Adil Əliyev: Şərqdə ilk Cümhuriyyətin Azərbaycanda qurulması təsadüfi hadisə deyildi

Adil Əliyev: Şərqdə ilk Cümhuriyyətin Azərbaycanda qurulması təsadüfi hadisə deyildi

Bakı. Trend:

Şərqdə ilk Cümhuriyyətin Azərbaycanda qurulması təsadüfi hadisə deyildi.

Birincisi, XX əsrin əvvəllərində Rusiya imperiyası dağılmışdı. Azərbaycan əsarətdən qurtulmuşdu.

İkincisi, ötən əsrin əvvəllərində müxtəlif dövlətlərdə yüksək ali təhsil alan ziyalı qrupu formalaşmışdı ki, məhz həmin şəxslər müstəqilliyin ideloji əsasını hazırlamışdılar. Üçüncüsü, Bakı daşnak-boşlevik yığnağı tərəfindən işğal olunmuşdu. Paytaxt Bakının işğaldan azad olunması Azərbaycan türkləri üçün qurur məsələsi idi. Azərbaycan Cümhuriyyətinin müvəqqəti paytaxtı 1918-ci ilin mayın 28-də Gəncə elan olunsa da, əsas məqsəd Bakını və məmləkətin digər ərazilərini işğalçılardan azad etmək idi və bu işdə qardaş Türkiyənin Azərbaycana verdiyi dəstəyin böyük əhəmiyyəti var idi. Nəhayət 1918-ci ilin sentyabrın 15-də Bakı işğaldan və işğalçılardan azad olundu.

Cümhuriyyətin qısa dövründə ordu quruldu, siyasi və iqtisadi, o cümlədən torpaq islahatları həyata keçirildi, Bakı Dövlət Universiteti təsis edildi. Ancaq Cümhuriyyət mürəkkəb dövrdə varlığını sürdürürdü. Ətraf toz duman idi. Birinci Dünya Müharibəsi yenicə bitmiş, Osmanlı dövləti süqut etmiş, Böyük Britaniyanın qoşunları Azərbaycanda yerləşmiş, üstəgən şimal qonşumuz – Rusiyada vətəndaş müharibəsi davam edirdi. Cümhuriyyətimizin süqutu da məhz Rusiyada baş verən hadisələrlə əlaqəli oldu. Bolşeviklər vətəndaş müharibəsində rəqibləri üzərində qələbə çaldıqdan sonra vaxtilə devirdikləri Rusiya imperiyasını başqa formada bərpa etmək qərarına gəldilər. 1920-ci ildə yalnız Azərbaycan işğal olunmadı. Rusiya imperiyasından qopan Polşa və Finlyandiyadan başqa bütün digər ərazilər yenidən işğal olundu.

Bolşeviklər Azərbaycanı işğal etmək üçün müxtəlif hiyləgərliklərdən istifadə etdilər.

Birincisi, rus bolşevikləri Azərbaycanda özlərinə mütttəfiq tapdılar. Təəssüf ki, onların içərisində Azərbaycan parlamentinin millət vəkilləri, hətta Cümhuriyyətin dəniz qüvvətləri naziri də var idi. Onlar Cümhuriyyətin süqutu üçün yeni ağalarına canla başla xidmət etməyə başladılar.

İkincisi, rus bolşevikləri Azərbaycan əhalisini və parlamenti aldatmaq üçün şayihə yaydılar ki, guya Qızıl Ordu Azərbaycandan keçib Türkiyəyə - imperialistlərlə savaşan Atatürk və onun tərəfdarlarına yardıma gedəcək. Bunun yalan olduğu işğalın ilk günündən bəli oldu. Qızıl Ordunun Türkiyəyə yardım etmək kimi planı yox idi.

Üçüncüsü, yeni formalaşan Azərbaycan ordusunun əsas qüvvələri Dağlıq Qarabağda erməni silahlı qrupları ilə mübarizə aparırdı. Bakıda çox az qüvvələr var idi.

Rus bolşevikləri bütün bu amillərdən istifadə edərək Azərbaycanı işğal etdilər. Ancaq Azərbaycanın hətta güclü ordusu olsaydı və müqavimət təşkil olunsaydı belə böyük ehtimalla Rusiya məmləkətimizi işğal edəcəkdi. Çünki, o dövrdə yalnız Azərbaycan işğal edilmədi.

