Hakimlərin ədalətsiz qərarı vətəndaşları dövlətə qarşı yönəldir - Avropa Məhkəməsinin hakimi

Azərbaycan, Bakı, 16 dekabr / Trend , müxbir K.Zərbalıyeva/ Azərbaycanın Avropa İnsan Haqları Məhkəməsindəki hakimi Xanlar Hacıyevin Trend - a müsahibəsi 

- Mətbuata müsahibənizdə bildirmisiz ki, Azərbaycandan Avropa Məhkəməsinə 1000 - ə yaxın şikayət daxil olub. Bu şikayətlər araşdırılır, məhkəmələrin  yol verdiyi səhvlər analiz olunur. Azərbaycan məhkəmələri daha çox hansı səhvlərə və nöqsanlara yol verir? 

- Azərbaycandan İnsan Haqları üzrə Avropa Məhkəməsinə göndərilən şikayətləri analiz edəndə görürük ki, milli məhkəmələr nəinki Əsas İnsan Hüquq və Azadlıqları haqqında Avropa Konvensiyasının, hətta milli qanunvericiliyin müddəalarını pozurlar. Bu işlərlə bağlı qərar çıxaran hakimlər qanunları tətbiq edərkən qanunvericiliyə əməl etmirlər. Belə pozuntular isə, Konvensiyanın müddəalarının pozuntusunu doğurur. Ən çox yol verilən pozuntular Konvensiyanın 6 - cı maddəsinin (ədalətli məhkəmə araşdırması hüququnun) tələblərinə riayət edilməməsi, məhkəmə qərarlarının icra olunmaması, qeydiyyatdan əsassız imtina və s.-lə bağlıdır. Bu işləri araşdırarkən məndə belə bir fikir yaranır ki, hakim qanunu tətbiq edəndə o qədər də müstəqil olmayıb. Hakim müstəqil olsaydı, qanunu o şəkildə tətbiq edə bilməzdi. Müstəqil şəkildə belə qərar qəbul edibsə, bu, çox pis haldır. Deməli, hakim qanunu bilmir. Bizdə üçpilləli məhkəmə sistemi var. Avropa Məhkəməsinə göndərilən şikayətlər ölkədaxili məhkəmə instansiyalarından keçir. Bir instansiyada buraxılan səhvi digər instansiyalar aradan qaldırmalı idi. Məhkəmələr Azərbaycan qanunvericiliyini düzgün tətbiq etsəydi, belə problemlər yaranmazdı.  

- Azərbaycanda bəzi vətəndaşlar məhkəmələrin fəaliyyətindən narazıdır. Məhkəmələri qərəzli, qeyri -obyektiv qərar qəbul etməkdə, müstəqil olmamaqda ittiham edirlər. Sizcə, qeyd olunan hallar bizim məhkəmələrimiz üçün xarakterikdirmi? 

- Avropa Məhkəməsində Azərbaycanla bağlı işlərə baxanda, onların əsasən siyasi mübahisə xarakterli olmadığını görürük. Demək olmaz ki, hər baxılan işə hakimiyyətin müdaxiləsi olub.  

- Söhbət tək siyasi iradədən getmir. Məmurların məhkəməyə təsiri hiss olunurmu? 

