AR DNŞ-İN RƏHBƏRİ: BTC BORU KƏMƏRİ ÜZRƏ AZƏRBAYCAN-QAZAXISTAN HÖKUMƏTLƏRARASI SAZİŞİ OYUNUN QAYDALARINI MÜƏYYƏN ETMƏYƏ İMKAN VERƏCƏK

AR DNŞ-İN RƏHBƏRİ: BTC BORU KƏMƏRİ ÜZRƏ AZƏRBAYCAN-QAZAXISTAN HÖKUMƏTLƏRARASI SAZİŞİ OYUNUN QAYDALARINI MÜƏYYƏN ETMƏYƏ İMKAN VERƏCƏK

AR DNŞ-in prezidenti Natiq Əliyevin Trend ə eksklüziv müsahibəsi

- Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri ilə neftin birgə nəqlinə dair Azərbaycan-Qazaxıstan hökumətlərarası sazişinin imzalanması hazırda hansı mərhələdədir?

Hökumətlərarası sazişin imzalanması məqsədilə hər iki ölkə çox böyük işlər görüb və Aktau-Bakı nəqliyyat dəhlizinin ümümi prinsipləri müəyyən edilib.

Əvvəllcə biz sənədi 2005-ci il mayın 25-də BTC boru kəmərinin istismara verilməsinin təntənəli mərasimində imzalamağı nəzərdə tutmuşduq, lakin bir sıra səbəblər üzündən Qazaxıstan buna hazır deyildi.

Aktau-Bakı sistemi Azərbaycan və Qazaxıstandan neftin nəql edilmə rejimləri ilə bağlı xüsusi şəraitin yaradılmasını tələb edir. Hökumətlərarası saziş oyunun qaydalarını müəyyən etmək məqsədilə bağlanılır: yəni Aktau-Bakı nəqliyyat sistemi necə fəaliyyət göstərəcək.

Əgər Azərbaycan və Qazaxıstan hökumətləri Aktau-Bakı nəqliyyat sisteminin effektivliyində maraqlıdırsa, o zaman onların bu dəhliz üçün güzəştli gömrük, vergi və digər şərait yaratmaq hüquqları var.

Hökumətlərarası saziş imzalandıqdan sonra artıq heç də az əhəmiyyətli olmayan nəqliyyat sazişi imzalanacaq. Saziş əlverişli investisiya rejiminin yaradılması, yəni investorlar tərəfindən terminalların, limanların, neft kəmərlərinin inşa olunması məqsədilə imzalanır.

- Azərbaycan və Qazaxıstan hökumətlərarası sazişin tezliklə imzalanması nə dərəcədə mümkündür?

Biz Qazaxıstan nümayəndələrindən məktub almışıq və bu məsələ üzrə danışıqlar davam etdiriləcək.

Qazaxıstan tərəfi hökumətlərarası sazişin bir sıra bəndləri üzrə öz qeydlərini göndərib və onlar mütəxəssislər tərəfindən təhlil olunur.

Biz bu qeydlərin mahiyyətini öyrənərək sentyabr ayında qazaxıstanlı həmkarlarımızla görüşməyə hazırlaşırıq.

Ola bilsin ki, görüş Qazaxıstanda keçiriləcək. Lakin onun Bakıda da keçirilməsi istisna edilmir. Biz saziş üzrə bütün məsələləri bir daha müzakirə etmək niyyətindəyik.

Güman edirəm ki, biz bütün işləri tezliklə yekunlaşdıracağıq və bundan sonra yalnız sazişin imzalanması üçün əlverişli şəraitin yaranmasını gözləmək qalır.

Bununla paralel olaraq biz, həmçinin, növbəti nəqliyyat sazişi üzərində işləyəcəyik.

- BTC boru kəmərinə zəmanətli neft tədarükçüsü "Kaşaqan" yatağının işlənib hazırlanması bir neçə ildən sonra gözlənildiyi halda, hökumətlərarası sazişin məhz indi imzalanmasına ehtiyac varmı?

Aktau-Bakı nəqliyyat dəhlizi üzərində işə başlamaq üçün hökumətlərarası nəqliyyat sazişi mümkün qədər tez imzalanmalıdır.

