Problemli Əfqanıstan

Arzu Nağıyev - Trend -in eksperti

Əfqanıstanın Qəndəhər vilayətinin kəndində 16 dinc sakin gülləbaran edildikdən sonra bütün ölkə ərazisində nümayişlər başlayıb və indiyədək dayanmır. ABŞ və Əfqanıstan arasında münasibətlər fevral ayında Bəhram hərbi bazasında Quranın bir neçə nüsxəsinin yandırılmasından sonra pozulmağa başladı.

ABŞ 2014-cü ildə Əfqanıstandan qoşunların çıxarılması və vətəndaş müharibəsinə son qoymaq üçün hazırkı Əfqanıstan hökumətinin sabitliyini təmin etmək üçün Taliban ilə danışıqlar aparmaq niyyətində idi.

Eyni zamnda ABŞ danışıqların üçtərəfli aparılmasına və Əfqanıstan hökümətinin də iştirakçı olmasına çalışırdı. Taliban öz növbəsində Həmid Kərzai hökumətini legitim saymır və onlarla danışığa getməkdən imtina edir.

Taliblər isə Qətərdə öz nümayəndəliklərini yaratmaq və onun vasitəsilə Quantanamo həbsxanasında saxlanılan beş döyüşçü yoldaşlarını əsir götürdükləri bir amerikalı ilə dəyişmək üçün danışıqlar aparmaq niyyətində idilər və demək olar ki, danışıqlar müsbət nəticə ilə başa çatmağa yaxın idi.

Rəsmi Kabil isə Talibanla Qətərdə görüşmək istəmirdi, çünki əfqanlar taliblərlə görüşün onların razılığı olmadan aparıldığını geyd etmişdilər və görüşlərlə bağlı istənilən qərarın Vaşinqton tərəfindən deyil, Əfqanıstan hökuməti tərəfindən qəbul ediləcəyini zəruri hesab edirdilər. Bu baxımdan Əfqanıstan hökuməti taliblərlə ikitərəfli görüşün fərqli olaraq digər bir xətt üzrə Türkiyədə və ya Səudiyyə Ərəbistanında keçirilməsi variantını təklif edirdilər.

Mülahizələrə görə, Kərzai alyans qüvvələri ölkəni tərk etdikdən sonra heç olmasa ərazinin bir hissəsinə nəzarəti əldə saxlamağa çalışır. Məlum hadisələrdən sonra Prezident ABŞ müdafiə naziri Leon Panetta ilə görüşündə əfqan qoşunlarının ölkənin təhlükəsizliyinə nəzarət edəcəyinə, əvvəllər elan edildiyi kimi, 2014-cü ildə deyil, 2013-cü ildə hazır olacağını elan edib. Pentaqon isə yaxın zamanda bunun qeyri mümkün olduğunu bildirir və baş vermiş hadisələrə baxmayaraq, bu prosesin plan üzrə 2014-cü ildə yerinə yetiriləcəyini bəyan edir.
Əfqanıstan taktiki nüvə silahları da daxil olmaqla, bütün növ silahların yerləşdirilməsi üçün çox əlverişli poliqondur, aerodromların yenidən qurulması nəticəsində hətta Çin və Pakistanın da nüvə mərkəzlərini "narahat" etmək mümkündür. Faktiki olaraq, Əfqanıstanda yerləşən NATO qüvvələri demək olar ki, Mərkəzi Asiya, İran, Hindistan da daxil olmaqla, regiona nəzarət etməyə qadirdir.

Moskva Taliban və əfqan hökümətinin danışıqlar aparmasına ehtiyatla yanaşır və bütöv hərəkatın bərpa edilməsinin əleyhinədir, eyni zamanda, 2014 -cü ildə qoşunların tam çıxarılmasından sonra da nəzarəti ələ götürməyə tam hazır deyil.

Çin öz növbəsində, Əfqanıstanın neytral dövlətə çevrilməsində çox maraqlıdır və bu ölkədə öz iqtisadi və siyasi təsirini artırmaq niyyətindədir.