- Ola bilər, bu təsirləri istisna etmirəm. Milli qanunvericiliyi düzgün tətbiq etməyən, səhvlərə yol verən hakimlərə, ola bilsin ki, hansısa təsir olub. Məgər dövlət bu şəkildə müdaxilədə maraqlıdırmı? Məncə, yox. Hakim fikirləşməlidir ki, Avropa Məhkəməsinin yurisdiksiyası Azərbaycan üzrə bərqərar olubsa, vətəndaşlar bu instansiyaya üz tuta bilərlər. Hakimlər çalışmalıdırlar ki, Azərbaycanda hər bir vətəndaş qanuni vasitələrlə öz hüquqlarını müdafiə edə bilsin. Avropa Məhkəməsi öz işini subsiduiar prinsip əsasında qurur; Konvensiyanın tətbiqində milli məhkəmələr və Avropa Məhkəməsi eyni məsuliyyət daşıyır. Yerli məhkəmələr, ilk növbədə, bu hüquqları müdafiə etməlidir. Hakimlər öz işlərinə daha məsuliyyətli yanaşmalıdır. Sən hakimsənsə, bu vəzifəyə könüllü getmisənsə, hər bir şəraitdə təsirə, təzyiqə hazır olmalısan. Qanun səni o təsirlərdən qoruyur və sənə azad olmaq səlahiyyəti verir. Müstəqil olmaq insanın özündən asılıdır. İnsan müstəqil deyilsə, onun müstəqilliyini heç bir Qanun təmin edə bilməz.  

- Sizcə, Azərbaycanda hakimlərin müstəqilliyinə nə mane olur? 

-. Hakim olmaq üçün çox çətin prosedur keçmək tələb olunur. Dövlət hakimliyə namizədlərin peşəkarlığını artırmaq üçün xüsusi kurslar təşkil edir, bu işlər üçün büdcədən pul ayrılır. Məhkəmə hakimiyyətinin müstəqil olmasında dövlət maraqlıdır. Deyək ki, hakim  hansısa məmurdan asılı olub, qərar çıxarır. Amma başa düşməlidir ki, onun yanlış, ədalətsiz qərarı vətəndaşları dövlətə qarşı yönəldir. İnsan cəmiyyətdə ədaləti bərpa etməyə yer tapmayanda dövlətdən narazı olur. Deməli, sən hakim kimi bu səlahiyyəti həyata keçirərkən vətəndaşı dövlətdən razı salmalısan və onu inandırmalısan ki, ədalət var. Hakim Qanuna əsasən deyil, kimlərinsə tapşırığına görə qərar qəbul edərsə, vətəndaşları dövlətdən narazı salacaq.  

- Deməli, Azərbaycanda ədalətli məhkəmə qərarının qəbul olunmasına korrupsiya, hakimiyyət asılılığından daha cox, qeyri - peşəkarlıq, hakimlərin müstəqil olmaması mane olur? 

- Mənə elə gəlir ki, hakim özünü hakimiyyətin müstəqil qolunun nümayəndəsi kimi hiss etməli və buna uyğun davranmalıdır. Son illər Azərbaycanda ədalətli, müstəqil məhkəmə sisteminin formalaşması üçün xeyli iş görülüb. Azərbaycanda qanunvericilik Avropa standartlarına uyğunlaşdırılıb, yeni hakimlər təyin olunub, yeni məhkəmələr yaradılıb. Ədliyyə Nazirliyi hakimliyə namizədlər və bu işə yeni başlayan hakimlər üçün kurslar təşkil edib. Qanun pozuntusuna bilərəkdən yol verən hakimlər Məhkəmə - Hüquq Şurası tərəfindən cəzalandırılr. Məhkəmə hakimiyyətindən narazılıqların səbəblərini axtarıb tapmaq, bunu müzakirə etmək lazımdır. Hakim, hər şeydən əvvəl, öz üzərlərində çalışmalıdır. Məhkəmə hakimiyyətinin təmsilçiləri müstəqilliklərini daha da gücləndirmək və təmin etmək üçün hansı addımlar atmaq, hansı islahatlar aparmaq lazım olduğunu müzakirə etməlidirlər. Biz açıq cəmiyyətdə yaşayırıq. Bəlkə də bir forum təşkil edilməli, ya da qanunvericiliyin müddəalarına yenidən baxılmalı, Çatışmazlıq və nöqsan və çatışmazlıqlar müzakirə olunmalıdır. Biz iqtisadi inkişafa çalışırıq. Hüququn aliliyini həyatın bütün sahələrində təmin etməsək, iqtisadi inkişafımız o qədər də prespektivli olmayacaq. Dövlətin əsas məqsədi qanunun aliliyini, bütün vətəndaşlarının qanun qarşısında bərabərliyini təmin etməkdir. Konvensiya qanunun aliliyi qorunan, demokratik prinsiplərə əməl olunan zaman işləyir. Ədalət mühakiməsi hər bir dövlətdə vacibdir. Insan ac da, susuz da yaşaya bilər, amma ədalət olmayan cəmiyyətdə yaşamaq çox çətindir. 

