Böyük sonluq üçün yeni başlanğıc

Böyük sonluq üçün yeni başlanğıc

Təmkin Cəfərov - Trend-in icmalçısı

İran və Amerika Birləşmiş Ştatları prezidentlərinin 34 illik fasilədən sonra ilk dəfə olaraq birbaşa telefon danışığını iki ölkənin münasibətlərində yeni başlanğıc kimi görmək olar.
İranın nüvə proqramı ilə bağlı məsələ bu gün ölkənin xarici siyasətində ən mürəkkəb məsələlərdən biridir ki, həm bu ölkəni, həm də digər beynəlxalq tərəfləri özünə cəlb edib. İranın regionda və beynəlxalq aləmdə aparıcı güclərdən olmasını, eləcə də Qərb ölkələri ilə İran arasında bundan əvvəlki gərginliyi nəzərə alaraq, hər iki tərəf məsələnin dinc və "uduş-uduş" prinsipi ilə həllinin tərəfdarıdır. Buna görə də tərəflər gərginliyi azaldaraq problemi həll etməyə çalışırlar.

İranın nüvə probleminin həlli üçün müzakirələr təyin olunmuş bir vaxt çərçivəsində tədricən irəli aparılmalıdır. Nyu-Yorka səfəri zamanı bu məsələyə toxunan İran Prezidenti Həsən Ruhaninin dediyi kimi, müzakirələr 3 və ya 6 aylıq bir zaman çərçivəsində aparılmalıdır.

İran-ABŞ münasibətlərindəki gərginlik ilk dəfə məhz nüvə proqramı məsələsi ətrafında yaranmasa da, hazırda iki ölkə arasında münasibətlərin ən gərgin nöqtəyə çatmasının səbəblərindən biri də elə İranın nüvə proqramı məsələsi ilə bağlı söhbətlərdir.

İran söz verib ki, nüvə proqramında şəffaflıq yaradacaq və bəzi məlumatlara görə, bu şəffaflıq məsələn, Qum şəhəri yaxınlığında tikilməkdə olan Fordo stansiyasını Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) tam nəzarətinə keçirilməsidir. Bundan başqa, ABŞ ilk dəfə olaraq, İranın uran zənginləşdirmə planını rəsmiyyətə tanıyacaq. Necə ki, ABŞ-ın dövlət katibi Con Kerri də bunu təsdiqləyib. Lakin iki ölkənin münasibətləri ilə bağlı indiki və bundan əvvəlki vəziyyət arasında müqayisə aparsaq görərik ki, tərəflərin danışıqlarının predmeti və mahiyyətində əsaslı bir dəyişiklik baş verməyib, dəyişiklik yalnız onların bu sözləri hansı şəraitdə bəyan etdikləri ab-havadadır.

H.Ruhani öz çıxışlarında İslam İnqilabının prinsiplərini bəyan edir. Bu prinsiplər bundan əvvəl də bəyan edilirdi, lakin bu dəfə daha mülayim siyasətlə bəyan olunur. Eləcə də ABŞ İranın nüvə proqramının sülhyönlü olmasına hələ də şübhə ilə yanaşır və sanksiyaların yalnız bu proqramın sülhyönlü olmasından əminlik hasil olduqdan sonra ləğv olunacağını bəyan edir. Yalnız bu dəfə ABŞ münasibətlərin bərpa olunmasında daha ciddi olduğunu qeyd edir. Belə ki, Prezident B.Obama ABŞ-ın dövlət katibi Con Kerrini müzakirələrin aparılmasına məsul şəxs kimi seçib.

