Azərbaycan, Bakı, 14 fevral /Trend, müxbir T.Cəfərov/
Avropa İttifaqının iqtisadi məsələlər üzrə müşaviri Mehrdad Emadi hesab edir ki, neftin rupi (INR) ilə Hindistana satışı İranı Hindistandan asılı vəziyyətdə saxlayacaq.
"İran Hindistana nefti rupi ilə satarsa və İranın Hindistan bankında pul vəsaiti hər nə qədər çoxalarsa, İran bu ölkənin "iqtisadi girov"una çevriləcək və bu ölkədən asılı olacaq", - Emadi Trend-ə müsahibəsində bildirib.
Hindistanın Mərkəzi Bankı İran və Hindistan arasında ticari mübadilələrin həyata keçirilməsinə şərait yaradılması məqsədilə İranın özəl banklarından birinin bu ölkənin UCO dövlət bankında rupi ilə hesab açaraq fəaliyyət göstərməsinə icazə verib. İranın Hindistana neft ixracatından əldə olunacaq pul vəsaitinin 20-25 faizi Hindistan bankındakı bu hesaba köçürüləcək. Beləliklə də hindistanlı ixracatçılar İrana ixrac etdikləri məhsulların pulunu həmin bankdan ala biləcəklər.
Emadinin fikrincə, rupi hesabının açılması layihəsinin icrası ilə həm qazanmaq, həm də uduzmaq olar.
"Təəssüflər olsun ki, bu məsələdə uduzan tərəf İran, qazanan tərəf isə Hindistan olacaq. Hindistan İranla alış-verişdə risk etdiyini iddia edərək, İran pulunun hansısa çərçivədə və ya hansısa sahələrə xərclənməsini şərt qoya bilər", - o bildirib.
Emadi hesab edir ki, İran dünya bazarında rupi ilə nəsə almaq imkanına malik olmadığı üçün neft satışından əldə etdiyi rupilərin bir çox hissəsi İranın əlində qalacaq.
Avropa İttifaqının iqtisadi məsələlər üzrə müşaviri bildirib ki, Hindistan 8 ay öncə İrana elan edib ki, əgər hesablar rupi ilə açılarsa, Hindistanın Mərkəzi Bankı rupinin dollar və avroya mübadilə məzənnəsinə zəmanət verməyəcək. Əgər İran rupini dollara və ya digər valyutaya dəyişmək istəsə, rupinin qiyməti aşağı olacaq və İran ziyan edəcək. İstifadə etmək istəsə, gərək Hindistan məhsulları alıb İrana idxal etsin ki, bu da İranın daxili istehsalçılarının ziyanına olacaq. İranın idxalatı çoxalacaq və sənaye istehsalı azalacaq.
İran və Hindistan arasında 2011-ci ildə ümumilikdə 13 milyard 670 milyon dollar ticarət dövriyyəsi həyata keçirilib. Həmin məbləğin 2 milyard 720 milyon dolları İrana idxal olunub. İki ölkənin ticarət balansında 11 milyard dollar İranın ixracat payına düşür.
Emadi düşünürki, satılmış neftin pulunun rupi ilə ödənilməsi İranın daxilindəki müxtəlif layihələrin maliyyələşdirilməsinə də təsir göstərəcək.
"İlk növbədə, İranın digər ölkələrdən xarici valyuta almaq gücünü aşağı salacaq. Ötən 17 ay ərzində Hindistan İran neftini idxal edən üçüncü ən böyük ölkə olub. Satılmış neftin pulunun rupi ilə ödənilməsi nəticəsində İran birdəfəlik neft satışı mənbəyini itirəcək, çünki bundan əvvəl həmin mənbədən əldə olunan neftin pulu ilə ölkə daxilində müxtəlif layihələri maliyyələşdirirdi", - Emadi deyib.
Beynəlxalq KİV-in məlumatına görə, Hindistanın İrandan neft idxalı ötən illə müqayisədə 37 faiz artıb və sutkada 550 min barelə çatıb. Hindistan ümumilikdə istifadə etdiyi neftin 12 faizini İrandan idxal edir.
