İbrahim Tatlısəs cəzalandırılmalıdır- Xan Şuşinskinin oğlu Aslan Cavanşirov

Azərbaycan, Bakı, 5 dekabr /müx.TrendLife Günel Əhmədova/

Türk sənətçilərinin Azərbaycana marağının təməlində maddiyyatın durduğu heç kimə sirr deyil. Rafet El Roman, Mahsun Kırmızıgül, Çelik və s. müğənnilərin səfər büdcələrinin müəyyən hissəsini Bakıda təşkil olunan konsert layihələri təşkil edir. Maliyyədən söz düşmüşkən, İbrahim Tatlısəsin Bakıya onuncu səfərini və onun Azərbaycandan 150 min dollar apardığı barədə söhbəti xatırladım. Qeyd edək ki, müğənnini Azərbaycana tək maliyyə maraqları bağlamır. Azəriqızı Güneli Türkiyə şou-biznesinə cəlb edən Tatlısəsin bura səfərləri zamanıonun bizə məxsus dəyərli musiqi inciləri barədə çıxışlarını dinləmişik. Muğamları, klassik musiqilərimizi dinləyərkən üzündəki obrazlı ifadələr onun heyranlığından xəbər verirdi. Daha sonralar milli musiqilərimizdən bəhrələnən Tatlısəsin yanıqlı oxumaları hələ də qulağımızdadır. Amma Azərbaycan xalqı nəinki İbrahimbəyə, ümumiyyətlə, hər hansı bir xalqın nümayəndəsinə dəyərli məhsulumuzu mənimsəməsi hüququnu verməyib. Söhbət Tatlısəsin Belçikada verdiyi konsertindən, daha doğrusu, orada Xan Şuşinskinin müəllifi olduğu "Dilbərim"i qədim kürd mahnısı kimi təqdimatından gedir. Hələ bu azmış kimi ,kürd əsilli Türkiyə müğənnisi mahnıya "Rinda min" adını verib. Rəsmi mənbələrdə mahnının söz və musiqi müəllifinin Xan Şuşinski olduğu bildirilir. Müxtəlif ifaçıların repertuarına daxil edilən mahnı 5-6 il öncə Səyavuş Kəriminin aranjemanında və Nazpəri Dostəliyevanın ifasında yenilənib.

Xan əminin oğlu və onun irsinin daşıyıcısı Aslan Cavnaşirovun TrendLife-a açıqlamasına görə, atası 20-yə yaxın mahnının müəllifidir.

- Həmin mahnıların müəllifin adı ilə təqdimatına nə mane olub?

-Dövrün qanunları qeyri-mütəxəssis olan şəxslərin, xüsusilə də mahnı yazanların yaradıcılıq məhsulunun təqdimatına maneələr yaratdığı üçün, onlar xalq mahnısı kimi təqdim olunurdu. Xan əminin bəstələdiyi "Dilbərim" (yaxud "Bağda sarmaşıq"), "Ay dilbər", "Şuşanın dağları", "Qəmərim", "Ay qəşəng ceyran" "Ay qara qız", "Keçən il gördüm" (yaxud"Qızıl gül"), mahnıları da bu qəbildəndir. Amma müstəqillik dövründə, 2004-ci ildə mahnının Xan Şuşinskiyə aid olduğu Müəllif Hüquqları Agentliyində təsdiqini tapıb və şəhadətnaməsi alınıb (631 saylı). Vaxtilə Xan əminin vallarında yer alan məşhur mahnı sonradan disk şəklində buraxılan toplulara daxil edilərək, yayılıb. Hesab edirəm, Xan Şuşinskinin ifasında sözügedən mahnı qramofon valına yazılanda Tatlısəs bəlkə də dünyaya gəlməmişdi.

- Bəlkə İbrahim bəyin bu addımı atmasına Türkiyədə musiqilərimizin anonim adı ilə təqdimatı rəvac verib?