Görünən odur ki, dəyişən yalnız ABŞ və İran arasında bir növ siyasi müvazinətin yaranması və tərəflərin gücünün hardasa balanslaşmasıdır. Misal üçün, Suriyada baş verən hadisələri İran və ABŞ-ın güc nümayişinin bir nümunəsi kimi görmək olar. Düzdür, Bəşşar Əsəd rejiminin indiyədək devrilməməsində Rusiya və Çin amilinin rol oynadığı danılmaz faktdır. Lakin İran bu munaqişəyə dolayısı olaraq birbaşa müdaxiləsi ilə ABŞ və müttəfiqlərinin istəyinin əksinə olaraq, Suriya rejimini 2 il yarımdan artıqdır dəstəkləyir və demək olar ki, Bəşşar Əsəd rejiminin devrilməsinin qarşısını alıb. Bundan başqa, artıq İranın nüvə texnologiyasını əldə etmiş bir ölkə kimi tanınması və hüquqlarının Qərb ölkələri tərəfindən qəbulu labüddür. Ona görə ki, ötən 10 il ərzində ABŞ-ın İraqa hücumu, İsrail və Fələstin münaqişəsi, İranın İraqın yeni hökumətini dəstəkləməsi, Əfqanıstanda sülh prosesi, Qəzzada baş verən proseslər kimi məsələlər İranın bölgədə aparıcı güc olduğuna nümunədir.

Yuxarıda deyilənləri nəzərə alaraq, ABŞ və müttəfiqləri bu qənaətə gəliblər ki, sanksiyalar İrana təzyiqlər və narahatlıqlar yaratsa da, öldürücü zərbə endirə bilmir. Ola bilsin ki, Qərb ölkələri İranı səhnədən uzaqlaşdırmaqdansa ona bölgədəki nüfuzlu ölkələrdən biri kimi oyun qaydalarına uyğun olaraq oynamasına şərait yaratmaq qərarına gəliblər.

İran və ABŞ prezidentlərinin 15 dəqiqəlik telefon danışığı iki ölkə arasında "buzların əriməsi" üçün başlanğıc ola bilər. Bununla da İran və Qərb ölkələri, xüsusilə də ABŞ arasında mürəkkəb bir məsələyə çevrilən nüvə proqramının və digər problemlərin həlli üçün yeni bir səhifə açıla bilər. Elə bir səhifə ki, o, böyük sonluq üçün böyük başlanğıc kimi dəyərləndirilə bilər.

