Türkiyə və Rusiya Aİ-nin proqramında iştirak etməyə tələsmirlər

Azərbaycan, Bakı, 25 fevral / Trend müxbir Е.Оstapenko /

Rusiya və Türkiyə Avropa İttifaqının "Şərq tərəfdaşlığı" proqramı çərçivəsində diskussiyalarada iştirak etmək təklifini dəyərləndirmək niyyətində deyillər, çünki bu təşəbbüsə inamsız yanaşırlar.

"Şərq tərəfdaşlığı" ideyası Avropa İttifaqının birtərəfli təsirinin güclənməsi deməkdir", - Trend -a Siyasi Tədqiqatlar İnstitutunun direktoru Sergey Markov deyib.

Aİ-nin xarici əlaqələr üzrə Şurasının bazar ertəsi baş tutan iclasında Fransa XİN rəhbəri Bernar Kuşner Rusiya və Türkiyəyə Aİ-nin altı keçmiş sovet ölkələri ilə münasibətləri yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyan "Şərq tərəfdaşlığı" layihəsi üzrə bir neçə görüşə qoşulmağı təklif edib.

"Hamı razılaşdı ki, bəzi hallarda, gündəlikdən asılı olaraq biz Rusiya və Türkiyəyə diskussiyaya qoşulmaq imkanı yaradacağıq", - Brüsseldə həmkarları ilə görüşdən sonra Kuşner bildirib, "RİA Novosti" xəbər verir.

Avropa Komissiyası 2008-ci il dekabrın 4-də Polşa və İsveçin təşəbbüsünü dəstəkləyərək altı postsovet ölkəsi ilə daha sıx əməkdaşlığı nəzərdə tutan, Aİ-nin yeni "Şərq tərəfdaşlığı"nı qəbul edib. Bu tərədaşlıq çoxmillətli forum olacaq və buraya 27 Aİ ölkəsi, eləcə də Ukrayna, Moldova, Azərbaycan, Gürcüstan, Ermənistan və Belarus daxil olacaq. Bu proqrama mayın 7-də, Aİ-nin Praqadaki sammtində start veriləcək.

Bu proqram çərçivəsində vizaların aradan qaldırılması, azad ticarət zonalarının tətbiqi və strateji razılaşmaların imzalanması haqda danışıqlar aparılacaq. Bununla yanaşı, tələbə mübadiləsi, ətraf mühitin mühafizəsi və enerji təchizatı kimi kiçik layihələr də həyata keçiriləcək.

Türkiyə və Rusiyanın Aİ-nin proqramına qoşulmamaq istəyi əsaslıdır.

Markovun sözlərinə görə, Rusiyanın Avropa İttifaqının təklifinə inamsız yanaşması onunla əsaslanır ki, "Şərq tərəfdaşlığı" proqramı - "sıfır nəticəli siyasət"dir. "Bu siyasət yersiz "ya - ya da", yəni Rusiya, ya da Avropa İttifaqı seçimini əks etdirən siyasətdir", - Dövlət Dumasının deputatı Markov deyib.

"Postsovet məkanı ölkələri həm Rusiya, həm də Aİ ilə əməkdaşlıq etmək imkanına malik olmalıdır", - o hesab edir. "Şərq tərəfdaşlığı" isə buna əks gedir və Rusiyanın onlarla strateji əməkdaşlıq etməsinə mane olaraq həm Rusiya, həm də bu ölkələrin xalqlarına zərər gətirir", - Markov bildirib.

Xarici siyasət üzrə avropalı ekspert Eberhard Reyn həmçinin hesab edir ki, Rusiyanın "Şərq tərəfdaşlığı" proqramına qoşulması üçün heç bir əsas yoxdur.

"Rusiya öz-özlüyündə bir imperiyadır", - Trend -a elektron poçtla, Brüsseldəki Avropa siyasət mərkəzinin aparıcı eksperti Reyn bildirib. "Rusiya 2003-cü ildə Avropa mehriban qonşuluq siyasətinə (AQS) qoşulmamışdı, elə indi də onun bunu etməsinə heç bir əsas yoxdur", - o əlavə edib.

Rusiya Aİ-nin qonşusu olsa da, onun İttifaqla münasibətləri dörd "əsas məkan"ı əhatə edən strateji tərəfdaşlıq vasitəsilə inkişaf edir.

Türkiyə Aİ-nin təklifini İttifaqa inteqrasiyası prosesi ilə əlaqədar olaraq qəbul etməkdən çəkinir.

"Türkiyənin bu layihədə iştirakı Aİ-yə tamhüquqlu üzv qəbul olunması ilə bağlı danışıqlarda geriyə doğru atılmış addım olacaq", - Trend -a telefonla türkiyəli politoloq Sinan Ülgen deyib. "Aİ Türkiyənin potensialından istifadə etmək, amma bunun "Şərq tərəfdaşlığı" proqramı çərçivəsində baş verməsini istəyir", - o hesab edir.