- Mən də belə düşünürəm. "Dilbərim" türkiyəli müğənni Ceylanın da repretuarını bəzəyib. Ola bilsin, Tatlısəs Ceylanın, sözlərini türkləşdirdiyi mahnını əldə edərək, onun anonimliyindən istifadə edib vəbir az da irəli gedərək. mahnınıözünə doğma olan kürd dilində ifa etməklə, onu geniş tamaşaçı kütləsinə təqdim edib. Amma Azərbaycanın musiqilərinə bələd olan Tatlısəs, ən azı, mahnının tarixi ilə maraqlanmalı idi. İnternet saytları onun ən yaxın yardımçısı ola bilərdi. Düşünürəm ki, kürdlər böyük Kürdüstan xulyasında olduğu ərəfədə, başqa xalqlara məxsus olan şifahi və yazılı ədəbiyyatı və musiqini bu yolla mənimsəməyə çalışırlar. Bu ondan irəli gəlir ki, vaxtilə Tatlısəs Şərqin ilk opera yazan qadını Şəfiqə Axundovanın mahnısını özününkələşdirəkən , tutarlı etirazlarla qarşılaşmamış, müvafiq inzibati və maddi formada cəzalandırılmamışdı.

- "Dilbərim"in tarixi haqqında nə deyə bilərsiniz?

- Mahnı 1930-cu illərin məhsuludur. Musiqi parçası 40-50-ci illərdə Xan Şuşinskinin repretuarının bəzəyib. Xan əminin töhfələri bununla yekunlaşmır. Bir neçə aşıq mahnısı muğamların dilinə uyğunlaşdırılaraq, təsnif və ayrısa mahnı kimi təqdim olunub. Bunlardan "Qaçaq Nəbi", "Apardı sellər Saranı" və. s misal çəkmək olar. Lakin o dövrün qanun və qaydaları bu gün qarşımızda müəyyən sədlər çəkib. Çünki Xanın müəllifi olduğu 20-ə yaxın bəstədən yalnız səkkizini hüquqi çərçivəyə sala bilmişik. Bir çox mahnıların lent yazılarını tapabilmədiyimizdən, Müəllif Hüquqları Agentliyi onları qeydiyyata ala bilməyib. Lakin buna baxmayaraq, təqdiqatlar davam edir.

- Məsələnin həlli istiqamətində hansı addımlar atılacaq?

- Yaxşı olardı ki,müvafiq qurumlar, o cümlədən MHA-i, Mədəniyyət və turizm nazirliyi tezliklə bu qəbildən olna məsələlərin beynəlxalq məhkəmədə həllinə çalışsın. Bu gün milli sərvətlərimizə erməni qəsbkarları sahib çıxdığı vaxtda, bir yandan da kürd separatçılarının sərvətlərimizi mənimsəməsinin qarşısı tutarlı, hüquqi cavablarla alınmalıdır. Düşünürəm ki, İbrahim Tatlısəs tezliklə cəzalandırılmalı və o, atdığı səhv addıma görə, müəyyən təzminat ödəməlidir. Həmin məbləğ Azərbaycanın dahi mədəniyyət ustadlarının qədim sənət əsərlərinin bərpasına və gələcək nəsillərə Azərbaycanın milli sərvəti kimi təqdim olunmasına xərclənməlidir.

