Azərbaycan və Türkmənistan prioritetləri konkretləşdiriblər – Trend Capital-ın icmalçısı

Azərbaycan, Bakı, 28 noyabr/ Trend , müxbir S.Əliyev/ Azərbaycan və Türkmənistan enerji ehtiyatlarının dünya bazarlarına tədarükünün diversifikasiyası məsələlərinə sadiqlik niyyətlərini təsdiqləyiblər. Cümə günü Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin Türkmənistana rəsmi səfəri çərçivəsində, Bakı və Aşqabad arasında ikitərəfli əməkdaşlıq məsələləri müzakirə edilib.

Bu gün Azərbaycan regionda enerji ehtiyatlarının nəqli marşrutlarının diversifikasiyası məsələsində lider ölkədir. Respublikanın enerji daşıyıcılarının ixracının həyata keçirildiyi yeddi qaz - neft kəməri var. Hər il öz ərazisində karbohidrogenlərin hasilatını artıran Türkmənistan da karbohidrogenlərin və ilk növbədə, qazın nəqli marşrutlarının diversifikasiyasında maraqlıdır. Bu məsələdə Avropa türkmən qazının ehtiyatlarına böyük ümidlər bəsləyir.   Avropa İttifaqı Rusiya yanacağından asılılığını azaltmaq üçün türkmən qazının Azərbaycan və Türkiyə ərazisi ilə nəqlinə nail olmaq niyyətindədir. Layihənin realizəsi üçün Türkmənistanı və artıq qazın Türkiyəyə nəqli üzrə zəruri infrastrukturu olan (Cənubi Qafqaz qaz kəməri - SCP) Azərbaycanı birləşdirəcək TransXəzər qaz kəmərinin çəkilməsi lazımdır.

İlin ortasında Türkmənistan Avropa İttifaqı üçün ildə 10 mlrd. kubmetr qazın tədarükünə hazır olduğunu bildirib. Avropa İttifaqı türkmən qazının Avropa ölkələrinə çatdırılmasının üç mümkün variantını görür (bütün  marşrutlar yanacağın Azərbaycan vasitəsilə tranzitini nəzərdə tutur): - birinci variant qazın Bakı yaxınlığından öz başlanğıcını götürən SCP qaz nəqli sistemi üzrə sonrakı tədarükü ilə Türkmənistan və Azərbaycanın dəniz obyektləri arasında 60 kilometrlik boru kəmərinin çəkilməsini nəzərdə tutur. Çox ehtimal ki, bu marşrut Türkmənistanın obyektlərinin Xəzərin Azərbaycan sektorundakı "Şahdəniz" qaz yatağının infrastrukturu ilə birləşdirilməsini nəzərdə tutur. Bu yataq xarici şirkətlər Konsorsiumu (texniki operator BP, kommersiya operatoru - Statoil) tərəfindən işlənilir. "Şahdəniz" yatağı mövcud boru kəmərləri vasitəsilə qazın Türkiyə və Gürcüstana nəql edildiyi SCP kəmərinin başladığı Səngəçal terminalı ilə birləşir.

Cənubi Qafqaz qaz kəmərinin illik 20 mlrd. kubmetr ötürmə gücü var. Avropa ölkələri tərəfindən SCP "Nabukko" qaz kəmərinin tərkib hissəsi kimi nəzərdən keçirilir və Aİ ölkələrinin qazla təmin edilməsində vacib rol oynamalıdır.

- ikinci variant, sonradan Azərbaycan vasitəsilə Avropaya maşruta qoşulmaqla, Türkmənistanın qaz yataqlarının Qazaxıstanın qurudakı obyektləri ilə birləşdirilməsidir. Layihə TransXəzər qaz kəmərinin çəkilməsini nəzərdə tutur. Sualtı qaz kəmərinin ilkin dəyəri 12 mlrd. dollardan çox, ötürmə gücü ildə 22 mlrd. kubmetrədək ola bilər. Bu boru kəmərinin çəkilməsinin texniki şərtləri "Mavi axın" (Qara dənizin dibi ilə Rusiyadan Türkiyəyə) boru kəmərinin çəkilməsindən daha faydalıdır. Bu, Xəzərin daha az dərinliyi və Qara dənizlə müqayisədə, daha əlverişli təbii mühitlə izah olunur.