- Belə fikir formalaşıb ki, cəzasızlıq hakimlərin özbaşınalığına rəvac verir. Siz necə düşünürsüz? 

-Mən istəyirəm ki, təmsil etdiyim dövlət hüquqi cəhətdən inkişaf etmiş dövlət olsun. Avropa Məhkəməsinə göndərilən şikayətlərin sayı artırsa və həmin işlərdə bu dövlətdə ədalətlə bağlı problem olduğu təzahür edirsə, bu, mənə bir azərbaycanlı kimi mənəvi cəhətdən təsir edir. Pozuntudan-pozuntuya fərq var. Bir var məhkəmə pozuntusu, bir də var özbaşınalıq.

Mən hansısa fikir söyləyəndə, hörmət etdiyim bəzi şəxslər inciyirlər. İstəyirəm ki, təmsil etdiyim dövlətdə ədalətin bərqərar olması ilə bağlı problem olmasın. Ona görə də, burada inciklik olmamalıdır. Hec zaman kiminsə, o cümlədən hakimin, cinayət təqibinə məruz qalmasının tərəfdarı olmamışam. Korrupsiya başqa sahələrdə də var. Amma mübarizəyə hakimdən başlanılması fikri ilə razı deyiləm və hesab etmirəm ki, bunun güclü təsiri olsun. Mənə elə gəlir ki, çıxış yolunu başqa tədbirlərdə axtarmalıyıq. Hakimin hüquqi mədəniyyəti, savadı və müstəqilliyi üçün nələr etmək lazım olduğunu müzakirə edib, tədbirlər görmək lazımdır. Cəmiyyətdə məhkəmə hakimiyyəti ilə bağlı narazılıqlar varsa, Məhkəmə - Hüquq Şurası bu problemi geniş auditoriyada müzakirə etməli və problemdən çıxış yolu tapmalıdır. Hakimlərlə danışanda onlar da hansısa problemdən gileylənir, lakin onun mətbuata çıxarılmasından ehtiyat edirlər. Onlar istəyir ki, bu narazılığı mənim dilimlə cəmiyyətə çatdırsınlar. Mən istəyirəm ki, onlar özləri bir araya gəlib bu problemləri açıq müzakirə etsinlər. Başqası fikirləşməsin ki, mən kiminsə işinə müdaxilə etmək istəyirəm. Hüquqi sistemi elə qurmaq lazımdır ki, hakim öz yerini, məsuliyyətini hiss etsin. Prezident çıxışlarında dəfələrlə deyib ki, Azərbaycanda hüquqi islahatlar davam edir. Mən də dövlət başçısının bu fikri ilə razıyam. Müstəqilliyini yeni qazanmış gənc dövlət kimi, hüquqi islahatları davam etdirməli və həmin çərçivədə problemlərə yenidən baxıb, həll etməliyik. Ədalət mühakiməsi ilə bağlı yaranmış problemlər tək bizim dövlətdə yaranmayıb. Bütün dövlətlər, eləcə də inkişaf etmiş dövlətlər istəyirlər ki, öz hüquq sistemini daha da gücləndirsinlər.  

- Qəbul etdiyi qərarın Avropa Məhkəməsində ləğv olunması həmin hakim  barəsində intizam tədbirlərinin tətbiqinə əsas ola bilərmi? 

