Gecikən "inqilab" və İslam qorxusu

Gecikən "inqilab" və İslam qorxusu

Azərbaycan, Bakı, 4 fevral /Trend/

Rufiz Hafizoglu, Trend-in Yaxın Şərq redaksiyasının rəhbəri

Bütün dünyanın diqqət mərkəzində olan Misirdə keçən cümə başlayan inqilab cəhdləri bu gün də davam edir. Baş verən hadisələrdə ölən və yaralananların sayının günbəgün artması inqilabın gec-tez gerçəkləşəcəyindən və Mübarək rejiminin süquta uğrayacağından xəbər verir.

30 ildən çoxdur ki, iqtisadi və siyasi baxımdan əzilən Misir xalqından rejimə qarşı belə bir sərt addım atılacağı gözlənilməz idi.

Misir hökuməti ilkin mərhələdə xalqın tələblərinə məhəl qoymasa da, kütləvi iğtişaşların ölkənin digər şəhərlərinə keçməsi və böyük dövlətlərin rəsmi Qahirəyə təzyiqindən sonra Prezident Hüsnü Mübarək və adminstrasıyası müxalifətlə diaqloqa getmək məcburiyyətində qaldı.

Lakin müxalifətlə dialoqa hazır olduğunu bəyan edən Misir lideri Amerikaya və Qərbə də ismarıc göndərməyi unutmadı.

Prezident Hüsnü Mübarək Amerikanın ABC telekanalına verdiyi müsahibəsində "hakimiyətdən bezmişəm, getməyə hazıram, amma qorxuram ki, məndən sonra hakimiyyət "Müsəlman qardaşlar"a keçsin və ölkədə xaos olsun" deyib.

Hüsnü Mübarəkin söylədikləri ABŞ-a ismarıc olmaqla yanaşı, ölkə müxalifətini bölməyə yönəlmişdi.

Sirr deyil ki, Misir Prezidenti ölkədə baş verənlərin başqa bir istiqamətdə yürüdülməsi üçün oxşar taktika seçmişdi və bu taktiki gedişdən sonra Qahirədə heç kimin gözləmədiyi halda Mübarəkin mülki geyimdə olan tərəfdarları ilə müxalifət arasında toqquşmalar başladı.

Maraqlıdır, görəsən, nə üçün Tunisin eks-prezidenti Ben Əlidən fərqli olaraq, Mübarəkin hakimiyyətdən getməyi bu qədər uzanır.

Təbii ki, bunun bir çox səbəbləri var. Bunlardan biri Ben Əli ilə oxşar cəhətləri olan Mübarəkin, ondan fəqrli olaraq, siyasi baxımdan daha təcrübəli və hərbiçi olmasıdır.

Digər bir səbəb isə Misirin geosiyasi baxımdan ərəblər üçün Tunisdən daha fərqli, strateji ölkə olmasıdır.

Məhz bu səbəbdən bir sıra ərəb dövlətləri, o cümlədən özünü İslam və müsəlmanların himayəçisi adlandıran Səudiyyə Ərəbistanı Mübarək rejiminə dəstək verdi və baş verən hadisələrdə müxalifəti ciddi tənqid etdi.

Bundan əlavə, ərəb liderləri çox gözəl başa düşürlər ki, Mübarək kimi güclü və siyasi baxımdan təcrübəli olan liderin hakimiyyətdən getməsindən sonra sıra onlara da çatacaq.

Artıq bəllidir ki, Mübarək hakimiyyətdən gedəcəyi təqdirdə inqilabın ayaq səsləri digər ərəb ölkələrində - İordaniya, Suriya, Əlcəzair və Yəməndə də eşidiləcək.

Şübhəsiz, ərəb ölkələrindəki etiraz və inqilab əhval-ruhiyyəsini Avropa, Birləşmiş Ştatalar və hətta İran da öz maraqları üçün istifadə edəcək.

Hər nə qədər qəribə olsa da, artıq İran Misir və Tunisdəki "çörək inqilabları"na sahib çıxmağacəhd göstərir.

Cümə xütbəsində İranın ali dini lideri Ayətullah Xamenei Afrikanın şimalındakı və digər müsəlman ölkələrində baş verən hadisələrin İran xalqının islam inqilabından qaynaqlandığını bildirdi.

