“Neft 17-18 dollar olanda da Azərbaycanın maliyyə sistemi stabil qaldı”

“Neft 17-18 dollar olanda da Azərbaycanın maliyyə sistemi stabil qaldı”

Fikrət Yusifov - İqtisad elmləri doktoru, professor

Son günlər mətbuat səhifələrində manatın məzənnəsi ətrafında fikir söyləyənlərin sayı xeyli artıb. İlk baxışda burada qeyri-adi heç nə yoxdur. Dünya bazarlarında neftin qiymətləri aşağı düşməkdə davam edir. Təkcə qonşu dövlətlərdə deyil, hətta dünyanın iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş bir çox ölkələrində milli valyutaların ABŞ dollarına nisbətən ucuzlaşması prosesi baş verir. Yaranmış vəziyyət tələb edir ki, prosesə obyektiv qiymət verək, ölkəmizdə bu sahədə mövcud olan durumu əsaslı şəkildə təhlil edib cəmiyyətə əsil həqiqətləri söyləyək. Lakin təəssüflə qeyd edim ki, ölkəmizdəki fürsətçillər bu dəfə də ənənələrinə sadiq qalaraq cəmiyyəti çaşdırmaq, insanları xof içində saxlamaq yolunu tutublar. Məsələnin kökünü bilən də, bilməyən də mətbuatda istədiyi açıqlama ilə çıxış edir, heç bir mənbəyə, istinad nöqtəsi göstərilmədən müxtəlif uydurma rəqəmlər səsləndirilir. Müşahidələrimiz onu deməyə əsas verir ki, qonşu dövlətlərdə milli valyutaların məzənnəsində baş verən ucuzlaşma və neftin qiymətlərinin dünya bazarlarında aşağı düşməsi kimi hallar yenə bəzilərini sevincək salıb və həmin adamlar hər gün cəmiyyətə narahatlıq yaradacaq əsassız mesajlar ötürür, az qala bütün dünya ölkələrini əhatə etmiş bir prosesə görə məsuliyyəti Azərbaycanın siyasi hakimiyyətinin ayağına yazmağa çalışırlar. Azərbaycanda stabilliyin pozulmasında maraqlı olan, dövlətin nüfuzuna xələl gəlməsi üçün ən çirkin əməllərə əl atan bu adamlar öz şəxsi maraqları xatirinə hər şeyi - vətəni, bayrağı, torpağı ayaq altına qoymaga həmişə hazır olanlardırlar. Bu xislətin sahibi olan kəslər neftin qiymətləri dünya bazarlarında düşdükcə bir birlərinə gözaydınlığı verəcək qədər aşağılara yuvarlanıblar.

Bəs əslində nə baş verir? Əlbəttə, məsələlərə obyektiv yanaşdıqda, hər şeyin qaydasında olduğunu və proseslərin bizə zərər vermədiyini, yaxud verməyəcəyini heç bir halda iddia etmək olmaz. Lakin ölkədə görülən qabaqlayıcı tədbirlər, hökumətin prosesi az ziyanla adlatmağa hesablanmış addımları, büdcənin neftdən asılılığını minimuma endirmək məqsədi daşıyan dövlət proqramları var ki, bütün bunların son nəticədə öz bəhrəsini verəcəyinə heç kəsin şübhəsi olmamalıdır. Bu proses üzdə göründüyü kimi təkcə dünya maliyyə bazarını hədəfə almayıb. Hadisələr bütövlükdə dünyanı bir ölkədən asılı vəziyyətə salmağa və yalnız bir vahid güc mərkəzinin meydana gəlməsinə doğru aparır. Prosesi idarə edənlər buna nail ola biləcəklər, ya bilməyəcəklər, bu artıq başqa bir mövzudur. Bizi hələlik daha çox ölkəmizin bu olaylardan mümkün qədər az ziyanla çıxması maraqlandırır. Biz eyni zamanda ona da imkan verməməliyik ki, hakimiyyətlə mübarizə adı altında dövlətə qarşı fəaliyyət göstərmək kimi missiyası olanlar bu situasiyadan sui-istifadə edib insanları yalan informasiyalarla çaşdırsınlar. Sual olunur: "İki gün ərzində valyutadəyişmə məntəqələri vasitəsilə əhaliyə 370 milyon ABŞ dolları satılıb" deyənlər haradan alıblar bu rəqəmləri? Əli Kərimli adlı birisi yazır ki, "Xalqımız eşidən kimi ki, neftin qiyməti düşür, hücum çəkib valyutadəyişmə məntəqələrinə dollar almağa. İkicə günə 370 milyon dollar alıblar". O bu informasiyanı haradan alıb? Bu adam belə ağılla, belə yanaşma tərzi və qeyri-ciddi mülahizələrilə hansı uzaqlığa gedə bilər? Cəmiyyətə yalan ötürmək sahəsində artıq peşəkara çevrilmiş Əli Kərimlinin iqtisadiyyat və maliyyə sistemi barədə verdiyi açıqlamlar da göstərir ki, onun ümümiyyətlə ölkənin iqtisadi sistemindən, bank maliyyə işlərinin vəziyyətindən qətiyyən xəbəri yoxdur. Manatın qiymətindən, devalvasiyadan danışan bu adama xatırlatmaq gərəkdir ki, onu özü də sözü kimi çoxdan dəyərdən düşüb...

