə Lukaşenko Moskvada görüşəcək
İƏT-lə statistika sahəsində əməkdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu təsdiqlənib
“Azərtütün Aqrar Sənaye Kompleksi” özəlləşdirilir - Sərəncam
Azərbaycanda koronavirusa qarşı peyvənd istehsalı nəzərdən keçirilir
Ermənistanın Gəncəyə raket atəşi zamanı çəkilən foto Türkiyədə ilin media fotosu seçildi (VİDEO)
Tərtərdə Ermənistanın raket və artileriya atəşi nəticəsində dağılmış yollar bərpa olunur (FOTO)
Azərbaycanda yeni seysmik stansiyaların quraşdırılmasına başlanır (FOTO)
Tarix Muzeyinə baş direktor seçilib
Ortaq Media Platforması milli maraqlarımızın qlobal media müstəvisində qorunmasına xidmət edəcək - Deputat
Raket-artilleriya batareyalarının döyüş atışlı taktiki təlimləri keçirilir (FOTO/VİDEO)
İranda ötən gün koronavirusdan 328 nəfər ölüb
Bakıda qatar vuran oğlanla bağlı araşdırma başlandı
Boru kəmərləri ilə Azərbaycan qazının tədarükü 15 faizdən çox artacaq
“PAŞA Bank”ın baş sponsorluğu ilə “Virtual karyera sərgisi” keçirilib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Pirşağıda yenidənqurma və təmir-bərpa işlərinin təməlqoyma tədbirində iştirak ediblər (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB-2)
230 tender və 1061 kotirovka sorğusunun nəticələri ləğv edilib (FOTO)
Sabah 28 dərəcəyədək isti olacaq
SOCAR bu ilin I rübündə qazma, hasilat, emal və ixrac göstəricilərini açıqlayıb
Kapital Bank 2021-ci ilin I rübünün nəticələrini elan edib
Xroniki xəstəliyi olan insanlar oruc tutarkən ehtiyatlı olmalıdır - Nazirlik
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı məlum oldu
Koronavirusdan qorunmaq üçün xüsusi qida var? - Səhiyyə Nazirliyindən açıqlama
Yaxın vaxtlarda şəhid ailələri və qazilər üçün növbəti yaşayış kompleksinin açılışı olacaq
DİN dövriyyədən 68 kiloqram narkotik vasitə çıxarıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Bir neçə ölkədən quş əti idxalı dayandırılıb
Hindistanda koronavirusa yoluxma və ölüm hallarında ən yüksək göstərici qeydə alınıb
Minaya düşən hərbi qulluqçumuz şəhid olub
Eldar Quliyev həyat yoldaşının yanında dəfn olunacaq - Nazirlik
Bütün xəbərlər