Hindistan öz növbəsində, qoşunların çıxması ilə əlaqədar Talibanın hakimiyyətə qayıdacağından və Pakistanla olan münasibətində gərginliyin və terror təhdidinin artacağından narahatdır.

BMT-nin hesabatına əsasən, Əfqanıstanda 2011-ci ildə 3021 dinc sakin qətlə yetirilib. Bu isə 2010-cu illə müqayisədə 8 faiz çoxdur. Bu qətllərin 77 faizi Taliban və digər qanunsuz birləşmələr tərəfindən törədilib. Hökumət qoşunları və NATO birləşmələri tərəfindən isə 419 nəfər, yəni 14 faiz dinc əfqan öldürülüb, 976 nəfər əldə düzəlmiş partlayıcı vasitələrdən həlak olub. Kamikadzelər tərəfindən törədilən cinayətlər nəticəsində ölənərin sayı ( 431nəfər ) 80 faiz artıb.

Ötən il silahlı münaqişəyə görə ölkəni 185 min nəfər Əfqanıstan vətəndaşı tərk edib, bu isə 2010-cu illə müqayisədə 45 faiz çoxdur.

Statistik faktlar belə nəticəyə gəlməyə əsas verir ki, Qərb müttəfiqlərinin və Əfqanıstan hökumətinin bütün səylərinə baxmayaraq, vəziyyətin stabilləşməsindən danışmaq hələ ki, tezdir.