İndiki Azərbaycan Cümhuriyyətin varisidir. İşğal Cümhuriyyəti və onun bayrağını unutdurmadı, 70 ildən sonra həmin bayraq yenidən dalğalandı. Bu bayrağı ilk olaraq ümumilli liderimiz Heydər Əliyev Naxçıvan parlamentində dalğalandırdı. 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan növbəti təhlükə ilə üzləşdi, o zamankı hakimiyyətin yarıtmaz siyasəti məmləkətimizi yenidən uçurum nöqtəsinə gətirdi. Xalqımızın tələbi ilə Heydər Əliyev Bakıya dəvət edildi. Heydər Əliyevin yenidən Azərbaycana rəhbərlik etməsi bizi növbəti fəlakətlərdən qurtardı. Sabitlik və inkişaf dövrü başlandı, döyüş bölgəsində uğurlu həmlələr həyata keçirildi, böyük şirkətlərlə “əsrin müqaviləsi” və nefti daşıyacaq boru xətləriylə bağlı sazişlər imzalandı.

İlham Əliyev bu siyasətin ardıcıl davamçısıdır. Möhtərəm prezident İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi Azərbaycan hələ indiki qədər güclü olmamışdı. Müstəqil Azərbaycanın sabit inkişafı məmləkətimizi yeni uğurlara aparır. Azərbaycan işğalçı Ermənistandan başqa heç bir yaxın və uzaq ölkə ilə münasibətlərdə gərginlik yaşamır. Əsas amalımız yaxın və uzaq qonşularla qarşılıqlı faydalılıq əsasında əlaqələri inkişaf etdirməkdir. Bu yolda Azərbaycanın əsas müttəfiqi Türkiyədir. Azərbaycan Cümhuriyyəti o dövrün tarixi gedişatı səbəbindən qısa müddət həyatda qala bildi. Hazırki Azərbaycan Cümhuriyyəti isə əbəbidir, bizlər müstəqilliyimizin davamı uğrunda bir daha kimsənin qarşısında baş əyməyəcəyik.

