İbrahim Tatlısəs cəzalandırılmalıdır- Xan Şuşinskinin oğlu Aslan Cavanşirov

Azərbaycan, Bakı, 5 dekabr /müx.TrendLife Günel Əhmədova/

Türk sənətçilərinin Azərbaycana marağının təməlində maddiyyatın durduğu heç kimə sirr deyil. Rafet El Roman, Mahsun Kırmızıgül, Çelik və s. müğənnilərin səfər büdcələrinin müəyyən hissəsini Bakıda təşkil olunan konsert layihələri təşkil edir. Maliyyədən söz düşmüşkən, İbrahim Tatlısəsin Bakıya onuncu səfərini və onun Azərbaycandan 150 min dollar apardığı barədə söhbəti xatırladım. Qeyd edək ki, müğənnini Azərbaycana tək maliyyə maraqları bağlamır. Azəriqızı Güneli Türkiyə şou-biznesinə cəlb edən Tatlısəsin bura səfərləri zamanıonun bizə məxsus dəyərli musiqi inciləri barədə çıxışlarını dinləmişik. Muğamları, klassik musiqilərimizi dinləyərkən üzündəki obrazlı ifadələr onun heyranlığından xəbər verirdi. Daha sonralar milli musiqilərimizdən bəhrələnən Tatlısəsin yanıqlı oxumaları hələ də qulağımızdadır. Amma Azərbaycan xalqı nəinki İbrahimbəyə, ümumiyyətlə, hər hansı bir xalqın nümayəndəsinə dəyərli məhsulumuzu mənimsəməsi hüququnu verməyib. Söhbət Tatlısəsin Belçikada verdiyi konsertindən, daha doğrusu, orada Xan Şuşinskinin müəllifi olduğu "Dilbərim"i qədim kürd mahnısı kimi təqdimatından gedir. Hələ bu azmış kimi ,kürd əsilli Türkiyə müğənnisi mahnıya "Rinda min" adını verib. Rəsmi mənbələrdə mahnının söz və musiqi müəllifinin Xan Şuşinski olduğu bildirilir. Müxtəlif ifaçıların repertuarına daxil edilən mahnı 5-6 il öncə Səyavuş Kəriminin aranjemanında və Nazpəri Dostəliyevanın ifasında yenilənib.

Xan əminin oğlu və onun irsinin daşıyıcısı Aslan Cavnaşirovun TrendLife-a açıqlamasına görə, atası 20-yə yaxın mahnının müəllifidir.

- Həmin mahnıların müəllifin adı ilə təqdimatına nə mane olub?

-Dövrün qanunları qeyri-mütəxəssis olan şəxslərin, xüsusilə də mahnı yazanların yaradıcılıq məhsulunun təqdimatına maneələr yaratdığı üçün, onlar xalq mahnısı kimi təqdim olunurdu. Xan əminin bəstələdiyi "Dilbərim" (yaxud "Bağda sarmaşıq"), "Ay dilbər", "Şuşanın dağları", "Qəmərim", "Ay qəşəng ceyran" "Ay qara qız", "Keçən il gördüm" (yaxud"Qızıl gül"), mahnıları da bu qəbildəndir. Amma müstəqillik dövründə, 2004-ci ildə mahnının Xan Şuşinskiyə aid olduğu Müəllif Hüquqları Agentliyində təsdiqini tapıb və şəhadətnaməsi alınıb (631 saylı). Vaxtilə Xan əminin vallarında yer alan məşhur mahnı sonradan disk şəklində buraxılan toplulara daxil edilərək, yayılıb. Hesab edirəm, Xan Şuşinskinin ifasında sözügedən mahnı qramofon valına yazılanda Tatlısəs bəlkə də dünyaya gəlməmişdi.

- Bəlkə İbrahim bəyin bu addımı atmasına Türkiyədə musiqilərimizin anonim adı ilə təqdimatı rəvac verib?