“AccessBank” taksi xidmətləri üzrə tender elan edir
“AccessBank” taksi xidmətləri üzrə tender elan edir
DSMF konsaltinq xidmətləri üçün 300 min manat ayıracaq
DSMF konsaltinq xidmətləri üçün 300 min manat ayıracaq
"Aztelekom" avadanlığın texniki dəstəyi üçün 1,4 milyon manatdan çox vəsait ayıracaq
"Aztelekom" avadanlığın texniki dəstəyi üçün 1,4 milyon manatdan çox vəsait ayıracaq
Loading Bars
Xəbər lenti
Bank Respublika 2019 – 2020-ci illərdə keçirdiyi layihələr üzrə “Ən fəal bank” mükafatını qazanıb
Pakistanın Sərhəd İşləri Təşkilatının Baş direktoru Bakıya gəlib (FOTO)
Möhtəşəm Triumf Palace layihəsində sərfəli şərtlərlə mənzillər əldə edə bilərsiniz
Prezident İlham Əliyev Ramanada şəhid ailələri və müharibə əlillərinə mənzillərin təqdim olunması mərasimində iştirak edib (FOTO)
Sabah hava yağmursuz olacaq
Prezident İlham Əliyev Şağan Reabilitasiya Pansionatının açılışında iştirak edib (FOTO)
Xocalı soyqırımının 29-cu ildönümü ilə əlaqədar Ukraynada dəyirmi masa keçirilib (FOTO)
“AccessBank”da yeni İcraçı Direktorlar təyin edilib (FOTO)
Xocalı soyqırımı qurbanlarının qisası alındı - Deputat
Küveyt mediasında Xocalı soyqırımı barədə məqalələr dərc olunub
Ölkədə peyvənd olunanlar daha çox bu yaşda olanlardır - STATİSTİKA
Azəbaycanlılar Polşa seymini Xocalı soyqırımını tanımağa çağırıblar
Azərbaycanda 207 mindən çox insan koronavirusa qarşı peyvənd olunub - RƏSMİ
ÜST bölgələrdə işləyən tibb işçiləri üçün təlimlər keçirir
“Bakcell”dən onlayn iş və təhsil üçün internet paketi
Nazirlikdən İTV-də polisin fəaliyyətinin tənqid edilməsi ilə bağlı AÇIQLAMA
Qarda yıxılaraq xəsarət alanların sayı artıb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda ən sərt qış mövsümü 97 il əvvəl olub - Coğrafiya İnstitutu
"Xocalı soyqırımını unutma!" mövzusunda videokonfrans təşkil edilib (FOTO)
Fevralın 26-da “Ana harayı” abidəsini ziyarət əvvəlki illərdən fərqli təşkil ediləcək - DİN
Çörəyin qiymətinin artması iddiaları ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
Prokurorluq Bərdə Peşə Liseyinin direktorunun həbsi ilə bağlı məlumat yayıb
Dələduzluğa görə axtarışda olan qadın 6 il sonra saxlanıldı
Xocalı soyqırımının 29-cu ildönümünə həsr edilən virtual elmi konfrans keçirilib (FOTO)
Şamaxıda qanunsuz ov edən şəxslər saxlanılıb
Paşinyan Baş qərargah rəisini vəziəsindən azad etdi (ƏLAVƏ OLUNUB)
Ağdamda qardaş qardaşı bıçaqlayıb (FOTO)
Ermənistanda hərbi çevrilişə cəhd - Paşinyan tərəfdarlarını meydanlara çağırdı
Azərbaycan XİN-dən Lüksemburq xarici işlər nazirinə cavab
Son 3 gündə 8 kimsəsiz şəxs sığınacağa yerləşdirilib (FOTO)
Bank VTB-nin (Azərbaycan) Visa Platinum kart istifadəçiləri üçün xüsusi yaz təklifi
Sabahdan havanın temperaturu yüksələcək
BANM Stokholm Universiteti ilə kibertəhlükəsizlik sahəsi üzrə mütəxəsis hazırlığına başlayır
Gəncədə qarın təmizlənməsinə başlanıb (FOTO)
1915-ci il hadisələri və Xocalı soyqırımını anlamaq - Gerçək tarixin müzakirəsi
Moskvada Azərbaycan restoranına hücum edən ermənilərə hökm oxunub
Azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən daha 3 nəfər saxlanıldı (FOTO)
GUAM Katibliyi Xocalı soyqırımının qurbanlarının xatirəsini anıb
Xaçmazın kəndlərində internet avadanlıqlarının modernləşdirilməsi davam edir - Nazirlik
Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi səmərəli fəaliyyəti ilə Azərbaycanın haqq işinə dəstəkdir - Naqif Həmzəyev
London və Edinburqda "Xocalıya ədalət!" lövhələri quraşdırılıb (FOTO)
Türkiyə bundan sonra da azərbaycanlı qardaşlarının yanında olacaq - Mustafa Şentop
Xocalı soyqırımı XX əsrin ən ağır cinayətidir - Türkiyə parlamentinin sədri
Kiyevdə Xocalı soyqırımı barədə sənədli film təqdim edilib (FOTO)
Ombudsman Avropa Şurası Yerli və Regional Hakimiyyətlər Konqresinin üzvləri ilə görüş keçirib (FOTO)
Bakıda keçmiş məhkum avtomatla yaxalandı (FOTO/VİDEO)
Yerevanda etirazçılar yolları bağladı (VİDEO)
Qubadlı rayonunun Yusifbəyli kəndi (FOTO/VİDEO)