Azərbaycan dünyanın iqtisadi - maliyyə sistemindən təcrid vəziyyətdə yaşayan ölkə deyil ki, dünya iqtisadiyyatında baş verən proseslərin bizə aidiyyatı olmasın. Son illərin iqtisadi uğurlarına, qeyri-neft sektorunun inkişafında əldə olunmuş əsaslı irəliləyişlərə baxmayaraq ölkəmizin iqtisadiyyatında neft amili hələ ki, tam aradan qalxmayıb. Bu səbəbdəndir ki, neftin dünya bazarlarında qiymətlərinin dəyişməsi bizə də təsirsiz ötüşə bilməz. Ancaq bunu cəmiyyətə, "Fəlakət baş verəcək", "Ərzaq tədarükü görün", "Bu gedişlə bütün rezervlər bircə aya bitəcək" kimi yersiz, heç bir məntiqə sığmayan və savadsızlıq göstəricisi olan çağrışlarla təqdim edənlər görünür neft qiymətlərinin statistikasını da araşdıra bilmirlər. Bilsəydilər, görərdilər ki, neftin qiyməti tarix boyu necə və neçə dəfə dəyişib. "İqtisadçı" qiyafəsinə bürünmüş bu adamlar manatın "Məmməd", "Nizami", "Qız qalası" kimi adlar verilmiş hörmətsiz və dəyərsiz vaxtlarını nə tez unudublar? Milli valyutamızın haradan hara gətirildiyi, hansı səviyyəyə qaldırıldığı onların gözünün qarşısında baş verməyibmi? Ümumiyyətlə, bu adamlar deyə bilərlərmi ki, büdcəsi bizim neftsiz büdcəmizdən az qala 2 dəfə aşağı olan qeyri-neft ölkələri bu gün necə yaşayıb fəaliyyət göstərirlər? Görəsən manatla bağlı "SOS" siqnalı çalan Qubad İbadoğlu bu kimi sualları özünə verirmi? Manatın bu ilin fevral ayındakı kəskin devalvasiyasıya uğramasında özünün məsuliyyətsiz çağırışları və insanların valyuta mübadiləsi məntəqlərinə axışmasına təkan vermiş təxribatçı bəyanatları ilə "xüsusi xidmətlər" göstərmiş bu adam əməllərinin cəzasız qalmasından daha da ruhlanaraq Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlarda üzvlükdən çıxarılması məqsədilə məqsədyönlü şəkildə iş aparmaqdan da çəkinmir. O, bu bu yolda artıq ilk "nəticəni" də əldə edə bilib Belə ki, bu il aprelin 15-də Konqo Respublikasının paytaxtı Brazzavildə keçirilən Mədən Sənayesində Şəffaflıq Təşəbbüsü" (MSŞT) üzrə beynəlxalq İdarə Heyətinin 29-cu toplantısında məhz Q.İbadoğlunun təkidi və səyi ilə Azərbaycanı bu təşkilata həqiqi üzv statusundan mərhum edən və "namizəd ölkə" statusuna endirən qərar qəbul edildi. O, bu təşkilatda öz çirkin "missiyasını" yerinə yetirdikdən onun sıralarından istefa verib. Bu adamın Azərbaycan dövlətinə qarşı apardıgı təxribatlarla bağlı yaxın günlərdə mətbuatda xüsusi açıqlamamız olacaq. Hesab edirik ki, onun dövlətçiliyimizə qarşı yönəlmiş hərəkətlərinə hüquqi qiymət verməyin vaxtı artıq çatıb.