Əgər inqilablar bütün ərəb dünyasına "sıçrasa", şübhəsiz, ən təhlükəlisi Yəməndə baş verəcək. Çünki ölkənin siyasi, iqtisadi baxımdan zəif olması ilə yanaşı, rəsmi Sanaya "Əl-Qaidə" beynəlxalq terror təşkilatı və Yəmən şiələri olan husilərin simasında qonşu İranın təsiri var.

Məhz 2008-ci ildə Yəməndə yerli şiələrlə hökumət qüvvələri arasında baş verən silahlı toqquşma sünni ərəb ölkələrini "Şiə ayparası" üzərində daha ciddi düşünməyə vadar etmişdi.

Hadisələrdən sonra Yəmən Prezidenti Qətərin "Əl-Cəzirə" telekanalına verdiyi müsahibəsində maraqlı bəyanatla çıxış edərək, ölkədə baş verən hadisələrdə iranlıların və Müqtəda Sədrə sadiq qüvvələrin əli olduğunu, rəsmi olaraq İran hökumətini ittiham etməsə də, Müqtəda Sədrin və İrana bağlı bəzi qüvvələrin şiə qiyamçılarına yüz min dollar maddi dəstək verməsi barədə sənədlərin olduğunu bildirdi.

Bir çox siyasi analitiklər Qahirədə baş verən hadislərdən sonra Prezident Mübarəkin hakimiyyətdə qalma şansının sıfra bərabər olduğu qənaətindirlər.

Sübhəsiz, siyasi rejimin süqutu ölkədə ciddi dəyişiklərə yol açacaq. Təbii ki, ilk növbədə az da olsa, demokratik mühit yaranacaq.

Bu gün "Müsəlman qardaşlar" hakimiyyətə gəlmək istəyində olmadıqlarını bəyan etsələr də, islamçılar bu və ya digər şəkildə hakimiyyətə gələcəklər.

Çünki hazırda Misirdə baş verən hadisələrdə bir o qədər də aktiv görünməyən, lakin real siyasi güc siyasi islamın düşünən beyni hesab edilən "Müsəlman qardaşlar" təşkilatıdır.

Bir çoxları Misirin Mübarək rejimindən sonra "Müsəlman qardaşların" təsiri ilə ikinci İrana çevriləcəyi fikrində olsalar da, hadisələri daha yaxından təqib etdikdə Misirin heç vaxt İran olmayacağını görmək olar.

İlk növbədə, bir şeyi unutmaq lazım deyil ki, Misirdə Mübarək rejimi demokratik rejimlə əvəz olunsa, bu, islamçıların, xüsusən də "Müsəlman qardaşların" siyasi cəhətdən parçalanması ilə nəticələnəcək.

Çünki məzh antidemokratik rejimin mövcudluğu "Müsəlman qardaşlar" təşkilatının siyasi kursunda dəyişiklik etməməsinə səbəb olub.

Misirdə Mübarək rejimi süqut etsə və ehtimal edildiyi kimi, sünni islamçılar hakimiyyətə gəlsə, bu, Qahirə və Tehran arasında İslam dünyasına sahib çıxmaq üstündə mübarizənin başlanğıcı olacaq.

Ən əzından ona görə ki, sünni müsəlman dünyası İraqdakı "Mehdi ordusunun" və "Ölüm briqadalarının" ABŞ tankları üzərində Bağdada girmələrini hələ də unutmayıblar.

Şərq diktaturasının hələ ki alınmaz qalası olan Misirdə inqilab baş tutacağı təqdirdə, inqilabın nəticələri bu ya va gidər şəkildə bütün müsəlman dünyasını əhatə edəcək.