BirBank vasitəsilə ölkədə ilk dəfə Mastercard kartları ilə NFC ödənişlər etmək mümkün oldu
Bu partiyalar illik maliyyə hesabatını təqdim edib
Ötən sutka ərzində köməksiz qalan 16 nəfər xilas edilib - FHN (VİDEO)
Mingəçevir Dövlət Universitetində növbəti dəfə tibbi-profilaktik və dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Bərdədə əməliyyat keçirilib, vəzifəli şəxs həbs edilib
Ölkə ərazisində müşahidə edilən faktiki hava açıqlanıb
"Facebook" və "Instagram" sosial şəbəkələrinin işində qüsurlar yaranıb
Pakistanla Azərbaycan arasında yeni aviareys açılır
İsveçrə azərbaycanlıları Cenevrə parlamentinin üzvlərinə müraciət edib
Los Ancelesdə Xocalı soyqırımı barədə ingilis dilində qısa film hazırlanıb
Bakıda ən çox yol qəzaları bu ərazilərdə olub - RƏSMİ
Bakıda qar daha bir qəzaya səbəb oldu (VİDEO)
Ölkədə ən aşağı temperatur olan ərazilər açıqlandı
Bakı yolları səhərə kimi qardan təmizlənib - İcra hakimiyyəti (FOTO/VİDEO)
Son iki gündə Bakıda 200-dən artıq nəqliyyat vasitəsinə ziyan dəyib
Bu yolda güclü buzlaşma var - Magistrallarda son vəziyyət (SİYAHI)
Qarlı havada ölkədə 12 yol qəzası olub, 1 nəfər ölüb
40 min manatlıq silsilə oğurluqlar edən dəstə üzvləri saxlanılıb (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri hazırda özünün ən yüksək səviyyəsindədir
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğanı təbrik edib
Qazaxıstanda koronavirusdan son sutka 696 nəfər sağalıb, 795 nəfər yoluxub
Fevralın 25-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Bu gün Aİ liderləri pandemiya və təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edəcəklər
Hərbi təyinatı olmayan Azərbaycan torpaqlarının minalanmasına təsadüfi əməl kimi baxılmamalıdır - Politoloq
Myanmada 5.1 bal gücündə zəlzələ baş verib
Kolumbiya mətbuatında erməni təcavüzü, Xocalı soyqırımı və bu faciələrin fonunda Azərbaycanın keçdiyi inkişaf yolu haqda məqalə işıq üzü görüb
ABŞ Dövlət Departamentində müxtəliflik və inklyuzivlik məsələləri üzrə direktor vəzifəsi yaradılıb
İndoneziyada torpaq sürüşməsi nəticəsində beş nəfər ölüb, onlarla insan itkin düşüb
Conson ÜTT rəhbərini G7 zirvəsinə dəvət edib
ABŞ-da fövqəladə vəziyyət rejiminin vaxtı uzadılır
Çempionlar Liqası: "Mançester Siti" "Borussiya"nı, "Real" "Atalanta"nı məğlub etdi
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 326 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Venesuela XİN İspaniya, Hollandiya, Fransa və Almaniyaya nota verib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 5 297 nəfər sağalıb
Qarabağın ekoloji faktorları imkan verəcək ki, uzunömürlülərin sayı çoxalsın - Direktor
La Sapienza Roma Universitetinin məzunu Mingəçevir Dövlət Universitetində fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Londonda Xocalı həqiqətləri barədə məlumatlandırma aksiyası keçirilib (FOTO)
Bakıda qarın təmizlənməsi davam edir - BŞİH (FOTO/VİDEO)
Nazirlikdən hava ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
ABŞ-ın Finiks şəhərində erməni terrorunu əks etdirən sərgi təşkil olunub (FOTO)
Xocalı soyqırımı insanlığa, bəşəriyyətə qarşı yönəlmiş cinayət əməlidir - Pərvin Kərimzadə
Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsi üzrə onlayn müsahibələrin nəticələri açıqlanıb
Bu rayonlara qar yağır, külək isə mülayimləşib - FAKTİKİ HAVA
UEFA bu çempionatların 2020/2021-ci il mövsümünü ləğv edib
Bişkek ictimaiyyəti dünya birliyini Xocalı soyqırımına obyektiv qiymət verməyə çağırıb (FOTO)
İtaliyanın daha bir şəhəri Xocalı soyqırımını pisləyən sənəd qəbul edib
Ceyhun Bayramovla Aİ komissarı arasında telefon danışığı olub
Sabah məktəblərdə dərs olacaq? - Nazirlikdən AÇIQLAMA
Ceyhun Bayramov Ukrayna xarici işlər nazirinin müavini ilə görüşüb (FOTO)
Pandemiya ən çox avtomobil nəqliyyatı üzrə yükdaşımalara ziyan vurub - Tədqiqat
Ermənistanda Azərbaycana qarşı 3 dəfə "İsgəndər" raketindən istifadənin etirafı, əslində hərbi cinayətlərin etirafıdır - Deputat
Bütün xəbərlər