Bu gün neftin qiymətlərinin aşağı düşməsi ətrafında ajiotaj yaradanlar özlərini elə aparırlar ki, sanki neftin tapılıb üzə çıxarıldığı gündən bu vaxta qədər birinci dəfədir ki, onun qiymətində dəyişiklik baş verir. Unutmayaq ki, müstəqilliyimizin ilk illərində və bütövlükdə 1991- 1999-cu illəri əhatə edən 9 il ərzində dünya bazarlarında neftin orta qiyməti 17-18 dollardan yuxarı olmayıb. Həmin illərdə Sovetlər Birliyindən qalmış iqtisadi sistem tam çökdüyündən ölkə iflic vəziyyətə düşmüşdü. Azərbaycanın maliyyə vəziyyəti olduqca ağır idi. Lakin buna baxmayaraq 1994-cü ilin sonlarından başlayaraq ölkə iqtisadiyyatı və onun maliyyə sistemi stabillik mərhəlləsinə qədəm qoya bildi. Bu, Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında aparılan düzgün iqtisadi və maliyyə islahatlarının nəticəsində baş verdi. Neftin qiymətlərinin dünya bazarlarında orta illik 17-18 dollar səviyyəsində olmasına baxmayaraq, Azərbaycan hökuməti 1994-1999-cu illər ərzində büdcədən maliyyələşən bütün təşkilatlarda əmək haqlarının və təqaüdlərin vaxtında verilməsini təmin edə bildi. İndi sual olunur: Əgər Azərbaycan hökuməti qeyri-neft sektorunun çox aşagı səviyyədə olduğu, neftin dünya bazarlarında qiymətinin 17-18 dolları keçmədiyi həmin illərdə təhsil, səhiyyə və büdcədən maliyyələşən başqa təşkilatların işçilərinin əmək haqlarını, təqaüdləri vaxtlı-vaxtında ödəyə bilirdisə, bunu indi də edə bilməzmi? Əlbəttə ki, edər. İndi bizim neftsiz, qazsız iqtisadi və və maliyyə imkanlarımız həmin illərlə müqayisəolunmaz dərəcədə genişdir. İndi Azərbaycanın istənilən iqtisadi təlatümləri adlatmağa imkan verən resursları və möhkəm ehtiyat bazası var. Odur ki, cəmiyyətə yalan informasiyalar ötürən, insanlarda narahatlıq yarada biləcək bəyanatlar verən, heç bir istinad nöqtəsi olmayan uydurma rəqəmlər ortaya atanlar bu yolla siyasi uğur qazanacaqlarını düşünürlərsə, kökündən yanılırlar.

Sumqayıtda fərdi evdə yanğın baş verib
Sumqayıtda fərdi evdə yanğın baş verib
Bakıda yol qəzası tıxaca səbəb olub
Bakıda yol qəzası tıxaca səbəb olub
Sabirabadda “Mercedes” yanıb
Sabirabadda “Mercedes” yanıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Şagirdlərin yarım illik nəticələri belə qiymətləndiriləcək - Qaydalar təsdiqləndi
Sorosun oyuncağı Paşinyan Ermənistanı bataqlıqdan çıxara bilmir - İqtisadiyyat çökür, etirazlar isə bitmir
2020-ci ildə qlobal sərnişin daşımaları kəskin azalıb
Prezident İlham Əliyevin rəsmi "Facebook" səhifəsində 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə bağlı paylaşım edilib (FOTO)
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 7 218 nəfər sağalıb
Mingəçevir Dövlət Universitetində 20 Yanvar faciəsinin otuz birinci ildönümünə həsr olunmuş seminar keçirilib
Sumqayıtda fərdi evdə yanğın baş verib
Nazirlik Azərbaycanda internet rabitəsinin genişləndirilməsi işləri barədə
Ermənistanın yalanları dünyanı 20 Yanvar faciəsinin əsl mahiyyətindən yayındırmağa yönəlib - Politoloq
Qarabağda Rusiya və Azərbaycan xilasedicilərinin birgə fəaliyyəti ilə 210 ədəd mina zərərsizləşdirilib (FOTO)
Beynəlxalq Bankın xalis mənfəəti dəfələrlə azalıb
Dübəndi terminalında neft nəqli kəskin şəkildə artıb
Bu rayonlara qar yağıb - FAKTİKİ HAVA
Pambıqçılığın inkişafı ilə bağlı ötən ilin yekunları və qarşıda duran vəzifələrlə bağlı müşavirə keçirilib (FOTO)
İşğaldan azad edilmiş torpaqların inkişaf modeli nümunəvi xarakter daşıyacaq - Könül Nurullayeva