ABŞ yaxınlarda CAR-a səfər etmiş əcnəbilərə giriş məhdudiyyəti tətbiq edəcək
ABŞ yaxınlarda CAR-a səfər etmiş əcnəbilərə giriş məhdudiyyəti tətbiq edəcək
Braziliyada futbolçuların olduğu təyyarə qəzaya uğrayıb
Braziliyada futbolçuların olduğu təyyarə qəzaya uğrayıb
Niderland polisi dünyada ən çox axtarılan narkobarnlardan birini həbs edib
Niderland polisi dünyada ən çox axtarılan narkobarnlardan birini həbs edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Yanvarın 25-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Fransız polisi komendant saatının pozulduğuna görə 110 min cərimə yazıb
Bakıdakı Nizami Gəncəvi heykəlinin yaradılmasının tarixçəsi - Maraqlı faktlar (FOTO)
Baydenin hakimiyyətə gəlişi ABŞ və İran arasındakı münasibətləri dəyişə bilər
Avstraliya Pfizer peyvəndinin istifadəsinə ilkin icazə verib
Alyaskada güclü zəlzələ baş verib
ABŞ yaxınlarda CAR-a səfər etmiş əcnəbilərə giriş məhdudiyyəti tətbiq edəcək
Meksikanın prezidenti koronavirusa yoluxub
Sloveniyada koronavirusun "Britaniya ştammı" aşkarlanıb
Cəbhəboyu ərazilərdə 20 mina, 282 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkarlanıb (FOTO)
Futbol üzrə İspaniya çempionatında "Atletiko" "Valensiya"nı məğlub etdi
Qanada avtobus qəzasında ən az 6 nəfər ölüb
Ərdoğan Nigeriya sahillərində qaçırılan gəminin kapitanı ilə telefonla danışıb
İngiltərə Kuboku: "Mançester Yunayted "Liverpul"u məğlub etdi
Bu sahələrin fəaliyyəti bərpa olundu
5 şəhər və 12 rayona giriş-çıxış bərpa olunub
Bu gündən bərbərxanalar və gözəllik salonları açılır
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 6 018 nəfər sağalıb
Bakıda fərdi evdə yanğın olub
ÜST: Dünyada koronavirus qurbanlarının sayı 2,11 milyonu ötüb
SpaceX 140-dan çox peyki daşıyan raketi orbitə çıxarıb
İran xarici işlәr naziri Bakıya gəlib
ABŞ-da koronavirus qurbanlarının sayı 417 mini keçib
Braziliyada futbolçuların olduğu təyyarə qəzaya uğrayıb
Niderland polisi dünyada ən çox axtarılan narkobarnlardan birini həbs edib
Bakıda çoxmərtəbəli yaşayış binasında yanğın baş verib
Ermənistandakı xaos artıq kifayət qədər dərinləşib - ŞƏRH
Antarktida sahillərində 5,5 bal gücündə zəlzələ baş verib
Çində qəza baş vermiş qızıl mədənindən 11 nəfər çıxarılıb
Füzuli rayonunun Aşağı Aybasanlı kəndi (FOTO/VİDEO)
"MOZART" konteyner gəmisi Qabon sahillərinə çatıb
"Quşçu" palçıq vulkanındakı püskürmə zamanı xaric olunmuş vulkan məhsulunun sahəsi 3 hektar ərazini əhatə edir - Dövlət Qoruğunun direktoru (VİDEO)
Qubada karantin postunda saxlanılan şəxsin nəqliyyat vasitəsindən nərə balıqları aşkarlandı
DİN Şəmkir polisi haqqında yayılan iddialara aydınlıq gətirdi
Gəncədə azyaşlı bağlı qapı arxasında qalıb
Türkiyəyə məxsus gəmidə öldürülən azərbaycanlının nəşinin yanvarın 26-da ölkəmizə yola salınması planlaşdırılır - XİN
İranda koronavirusdan daha 89 nəfər ölüb
Azərbaycanda son sutkada 568 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 287 nəfər yoluxub, 10 nəfər vəfat edib
Portuqaliyada prezident seçkilərində sesvərmə başlayıb
Kəlbəcər rayonunun Comərd kəndi (FOTO/VİDEO)
Mövlud Çavuşoğlu: “MV Mozart” gəmisi limana daxil olan kimi azərbaycanlı mühəndisin cənazəsi Vətəninə göndəriləcək
Qazi və ailəsi sosial dəstəklə təmin olunur
Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi konsepsiya layihəsinin təqdimatı keçirilib (FOTO/VİDEO)
Mingəçevirdə karantin qaydalarını pozan tədris mərkəzi aşkar edilib
Təhsil naziri Emin Əmrullayev Beynəlxalq Təhsil Günü ilə bağlı paylaşım edib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
İstixana sahiblərinə güzəşt olunacaq - "Azəriqaz"
Qobustan Qoruğu ziyarətçilər üçün açılır
Ötən il Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Füzuli rayonunun Aşağı Veysəlli kəndi (FOTO/VİDEO)
Yeni Zelandiya sahillərində 5,8 bal gücündə zəlzələ baş verib
