İran Avropaya qazla təzyiq göstərir

İran Avropaya qazla təzyiq göstərir

Azərbaycan, Bakı, 05 dekabr/ Trend , müxbir S.Əliyev/ İranın "Nabukko" qaz kəməri layihəsində iştirakdan imtina etməsi və qazın Avropaya çatdırılması üçün şəxsi qaz kəmərinin (Persian Pipeline)  çəkiləsini bəyan etməsi ilə əlaqədar, qazın realizəsi, bölünməsi və satışı ilə bağlı  bir çox məsələlər yaranır.

"Nabukko" boru kəmərinə alternativ kimi nəzərdə tutulan şəxsi qaz kəmərinin tikintisi İran qazının Türkiyə ərazisi ilə Avropaya çatdırılmasını fikrini irəli sürür. Lakin bu qazın alıcısının kim olacağı və hansı dövlətlərin ərazisindən keçəcəyi məsələsi qaranlıq qalır.

Bu həftə İranın neft nazirinin müavini Əkbər Türkan ölkənin "Nabukko" boru kəmərinə alternativ olacaq 3300 km -lik Persian Pipeline qaz kəmərini çəkmək niyyətində olduğunu bəyan edib. İran, dəyəri təxminən 6 mlrd. dollar olan qaz kəməri vasitəsilə öz qazının Türkiyə ərazisindən Avropaya nəqlini planlaşdırır.

Avropa İttifaqı və  "Nabukko" layihəsinin nümayəndələrinin bəyan etdiklərinə görə, hazırda İran qazının Avropaya tədarükü nəzərdə tutulmur və hətta nəzərdən keçirilmir. Buna səbəb, İranın nüvə proqramı ilə əlaqədar bu ölkənin üzərinə qoyulmuş sanksiyalardır. Hazırda "Nabukko" qaz kəməri üçün əsas qaz tədarükçüləri qismində Xəzər regionunun digər ölkələri - Azərbaycan və Türkmənistan nəzərdən keçirilir.

Avropa İttifaqı və ABŞ - ın dəstək göstərdiyi "Nabukko" layihəsi qazın Azərbaycan və Mərkəzi Asiyadan Aİ ölkələrinə ixracını nəzərdə tutur. Nabucco gas pipeline International Konsorsiumu Azərbaycanın "Şahdəniz" yatağının ikinci mərhələsinin işlənilməsi layihəsi çərçivəsində, ildə səkkiz milyard kubmetr qaz almağı gözləyir.

Konsorsium, "Nabukko" layihəsinin realizəsinin ikinci mərhələsində İraqdan analoji həcmdə qaz gözləyir. Əvvəlcə layihə qazın İranın Fars körfəzi yataqlarından ixracını nəzərdə tuturdu. İranın nüvə proqramı ətrafında münaqişəli vəziyyət və Aİ ölkələrinin İran qazını bu qaz kəməri vasitəsilə nəql etməkdən imtina etməsi ilə əlaqədar, 2006 - cı ildə layihəni elə dəyişmək barədə qərar qəbul edilib ki, Türkmənistan, Özbəkistan və Azərbaycandan qaz tədarük etmək imkanı olsun.

İranın yeni qaz kəmərinin çəkiləcəyi marşrut məsələsi də açıq qalır. Hazırki şəraitdə Avropa ölkələrinin öz ərazilərini İran qazının Aİ - yə tranziti üçün təqdim edəcəkləri az ağlabatan görünür. İndi İrana qarşı tətbiq edilən sanksiyalar Aİ ölkələrinin Tehranla ticarət münasibətlərinə qadağa qoyur. Beləliklə, İran qazının bu ölkələrə satışı mümkün hesab edilmir.