BNA-da Vətən müharibəsinin iştirakçısı olan əməkdaşlarla görüş keçirilib
Bakıda yol qəzası tıxaca səbəb olub
“YAŞAT" Fondu tərəfindən daha 3 nəfərin əməliyyatı təmin edilib (FOTO)
İran Qarabağın bərpasında aktiv iştirak etmək niyyətindədir - Nümayəndələr Azərbaycana səfər edəcək
Sovet rəhbərliyi 20 yanvar faciəsini törətməklə Azərbaycan xalqının qürurunu sındırmaq istəyirdi - Arzu Nağıyev (VİDEO)
QMİ sədrinin Dağlıq Qarabağla bağlı müraciətinə Vatikan cavab verib
Cəbrayıl-Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhid olan DİN çavuşu (FOTO)
Kəlbəcər rayonunun Çopurlu kəndi (FOTO/VİDEO)
20 Yanvar hadisələri ilə əlaqədar əlilliyi olanlar sosial müdafiə tədbirləri ilə əhatə olunublar
YAP Zəngilan rayon təşkilatında 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi yad edilib
ADU-da 20 Yanvar faciəsinin ildönümünə həsr olunmuş seminar keçirilib
Azərbaycana gələn Türkiyə vətəndaşları üçün etibarlı sərhədkeçmə sənədlərinin siyahısı müəyyənləşib
İşğaldan azad olunan əraziləri minalardan təmizləmək üçün Rusiyadan yeni avadanlıqlar gətirildi (FOTO/VİDEO)
Yanvarın 21-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Ermənistan vətəndaşları Qarabağdakı zənginlər uğrunda ölməməlidir - Erməni jurnalist
Türkdilli dövlətlər arasında əməkdaşıq perspektivləri müzakirə edilib
Özəlləşdirmə və icarədən dövlət büdcəsinə 71,8 milyon manat daxil olub
Xaçmazda Şəhidlər Xiyabanı yenidən qurulub (FOTO)
Kanada mediasında 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş məqalə dərc olunub
Azərbaycan - Türkiyə media platforması birgə əməkdaşlığa yeni çalarlar qatacaq - Naqif Həmzəyev
Sabirabadda “Mercedes” yanıb
Aida Mahmudovanın ABŞ-da açılmış sərgisi beynəlxalq media tərəfindən geniş işıqlandırılıb (FOTO)
Azərbaycan, Əfqanıstan və Türkmənistan arasında Yol Xəritəsi imzalanıb
Ötən ilin ən çox istifadə olunan hava limanı məlum oldu
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə nar bağları salınacaq
15 mikrondan çox olan polietilen torbaların pulla satılması təklif edilir
Səhiyyə Nazirliyinin əməkdaşları peyvənd olundu
YAP 2020-ci ilə dair gəlir və xərclərini açıqlayıb
Koronavirusla bağlı nəqliyyat vasitələrində yol verilən nöqsanlar açıqlanıb
Təlim hərbi hissələrində gənc əsgərlərin qəbulu davam edir (FOTO/VİDEO)
Bağdad Amreyev: Azərbaycan torpaqlarının azad edilməsi bütün türk dünyasının böyük zəfəridir
Nurlan İbrahimov Qarabağ klubundakı vəzifəsindən ayrıldı
2022-ci ildə Şuşanın türk dünyasının mədəni paytaxtı elan olunmasını təklif edirik - Bağdad Amreyev
YAP 2020-ci ildəki fəaliyyəti ilə bağlı hesabat verdi
Xəzərə tullantı sularının axıdılması halları xeyli azalıb - Nazirlik rəsmisi
Azərbaycanda köhnə avtomobillərin utilizasiyası proqramı hazırlanıb
Prezident İlham Əliyev: Bu çətin vaxtda mənəvi-siyasi dəstək bizim xalqımız üçün olduqca vacibdir
Tullantıların idarəolunması üçün 8 regional poliqon yaradılacaq - Nazirlik
Azərbaycanın avtomobil parkı kifayət qədər köhnədir - Ekspert
Prezident İlham Əliyev: Şuşa hələ çox beynəlxalq tədbirlər görəcək
Azərbaycan Prezidenti: Zənnimcə, lap yaxın vaxtlarda biz hamımız dirçəldilmiş şəhərləri görəcəyik
Azərbaycan Prezidenti: Türk Şurası müharibə dövründə bizi hamıdan çox dəstəkləyən təşkilatdır
BNA sürücü və sərnişinlərə xəbərdarlıq etdi
“Gömrük orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edilib