- üçüncü variant qazın mayeləşdirilməsi və Xəzər vasitəsilə tankerlərlə nəqlidir. Bu layihənin realizəsi üçün xeyli infrastrukturun və eləcə də, LPG - nin nəqli üçün hazırda Xəzərdə olmayan xüsusi tanker donanmasının yaradılması lazımdır. Bundan başqa, sahildə mayeləşdirilmiş qazın saxlanılması üçün obyektlərin tikintisi, mayeləşdirilmiş qazın Gürcüstanın Qara dəniz sahili və ya Türkiyəyə nəqli üçün (Bakı -Tbilisi - Qars dəmir yolu əlaqəsi layihəsi çərçivəsində) dəmir yolunun və onun nəqliyyat parkının müasirləşdirilməsinə zərurət peyda olur.

Azərbaycanın BMT tərəfindən transmilli boru kəmərlərinin təhlükəsizliyinə zəmanət alınmasının zərurliyi barədə Türkmənistanın təşəbbüsünü dəstəkləməsi faktı keçirilmiş Azərbaycan -Türkmənistan danışıqlarında mühüm amil ola bilər. Aşqabad bu təşəbbüsü Nyu -Yorkda BMT Baş Assambleyasının 63 - cü sessiyasında irəli sürüb.

Türkmənistanın rəyinə görə, "Beynəlxalq boru kəmərlərinin təhlükəsizlik zəmanətləri haqqında" Konvensiyanın qəbulu, BMT-yə transkontinental boru kəmərlərinin çəkilməsinin, xammalın dövlətlərarası magistral boru kəmərləri ilə təhlükəsizlik və maneəsiz tranzinin siyasi-hüquqi qarantı kimi çıxış etmək imkanı verəcək.

Türkmənistan üçün bu Konvensiya  6-7 mlrd. dollar qiymətləndirilmiş və Əfqanıstandan keçməli olan Türkmənistan - Pakistan - Hindistan qaz kəmərinin çəkilməsi layihəsinin fonunda vacibdir.  

Enerji sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsi birgə hasilat layihələrinin realizəsinə əhəmiyyətli təkan verə bilər. Bu, ilk növbədə, Azərbaycan neftçilərinin sovetlər dövründə açdıqları "Kəpəz" (türkmən adı Sərdar) sərhəd strukturunun işlənilməsinə toxuna bilər. Bu yataqda iş zamanı karbohidrogenlərin quruya nəqli və sonrakı ixracı üçün Azərbaycanda mövcud olan infrastrukturdan istifadə ilə birgə işlənilmə həyata keçirilə bilər.

Bu gün tərəflər energetikada əməkdaşlıqdan başqa, nəqliyyat sahəsində də - xüsusilə də Bakı və Türkmənbaşı limanlarından birbaşa dəmir yolu - bərə əlaqəsinin həyata keçirilməsi və bu marşrutla vaqon və konteynerlərin nəqlində istifadə üzrə əməkdaşlıq haqqında saziş imzalayıblar. Layihə Bakı (Azərbaycan) - Tbilisi (Gürcüstan) - Qars (Türkiyə) marşrutu üzrə dəmir yolu əlaqəsinin tərkib hissəsi ola bilər. Beləliklə, Türkmənistan bu marşrutla Türkiyəyə və sonra Avropaya çıxış əldə edə bilər.

Ölkələr arasında rabitə sahəsində də əməkdaşlığa böyük əhəmiyyət verilir. Hazırda Trans - Asiya- Avropa (TAA) beynəlxalq fibriooptik kabel magistralı Türkmənistan ərazisindən keçərək İranda davam edir, buradan Avropayadək uzanır. Azərbaycanlı ekspertlər hesab edirlər ki, kabelin sualtı TransXəzər seqmentinin çəkilməsi TAE magistralının marşrutunu bir neçə min kilometr azaltmağa imkan verəcək ki, bu da informasiyanın ötürülməsi trafikini xeyli sürətləndirəcək.

Azərbaycan və Türkmənistan iqtisadiyyatın bütün sahələrində və eləcə də enerji və nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq Asiya-TransQafqaz-Avropa dəhlizinin mövqeyini xeyli gücləndirməyə imkan verəcək. Bu, enerji ehtiyatlarının dünya bazarlarına çatdırılmasının səmərəliliyini xeyli artırmağa kömək edəcək və Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində əhəmiyyətli rol oynayacaq.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: capital@trend.az