"Bu layihə Türkiyənin Aİ-yə inteqrasiyası məsələsinə heç cür təsir etməməlidir, çünki Türkiyə məsələnin bu cür qoyuluşuna heç vaxt razı olmayacaq", - İstanbuldakı xarici siyasət və iqtisadiyyat mərkəzinin direktoru Ülgen deyib.

Ancaq mehriban qonşuluq siyasəti üzrə avropalı ekspert Pyotr Kaçinski hesab edir ki, Türkiyənin "Şərq tərəfdaşlığı" proqramında iştirakı onun Aİ ilə kooperasiyasının yalnız bu layihə çərçivələri ilə məhdudlaşdırılması demək deyil.

"Qara dəniz layihəsi və (Aİ-yə) daxil olmaq danışıqları da var", - Trend -a elektron poçtla, Avropa siyasi tədqiqatlar mərkəzinin eksperti Kaçinski deyib. "Türkiyənin "Şərq tərəfdaşlığı" proqramında iştirakı buna mane olmayacaq", - o əlavə edib.

Ekspertlər hesab edirlər ki, Kuşnerin Türkiyə və Rusiyanı "Şərq tərəfdaşlığı" proqramına qəbul edilməsi təklifi yalnız Aİ-nin siyasət vahidliyi planında zəifləməsi deməkdir.

"Türkiyə və Rusiya da "Şərq tərəfdaşlığı" proqramına qoşulsa, bu, artıq bu proqramda iştirak edənlərin imkanlarını xeyli zəiflədəcək", - Trend -a elektron poçtla mehriban qonşuluq siyasəti üzrə avropalı ekspert Yelena Qnedina deyib.

"Şərq tərəfdaşlığı" proqramı Avropa mehriban qonşuluq siyasəti ilə ayrılıb. Çünki bir siyasətlə həddindən artıq ölkə və region birləşdirilir", -  Brüsseldə Avropa siyasi tədqiqatları mərkəzinin eksperti Qnedina hesab edir.

AQS Aİ-nin bilavasitə dəniz və quruda qonşularını - Əlcəzair, Ermənistan, Azərbaycan, Belarus, Misir, Gürcüstan, İsrail, İordaniya, Livan, Liviya, Moldova, Mərakeş, Fələstin ərazilərini, Suriya, Tunis və Ukraynanı birləşdirir. Bu siyasətin əsası 2004-cü ildə genişlənmiş Avropa ilə onun qonşuları arasında, cəlb olunmuş ölkələrin çiçəklənməsi, sabitliyi və təhlükəsizliyi naminə yeni ayırıcı xətlərin olmaması məqsədilə qoyulub.

Qnedinanın fikrincə, Aİ-nin Rusiya və Türkiyəni "Şərq tərəfdaşlığı"na qəbul etmək istəyi Aİ-nin yorğunluq və "hamı üçün bir format" siyasətinə qayıdış istəyinin əlaməti ola bilər ki, bu da "Şərq tərəfdaşlığı" proqramının iştirakçı ölkələri, xüsusilə də Aİ-yə üzv olmaq istəyən Ukrayna və Moldova üçün pis nəticələrə gətirib çıxara bilər.

"Rusiya və Türkiyənin iştirakı yalnız AQS çərçivəsində mümkün ola bilər",  - beynəlxalq münasibətlər sahəsində avropalı ekspert Devid Qalbret hesab edir.

Amma o, Rusiya və Türkiyənin bu prosesə necə təsir edə biləcəyini qeyri-müəyyən hesab edir. "Bu ölkələrdən heç biri Avropa İttifaqının üzvü deyil, Avropa Komissiyası və Avropa Parlamentindəki müzakirələrə heç bir təsiri yoxdur", - Trend -a elektron poçtla Aberdin Universitetinin (Şotlandiya) siyasət və beynəlxalq münasibətlər fakültəsinin professoru Qalbret deyib.

Onun sözlərinə görə, əməkdaşlığın daha məqbul çərçivələri Rusiya və Türkiyə ilə Şərqi Avropa, Qafqaz və Yaxın Şərq regionları üzrə AQS haqda daha geniş məsləhətləşmələr olacaq.