Hazırda İranın yeni qaz kəmərinin çəkilməsinə dair bəyanatının kökündə iqtisadi məqsədlərdən daha çox siyasi məqsədlər dayanır. Bu ölkə nümayəndələrinin özlərinin dedikləri kimi, qaz kəmərinin qəbulu haqqında qərar Avroa ölkələri və ABŞ - ın İran əleyhinə sanksiyalarına cavab olaraq qəbul edilib.  Bununla yanaşı, İran nümayəndələrinin yeni marşrutun yaradılması məsələsində Rusiyanın (hər iki ölkə qaz üçlüyü - "qaz OPEK"inin iştirakçısıdır) dəstəyinə söykənəcəkləri barədə bəyanatları Avropanın bu boru kəmərini dəstəkləyəcəyinə dair imkanları daha çox azaldır. İlk növbədə bu, Avropanın enerji tədarüklərini diversifikasiya etmək və Rusiya qazından kifayət qədər ciddi asılılığı azaltmaq istəyi ilə izah olunur.

Bununla yanaşı, təkrar ixrac sistemi üzrə mümkün tədarükləri istisna etmək olmaz. İran öz qazını Türkiyəyə sata, o isə, öz növbəsində, qazı Avropa bazarında reallaşdıra bilər. Lakin bu varianat az ağlabatandır; Avropanın buna gedəcəyi və İranın öz qazını Türkiyə ilə sərhəddə satmaq istəyəcəyi məlum deyil.

Lakin İrana qarşı sanksiyaların götürülməsi Persian Pipeline qaz kəmərinin çəkilməsi layihəsinin perspektivlərini xeyli artıracaq. Tehranın, Rusiyadan sonra, təxminən 28 trln. kubmetr həcmində ikinci ehtiyatları var  və bu onu dünya qaz bazarında əsas oyunçulardan biri edir. Böyük qaz ehtiyatları və şəxsi qaz kəmərinin olması bu ölkəni qazın dünya bazarlarına əsas ixracatçılarından birinə çevirəcək və tədarüklərin istiqaməti bu ölkənin yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi motivlərindən asılı olacaq.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