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Canəli Əkbərovun vəfatı ilə əlaqədar nekroloq imzalayıblar
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Canəli Əkbərovun vəfatı ilə əlaqədar nekroloq imzalayıblar
Londonda Vətən müharibəsinin ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçiriləcək
Londonda Vətən müharibəsinin ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçiriləcək
Qazaxıstan Xəzər dənizi ilə bağlı sənədi ratifikasiya edib
Qazaxıstan Xəzər dənizi ilə bağlı sənədi ratifikasiya edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Canəli Əkbərov hər zaman muğam sənətini yüksək səviyyədə təmsil edib - Polad Bülbüloğlu
Bərdə və Ağcabədidə COVİD-19-a qarşı reyd keçirilib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Canəli Əkbərovun vəfatı ilə əlaqədar nekroloq imzalayıblar
Londonda Vətən müharibəsinin ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçiriləcək
Hacıqabulda ictimai nəqliyyatda tibbi maska ilə bağlı reyd keçirilib
Bakıda restorana gedən koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Şəkidə qənnadı istehsalı müəssisəsinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb (FOTO)
“Naxçıvan şəhidləri” kitabının təqdimatı olub (FOTO/VİDEO)
Xızı və Şabranda COVİD-19-a qarşı tədbirlər gücləndirilib (FOTO)
Şəhid Əliyev İbrahimin doğum günü məzarı önündə qeyd olunub (FOTO)
İşğaldan azad edilmiş ərazilərə icazəsiz daxil olmaq istəyən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
Hazırda tədavüldə olan milli valyutanın nominal strukturu beynəlxalq təcrübəyə tam uyğundur - Mərkəzi Bank
Xəzər dənizində mina aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda mobil operatorların gəlirləri açıqlanıb
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 230 minə çatır
Ötən gün toylarda 13 nəfər cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Şəmkirdə şadlıq sarayının rəhbəri cəzalandırılıb
Ərini boğaraq öldürən qadının məhkəməsi başlayır
Bakıda 27 yaşlı qadın itkin düşüb
Bazar günü hava necə olacaq?
Türkiyə ABŞ-dan F-16-ların satın alınması proseduruna start verib - Akar
Azərbaycanda stolüstü kompüterlərin istehsalı xeyli artıb
Ermənistanla Azərbaycan arasında iki yeni sənədin imzalanması gözlənilir
Karantini pozan restoran dörd min manat cərimələndi
Müdafiə naziri Laçında keçirilən komanda-qərargah təlimini izləyib (FOTO/VİDEO)
ƏƏSMN vətəndaş müraciətlərinin sayını açıqlayıb
9 ayda ölkədə 57 partlayış olub, 9 nəfər ölüb
"YAŞAT" Fonduna daxil olan vəsaitlərin 43 faizdən çoxu şəhid və qazi ailələrinin məişət probleminə xərclənib
Qazaxıstan Xəzər dənizi ilə bağlı sənədi ratifikasiya edib
Bu il baş verən təbii hadisələrdə 2 nəfər ölüb
Bu il Azərbaycanda təbii və texnogen hadisələrin sayı artıb
Qonaq getmək istəyən koronavirus xəstəsi yolda saxlanılıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Hindistanda qar uçqununda 11 nəfər həlak olub
Sabirabadda yaşadığı ünvanı tərk edən COVID-19 xəstəsi saxlanılıb
Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası Azərbaycana qoyduğu investisiyanın həcmini açıqladı
Meksika Milli Tarix və Coğrafiya Akademiyasında müstəqilliyimizin bərpasının 30 illiyinə həsr edilmiş təqdimat olub (FOTO)
Bakı Kitab Mərkəzində "Xayku Xəzərin dalğalarında" respublika müsabiqəsinə yekun vurulub (FOTO)
Tayvanda 5,3 bal gücündə zəlzələ baş verib
NASA gələn il Aya ilk uçuşu planlaşdırır
Tunisdə vaksinasiya pasportları tətbiq olunacaq
Facebook-un mümkün yeni adı məlum oldu
Qətərdə futbol üzrə dünya çempionatını qəbul edəcək "Əl-Tumama" stadionu açılıb
"Rik" tropik fırtınası Meksikanın Sakit okean sahillərində yaranıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 30 302 nəfər sağalıb
Pakistanın şimal-şərqində iğtişaşlar zamanı üç polis əməkdaşı ölüb
Mədəniyyət Nazirliyi Canəli Əkbərovun ölümü ilə bağlı nekroloq yayıb
Gəncə sakini mənzildə halsız vəziyyətdə aşkar edilib