Materialın yazılmasında həmçinin iştirak edib: E.Tariverdiyeva (Bakı) və R.Ağayev (Moskva)

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: trend@trend.az

Bakıda mənzildə köməksiz qalan şəxs xilas edilib
Bakıda mənzildə köməksiz qalan şəxs xilas edilib
Bakıda “Mitsubishi” maneəyə çırpılıb
Bakıda “Mitsubishi” maneəyə çırpılıb
Nərimanov rayonunda top mərmisi  tapılıb (FOTO)
Nərimanov rayonunda top mərmisi tapılıb (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Tural Gəncəliyev: Ermənistanın indiki rəhbərliyi məsuliyyət dərk etmir
Ermənistanda 277 yeni yoluxma qeydə alınıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Könül Nurullayeva: Yeni işğal planları quran Ermənistan öz çirkin planlarından əl çəkməsə, nəticələr daha ağır olacaq
"Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın hərtərəfli və sürətli inkişafı üçün zəmin yaratdı - Rauf Əliyev
Bakıda mənzildə köməksiz qalan şəxs xilas edilib
Böyük Britaniyada bıçaqla hücumda 4 nəfər yaralanıb
Ermənistan sutka ərzində atəşkəs rejimini 30 dəfə pozub
Qanada avtobus çaya düşüb, 8 futbolçu həlak olub
Braziliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 136 min nəfəri ötüb
Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Bakıda “Mitsubishi” maneəyə çırpılıb
Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 110 minə yaxınlaşır
Nigeriyada avtobusun çaya düşməsi nəticəsində 14 nəfər ölüb
İtaliyada parlamentarilərin sayına dair referendum keçiriləcək
Fransada rekord sayda yeni yoluxma halı qeydə alınıb
Londonda yeni karantin və peyvəndləməyə qarşı aksiyada 32 nəfər saxlanılıb
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 5 058 nəfərə çatıb
Tramp: ABŞ-Kanada sərhədi yaxın zamanda açılacaq
Moskvanın hava limanlarında 33 aviareys ləğv edilib və ya təxirə salınıb
Özbəkistanda koronavirusa yoluxanların sayı 50 min nəfəri ötüb
Nərimanov rayonunda top mərmisi tapılıb (FOTO)
Azərbaycan imitasiya naminə danışıqlarda iştirak etməyəcək – AzTV-nin efirində Qarabağ MÜZAKİRƏSİ
Britaniyada bir gündə koronavirusa 4 422 nəfər yoluxub
Qroznı-Bakı neft kəmərinin bir hissəsinin tikintisi başa çatıb
Beyləqanda PQ-7 raketinin boş motor hissəsi aşkar olunub (FOTO)
Əfqanıstan HHQ-nin aviazərbələri nəticəsində 40 "Taliban" üzvü məhv edilib
BDU professorun universitetə buraxılmaması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 266 min nəfəri ötüb
Tural Gəncəliyev: Təcavüzkar Ermənistan münaqişənin sülh yolu ilə həllində maraqlı deyil
Prezident İlham Əliyev: Bizim başqalarının torpağında gözümüz yoxdur, öz torpağımızı da heç kimə verən deyilik
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan regional sabitlik üçün təhdiddir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Ermənistanda söz sahibi Sorosdur
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 2,7 metrə çatıb - FAKTİKİ HAVA
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan o ölkədir ki, islamofobiya onların dövlət siyasətidir
Prezident İlham Əliyev: Əgər ermənilər öz çirkin planlarından əl çəkməsələr, onlar üçün çox ağır nəticələr olacaq
Prezident İlham Əliyev Ermənistanın baş naziri haqqında: Sən kimsən ki, bizimlə şərt dilində danışırsan
Prezident İlham Əliyev: İşğal edilmiş torpaqlara haradansa insan gətirib qanunsuz məskunlaşdırmaq cinayətdir
Prezident İlham Əliyev: Danışıqların hazırkı vəziyyətini mənfi qiymətləndirirəm və hesab edirəm ki, Azərbaycan xalqı mənimlə tam razıdır
Prezident İlham Əliyev neft sənayesi işçilərini təltif edib
Naqif Həmzəyev: “Əsrin müqaviləsi”nin uğurlu icrası Azərbaycanın gücünə güc qatır
Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı
Dövlətimizin vətəndaş faktoru və xalqın mənafeyi nöqteyi-nəzərindən idarə olunması sabitliyin qarantıdır
"Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın gələcək inkişafına və müstəqilliyin əbədi olmasına töhfə verən ən böyük tarixi sənəddir - Deputat
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 41 nəfər saxlanılıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın neft potensialına dünyada maraq azalmır, əksinə artır