"Twitter"in işində nasazlıq yaranıb
"Twitter"in işində nasazlıq yaranıb
İranda ötən sutka 380 nəfər koronavirusdan ölüb
İranda ötən sutka 380 nəfər koronavirusdan ölüb
İtaliyada nəqliyyat işçiləri peyvənd tələb edir - 8 saatlıq tətil başlayıb
İtaliyada nəqliyyat işçiləri peyvənd tələb edir - 8 saatlıq tətil başlayıb
Loading Bars
Xəbər lenti
ADA Universiteti təhsil haqqına güzəşt əldə edən tələbələrin sayını açıqlayıb
Ağdamdakı erməni vəhşiliyi Fransa mətbuatında
Aİ Azərbaycanda yeni layihənin icrasına başlayır
Daha bir həkim rüşvətə görə həbs edildi
Lənkəran Dövlət Universitetinə rektor təyin edilib
Ombudsman “İctimai nəzarətin təmin olunması və qarşıda duran vəzifələr” mövzusunda onlayn konfransda çıxış edib
Jurnalistlərin növbəti qrupunun vaksinasiya olunacağı vaxt açıqlandı
Şimali Makedoniya Azərbaycan qazının əldə olunması ilə bağlı saziş imzalayacaq
Havada müşahidə olunan toz axşam saatlarından etibarən azalacaq
“Nar” məktəblilər üçün “Oxu Saatı” layihəsinə start verir
Bakıda Avropa-2020 üçün stadionda azarkeşlərin sayı 75 faizə çatdırıla bilər
İlham Həbibullayev: İlin sonuna müştərilərimiz filiallarımızda əhəmiyyətli dəyişikliklər görəcəklər
Azercell-in sürətli mobil interneti yerin üstünü də, altını da əhatə etməyə davam edir
Antisanitar şəraitdə fəaliyyət göstərən quş kəsimi məntəqəsi aşkarlanıb
Əmək münasibətləri və məşğulluq altsistemi yaxın vaxtlarda test rejimində fəaliyyətə başlayacaq (FOTO)
Dövlət başçısının bölgələrə səfəri regional iqtisadiyyatın dirçəldilməsi deməkdir - Deputat
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda 1809 nəfər COVID-19-a yoluxub, 33 nəfər vəfat edib
Səhiyyə nazirinin səlahiyyətlərini Teymur Musayev icra edəcək
Səhiyyə nazirinin birinci müavini vəzifəsi təsis olunub
Oqtay Şirəliyev vəzifəsindən azad edildi
Azərbaycan və Türkiyə kapital bazarlarının inkişafı istiqamətində təcrübə mübadiləsi aparacaq
“Yaşıl Marafon” çərçivəsində bal verən ağaclar əkildi (FOTO)
Ötən il koronavirusla bağlı həkimlərin 2-3 min manat əlavə bonusları olub - Agentlik
Bakı Türk Anadolu Liseyində Müstəqillik və Uşaq bayramı qeyd edilib (FOTO)
Bu tibb işçilərinin əməkhaqlarına müddətli əlavənin verilməsi müddəti uzadılıb
Dövlət Turizm Agentliyi Palçıq Vulkanları Turizm Kompleksinə mediatur təşkil edib (FOTO)
Hüseynbala Mirələmov YAP-dan xaric edildi
Tahir Budaqov “Çernobıl Əlilləri İttifaqı” İctimai Birliyi İdarə Heyətinin bir qrup üzvü ilə görüşüb
DİM abituriyentlərə müraciət edib
“AccessBank” birinci rüb ərzində kredit portfelini 18 milyon artırıb
Vətəndaşlara peyvənd vuran həkimlərə əlavə əməkhaqqı hesablanmır - Agentlik
Biləsuvarda yas mərasimi təşkil edən şəxs cərimələndi
MSK üzvlüyünə namizədlərin siyahısı müəyyənləşib
“Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC-nin Müşahidə Şurasının iclası keçirilib
"YAŞAT" Fondu daha 3 qazinin əməliyyat xərclərini ödədi (FOTO)
FHN Şuşada yanğın təhlükəsizliyi barədə tədbir keçirdi
AzMİU “Times Higher Education Impact Rankings 2021” reytinq cədvəlində dünyanın ən yaxşı universitetləri arasında
"Twitter"in işində nasazlıq yaranıb
YAP İdarə Heyəti MSK üzvlüyünə namizədləri təsdiqlədi
Bakıda daha bir küçə təmir edilib (FOTO)
Miqrasiya Xidməti Azərbaycanda müvəqqəti yaşayanlara xəbərdarlıq edib
Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri “Enactus Azərbaycan Yaz Məktəbi” layihəsində qalib oldu
Universitetlər irəliyə getmək üçün müvafiq səlahiyyətlərə malik olmalıdır - Rektor
İranda ötən sutka 380 nəfər koronavirusdan ölüb
Milli Məclisin növbəti plenar iclasının vaxtı açıqlandı
Şəmkirdə toy yarımçıq dayandırılıb, 6 nəfər cərimələnib (FOTO)
Dini etiqad azadlığı sahəsində qanunvericilik təkmilləşdirilir
Ümid etmək istərdik ki, ABŞ administrasiyası tarixi səhvə yol verməyəcək - Hikmət Hacıyev