Qazaxıstan ərazisində həyata keçiriləcək lazımi infrastrukturun yaradılması layihəsi $3 mlrd dəyərində qiymətləndirilir.

Bu məbləğə terminal, liman infrastrukturu və 125 min ton tonnajlı 5 neft daşıyan tankerin inşası da daxildir.

Bu saziş imzalandıqdan və oyunun qaydaları müəyyən olunduqdan sonra investorlar tərəfindən vəsaitlər ayrılacaq. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, artıq potensial investorlar var, onlar "Kaşaqan" yatağı layihəsinin bir neçə iştirakçısıdır.

Lakin investorlar konsorsium yaratmaq, maliyyələşdirməni təmin etmək üçün hansı qaydalar üzrə, hansı hüquqi əsasda oynamaq lazım olduğunu bilməlidirlər və sazişlər nə qədər tez imzalanarsa, bu sahədə işlər bir o qədər tez başlayacaq.

Belə bir məlumat var ki, Fransanın Total şirkəti Aktau-Bakı sistemi çərçivəsində Azərbaycanda dəniz terminalı yaratmaq niyyətindədir.

Heç bir hökumətləarası və nəqliyyat sazişi imzalanmadan şirkətin işə başlaması mümkündürmü?

Total şirkəti şəxsi qaydalar üzrə fəaliyyət göstərən nəqliyyat dəhlizi yaratmaq niyyətindədir.

Bu dəhliz 50-60 il müddətində fəaliyyət üçün nəzərdə tutulub və Xəzər regionunda neft istehsalı ilə paralel olaraq daim inkişaf edəcək. Əlbəttə, şirkət işə elə bu gün də başlaya bilər, lakin o, iki ölkə arasında heç bir saziş imzalamadan oyuna girmək istəyir.

O, uzun müddət ərzində neftin nəqli üzrə fəaliyyətə zəmanət verən şərtlər əldə etmək istəyir. İnvestorlar oyunun qaydalırının dəyişməməsinə əmin olmalıdırlar, çünki bu olduqca böyük riskdir.

Layihənin həyata keçirilməsi üçün milyardlarla investisiya vəsaiti tələb olunur.

- Bü gün Azərbaycanda terminallar var və onlar uğurla fəaliyyət göstərirlər. Yeni terminalın inşası nə dərəcədə vacibdir?

Biz Azərbaycanda həm mövcud infrastrukturu genişləndirə, həm də Aktau-Bakı dəhlizi ilə neftin nəqli üçün yeni terminal yarada bilərik. Bu isə investorların Azərbaycanda mövcud obyektlərdən istifadə etmək və ya ayrı terminallar inşa etmək istəklərindən asılıdır.

Yeni infrastrukturun yaradılması Qazaxıstan üçün çox vacibdir. Aktau limanı yalnız bu gün mövcud olan daşımaları təmin edəcək. Söhbət "Kaşaqan" yatağından daşınacaq 25 mln ton neftdən gedir.

Qazaxıstan sənədlərin tezliklə imzalanmasında daha çox maraqlı olmalıdır. Bu onlara infrastrukturun inkişaf etdirilməsi üçün özünün investor qrupunu yaratmağa imkan verəcək.

- BTC neft kəməri ildə 50 mln ton neft daşıma qabiliyyətinə malikdir və ABƏŞ "Azəri-Çıraq-Günəşli" yatağında məhz elə bu qədər xammal hasil edəcək.

Əgər Qazaxıstan ildə daha 25 mln ton neft versə, boru kəməri ilə onun nəqli necə həyata keçiriləcək?

BTC boru kəmərini bu qədər genişləndirmək mümkündürmü?

- "Kaşaqan" yatağının işlənib-hazırlanması üzrə layihənin səhmdarları 2010-cu ilə 25 mln ton neft çıxarmaq niyyətindədirlər. BTC boru kəmərində isə bu mümkün olmayacaq, çünki "Azəri-Çıraq-Günəşli" yatağından neft bütün daşıma qabiliyyətini təmin edəcək.