Azərbaycanda kompüter təhlükəsizliyi ilə bağlı müraciətlərin sayı azalıb
Azərbaycanda kompüter təhlükəsizliyi ilə bağlı müraciətlərin sayı azalıb
Azərbaycanın peyk xidmətlərinin ixracından gəlirləri artıb
Azərbaycanın peyk xidmətlərinin ixracından gəlirləri artıb
Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında "Android"in payı artıb
Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında "Android"in payı artıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Bolqarıstandakı Azərbaycan diasporunun üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının COVID-19 ilə mübarizəyə həsr edilən xüsusi sessiyada videoformatda çıxış edib (FOTO)
Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar müasir reabilitasiya sistemi ilə əhatə olunub
ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədr ölkələri Qarabağda hərbi əməliyyatların dayandırılmasını alqışlayır
Bakıda 14 obyekt karantin qaydalarını pozub - İqtisadiyyat Nazirliyi
Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü əsasında BMT Baş Assambleyasının COVID-19-la bağlı xüsusi sessiyası başlayıb
Rusiya ümid edir ki, UNESCO missiyası dini məbədlərin mühafizəsinin qiymətləndirilməsi üçün Qarabağa gələcək
ƏƏSMN və “Mtv Azərbaycan” “Bərabərik” layihəsini təqdim edir (FOTO/VİDEO)
Gürcüstanda parlament seçkilərinin yekun nəticələri açıqlanıb
Təhsil Nazirliyi tələbələrə müraciət edib
Azərbaycanda 11 ayda sosial təminat üzrə 5 milyard 264 milyon manat ödəmə edilib
SOCAR-ın qaz ehtiyatları təxminən 14 faiz artıb
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqının milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edərək tarixi qələbəyə imza atdı
Mədəniyyət nazirinin sabiq müavini və xidmət rəisinin həbs müddəti uzadıldı
Türk dünyası “Vikipediya”da: Bir ay ərzində 60-dan çox məqalə yaradılıb
Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub
Beynəlxalq Bankdan alınacaq problemli aktivlər əvəzində əldə edilən əmlakın bölüşdürülməsi qaydası dəyişib
Milli Preventiv Qrupun üzvləri Şəki rayon Psixiatriya Xəstəxanasına başçəkmə həyata keçirib (FOTO)
Dekabrın 4-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Sumqayıtda koronavirusa qarşı nəzarət-profilaktik tədbirlər genişləndirilib (FOTO)
Gəncədə xüsusi karantin rejiminə riayət etməyənlər cərimələnib (FOTO)
Azərbaycan kommersiya banklarının birgə bankomat şəbəkəsi istifadəyə verilib
Münaqişələrin tənzimlənməsində ATƏT-in potensialına tələbat var - Sergey Lavrov
Tovuz və Gədəbəyin kəndlərində içməli su layihələri icra edilir (FOTO)
Ermənistan müxalifəti Paşinyanın yerinə vahid namizədini açıqladı
Qarabağ razılaşması Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinə müsbət təsir edə bilər - Mövlud Çavuşoğlu
Koreya hökuməti ölkəmizə Səyyar COVID - 19 Müayinə Köşkləri ianə edib (FOTO)
Yelo Bank «Yelo school» sosial layihəsinin ikinci hissəsinə start verdi
Qobustanda virusun yayılmasına şərait yaradan iki COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Pərviz Şahbazov 7-ci Beynəlxalq Enerji Forumu - Beynəlxalq Qaz İttifaqı Nazirlərinin Qaz Forumunda iştirak edib
Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü ilə BMT-nin xüsusi sessiyasının keçirilməsi tarixi hadisədir - Deputat
Bakıda evi tərk edən COVİD-19 daşıyıcıları saxlanılıb (VİDEO)
Yaşayış yerini tərk edın COVİD-19 daşıyıcısana cinayət işi açıldı (VİDEO)
Bakının şimal girişi yenilənir - RƏSMİ (FOTO)
FAO ilə AQTA arasında növbəti işgüzar görüş keçirilib (FOTO)
Azərbaycanda 4 189 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 2 072 nəfər sağaldı, 40 nəfər vəfat etdi
FHN Bakıda yaşayış binasında yanğın təhlükəsizliyi ilə bağlı nöqsanlar aşkarladı (VİDEO)
UNEC brendi Gürcüstanda da tanındı
Biz münaqişədən sonrakı yenidənqurma və bərpa mərhələsinə qədəm qoyuruq - Ceyhun Bayramov (FOTO)
"Thales" Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində bütün dəmiryol layihələrini dəstəkləyəcək
Bakıda Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi yaradılacaq - SƏRƏNCAM
Sabah saat 12:00-da şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad ediləcək - SƏRƏNCAM