-Xeyr. Hesab edirəm ki, səhvləri doğuran səbəbləri və vəziyyətin arxasında nələrin durduğunu öyrənməliyik. Qanunu düzgün tətbiqi onun düzgün şərh edilməsi məharətindən asılıdır. Qanunu düzgün şərh etmək üçün hüquqi savad, müstəqil və azad olmaq tələb olunur. Bu iki amil yoxdursa, hakim kimi çalışmaq çətin olacaq. Qərəzsizlik və müstəqillik hakim üçün əsas amildir. Qərəzsiz, müstəqil məhkəmə hakimiyyətinin yaranması üçün Azərbaycanda hüquqi islahatlar sahəsində xeyli işlər görülüb. Görülən işəri danmaq və görməmək vicdansızlıq olardı.  

- Problemlərdən biri də vəkillik, hüquqi müdafiə ilə bağlıdır. Beynəlxalq təşkilatlar bu sahədə islahatların zəruriliyini vurğulayırlar. Vəkillik institutunun monopoliyada olmasından, peşəkar hüquqşünaslara vəkilliklə məşğul olmağa qərəzli şəkildə icazə verilməməsindən narazılıqlar var...  

- Bunun həlli cox asandır və özləri çox yaxşı bilir. Vəkillik azad bir peşədir və hüquqşünaslara şərait yaradılmalıdır ki, öz peşələri ilə məşğul olsunlar. Rəssamın əlindən rəngi alsaq, o necə şəkil çəkəcək?. Vəkil də elə. Məhdudiyyətlər də ağlabatan olmalıdır. Ağlabatan olmayan məhdudiyyətlər məhkəmə proseslərini mənasız edir. Çəkişmə prinsipi, tərəflərin bərabərlik prinsipi pozulur.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı:[email protected]