Proqnozlara əsasən, "Azəri-Çıraq-Günəşli" yatağından sutkada 1 mln bar. neft yox, 1,2 mln bar. neft çıxarılacaq. Bütövlükdə BTC boru kəmərini sutkada 1,8 mln bar. neftin nəql olunması üçün genişləndirmək mümkün olacaq. Lakin biz onun genişləndirilməsinin nə dərəcədə faydalı olub-olmayacağını nəzərə almalıyıq.

BTC boru kəmərinin daşıma qabiliyyətini 80% genişləndirmək üçün ilkin proqnozlara əsasən 1 mlrd dollar vəsait lazımdır.

Bizim üçün neft istehsalçıları ilə sazişlər bağlayaraq xammal tədarükü üzrə öhdəliklər əldə etmək daha vacibdir, yalnız bundan sonra boru kəmərinin genişləndirilməsi proqramını hazırlamaq olar.

Kim neft nəql etmək istəyirsə, qoy elə onun özü də onu maliyyələşdirsin, biz isə borunun genişləndirilməsi ilə məşğul olarıq.

- BTC neftinin keyfiyyət bankı işlənibmi?

Axı Qazaxıstandan neftin nəqlinə başlanıldıqda, xammal Azərbaycanın keyfiyyətli Azəri Light nefti ilə qarışacaq.

Bizim keyfiyyət bankı üzrə artıq konsepsiyamız var. Hazırda Azəri Light neftinin bir bareli yaxşı qiymətə satılır.

BR şirkətinin sayəsində bu neft bütün dünyada tanınıb. BTC boru kəməri "Azəri-Çıraq-Günəşli" yatağından neftlə doldurulana qədər Azəri Light markalı neft Türkiyənin Ceyhan boru kəmərində öz keyfiyyətini saxlayacaq, lakin digər aşağı keyfiyyətli növlərlə qarışdıqdan sonra yaranmış məsələn, BTC Blend adlı qatışıq Azəri Light neftindən çox ucuz qiymətə satılacaq.

Keyfiyyət Bankı daha keyfiyyətli neft sahiblərinin neftin aşağı keyfiyyətli xammalla qarışması zaman uduzmayacaqları deməkdir. Və keyfiyyətli neft istehsalçıları keyfiyyət itkisinə görə kompensasiya alacaqlar.