Azərbaycan Prezidenti: Neft bizim üçün məqsəd deyil, daha yaxşı həyat yaratmaq, daha yaxşı ölkə qurmaq üçün vasitədir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir
Pakistanlı senator: Azərbaycanın bayrağı bizim bayrağımız, şərəfi bizim şərəfimizdir
Azərbaycanda son sutkada 148 nəfər koronavirusa yoluxdu, 177 nəfər sağaldı, 2 nəfər vəfat etdi
"Xəzəri qoruyaq" adlı təmizlik aksiyaları keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Sovet İttifaqının son illərində Azərbaycana qarşı böyük ədalətsizliklər edildi
Türkiyədən Azərbaycana elektrik avadanlıqlarının ixracı artıb
Azərbaycan Prezidenti: Əgər biz vaxtilə müstəqil ölkə olsaydıq, Azərbaycan dünyanın ən zəngin ölkəsinə çevrilə bilərdi
Mingəçevir Dövlət Universitetində təqaüdə ayrılan iki qocaman müəllimlə görüş keçirilib (FOTO)
Cəlilabadda fərdi ev yanıb
“İrsimiz məsuliyyətimizdir” adlı layihənin ilk tədbiri keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Bu gün ölkə iqtisadiyyatının əsas hissəsi neft-qaz sektoru ilə bağlıdır və uzun illər belə olacaq
HDQ komandanı: Sosial şəbəkədə yayılan məlumatların heç bir əsası yoxdur və spekulyativ xarakter daşıyır
Bakıda avtomobillərin səsboğucu sistemlərini oğurlayan şəxsi polislər saxlayıb (FOTO/VİDEO)
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 24 min nəfəri keçib
Prezident İlham Əliyev: “Abşeron” qaz-kondensat yatağının yeni mərhələsi başlayır
Finlandiyanın Nokia şirkəti Azərbaycanın mobil operatoru haqqında yazıb
Oğuzda heyvanların kütləvi zəhərlənməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
Külli miqdarda vergini ödəməkdən yayınan şirkət rəhbərinin istintaqı yekunlaşıb
Ekspert: İşləyən pensiyaçılar üçün yeni pensiya kapitalı formalaşacaq
“Dənizin təmizliyi özümüzdən başlayır” devizi altında təmizlik aksiyası keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Neftçilərimizin əməyi Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət edir
Türkiyədə 6 futbol hakimi koronavirusa yoluxub
Azərbaycan neftinin qiymətləri dəyişib
SOCAR yeni inkişaf strategiyasının prioritetlərini açıqlayıb
Paşinyanın arvadı növbəti dəfə qadınlar üçün hərbi təlimlər keçirəcək - Ermənistan ordudakı problemləri "həll" etməyə çalışır
Çay haqqında bilmədiklərimiz
Bağlanan 4 bank üzrə əmanətçilərə ödənilən kompensasiyanın məbləği açıqlanıb
ABŞ-da etiraz aksiyasında atışma - Ölənlər var
Azərbaycanda tikinti materiallarının istehsal həcmi açıqlanıb
Sumqayıt Yüksək Gərginlikli Eletrik Şəbəkəsində fəhləni cəryan vurub öldürdü
Prezident İlham Əliyev “Abşeron” yatağının dəniz əməliyyatlarının təməlqoyma mərasimində iştirak edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB-2)
Rusiyada koronavirusa gündəlik yoluxma sayı 6 mini keçdi
Hansı halda işçiyə əmək kitabçasının dublikatı verilməlidir?
Kürdəmirdə qazlaşdırılma səviyyəsi 100 %-ə çatdırılıb (FOTO)
FHN Bakıdakı yanğınla bağlı məlumat yaydı (VİDEO)(ƏLAVƏ OLUNUB)
Əmisinin evində narkotik yetişdirən şəxs saxlanılıb (FOTO)
Sabah 29 dərəcəyədək isti olacaq
Yevlax Mərkəzi Xəstəxanasının rəhbərliyi cərimələndi (FOTO)
FHN əməkdaşına müqavimət göstərən şəxsin işi məhkəməyə göndərilib
Qida əlavələrinin idxalı ilə məğul olan sahibkarlarla görüş olub
Bakı Media Mərkəzinin rejissoru Fuad Quliyev Beynəlxalq Turizm Filmlər Festivalında qalib gəlib
Magistraturaya plan yerlərinin 85 faizi dolub
Vaxtından əvvəl doğulmuşların göz müayinəsi nə üçün vacibdir?
Gürcüstanda koronavirusa yoluxma üzrə yeni rekord
Deputat Naqif Həmzəyev seçiciləri qəbul edib (FOTO/VİDEO)
“Əlilliyin müəyyən olunması meyarları” layihəsi Nazirlər Kabinetinə təqdim edilib
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 47 mini keçib
Şamaxıda arvadını bıçaqlayan şəxs saxlanılıb
MN: Azərbaycan Ordusu düşmənin istənilən təxribatının qarşısını almağa və sərt cavab tədbirlərinə tam hazırdır
DTX bəzi internet saytlarında və sosial şəbəkələrdə yayılan siyahı ilə bağlı iddialara aydınlıq gətirdi
Azərbaycan-Almaniya iqtisadi əməkdaşlığı müzakirə edilib (FOTO)
Cəbhə bölgəsində özünüməşğulluq proqramına qoşulan işsiz şəxslər üçün kiçik təsərrüfatlar qurulur (FOTO)
"Telegram"ın işində qüsurlar yaranıb
Bütün xəbərlər