Adil Əliyev

Milli Məclis Sədrinin müavini, Gənclər və İdman Komitəsinin sədri

Şirvanda yanğın olub
Şirvanda yanğın olub
Qazaxda hərbi təyinatı olmayan metal əşya tapılıb
Qazaxda hərbi təyinatı olmayan metal əşya tapılıb
Binəqədidə yaşayış binasında yanğın olub
Binəqədidə yaşayış binasında yanğın olub
Loading Bars
Xəbər lenti
Bir qrup rusiyalı həkim pandemiya ilə mübarizədə kömək etmək üçün Azərbaycana gəlir
Şirvanda yanğın olub
Məşhur hindistanlı aktyor koronavirus diaqnozu ilə xəstəxanaya yerləşdirilib
Qazaxda hərbi təyinatı olmayan metal əşya tapılıb
ABŞ-da sutkada 71 mindən çox insan koronavirusa yoluxub
Binəqədidə yaşayış binasında yanğın olub
İranda yaşayış binasında qaz partlayıb
FHN: Yağış sularının dolduğu ərazilərdə təxirəsalınmaz tədbirlər həyata keçirilir
Moskvada koronavirusdan daha 27 nəfər ölüb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 193 min nəfəri ötüb
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 219 mindən çox artıb
213 obyektdə sanitar-epidemioloji tələblər pozulub
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Ananı məqsədlərinə alət edən qardaşlar: Emin və Mehman Hüseynovlar nəyi demək istəmirlər? - TƏFƏRRÜATLAR (VİDEO)
Abşeronda avtomobil yanıb
DİN, Baş Prokurorluq və Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi keçirdikləri birgə əməliyyatla bağlı məlumat yaydı (VİDEO)
Nepalda sel və torpaq sürüşməsi qurbanlarının sayı 40-a çatıb
Rusiyada ermənilərin Polad Bülbüloğluna qarşı təxribatı baş tutmadı
Azərbaycan XİN: Ermənistan rəhbərliyi apardıqları siyasətə görə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli məsələsində tamamilə tək qalıblar
Çində zavodda partlayış baş verib
Baş Nazir bağlanan 3 bankla bağlı Konstitusiya Məhkəməsinə sorğu gondərdi
“Nar” və TƏBİB “Günün Qəhrəmanları” müsabiqəsinə start verir
Azərbaycanda havanın temperaturu 38 dərəcəyə yüksələcək
BMT Baş Assambleyasının 31-ci xüsusi iclasının ilkin gündəliyi dərc olunub
Pendirin orqanizmə faydaları və təhlükələri
Heydər Əliyev Fondu daha bir şəhid ailəsinə dəstək oldu (VİDEO)
Qırğızıstanda ötən gün 552 nəfər koronavirusa yoluxub
Azərbaycanda koronavirusdan sağalan 90 yaşlı nənə - Onu siz də tanıyın (VİDEO)
Bağ evində narkotik əkib-becərən keçmiş məhkum saxlanılıb (FOTO)
Nazirlik verilən 190 manata qarpız alaraq parçalayan şəxslə bağlı məsələyə münasibət bildirdi
ABŞ-da 66 mindən çox yoluxma qeydə alındı
Prokurorluq Ucar sakininin döyülərək öldürülməsi ilə bağlı məlumat yayıb
Nazirlik bəzi şəxslərin 190 manat almaması ilə bağlı suallara aydınlıq gətirdi
AzMİU-nun magistratura səviyyəsinə onlayn qeydiyyat davam edir
Xızıda körpünün altından 13 ədəd zenit top mərmisi və patronlar tapıldı (FOTO)
Azərbaycan “Davamlı inkişaf məqsədləri indeksi” üzrə 54-cü yerdə qərarlaşaraq bütün qonşularını geridə qoyub - Bəhruz Quliyev
Azərbaycanda daha 531 nəfər koronavirusa yoluxdu, 514 nəfər sağaldı, 6 nəfər öldü
Cəlilabadda karantini pozan 6 obyekt aşkarlanıb
Prezident İlham Əliyev Monteneqronun Prezidentini təbrik edib
Ekspert: Pik saatlarda yalnız avtobuslarla Bakının sərnişindaşıma tələbatını ödəmək çətindir
Azər Badamov: Azərbaycan BMT-nin hesabatında tutduğu mövqeyinə görə regional liderdir
Şəkidə təkrar qarğıdalı əkini aparılır (FOTO)
İsmayıllıda 900 kq-dan artıq narkotik vasitə məhv edilib i(FOTO)
Nizami rayonunda parkın içində tikilən qanunsuz obyekt sökülüb (VİDEO)
AzMİU tələbələri Şuşanın memarlıq abidələrinin bərpa eskiz layihələrini hazırlayıblar (FOTO)
Özbəkistanda həftəsonu günlərində özünütəcrid rejimi tətbiq olunacaq
Nizami Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edildi - SƏRƏNCAM
Baş Nazir kolleclərlə bağlı qərar imzalayıb
Brilyantlarla bəzədilmiş tibbi maskalar satışa çıxarılıb