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
İtaliyada nəqliyyat işçiləri peyvənd tələb edir - 8 saatlıq tətil başlayıb
Azərbaycanda dövlət sosial sığorta şəhadətnaməsi ləğv edildi
Şərtləri Azərbaycan diqtə edir: Ermənistanın Zəngəzur dəhlizini açmaqdan başqa çarəsi yoxdur – Videolayihə
Qarabağda subartezian quyuları qazılacaq
Bədii gimnastika üzrə Dünya Kubokunda iştirak edəcək Azərbaycan milli komandasının heyəti açıqlanıb
Fransanın həmsədrliyi tərk etməsi daha yaxşı olardı - Senat üzvü
Almaniyanın Azərbaycana qarşı növbəti qərəzi - "Bu, ən böyük riyakarlıqdır" - ŞƏRH
25 subartezian quyusunun qazılması üçün 1,75 milyon manat ayrılıb - Sərəncam
İşə qəbul zamanı sosial sığorta şəhadətnaməsi tələbi ləğv edildi
Azərbaycanda müharibə veteranlarının vahid informasiya bazası yaradılacaq
Şəhidlər və ailə üzvləri barədə vahid informasiya bazası yaradılacaq - Dəyişiklik təsdiqləndi
Milli Məclis İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə üzrə Milli Koordinatorun hesabatını qəbul edib
Bu il 64 min hektara yaxın sahədə pambıq çiyidi səpilib
“Startap” şəhadətnaməsi üçün müraciətlərin qəbuluna başlanılıb
Abşeron yatağında son həftələr işin sürəti azalsa da, qrafikə uyğun gedir - Əməliyyat şirkəti
Sabah Bakıda 20, rayonlarda 27 dərəcəyədək isti olacaq
İyundan başlayaq turizm sektorunda canlanma gözlənilir - Şirkət rəhbəri
INTERACT Online ikinci mövsümü ilə qayıdır (VİDEO)
Məcburi dövlət sosial sığorta üzrə daxilolmalarda qeyri-büdcə təşkilatlarının payı artıb - Nazir
Polşa səfiri Rusiya XİN-ə çağırılıb
"YAŞAT" Fondu bu günə kimi 6 minə yaxın şəxsi öhdəliyə götürüb
İnsan alveri ilə məşğul olan 3 cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib - Nazir müavini
Ərazilərin bərpası və inkişafı ümummilli məsələdir və bu planlı şəkildə aparılır
Bu saytlara girməyin - Dələduzlarla bağlı xəbərdarlıq
I sinfə qəbulla bağlı Alternativ Qeydiyyat Mərkəzləri fəaliyyət göstərəcək
Unibank birinci rübü mənfəətlə başa vurub (FOTO)
YARAT möhtəşəm layihəyə başlayır - birinci Bakı Beynəlxalq küçə fotoqrafiyası festivalı
Uşaqlara siqaret satan 1568 şəxs məsuliyyətə cəlb olunub
Bakı sakinlərinə xəbərdarlıq - Geniş dezinfeksiya işləri olacaq
ABŞ qondarma "erməni" soyqırımını tanısa, Türkiyə ilə gələcək münasibətlərini təhdid altına alacaq - Politoloq
60-dan çox avtomobil hərraca çıxarılacaq
Beynəlxalq sərnişin və yük daşımaları ilə bağlı yeni qərar verilib
“Ucuzluq”larda işçilər qeyri-rəsmi əməyə cəlb edilib - Vergi Xidməti
İnsan alveri qurbanına çevrilmək riskləri artıb - Nazir müavini
ADU-nun Konfutsi İnstitutu "Sumqayıt - uzaq Şərqdə yaxın dost" adlı tədbir keçirib
Gələcəkdə növbəti dalğalar qaçılmazdır - TƏBİB rəsmisi (VİDEO)
Azərbaycanda dövlət strukturlarının informasiya sistemləri "Hökumət buludu"nda yerləşdirilib
Azər Türk Bank xidmət şəbəkəsini yeniləyir
Xaricdə təhsil almaq ilə maraqlanırsınız? (FOTO)
Milli Məclisin növbəti plenar iclası başladı
Azərbaycanda gender bərabərliyinin hüquqi əsasları daha da möhkəmləndirilir - Könül Nurullayeva (VİDEO)
Ötən gün ölkədə 16 yanğın olub, 3 azyaşlı xilas edilib
Hindistanın baş naziri iqlim və təmiz enerji üzrə Hindistan-ABŞ tərəfdaşlığını elan edib
Cəlilabadda müğənnini öldürüb kanala atan məmurlar həbs edildi
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Məcburi köçkünlər arasında Qarabağa qayıdışla bağlı onlayn-sorğu başa çatır
Hindistanda koronavirusa yoluxma və ölüm sayı rekord vurub
"Azercell"in sürətli mobil interneti yerin üstünü də altını da əhatə etməyə davam edir
Ötən gün evdən çıxan daha 7 koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Gəncədə erməni terroru nəticəsində dağılan evlər bərpa olunur (FOTO)
Bütün xəbərlər