- Mən də belə düşünürəm. "Dilbərim" türkiyəli müğənni Ceylanın da repretuarını bəzəyib. Ola bilsin, Tatlısəs Ceylanın, sözlərini türkləşdirdiyi mahnını əldə edərək, onun anonimliyindən istifadə edib vəbir az da irəli gedərək. mahnınıözünə doğma olan kürd dilində ifa etməklə, onu geniş tamaşaçı kütləsinə təqdim edib. Amma Azərbaycanın musiqilərinə bələd olan Tatlısəs, ən azı, mahnının tarixi ilə maraqlanmalı idi. İnternet saytları onun ən yaxın yardımçısı ola bilərdi. Düşünürəm ki, kürdlər böyük Kürdüstan xulyasında olduğu ərəfədə, başqa xalqlara məxsus olan şifahi və yazılı ədəbiyyatı və musiqini bu yolla mənimsəməyə çalışırlar. Bu ondan irəli gəlir ki, vaxtilə Tatlısəs Şərqin ilk opera yazan qadını Şəfiqə Axundovanın mahnısını özününkələşdirəkən , tutarlı etirazlarla qarşılaşmamış, müvafiq inzibati və maddi formada cəzalandırılmamışdı.

- "Dilbərim"in tarixi haqqında nə deyə bilərsiniz?

- Mahnı 1930-cu illərin məhsuludur. Musiqi parçası 40-50-ci illərdə Xan Şuşinskinin repretuarının bəzəyib. Xan əminin töhfələri bununla yekunlaşmır. Bir neçə aşıq mahnısı muğamların dilinə uyğunlaşdırılaraq, təsnif və ayrısa mahnı kimi təqdim olunub. Bunlardan "Qaçaq Nəbi", "Apardı sellər Saranı" və. s misal çəkmək olar. Lakin o dövrün qanun və qaydaları bu gün qarşımızda müəyyən sədlər çəkib. Çünki Xanın müəllifi olduğu 20-ə yaxın bəstədən yalnız səkkizini hüquqi çərçivəyə sala bilmişik. Bir çox mahnıların lent yazılarını tapabilmədiyimizdən, Müəllif Hüquqları Agentliyi onları qeydiyyata ala bilməyib. Lakin buna baxmayaraq, təqdiqatlar davam edir.

- Məsələnin həlli istiqamətində hansı addımlar atılacaq?

- Yaxşı olardı ki,müvafiq qurumlar, o cümlədən MHA-i, Mədəniyyət və turizm nazirliyi tezliklə bu qəbildən olna məsələlərin beynəlxalq məhkəmədə həllinə çalışsın. Bu gün milli sərvətlərimizə erməni qəsbkarları sahib çıxdığı vaxtda, bir yandan da kürd separatçılarının sərvətlərimizi mənimsəməsinin qarşısı tutarlı, hüquqi cavablarla alınmalıdır. Düşünürəm ki, İbrahim Tatlısəs tezliklə cəzalandırılmalı və o, atdığı səhv addıma görə, müəyyən təzminat ödəməlidir. Həmin məbləğ Azərbaycanın dahi mədəniyyət ustadlarının qədim sənət əsərlərinin bərpasına və gələcək nəsillərə Azərbaycanın milli sərvəti kimi təqdim olunmasına xərclənməlidir.