Türkiyədən Azərbaycana elektrik avadanlıqlarının ixracı artıb
Türkiyədən Azərbaycana elektrik avadanlıqlarının ixracı artıb
Azərbaycan bostan bitkilərinin ixracını artırır
Azərbaycan bostan bitkilərinin ixracını artırır
Türkiyədən Azərbaycana dəri məmulatları ixracı azalıb
Türkiyədən Azərbaycana dəri məmulatları ixracı azalıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Elman Nəsirov: Azərbaycan Avropanın yeni və alternativ enerji mənbəyidir
İranda sutka ərzində koronavirusa yoluxanların sayı 3 min nəfəri keçib
Pərvin Kərimzadə: Erməni vandalizmi bəşər sivilizasiyasına qarşı ciddi təhlükədr
Bakcell neftçiləri təbrik etdi
Vaxtilə ekoloji fəalkət zonası olan ərazilərin indiki halı (FOTO)
Tural Gəncəliyev: Ermənistanın indiki rəhbərliyi məsuliyyət dərk etmir
Ermənistanda 277 yeni yoluxma qeydə alınıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Könül Nurullayeva: Yeni işğal planları quran Ermənistan öz çirkin planlarından əl çəkməsə, nəticələr daha ağır olacaq
"Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın hərtərəfli və sürətli inkişafı üçün zəmin yaratdı - Rauf Əliyev
Bakıda mənzildə köməksiz qalan şəxs xilas edilib
Böyük Britaniyada bıçaqla hücumda 4 nəfər yaralanıb
Ermənistan sutka ərzində atəşkəs rejimini 30 dəfə pozub
Qanada avtobus çaya düşüb, 8 futbolçu həlak olub
Braziliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 136 min nəfəri ötüb
Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Bakıda “Mitsubishi” maneəyə çırpılıb
Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 110 minə yaxınlaşır
Nigeriyada avtobusun çaya düşməsi nəticəsində 14 nəfər ölüb
İtaliyada parlamentarilərin sayına dair referendum keçiriləcək
Fransada rekord sayda yeni yoluxma halı qeydə alınıb
Londonda yeni karantin və peyvəndləməyə qarşı aksiyada 32 nəfər saxlanılıb
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 5 058 nəfərə çatıb
Tramp: ABŞ-Kanada sərhədi yaxın zamanda açılacaq
Moskvanın hava limanlarında 33 aviareys ləğv edilib və ya təxirə salınıb
Özbəkistanda koronavirusa yoluxanların sayı 50 min nəfəri ötüb
Nərimanov rayonunda top mərmisi tapılıb (FOTO)
Azərbaycan imitasiya naminə danışıqlarda iştirak etməyəcək – AzTV-nin efirində Qarabağ MÜZAKİRƏSİ
Britaniyada bir gündə koronavirusa 4 422 nəfər yoluxub
Qroznı-Bakı neft kəmərinin bir hissəsinin tikintisi başa çatıb
Beyləqanda PQ-7 raketinin boş motor hissəsi aşkar olunub (FOTO)
Əfqanıstan HHQ-nin aviazərbələri nəticəsində 40 "Taliban" üzvü məhv edilib
BDU professorun universitetə buraxılmaması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 266 min nəfəri ötüb
Tural Gəncəliyev: Təcavüzkar Ermənistan münaqişənin sülh yolu ilə həllində maraqlı deyil
Prezident İlham Əliyev: Bizim başqalarının torpağında gözümüz yoxdur, öz torpağımızı da heç kimə verən deyilik
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan regional sabitlik üçün təhdiddir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Ermənistanda söz sahibi Sorosdur
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 2,7 metrə çatıb - FAKTİKİ HAVA
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan o ölkədir ki, islamofobiya onların dövlət siyasətidir
Prezident İlham Əliyev: Əgər ermənilər öz çirkin planlarından əl çəkməsələr, onlar üçün çox ağır nəticələr olacaq
Prezident İlham Əliyev Ermənistanın baş naziri haqqında: Sən kimsən ki, bizimlə şərt dilində danışırsan
Prezident İlham Əliyev: İşğal edilmiş torpaqlara haradansa insan gətirib qanunsuz məskunlaşdırmaq cinayətdir
Prezident İlham Əliyev: Danışıqların hazırkı vəziyyətini mənfi qiymətləndirirəm və hesab edirəm ki, Azərbaycan xalqı mənimlə tam razıdır
Prezident İlham Əliyev neft sənayesi işçilərini təltif edib
Naqif Həmzəyev: “Əsrin müqaviləsi”nin uğurlu icrası Azərbaycanın gücünə güc qatır
Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı
Dövlətimizin vətəndaş faktoru və xalqın mənafeyi nöqteyi-nəzərindən idarə olunması sabitliyin qarantıdır
"Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın gələcək inkişafına və müstəqilliyin əbədi olmasına töhfə verən ən böyük tarixi sənəddir - Deputat
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 41 nəfər saxlanılıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın neft potensialına dünyada maraq azalmır, əksinə artır
Azərbaycan Prezidenti: Neft bizim üçün məqsəd deyil, daha yaxşı həyat yaratmaq, daha yaxşı ölkə qurmaq üçün vasitədir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir
Pakistanlı senator: Azərbaycanın bayrağı bizim bayrağımız, şərəfi bizim şərəfimizdir
Azərbaycanda son sutkada 148 nəfər koronavirusa yoluxdu, 177 nəfər sağaldı, 2 nəfər vəfat etdi
"Xəzəri qoruyaq" adlı təmizlik aksiyaları keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Sovet İttifaqının son illərində Azərbaycana qarşı böyük ədalətsizliklər edildi
Türkiyədən Azərbaycana elektrik avadanlıqlarının ixracı artıb
Azərbaycan Prezidenti: Əgər biz vaxtilə müstəqil ölkə olsaydıq, Azərbaycan dünyanın ən zəngin ölkəsinə çevrilə bilərdi
Mingəçevir Dövlət Universitetində təqaüdə ayrılan iki qocaman müəllimlə görüş keçirilib (FOTO)
Cəlilabadda fərdi ev yanıb
“İrsimiz məsuliyyətimizdir” adlı layihənin ilk tədbiri keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Bu gün ölkə iqtisadiyyatının əsas hissəsi neft-qaz sektoru ilə bağlıdır və uzun illər belə olacaq
HDQ komandanı: Sosial şəbəkədə yayılan məlumatların heç bir əsası yoxdur və spekulyativ xarakter daşıyır
Bakıda avtomobillərin səsboğucu sistemlərini oğurlayan şəxsi polislər saxlayıb (FOTO/VİDEO)
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 24 min nəfəri keçib
Prezident İlham Əliyev: “Abşeron” qaz-kondensat yatağının yeni mərhələsi başlayır
Finlandiyanın Nokia şirkəti Azərbaycanın mobil operatoru haqqında yazıb
Oğuzda heyvanların kütləvi zəhərlənməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
Külli miqdarda vergini ödəməkdən yayınan şirkət rəhbərinin istintaqı yekunlaşıb
Ekspert: İşləyən pensiyaçılar üçün yeni pensiya kapitalı formalaşacaq
“Dənizin təmizliyi özümüzdən başlayır” devizi altında təmizlik aksiyası keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Neftçilərimizin əməyi Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət edir
Türkiyədə 6 futbol hakimi koronavirusa yoluxub
Azərbaycan neftinin qiymətləri dəyişib
SOCAR yeni inkişaf strategiyasının prioritetlərini açıqlayıb
Paşinyanın arvadı növbəti dəfə qadınlar üçün hərbi təlimlər keçirəcək - Ermənistan ordudakı problemləri "həll" etməyə çalışır
Çay haqqında bilmədiklərimiz
Bağlanan 4 bank üzrə əmanətçilərə ödənilən kompensasiyanın məbləği açıqlanıb
ABŞ-da etiraz aksiyasında atışma - Ölənlər var
Azərbaycanda tikinti materiallarının istehsal həcmi açıqlanıb
Sumqayıt Yüksək Gərginlikli Eletrik Şəbəkəsində fəhləni cəryan vurub öldürdü
Prezident İlham Əliyev “Abşeron” yatağının dəniz əməliyyatlarının təməlqoyma mərasimində iştirak edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB-2)
Rusiyada koronavirusa gündəlik yoluxma sayı 6 mini keçdi
Hansı halda işçiyə əmək kitabçasının dublikatı verilməlidir?
Kürdəmirdə qazlaşdırılma səviyyəsi 100 %-ə çatdırılıb (FOTO)
FHN Bakıdakı yanğınla bağlı məlumat yaydı (VİDEO)(ƏLAVƏ OLUNUB)
Əmisinin evində narkotik yetişdirən şəxs saxlanılıb (FOTO)
Sabah 29 dərəcəyədək isti olacaq
Yevlax Mərkəzi Xəstəxanasının rəhbərliyi cərimələndi (FOTO)
FHN əməkdaşına müqavimət göstərən şəxsin işi məhkəməyə göndərilib
Qida əlavələrinin idxalı ilə məğul olan sahibkarlarla görüş olub
Bakı Media Mərkəzinin rejissoru Fuad Quliyev Beynəlxalq Turizm Filmlər Festivalında qalib gəlib
Magistraturaya plan yerlərinin 85 faizi dolub
Vaxtından əvvəl doğulmuşların göz müayinəsi nə üçün vacibdir?
Gürcüstanda koronavirusa yoluxma üzrə yeni rekord
Deputat Naqif Həmzəyev seçiciləri qəbul edib (FOTO/VİDEO)
“Əlilliyin müəyyən olunması meyarları” layihəsi Nazirlər Kabinetinə təqdim edilib
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 47 mini keçib
Şamaxıda arvadını bıçaqlayan şəxs saxlanılıb
Bütün xəbərlər