44 günlük Vətən müharibəsinin xronikası: 23 oktyabr
"Apple" ardıcıl doqquz ildir ki, dünyanın ən qiymətli brendi olaraq qalır
Yaponiya öz "nüvə potensialını" bərpa edəcək
Xalq artisti Canəli Əkbərov vəfat edib
ABŞ-da Əfqanıstanlı qaçqınlara yardım üçün 976 milyon dollara qədər vəsait ayrılacaq
Zəngilanın iqtisadi və turizm baxımından böyük potensialı var - ŞƏRH
Türk Dünyası (turkic.world) layihəsi İstanbulda keçirilən Türk Şurasının Media forumunda təqdim olunub (FOTO)
Azərbaycan əhalisinin banklarda nə qədər pulu var? - RƏSMİ
DGK sədri "Xanoba" gömrük postunda aparılan tikinti işləri ilə tanış olub
Prezident İlham Əliyevin işğaldan azad edilmiş ərazilərin ictimaiyyət nümayəndələri ilə hər bir görüşü Böyük Qayıdışın təqdimatıdır - Vüqar Rəhimzadə
Fransa məhkəməsi Hadrutun keçmiş separatçı rəhbərliyi ilə imzalanmış daha bir qanunsuz sənədi ləğv etdi
Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə taktiki-xüsusi təlim davam edir (VİDEO)
Ağdam sakini bıçaqlanıb
Şərqşünaslıq İnstitutunun əməkdaşı Liviyada beynəlxalq konfransda çıxış edib (FOTO)
Azərbaycanda bankların cəmi aktivləri 34 milyard manatı ötüb
Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı Ramiz Qasımovun anım mərasimi keçirilib (FOTO)
Suraxanıda narkotiklə bağlı 48 nəfər tutulub
Eldəniz Səlimovun ibtidai istintaqı tamamlanıb, cinayət işi məhkəməyə göndərilib
İsveçdə reper güllələnib
Ələt qəsəbəsində Şəhid İbrahimov Elnurun anım mərasimi keçirilib (FOTO)
Zakir Həsənov Kəlbəcər və Laçında döyüş mövqelərinə baxış keçirib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda indiyədək COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 2 112 nəfər COVID-19-a yoluxub, 18 nəfər vəfat edib
Moskvada 20-yə yaxın aviareys təxirə salınıb
Oktyabrın 25-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Şirvanda "patı" satan şəxs saxlanılıb
Zəngəzur dəhlizi, Moskvada üçtərəfli İşçi Qrupun səkkizinci görüşü - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (VİDEO)
Şəhid, Vətən Müharibəsi qəhrəmanı polkovnik leytenant Qasımov Ramizin xatirə gecəsi keçirilib
Naxçıvanın turizm potensialı mediatur çərçivəsində nümayiş olunub (FOTO)
Peyvənd olunmayan taksi sürücüləri cərimələndi (FOTO/VİDEO)
Emin Hacıyev MDB parlamentarilərinə Qarabağın bərpasından danışdı (FOTO)
Azərbaycan-İran sərhədinin azad olunan hissəsində aşkarlanan minaların sayı açıqlanıb (FOTO)
AzMİU-da koronavirusa qarşı təkrar dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Saatlıda Nərimanov kəndi və məcburi köçkün qəsəbəsinin içməli su təchizatı yenilənib (FOTO)
“İnnovasiyalar Mərkəzi” əməkdaşlarının və startapçıların qazilərlə görüşü təşkil olunub (FOTO)
Havanın temperaturu aşağı enəcək, bəzi rayonlara qar yağacaq
Azercell növbəti dəfə ISO 37001:2016 “Antikorrupsiya idarəetmə sistemi” standartlarına uyğunluq sertifikatına layiq görüldü
Dövlət qulluğunda 209 vakansiya üzrə müsahibələrin vaxtı müəyyənləşib
AzMİU-nun kollektivi Vətən müharibəsi şəhidlərinin məzarlarını ziyarət edib (FOTO)
İstehlaka yararsız qida məhsulları məhv edilib
Türkiyə kəşfiyyatçıları PKK liderini zərərsizləşdirib
İqtisadiyyat naziri 7-ci Dünya İnvestisiya Forumunda çıxış edib (FOTO)
Azad olunan rayonlarda yeni inşa edilən hərbi obyektlər istifadəyə verilib (FOTO/VİDEO)
Təhsillə bağlı iki qanun layihəsi Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə olunub (FOTO)
Abşeronda minik avtomobili yanıb
Şəhid general Polad Həşimov “Avrasiyaya Hizmət Ödülü”nə layiq görülüb (FOTO)
Xırdalanda iki nəfərin öldüyü kütləvi davanın digər iştirakçılarına da hökm oxundu
Prezident İlham Əliyev Macarıstanın dövlət başçısını təbrik edib
Turistlərin sevimli məkanı İçərişəhərdən FOTOREPORTAJ
Abşeronda şəhidlərə il mərasimi keçirilib (FOTO)
FHN-in Zığdakı hospitalının sabiq baş həkiminin məhkəməsində şahidlər dindirildi
Gəncənin sabiq icra başçısına sui-qəsddə təqsirləndirilən 3 nəfərin cəzası azaldıldı
Bütün xəbərlər