Yaponiyalı gimnast Dünya Yaş Qrupu Yarışlarında batut gimnastikası üzrə fərdi proqramda birinci yeri tutub
Yaponiyalı gimnast Dünya Yaş Qrupu Yarışlarında batut gimnastikası üzrə fərdi proqramda birinci yeri tutub
Rusiyalı gimnast Dünya Yaş Qrupu Yarışının batut gimnastikası üzrə fərdi proqramında qızıl medal qazanıb
Rusiyalı gimnast Dünya Yaş Qrupu Yarışının batut gimnastikası üzrə fərdi proqramında qızıl medal qazanıb
Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında qadınlar arasında ikili mini-batutda tullanma proqramında finalçılar müəyyənləşib
Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında qadınlar arasında ikili mini-batutda tullanma proqramında finalçılar müəyyənləşib
Loading Bars
Xəbər lenti
Prezident İlham Əliyevin Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə görüşü olub (FOTO)
Region ölkələri ilə ticarətin inkşaf etdirilməsi İranın xarici siyasətinin prioritetidir - İbrahim Rəisi
Yeni doğulmuşlar arasında koronavirusa yoluxma halları var - AÇIQLAMA
KTMT üzvlərinin Azərbaycanı Zəfərə görə təbrik etməsi sübut edir ki, onlar Ermənistanla münasibətləri korlamaqdan çəkinmirlər - Mixail Finkel
Ermənistanın son ümid yeri də puç oldu: KTMT-yə üzv dövlətlər Azərbaycanı tarixi Zəfərə görə təbrik edir
Azərbaycan-Pakistan hökumətlərarası komissiyasının iclası keçiriləcək
Yaponiyalı gimnast Dünya Yaş Qrupu Yarışlarında batut gimnastikası üzrə fərdi proqramda birinci yeri tutub
Prezident İlham Əliyevin İran Prezidenti Seyid İbrahim Rəisi ilə görüşü olub (FOTO)
Rusiyalı gimnast Dünya Yaş Qrupu Yarışının batut gimnastikası üzrə fərdi proqramında qızıl medal qazanıb
Prezident İlham Əliyevin Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmon ilə görüşü olub
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda son sutkada 1 662 nəfər COVID-19-a yoluxub, 18 nəfər ölüb
Ümummilli lider Heydər Əliyevin uzaqgörənliliklə irəli sürdüyü ideyala həyata keçirilir - Aşqabad zirvəsi
İran Qazaxıstanla birgə iqtisadi əməkdaşlıq komissiyasının tezliklə keçirilməsini istəyir – İran xarici işlər naziri
Prezident İlham Əliyevin Pakistan Prezidenti Arif Alvi ilə görüşü olub (FOTO) (YENİLƏNİB)
Azərbaycan ölkənin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün bərpasında həqiqətən müzəffər olub - Türkmənistan Prezidenti
İran Pakistanla münasibətləri hərtərəfli şəkildə inkişaf etdirməyə maraqlıdır – Rəisi
Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizi üzərindəki layihələri dəstəkləməyə davam edəcək - Ərdoğan
İranın Tacikistanla münasibətləri var-gücü ilə davam edəcək - İran prezidenti
Zəngəzur dəhlizinin əhəmiyyəti göz qabağındadır - Türkiyə Prezidenti
Prezident İlham Əliyev Aşqabadda İƏT XV Zirvə Toplantısının iştirakçılarının şərəfinə verilən rəsmi naharda iştirak edib
Azərbaycanın bölgədə rifahın artması üçün atdığı addımlar təqdir edilməlidir - Ərdoğan
Saatlıda obyektlərin birində pozuntular aşkar edilib
Bakıda batut gimnastikası və tamblinq üzrə Dünya Yaş Qrupu Yarışları davam edir (FOTO)
İki hərbi qulluqçumuz Füzulidə minaya düşüb
Dünya Yaş Qrupu Yarışları kişilər arasında batut gimnastikası üzrə fərdi proqramda finalçılar müəyyənləşib
İran, Azərbaycan və Türkiyənin yaxın münasibətləri əhəmiyyət kəsb edir – İran prezidenti
Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında qadınlar arasında ikili mini-batutda tullanma proqramında finalçılar müəyyənləşib
Soçi görüşü – Azərbaycanın növbəti diplomatik uğuru
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan koronavirusla mübarizəni dəstəkləmək məqsədilə 80-ə yaxın ölkəyə birbaşa yardımı etmişdir
Prezident İlham Əliyev: 2022-ci ildə azad olunmuş ərazilərdə yeni şəhər və kəndlərin salınması üçün ən azı 1,3 milyard ABŞ dolları ayrılacaq
Prezident İlham Əliyev: Bizim strateji valyuta ehtiyatlarımız xarici dövlət borcumuzdan 6 dəfə çoxdur
Prezident İlham Əliyev: Son 18 il ərzində Azərbaycanda ümumi daxili məhsul üç dəfədən çox artmışdır
Prezident İlham Əliyev: Bu gün deyə bilərəm ki, Zəngəzur dəhlizi reallığa çevrilir (TAM NİTQ)
Prezident İlham Əliyev: Əminəm ki, İƏT-ə üzv ölkələr Zəngəzur dəhlizindən istifadə edəcəklər
Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında kişilər arasında tamblinq üzrə finalçılar müəyyənləşib
Prezident İlham Əliyev: Genişmiqyaslı islahatlar nəticəsində Azərbaycanda münbit sərmayə iqlimi yaradılmışdır
Dünyada COVID-19-a yoluxanların sayı 261 milyonu ötüb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Bakıda batut gimnastikası və tamblinq üzrə 28-ci Dünya Yaş Qrupu Yarışlarının final gününə start verilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Aşqabadda İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının XV Zirvə toplantısında iştirak edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB-4)
Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalını təqdim edib (VİDEO)
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkmənistana səfərə gəlib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Soçi görüşü Azərbaycanın növbəti diplomatik qələbəsidir - Səttar Möhbalıyev
MDU "Regionlarda ali təhsil: reallıqlar və perspektivlər" adlı beynəlxalq konfransa tərəfdaşlıq edib (FOTO)
Rusiyanın xalq artisti Aleksandr Qradski vəfat edib
Bakıda məcburi köçkünlərin məskunlaşdığı bina yanıb
Britaniyalı həkimlər "omikron" ştammının təhlükəli olduğunu şübhə altına alıblar
Azərbaycan və İran XİN rəhbərləri arasında görüş baş tutub
Ümumdünya Tibb Assosiasiyası hesab edir ki, COVID-ə qarşı revaksinasiya mütamadi olacaq
Bitkoin koronavirusun yeni "omikron" ştammı səbəbindən çökdü
Boris Consons bildirib ki, "omikron" ştammına vaksin olunmuşlar da yoluxa bilər
Qırğızıstanda parlament seçkiləri başlayıb
ABŞ-da atışma nəticəsində ölən və yaralılar var
Britaniyada “Arven” qasırğası üç nəfərin həyatına son qoyub
İsrail yeni COVID-19 ştammına görə sərhədlərini bağlayır
Səudiyyə Ərəbistanı azı bir doza peyvənd qəbul edənlərin ölkəyə girişinə icazə verəcək
Portuqaliyada klub COVID-19 səbəbiylə matça 9 futbolçu ilə çıxıb darmadağın olundu
"Barselona" Xavinin rəhbərliyi altında üç oyunda ikinci qələbəsini qazanıb
Ukraynada çoxmərtəbəli yaşayış evində partlayış olub, ölən və yaralanan var
Hindsitanda seçkilərdə qələbəni vəfat etmiş namizəd qazanıb
Gürcüstanda kömür mədənində uçqun nəticəsində 1 nəfər həlak olub
Britaniyada "omikron" ştammı aşkarlanıb
Taliban gələn ilə qızlar üçün məktəblər açmağı planlaşdırır
BMT Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin üçtərəfli görüşünü alqışlayır