Türkiyə mətbuatı Azərbaycanın haqlı mübarizəsini bütün dünyaya çatdırıb - Hüseyn Altınalan
Süni intellekt texnologiyaları ilə bağlı xüsusi qanunlar qəbul edilməlidir - AMEA-nın vitse-prezidenti
Xətaidə ağacların kəsilməsi ilə bağlı şikayət araşdırılıb
Azərbaycanda ilk yüksək texnologiyalı protezlər hazırlanıb (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 1 milyon nəfəri keçib
Şəhidlər haqqında ətraflı məlumat ictimaiyyətə təqdim olunacaq - MN
Bakıda 20 mindən artıq ağacın əkilməsi nəzərdə tutulub (FOTO)
Şuşa şəhərinin azad edilməsi dünya hərb tarixinə düşəcək - Müdafiə Nazirliyi
Laçın və Kəlbəcərə komendantlar təyin edildi - RƏSMİ
10 noyabr razılaşması Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyi təmin edəcək - Ceyhun Bayramov
Prezident İlham Əliyev xalqın maraqlarını hər şeydən üstün tutub - Deputat
Müdafiə Nazirliyi itkin düşmüş və hazırda müalicə olunan hərbi qulluqçularımızın sayını açıqlayıb
Ərdoğanın Azərbaycana səfərinin tarixi məlum oldu
ATƏT sədri: Qarabağla bağlı öhdəliklərimizi yerinə yetirmək vaxtı çatıb
Vətən müharibəsində 2783 hərbi qulluqçumuz şəhid olub - MN
Bakı-Kiyev çarter reysləri açılır
Azərbaycanda Uşaq Məcəlləsi hazırlanacaq
Gəncədə polis koronavirusla mübarizə tədbirlərini gücləndirdi (FOTO)
Prezident İlham Əliyev noyabrın 8-inin Zəfər Günü kimi qeyd edilməsi barədə sərəncam imzalayıb
Zəfər Gününün təsis edilməsi haqqında sərəncam ləğv edilib
ATƏT dərin böhran keçirir - Qurumun sədri
Şəkidə yaşadığı ünvanı tərk edən COVİD-19 xəstəsi barədə araşdırmalara başlanılıb
“Qazax Sement Zavodu” MMC-nin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə yeni təyinat
GUAM PA komitələrinin birgə iclasında Qarabağ məsələsi müzakirə edilib
Cəlilabad və Masallıda daha 2 koronavirus xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Belçika parlamentində ermənipərəst qüvvələrin anti-Azərbaycan səyləri puç oldu - Səfirlik
Zəfər Günü hər il noyabrın 8-də qeyd ediləcək - Prezident Administrasiyası
“Twitter” təhqirlə bağlı qaydaları sərtləşdirib
Suqovuşan və Talış kəndlərində inspektorlar təyin edilib, xidməti post qurulub - DİN (FOTO)
Pandemiya 32 milyondan çox insanın ifrat yoxsulluq həddinə çatmasına səbəb olacaq
Türkiyədən Azərbaycana polad ixracı azalıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Prezidentə məktublar: Yazdığınız Qarabağ salnaməsinin sevinci hər kəsə qürur hissi bəxş edir
Laçının Hüsülü və Malıbəy kəndləri (VİDEO)
Zəngilanda yük maşını aşıb, sürücü ölüb
Qarabağ münaqişəsi birdəfəlik həll edildi - Tarixçi alim
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Zəngilanda növbəti dəfə 400 tut ağacı əkildi (FOTO)
Rusiyada koronavirusa 28 mindən çox şəxs yoluxdu
Əslində Minsk qrupu münaqişəni həll etmək istəməyib - Detallar indi üzə çıxır
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıya gələcək
Qarabağdakı kəhrizlərin əksəriyyəti dağıdılıb və ya qəsdən çirkləndirilib - AMEA-nın vitse-prezidenti
ABŞ-da "Qarabağ Azərbaycandır!" şüarı yazılmış lövhə quraşdırılıb (FOTO)
İlahiyyat İnstitutunun rektoru Avropa Şurası İşçi qrupunun iclasında iştirak edib (FOTO)
Müdafiə naziri Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin komandanı ilə görüşüb
“AccessBank” “The Banker” tərəfindən “İlin bankı” seçilib
Azərbaycanda şəhid ailələrinə dəstək üçün 'Bir millət, bir ürək' təşəbbüsü
Xankəndi şəhəri Qarabağ Regional Ədliyyə İdarəsinin yurisdiksiyasına aiddir - Nazirlik
İsmayıllıda koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Baş infeksionist evdə müalicə olunan xəstələrə xəbərdarlıq edib
Azərbaycanda kompüter təhlükəsizliyi ilə bağlı müraciətlərin sayı azalıb
Əlilliyi olan şəxslərin biznesə başlamasına və sahibkarlıq fəaliyyətinin inkişafına dəstək göstərilir
Bakı Ali Neft Məktəbində Cenevrə Biznes Məktəbi ikili diplomlu MBA proqramı uğurla davam edir (FOTO)
Ağdamda erkən dəmir dövrünə aid saxsı məişət əşyaları aşkarlanıb
Şabranda COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Ermənilərin torpaqlarımızda törətdiyi yanğınlar heyvanların sayının kəskin azalmasına səbəb olub
Yerevanda zavod yanıb
Bütün xəbərlər