Havalar isinir, bəs Azərbaycanda turizm sahəsində vəziyyət necədir? - Ekspert açıqladı
Havalar isinir, bəs Azərbaycanda turizm sahəsində vəziyyət necədir? - Ekspert açıqladı
Qarabağda lüks hotellərin tikintisi gündəmdədir - Assosiasiya
Qarabağda lüks hotellərin tikintisi gündəmdədir - Assosiasiya
Monteneqro sərhədlərini bağlamağı planlaşdırmır
Monteneqro sərhədlərini bağlamağı planlaşdırmır
Loading Bars
Xəbər lenti
Havada toz dumanı müşahidə olunur
BTC vasitəsilə Türkiyəyə neft nəqli azalıb
SOCAR İstiqrazlarının növbəti faiz ödənişi həyata keçirilib
AŞ PA Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün qurulması üçün dəstəyini təklif edə bilər
Maliyyə Nazirliyi “Sovetski” adlanan ərazidə yaşamış bir qrup sakinin iddialarına münasibət bildirib
İtkin düşən daha 2 hərbi qulluqçumuzun nəşi tapılaraq ailəsinə təhvil verilib
Vətən müharibəsində itkin düşən hərbçilərin sayı açıqlanıb
Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində elmi-praktiki seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
İtkin düşmüş hərbi qulluqçuların axtarış işləri davam etdirilir - Hərbi Prokurorluq
Aprelin 21-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Bir sıra ölkələrdən Azərbaycana quş və quş ətinin gətirilməsi qadağan edildi
Ermənistan 10 noyabr bəyanatının iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin canlandırılması ilə bağlı bəndinə əməl etmir - "Azernews"
Kunio Mikuriya: Azərbaycan gömrük xidmətinin informasiya texnologiyalarının tətbiqi sahəsində atdığı addımları alqışlayırıq (FOTO)
Məhkəmə həbsdə olan generalın vəsatətini rədd etdi
Bu ilin ilk rübündə ƏƏSMN-in e-xidmətlərinə 3,5 milyon müraciət qeydə alınıb
Nardarandakı daş karxanasının fəaliyyəti dayandırılacaq
Xalq Bank ilin ilk rübünün yekunlarını açıqladı
“Enactus Azərbaycan Yaz Məktəbi” layihəsi baş tutub (FOTO)
Abşeron yarımadasındakı göllərin abadlaşdırılmasına iş adamları cəlb ediləcək
Milli Məclisin növbəti plenar iclasının gündəliyi məlum oldu
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda 2 197 nəfər COVID-19-a yoluxub, 34 nəfər vəfat edib
Bu il çaylara 6,3 milyon balıq buraxılacaq - Nazirlik
Bakıdakı kanalizasiya şəbəkələrinin təxminən 50-55 faizi mərkəzləşdirilməyib - Agentlik sədri
Bakı Avro-2020-nin daha çox matçını qəbul edə bilər
ETSN Bakıda ağac kəsilməsi ilə bağlı prokurorluğa müraciət edəcək
Clarivate Analytics şirkəti müəllimlərimiz üçün növbəti vebinar keçirib
Özünüməşğulluq proqramına cəlb olunanların sayı bu il 2017-ci ilə nisbətən 13,6 dəfə artacaq
İsmayıllıda məclis keçirilməsinin qarşısı alınıb
Maştağada 9 obyektin su təchizatı şəbəkəsinə qanunsuz qoşulması aşkarlanıb
Angela Merkel Qarabağdan danışdı
Çad prezidenti qiyamçılarla qarşıdurmada öldü
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibə verib (FOTO)
Hər zaman partlamağa hazır bomba: Ermənistanın “Metsamor” təhdidi
KOBİA yanında İctimai Şuranın təşkilatçılığı ilə Azərbaycan-Türkiyə İş Adamları Forumu keçirilib (FOTO)
Zəngilanda Ermənistanla dövlət sərhə­dində yeni hərbi hissə fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Pakistan Azərbaycanın haqlı mövqeyini daim dəstəkləyir - HDQ komandanı
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda “Azərsun Şamaxı Aqropark”ın açılışında iştirak edib (FOTO)
Güclü külək əsəcək - Xəbərdarlıq
İsrailli jurnalistlər Füzulidə ermənilərin tövləyə çevirdiyi Karvansarayda olublar (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda "Qarasu" yarımstansiyasının istismara verilməsi tədbirində iştirak edib (FOTO)
UNEC ingilis dili müəllimləri üçün vakansiya elan edir
İranda sutka ərzində 395 nəfər koronavirusdan ölüb
Könül Nurullayeva Pakistanın nüfuzlu mətbu orqanında post-münaqişə dövrünün reallıqlarını əks etdirən məqalə ilə çıxış edib
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
Sabah 30 dərəcəyədək isti olacaq, külək əsəcək
Minaya düşüb gözlərini və ayağını itirən agentlik əməkdaşı: O ərazilərə icazəsiz getməyin - Trend TV-nin REPORTAJI