Porye "UFC 257" turnirinin əsas döyüşündə Makqreroru məğlub edib
Gömrük Akademiyasının yaranmasının 9 ili tamam olur
Meksikada naməlum şəxslər 19 nəfəri öldürərək yandırıblar
Peyvəndləmənin effektivliyi neftin 60 dollara qədər bahalaşmasına imkan verəcək - Proqnoz
İsraildə koronavirusa yoluxanların sayı 600 min nəfərə çatır
Fransada ötən sutka koronavirusa 23 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Misirdə koronavirusa qarşı kütləvi vaksinasiya başlayır
Pentaqonun yeni rəhbəri britaniyalı həmrakı ilə Rusiya və Çini müzakirə edib
İtaliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 85 min nəfəri ötüb
Portuqaliyada prezident seçkiləri keçiriləcək
Britaniyada bir sutkada koronavirusdan 1 348 nəfər ölüb
Çili sahillərində 7 bal gücündə zəlzələ olub
Kolumbiyada koronavirusa yoluxanların sayı 2 milyon nəfəri ötüb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 2,3 milyon nəfəri ötüb
Bakıda çoxmərtəbəli yaşayış binasında yanğın olub
Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu dəniz quldurlarının Türkiyəyə məxsus gəmiyə hücumunu müzakirə ediblər
Fransada 1 milyon nəfər koronavirusa qarşı peyvənd olunub
Dəniz quldurları Türkiyəyə məxsus gəmini ələ keçiriblər, bir azərbaycanlı öldürülüb
Lənkəranda 14 yaşlı oğlan itkin düşüb, FHN axtarışlara başlayıb
Prezident İlham Əliyevin iqtisadi strategiyasının növbəti uğuru: "Dostluq" anlaşması - Həftənin Hadisəsi
Xızıda qarlı yolda köməksiz vəziyyətdə qalan şəxslər xilas edilib
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 600 mindən çox artıb
Nizami küçəsinin daimi "sakinləri": Karantin rejimi bir onlara təsir etməyib (VİDEO)
Nigeriyada qaz daşıyan avtomobil partlayıb, 30 nəfər ölüb
Prezident İlham Əliyev xalq artisti Eldar Quliyevi 80 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib
Prezident İlham Əliyev Eldar Quliyevi “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib
İspaniyada zəlzələ nəticəsində 1 nəfər xəsarət alıb
İran Fars körfəzində təhlükəsizlik və neft mövzularında ABŞ ilə əməkdaşlıq edə bilər - Zərif
Amerikalı telejurnalist Larri Kinq vəfat edib
Qətərdə koronavirusa yoluxanların sayı 150 min nəfərə çatır
Əlahiddə Ümumqoşun Orduda bir qrup hərbi qulluqçuya vaxtından əvvəl və növbəti hərbi rütbələr təqdim edilib (FOTO/VİDEO)
Şuşaya qalib kimi gəlmişik - Fərhad Bədəlbəyli və Polad Bülbüloğlu Şuşada (ÖZƏL)
Şahbuz rayonunda zəlzələ olub
Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma” romanı Almaniyada çap olunub (FOTO)
Məişətdə yanğın baş verməməsi üçün nə edilməlidir? - FHN
Kəlbəcər rayonunun Qamışlı kəndi (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda 705 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 162 nəfər yoluxub, 8 nəfər vəfat edib
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi və “Bravo” supermarketlər şəbəkəsinin təşkilatçılığı ilə Qubadlı və Xocavənddə hərbiçilərimizə zəruri ərzaq məhsulları göndərilib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Volodimir Zelenskiyə başsağlığı verib
Səfərbərlikdən tərxis edilmiş şəxslərlə bağlı komissiyaya 5 298 vətəndaş müraciət edib
“Vikipediya”nın alman dili bölməsində Azərbaycanla bağlı məqalələr yaradılır
Dövlət Neft Şirkətinin Müşahidə Şurasının tərkibi təsdiqləndi
Qlobal səviyyədə Komiks və Karikatura Yarışmasına start verilir
Qaradağ rayonunda böyük iməcilik keçirildi (FOTO)
Dövlət Neft Şirkətinin idarə edilməsi təkmilləşdirilir: Müşahidə Şurası yaradıldı - FƏRMAN
Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası “Qarabağ Dirçəliş Fondu”na 100 min manat vəsait köçürüb
Tərtərdə karantin rejimini pozan çayxana aşkarlanıb
İsmayıl Hacıyev “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi
Evlərdən pul və qızıl-zinət əşyaları oğurlayan şəxs tutulub
Bütün xəbərlər