Azərbaycanın səbri hüdudsuz deyil: Sərhədin demarkasiyası və Ermənistanın vaxt uzatmaq cəhdləri barədə
Azərbaycanın səbri hüdudsuz deyil: Sərhədin demarkasiyası və Ermənistanın vaxt uzatmaq cəhdləri barədə
Monteneqro parlamentinin sədri Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib (FOTO)
Monteneqro parlamentinin sədri Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib (FOTO)
Türkiyə Silahlı Qüvvələri İraqın şimalında 6 terrorçunu zərərsizləşdirib
Türkiyə Silahlı Qüvvələri İraqın şimalında 6 terrorçunu zərərsizləşdirib
Loading Bars
Xəbər lenti
Çili sunami xəbərdarlığını ləğv edib
ABŞ prezidenti Texasda sinaqoqda girov götürülməsini "terror aktı" adlandırıb
BMT-nin əməkdaşı Türkiyədə qar uçqunu altında qalaraq həlak olub
"Real Madrid" 12-ci dəfə İspaniya Superkubokunu qazanıb
Bağdadın mərkəzində iki partlayış baş verib
Azərbaycanın səbri hüdudsuz deyil: Sərhədin demarkasiyası və Ermənistanın vaxt uzatmaq cəhdləri barədə
Mingəçevirdə binada partlayış baş verib, 2 nəfər xəsarət alıb (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
İsrail və ABŞ kosmosun birgə tədqiqinə dair saziş hazırlayır
Monteneqro parlamentinin sədri Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib (FOTO)
Sevçenkonun istefaya göndərilməsinin səbəbi açıqlanıb
Çinin paytaxtına gələn şəxslərdən COVID-19 ilə bağlı test vermək tələb olunacaq
Türkiyədə təyyarə ilə şəhərlərarası səyahət edənlərdən PCR testi tələb olunacaq
Türkiyə Silahlı Qüvvələri İraqın şimalında 6 terrorçunu zərərsizləşdirib
"Azəriqaz"ın smart kartlarına niyə pul yükləmək olmur? - AÇIQLAMA
2021-ci il Azərbaycan tarixinə sosial islahatlar ili kimi düşdü - TƏHLİL
Avstriyada 18 yaşdan yuxarı şəxslər koronavirusa qarşı məcburi peyvəndləməyə cəlb ediləcəklər
FHN Bakıda intihara cəhdin qarşısını alıb
Egey dənizində 5,3 bal gücündə zəlzələ baş verib
Hacıqabul rayon sakinlərindən “patı” və heroin aşkarlandı (FOTO)
İsmayıllı sakinindən odlu silah götürülüb
Kadbildə bombanın partlaması nəticəsində azyaşlı həyatını itirib, 4 nəfər yaralanıb
Türkiyə prezidenti Albaniyaya səfər edəcək
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda son sutkada 808 nəfər COVID-19-a yoluxub, 11 nəfər vəfat edib
Cəlilabad sakinindən qanunsuz odlu silah aşkarlanaraq götürülüb
Ötən il gecikdirilmiş 1 257,4 min manat sosial ödənişin işçilərə ödənilməsi təmin edilib
Şamaxıda acınacaqlı durumla üzləşən uşaqlar dövlət nəzarətinə götürülüb - Komitə
Şəhid Sərxan Əliyevin xatirəsinə həsr olunan anım mərasimi keçirilib (FOTO/VİDEO)
İranda daha 31 nəfər koronavirusdan ölüb
Göyçayda xarici ölkə vətəndaşından onlayn narkotik alan qohumlar saxlanılıb (FOTO)
Türkiyədə sərnişin avtobusu yük maşınına çırpılaraq aşıb, ölən və yaralılar var (ƏLAVƏ OLUNUB)
Şamaxıda acınacaqlı durumla üzləşən uşaqlarla bağlı fakt nəzarətə götürülüb - DİN
Azərbaycan XİN “erməni qırğınları”na dair Ermənistan tərəfinin iddialarına cavab verib
Son iki ildə 365 min şəxsə e-qaydada fərdi hesab açılıb
Azərbaycan alternativ enerjini seçir: Perspektivlər və yeni imkanlar
Sabah Bakıda şaxtalı hava gözlənilir
Bərdədə karantin qaydalarının pozulduğu restoran aşkar edilib
Tərtərdə qanunsuz ov edən şəxslər müəyyən edilib (FOTO)
Nazirlik cəzaçəkmə müəssisəsində məhkumların koronavirusdan qorunma vəziyyətini açıqlayıb
Cəlilabadda keçmiş məhkumdan 5 kiloqram narkotik aşkarlanıb (FOTO)
Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib (VİDEO)
Devid Harris: Bizim üçün Azərbaycanın regional və qlobal əhəmiyyəti böyükdür
Argentinada COVID-19-a yoluxanların sayı 7 milyonu ötüb
ABŞ-ın 33 ştatına qar fırtınası yaxınlaşır