Prezident İlham Əliyev: Gələcək nəsillər yadda saxlasınlar ki, yalnız öz gücümüzə güvənməliyik
Prezident İlham Əliyev: XX əsrdə belə barbarlıq, şəhərlərin və kəndlərin qəsdən məhv edilməsi görünməyib
Prezident İlham Əliyev: Xarici jurnalistlər Ağdamı “Qafqazın Xirosiması” adlandırıblar
MM Komitəsi azad edilmiş ərazilərdə aqrar sahənin inkişafını qiymətləndirəcək
Dövlət qulluğu üzrə müsabiqənin test imtahanında iştirak etmək üçün qeydiyyat elan edilib
Şəhid ailələrinə və əlillərə birdəfəlik yardım göstərilib
Ombudsman 20 Yanvar faciəsinin 31-ci ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb
İstedadlı şagirdlər eksternat qaydasında imtahan verib
20 Yanvar hadisələri ilə əlaqədar əlilliyi olanların ictimai birliklərinin rəhbərləri ilə işçi görüş olub (FOTO)
“Azərsu” vətəndaşlara müraciət edib (FOTO)
Azərbaycanda 949 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 305 nəfər yoluxub, 10 nəfər vəfat edib
Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanında yükaşırmanın həcmi artıb
MİDA və YAP Nəsimi Rayon Təşkilatının 20 Yanvar faciəsinin 31-ci ildönümünə həsr olunmuş birgə sosial aksiyası keçirilib (FOTO)
Azərbaycan koronavirusa qalib gələn ilk ölkələr sırasında olacaq - Deputat
İğdır şəhərində 20 Yanvar şəhidləri anılıb (FOTO)
Azərbaycanda iqtisadi artımın yüksək trayektoriyaya keçmək imkanları var - Vüsal Qasımlı
Beynəlxalq Multikulturalizm jurnalı Ali Attestasiya Şurasında qeydiyyata alınıb
Bakı Ali Neft Məktəbində “Qarabağın Təbii Sərvətləri” mövzusunda vebinar keçiriləcək
“Akkord STİK” ASC və “Qazax Sement Zavodu” MMC “Qarabağ Dirçəliş Fondu”na 400 min manat ianə köçürüb
Torpaq sahələrində aqrokimyəvi analizlərin həyata keçirilməsində yeniliklər olacaq
Ötən il özəlləşdirmə və icarədən büdcəyə 72 milyon manat daxil olub
İranda bir gündə 6 minə yaxın şəxs koronavirusa yoluxub, 87 nəfər ölüb
Bakı Slavyan Universitetində 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi yad edilib (FOTO)
Dövlət Vergi Xidməti əməkdaşlarının məqaləsi beynəlxalq nəşriyyatda çap olunub
Aİİ-də 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib (FOTO)
“Zəfər yolu” sentyabr ayınadək asfaltlanaraq istifadəyə veriləcək (FOTO)
Şəhidlər Xiyabanına vətəndaşların ziyarəti əvvəlki illərdən fərqli təşkil ediləcək - DİN
Hirkan Milli Parkındakı yanğın nəticəsində dəyən zərər hesablanır - Xidmət rəisi
Ombudsman 20 Yanvar abidə kompleksini ziyarət edib (FOTO)
Məktəblərin açılması xəbərlərinə Təhsil nazirliyindən cavab
Ötən il Mətbuat Şurasına göndərilən şikayətlərin sayı açıqlanıb
Azad edilmiş ərazilərdə Prezidentin xüsusi nümayəndəlikləri təsis edilir - Fərman
Prezident İlham Əliyev Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının Baş katibini videoformatda qəbul edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Aİ ölkələrində yeni avtomobil satışı rekord həddə azalıb
Ermənilərin meşə fonduna, təbii sərvətlərə vurduğu ziyan hesablanır - Nazir müavini (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda yeni qızıl-mis yatağı kəşf edilib (ƏLAVƏ OLUNUB)
Türkiyə Azərbaycanla Preferensial ticarət sazişini ratifikasiya edib
Yol polisi hava şəraiti ilə bağlı sürücülərə xəbərdarlıq etdi
Azərbaycan əhalisi benzinə və dizelə 2 milyard manatdan artıq vəsait xərcləyib
COVİD-19-a qarşı vaksin bu şəxslərə vurulmaya bilər - RƏSMİ
Artıq 14 nəfər peyvənd olunub, vəziyyətləri yaxşıdır - Baş həkim
Bütün xəbərlər