İtaliyada "omikron" ştammına ilk yoluxma qeydə alınıb
Soçi görüşündə Ermənistana bir daha çatdırıldı ki, götürülən öhdəliklər tam şəkildə həyata keçirilməlidir - Sabiq nazir
Bakıda batut gimnastikası və tamblinq üzrə Dünya Yaş Qrupları yarışları qaliblərinin mükafatlandırma mərasimi keçirilib (FOTO)
28-ci Dünya Yaş Qrupları Yarışları: kişilər arasında qoşa mini batutda tullanma üzrə qaliblər müəyyənləşib
Almaniyada koronavirusun yeni ştammı aşkarlanıb
Bakıda Dünya Yaş Qrupları yarışları çərçivəsində Rusiyalı idmançı tamblinq üzrə birinci yeri tutub
Rusiyalı gimnast Bakıda 28-ci Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında batutla fərdi tullanma üzrə birinci yeri tutub
Sahibə Qafarova Parlamentlərarası İttifaqın 143-cü Assambleyasında çıxış edib
Bakıda qadınlar arasında qoşa mini-batutda tullanma üzrə Dünya Yaş Qrupları yarışlarının qalibləri müəyyənləşib
Sahibə Qafarova Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Mustafa Şentopla görüşüb
Bakıda keçirilən Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında batutda sinxron tullanma üzrə finalçılar məlum olub
Qazaxıstanlı idmançı Bakıda akrobatik tullanma üzrə Dünya Yaş Qrupu Yarışlarının qızıl medalını qazanıb
Bakıda batut gimnastikası və tamblinq üzrə Dünya Yaş Qrupları yarışlarının üçüncü gününün ən gözəl anları (FOTO)
Rusiyalı gimnast Bakıda 28-ci Dünya Yaş Qrupları Yarışlarında fərdi batutla tullanmada qızıl medal qazanıb
Pauerlifterimiz Dünya çempionatının qızıl medalını qazanıb
Bakıda keçirilən 28-ci Dünya Yaş Qrupları Yarışlarına çox ciddi hazırlaşmışam - Danimarkalı idmançı
Gürcüstanda taksilərdə siqaret çəkmək qadağan olunur
Şəhid Kərimov Mustafa Mais oğlunun ad günü münasibətilə anım mərasim keçirilib (FOTO)
Soçi görüşünün vacib məqamlarından biri də regionda yolların açılması ilə bağlı qərarlar oldu - TƏHLİL
Azərbaycanın sədrliyi ilə MDB ölkələrinin Tikinti Fəaliyyətində Əməkdaşlıq üzrə Hökumətlərarası Şurasının 42-ci iclası keçirilib (FOTO)
Azercell sosial şəbəkələrdə yarışma elan edir
“Mingəçevir Dövlət Universitetində kiber təhlükəsizliklə bağlı fənlərin tədrisinin təkmilləşdirilməsi” layihəsi qranta layiq görülüb (FOTO)
Ombudsmanın nümayəndəsi “Azərbaycanda Miqrasiya üzrə Regional Təlim Mərkəzinin yaradılmasına dəstək” layihəsi üzrə seminarda iştirak edib
Prezident İlham Əliyevin növbəti diplomatik uğuru
Soçi sammitinin nəticələri Azərbaycanın mövqeyini tam əks etdirir - Korotçenko
Əli Nağıyev İtaliyanın Maliyyə Qvardiyasının baş komandanının rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda son sutkada 1 617 nəfər COVID-19-a yoluxub, 22 nəfər ölüb
Prezident İlham Əliyev ilə Aleksandr Lukaşenko arasında telefon söhbəti olub
Rəşad Nəbiyev “Yüksəliş” müsabiqəsinin qalibləri ilə görüşüb
Ceyhun Bayramov Mevlüt Çavuşoğlu ilə görüşüb
Paytaxtda bir neçə tanınmış şadlıq sarayında qanun pozuntuları aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Vətən müharibəsi iştirakçıları ilə görüş təşkil olunub (FOTO/VİDEO)
Azərbaycan davamlı sülh istiqamətində atdığı addımların qarşılığını Ermənistandan gözləyir - Ceyhun Bayramov
Azərbaycan şirkəti ölkə xaricində Qlobal bankın tenderində qalib oldu!
Bütün xəbərlər