Yamaykada Haiti prezidentinə sui-qəsddə şübhəli bilinən keçmiş senator saxlanılıb
Zəngilanda zəlzələ olub
NATO Finlandiya və İsveçi bir gecədə bloka qəbul edə biləcəyini açıqladı
Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə Vatikanda Müqəddəs Taxt-Tacın dövlət katibi ilə görüşüb (FOTO)
Texasdakı sinaqoqda girov götürülən şəxslərin hamısı azad edilib (ƏLAVƏ OLUNUB)
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa işləri Azərbaycanın gələcək inkişafının bünövrəsidir
Pekində "omikron" ştammına ilk yoluxma halı qeydə alınıb
Dünya hərbi fəlakətin bir addımlığındadır - "The Economist"
Türkiyədə son sutka koronavirusa 63 mindən artıq yoluxma qeydə alınıb
ABŞ Rusiya ilə təhlükəsizliklə bağlı dialoqu davam etdirməyə ümid edir
Yaponiyada sunami səbəbilə 210 min nəfərin təxliyə edilməsi nəzərdə tutulub
Britaniyada sutka ərzində koronavirusa yoluxanları sayı 80 mini ötüb
COVAX mexanizmi vasitəsilə 1 milyard doza peyvənd tədarük edilib
Çexiya prezidenti Pekin Olimpiadasının boykotunu pisləyib
Şevçenko Polşa yığması ilə danışıqlar aparır
Nigeriya yığması Afrika Millətlər Kubokunun pley-offuna vəsiqə qazanıb
Fransada sanitar buraxılışlara qarşı etiraz aksiyalarında 50 mindən çox insan iştirak edib
Aİ kibertəhlükəsizlik üzrə təlimlərə başlayıb
Türkiyənin müdafiə naziri Suriyada 44 terrorçunun zərərsizləşdirildiyini bildirdi
Şuşa Azərbaycanın tarixində və mədəniyyətində mühüm yer tutan şəhərdir - “Euroreporter” portalı
Azərbaycan daha bir ermənini təhvil verdi
İsrailin maliyyə naziri koronavirusa yoluxub
Biləsuvarda birmərtəbəli ev yanıb
Gürcüstanda "omikron" ştammına yoluxanların sayı artıb
KTMT sülhməramlıları yanvarın 19-dək Qazaxıstandan çıxarılacaq
Tərtərdə yol qəzası baş verib, 1 nəfər ölüb (FOTO)
Yaponiya sahillərində sunami qeydə alınıb
Azərbaycan iqtisadiyyatı dayanıqlı iqtisadi artım mərhələsinə qədəm qoyub
Qazaxıstanda iğtişaşlar nəticəsində 225 nəfər ölüb
Azərbaycanda "Texnofest" festivalının keçiriləcəyi tarixlər açıqlandı
"Qarabağ"ın rəqibinə yeni transferlər etmək qadağan edildi
İranda güclü zəlzələ baş verib
Bakıda güclü külək bir sıra fəsadlar törədib (VİDEO)
Azərbaycanda bütün məhkumlar vaksin edilib - Ədliyyə Nazirliyi
Bu il əmək bazarında ən çox hansı vəzifələrə tələbat olacaq?
Türkiyə-Ermənistan təmaslarının başlanmasını alqışlayırıq - Xələf Xələfov
Mingəçevir Dövlət Universitetində payız semestrinin imtahan sessiyası davam edir
Əhalinin bir ildə ticarət şəbəkələrində xərclədiyi pulun həcmi açıqlandı
Bəzən məhkumlar yaxınları və vəkilləri vasitəsilə virusa yoluxurlar - İdarə rəisi
Vətən müharibəsi iştirakçıları "Müharibə veteranı" adını və təqaüdü yanvar ayı ərzində ala biləcəklər
Xalq artisti Azər Dadaşovun yubileyinə həsr olunmuş konsert keçirilib (FOTO)
İrandan idxal edilən bibərdə virus aşkarlanıb
İranda son sutkada koronavirusdan 18 nəfər ölüb
Bakıda gənc qız itkin düşüb (FOTO)
II Qarabağ İqtisadi Forumu keçiriləcək
UNEC-də qış imtahan sessiyasının ilk “Açıq qapı” günü keçirilib (FOTO)
Suraxanıda 8 kiloqrama yaxın narkotik dövriyyədən çıxarılıb, 30 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Qazaxıstanın energetika nazirinin sabiq müavini saxlanılıb
Azərbaycanda koronavirus əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda son sutkada 710 nəfər COVID-19-a yoluxub, 13 nəfər vəfat edib
“Yüksəliş” müsabiqəsinin təşkilat komitəsinin iclası keçirilib (FOTO)
Küləkli hava nə vaxta qədər davam edəcək?
Sabah gecədən hava yenidən pisləşəcək: qar, külək olacaq - XƏBƏRDARLIQ
Azərbaycan-Türkiyə dostluğu və qardaşlığı əbədidir - Rauf Əliyev
Saatlıda ev yanıb
Bakının mərkəzində minik avtomobili yanıb
Bütün xəbərlər