Gəncədə xəstəxananın hasarının uçması qaz xəttini yararsız hala salıb (FOTO)
Bakıda küçə və yollarda son vəziyyət (FOTO)
AQTA reyd keçirib: 73 obyektdə qayda pozuntusu aşkarlanıb (FOTO)
İran Xəzərdə kilkə ovuna başlayıb
Vladimir Nikiforov: Azərbaycanlı həkimlər təkcə koronavirus infeksiyasının müalicəsində deyil, həm də digər sahələr üzrə çox inkişaf edib (VİDEO)
Kamaləddin Qafarov: Azərbaycan koronavirus pandemiyasına qarşı qlobal mübarizədə həmişə fəal mövqeyi, bu sahədə digər ölkələrlə konkret həmrəyliyi ilə fərqlənib
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 255 mini keçib
ABŞ-da 8 min məhbus azad ediləcək
Özünüməşğulluq proqramının 200-dən çox iştirakçısına kiçik bizneslərini qurmaq üçün aktivlər verilib
Naqif Həmzəyev: Soydaşlarımızın girovluqda saxlanılması Ermənistanın insanlıq əleyhinə cinayət əməllərinin sübutudur
Azərbaycan davamlı inkişaf indeksi üzrə təkcə regional lider deyil, eyni zamanda bir sıra digər inkişaf etmiş ölkələrlə rəqabət apara biləcək səviyyədədir - Deputat
Sabah 35 dərəcəyədək isti olacaq
Yol polisi yenidən dayanma-durmaya görə cərimə yazacaq
STP-nin Bəyanatı: STP-nin Baş direktoru öz xahişi ilə işdən azad olunub
Nepalda daşqın və torpaq sürüşməsi - Onlarla ölü
Samuxda qadının evindən pul və qızıl oğurlayanlar saxlanılıb (FOTO)
Rusiyalı həkim Aleksandr Averyanov: İri şəhərin yarısı eyni anda xəstələnsə, heç bir səhiyyə sistemi buna tab gətirməz
Ermənistanda futbol klubunun 17 üzvü koronavirusa yoluxub
Türk Hava Yolları Azərbaycana uçuşları artırdı
Rusiyalı həkim: Azərbaycanda reanimasiya şöbələrinin təchizat səviyyəsi heyranlıq doğurur (VİDEO)
Rusiyada daha 6 611 nəfər koronavirusa yoluxdu
UNEC-ə əcnəbilərin sənəd qəbulu davam edir
Gürcüstanda olan Azərbaycan vətəndaşlarının təxliyəsi davam edir
Koronavirusa yoluxan jurnalist Aynur Nəsirova sağalıb
AZAL Ər-Riyaddan çarter reysi ilə 83 həmyerlimizi Bakıya gətirib (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Kürdə batan şəxslərdən birinin meyiti tapılıb, digəri axtarılır
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 31 min nəfəri keçib
Tvinninq layihəsinin yekun konfransı keçirilib
Kənar yollarla rayona sərnişin aparan sürücü və müştəriləri həbs olunub (FOTO/VİDEO)
Prezidentə yazırlar: Siz çətin günlərdə xalqımıza böyük dayaqsınız, biz sadə vətəndaşlar da daim sizinləyik
Tədris Terapevtik Klinikasında yeni oksigen generatoru işə salınıb
Deputat: Əhali sayı təxminən Azərbaycanla eyni olan inkişaf etmiş ölkələrdə yoluxma 60-70 mini ötür
Bərpa olunan enerji sahəsinə əlavə investisiyaların cəlbi üzrə tədbirlərin icrası müzakirə edilib
Cahangir Əsgərov “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib - SƏRƏNCAM
Xəzər rayonunda karantin rejimi ilə əlaqədar monitorinqlər davam etdirilir (FOTO)
Xüsusi icazəsi olanların şəxsiyyət vəsiqələri ilə sərnişin daşıyan sürücü tutuldu
Azərbaycan nümayəndəsi növbəti dövr üzrə ÜPİ-nin Xidmət Keyfiyyəti Fondu Şurasının sədr müavini seçilib
Ağsuda mal-qara oğurlayan qəssab saxlanılıb (FOTO)
Venesuelada fövqəladə vəziyyət daha bir ay uzadıldı
Azərbaycan 2021-ci ildə elektron biznesi genişləndirməyi hədəfləyir
Ermənistan sutka ərzində atəşkəsi 49 dəfə pozdu
Aya Sofyada ilk Cümə namazı iyulun 24-də qılınacaq
Sumqayıtda yataqxanada yanğın olub
Azərbaycanda dövlət xətti ilə ipoteka kreditləşməsi artıb
Yaponiya və ABŞ Ayda araşdırmalar sahəsində əməkdaşlıq haqqında bəyannamə imzalayıblar
Milyarderlər sıralamasında İlon Mask Baffetti ötdü
ABŞ-da son sutkada koronavirusa yoluxanların sayı 63 min nəfəri ötüb
ABŞ-ın üç ştatları sahillərində qasırğa təhlükəsi elan edilib
Futbol üzrə İspaniya çempionatında "Real" "Alavesi" məğlub etdi
Kaliforniyada 10 minə yaxın məhkum azad ediləcək
Bütün xəbərlər