Türkiyə "erməni soyqırımı" ilə bağlı arxivlərin açılması məsələsini yenidən gündəmə gətirib
Azərbaycan vətəndaşlarının əsasən hansı ölkələrə səfər etdiyi açıqlanıb
“Azərkosmos” “Azconnexus” peyk internet platformasını istifadəyə verib
İqtisadiyyat Nazirliyi ilə Yaponiyanın NEXI şirkəti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb (FOTO)
9 minə yaxın şəxs poliklinikada, 4 əlil isə evində peyvənd olunub - Şöbə müdiri
Əfqanıstanda qubernatorun iqamətgahında partlayış törədilib
C.Naxçıvanski adına hərbi liseydə ilk möhtəşəm yubiley tədbiri keçirilib (FOTO/VİDEO)
Bakı Ali Neft Məktəbində “Post-COVID dönəmində ali təhsil və tədqiqat” mövzusunda vebinar (FOTO)
BNA tanınmış reperə vəzifə verilməsi məsələsinə aydınlıq gətirdi
Bu il Azərbaycana gələnlərin sayı açıqlanıb
Paşinyan iki nazir müavinini vəzifədən azad edib
Bir sıra tibb müəssisələrində yoxlamalar başlanıldı (FOTO/VİDEO)
Məcburi köçkün məktəblərinin dislokasiyası tez-tez dəyişir - Təhsil Nazirliyi
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda "Aqro Dairy" MMC-nin aqroparkının təqdimatında iştirak edib (FOTO)
Həftədə 500 qaziyə psixoloji yardım göstərilir - Səhiyyə Nazirliyi
Rumıniya və Azərbaycan ticarət münasibətlərinin inkişafı üçün böyük potensiala malikdir – XİN
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda fermer Elşən Xəlilovun pambıq tarlasında səpin prosesini izləyib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Hacıqabul-Muğan avtomobil yolunun yenidənqurmadan sonra istifadəyə verilməsi tədbirində iştirak edib (FOTO)
AFFA Super Liqanın yaradılmasına münasibət bildirdi
“Rabitəbank” ilin birinci rübünü 3,5 mln mənfəətlə tamamladı (FOTO)
Balaxanı Sənaye Parkının rezidenti beynəlxalq mükafata layiq görülüb (FOTO)
Aptekonline.az-da "Biolane" brendinin seçilmiş məhsullarına möhtəşəm ENDİRİM!
Toyların keçirilməsinə bu şərtlər daxilində icazə verilə bilər - AÇIQLAMA
Birinci sinfə qeydiyyat bu tarixdən başlanılır
Nobel Oil Services Direktorlar Şurasını daha da gücləndirib
Azərbaycan Türkiyədən mebel idxalını artırıb
Prezident İlham Əliyev Hacıqabul Sənaye Məhəlləsinin açılışında iştirak edib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Hacıqabul rayonuna səfər edib (FOTO/VİDEO)
Türkiyə şirkətləri Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirəcək yeni yolun layihəsini hazırlayır
Kürdəmirin həbsdə olan icra başçısının işi məhkəməyə göndərildi
Malayziya qəzetində dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəviyə dair məqalə dərc olunub
İsrailli jurnalistlərin Qarabağ səfəri davam edir (FOTO)
Almaniya koronavirusun tədqiqi üçün 1,6 milyard avro ayıracaq
Cəlilabadda avtoxuliqanlar saxlanılıb
Ağsuda vətəndaşları əlillik düzəltmək adı ilə aldadan şəxs saxlanıldı
Avronest Parlament Assambleyasının komitə iclası keçirilib
Xaçmaz polisi narkotik becərən şəxsi yaxalandı
Deputat Sevil Mikayılovanın təşəbbüsü ilə Xudatda ərzaq sovqatı paylanılıb (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşır
Nazirlik növbəti “fişinq” hücumu barədə xəbərdarlıq edib
"Qarabağ" yatağı ilə bağlı yekun qərar nə vaxt veriləcək? - SOCAR-dan açıqlama
Evdən çıxan daha 7 koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Ötən gün 26 yanğından 9 nəfər xilas edilib, 2 nəfər xəsarət alıb
Ermənilər Qərbi Azərbaycanda xalqımıza məxsus bir dənə də abidə saxlamayıb - Tarixçi
Aprelin 22-də bütün müavinət, təqaüd və kompensasiyalar ödəniləcək - DSMF
Ustanı cərəyan vuraraq öldürüb
Bərdədə koronavirusa yoluxan həkim küçədə saxlanıldı
“Eurasia Review”: İkinci Qarabağ müharibəsi Ermənistan üçün ciddi iqtisadi problemlər yaradıb (FOTO)
Aprelin 29-30-da keçiriləcək imtahanlara buraxılış vəsiqəsinin verilməsinə başlanılıb
Aprelin 20-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 530 nəfər yoluxub
ABŞ Dövlət Departamenti koronavirusa görə ziyarət edilməsi tövsiyə olunmayan ölkələrin siyahısını genişləndirəcək
STAR NEZ 600 milyon dollara yaxın dəyəri olan investisiyaları 2022-ci ildə başa çatdıracaq - "SOCAR Türkiyə"
Bütün xəbərlər