Rəfsəncani aradan götürüləcəkmi?

Rəfsəncani aradan götürüləcəkmi?

Trend -un Fars redaksiyasının rəhbəri Dalğa Xatınoğlu

İran iqtisadiyyatı, bazarı və biznesində ən böyük nüfuzu olan konservativ İslam Birliyi Partiyasının baş katibi Məhəmməd Nəbi Həbibi yanvarın 5-də eks-prezident Haşimi Rəfsəncaninin hesabını "fitnə liderləri" adlandırdığı Mir Hüseyn Musəvi və Mehdi Kərrubidən fərqləndirib.

İranda hakimiyyətyönlü radikal qüvvələrinin, ölkəninn 30 il müddətində davamlı şəkildə ikinci şəxsiyyəti kimi tanınan Rəfsəncaniyə və onun ailəsinə hücumu, digər tərəfdən isə, reformistlər, habelə konservativlərin bir qisminin onu dəstəkləməsi belə bir sual yaradır ki, Rəfcəncaninin hazırkı çəkisi nə qədərdir və onun siyasi talei necə olacaq?

Haşimi Rəfsəncani adı ilə tanınan Əkbər Behrəmani İranın sabiq dini lideri İmam Xomeyninin baş müşaviri və birinci dini şəxsiyyət idi ki, Şah Məhəmməd Rza Pəhləvinin hakimiyyətinin devrilməsindən üç ay sonra, mollaların siyasətdə iştirak edəcəyini bildirib, dini hakimiyyət yaratmaq üçün İslam İnqilab Partiyasının yaradılacağını elan etmişdi. Hansı ki, Xomeyninin o tarixədək verdiyi bəyanatda, belə bir fikir göstərilməmişdi.

Hazırda Əhmədinejadın radikal tərəfdarları və hətta, təhlükəsizlik naziri Heydər Müslihi tərəfindən "fitnə başçıları" ilə əməkdaşlıqda ittiham olunan Rəfsəncani, bir zaman İmam Xomeyninin ölüm xəbərinin yayılmasından bir neçə saat sonra, dərhal Dini Ekspertlər Şurasını toplayıb, Əli Xamneyini dini lider seçib. 30 il spiker, daxili işlər naziri, prezident, Məsləhət Şurasının rəhbəri və Ali Dini Şurası, həmçinin, Ali rəhbəri vəzifədən uzaqlaşdıran, yaxud vəzifəyə təyin edən Dini Ekspertlər Şurasının rəhbəri vəzifəsində çalışan Haşimi Rəfsəncani ilə yeni nəsildən hesab olunan Əhmədinejadın arasında olan güc yarışmasınıda kimin qalib gələcəyini demək çətindir. Burada, Xameneinin də hansı cinahı dəstəkləməsi, İranda xalqın hakimiyyətə mənfi münasibəti və Əhmədinejadın rəhbərlik etdiyi hökümətin içində parçalanmalar və hamısından önəmli İslam İnqilab Keşikçillərinin (Sepah və Bəsic) rolu ölkənin taleini müəyyənləşdirəcək.

Baxmayaraq ki, Xamneyi prezident seçkilərindən sonra yaranmış narazılıqlara reaksiya olaraq cümə namazında verdiyi bəyanatda "Əhmədinejadın fikirlərinin ona daha yaxın olduğunu" bildirib, eyni zamanda, Rəfsəncaniyə qarşı aqressiv hücumları da pisləyərək, onun "sədaqətli və ömür boyu islam inqilabına vəfalı olduğunu" vurğulayıb. Rəfsəncani isə, dəfələrlə Xamneyinin "Vəli Fəqih" olduğunu vurğulayaraq, onun davamçısı və tabei olduğunu elan edib.

Rəfsəncaninin ən önəmli mesajı iki ay bundan əvvəl Məşhəd şəhərində idi. O, ölkədə həmrəylinin yaranmasının vacibliyini vurğulayaraq, "milli birlik" layihəsini tədim edib, hansı ki, bu layihəyə, müxalifətin yüzlərlə üzvunun azadlığa buraxılması daxil idi. Digər tərəfdən, o, "ölkədəki böhran"da Xamneyinin rolu olmadığını vurğulayıb: "Həbslər, repressiyalar və (hakimiyyətin) radikal hərəkətləri Xamneyinin izni yaxud tapşırığı ilə deyil",- deyə, Ali dini rəhbərə bəraət qazandırmağa çalışmışdı. Əlbəttə, bu sözlərdə müəyyən dərəcədə reallıq da mövcuddur. Nümunə üçün, hazırda şəxsi geyimlə batom, silah və digər təchizat vasitəsilə mitinqlərə hücum edən dəstələrin həqiqətən də birbaşa dini rəhbərdən əmr aldıqları məlum deyil.

Bunu xatırladım ki, reformistlərin lideri olan sabiq prezident Məhəmməd Xatəminin prezidentlik dövrüddə də həmin şəxsi geyimlər və hərbi təchizata malik olan qüvvələr Tehran Universitetindəki qanlı mitinqləri susdurmaqda, həmçinin Xatəminin hakimiyyətini süquta uğratmaqda cəhdləri varidi, hansı ki, dərhal Xameni cümə namazında birmənalı şəkildə Xatəmini müdafiə etmişdi və qalmaqalı yatırmışdı.

Keçmişdən fərqli olaraq, hazırda militar qüvvələr, xüsusilə də Sepahın hakimiyyətdə nüfuzu qat-qat artıb və Xamneyi bir daha ortaq mövqe tutmaq, yaxud Hakimiyyəti tənqid etməkdə riskə hazır deyil. Əhmədinejadın höküməti vasitəsilə milyardlar dollar məbləğində neft, qaz, tikinti, ixrac-idxal və digər sahələrdə müqavilə bağlamış Sepah təşkilatı birmənalı şəkildə Əhmədinejadı dəstəkləyir. Xamneyi isə, Xomeyni qədər xalq və dini alimlər arasında xarizmaya malik olmadığı üçün, həmin Sepaha söykənmək məcburiyyətindədir.

Hakimiyyətin xalq dəstəyini itirdiyi və Sepaha söykəndiyi bir halda, Xamneyinin ənənəvi dini qüvvələrlə radikal hərbi qüvvələr arasında hansı cinahı dəstəkləyəcəyi məlum deyil. Nə xalqın hakimiyyətə qarşı üsyanı və devrilməsi məlumdur, nə də hakimiyyətin böhrana qalib gəlməsi. Hər halda, təəccüb edici budur ki, xalq bir daha radikal hərbçilərin şərrindən qurtulmaq üçün, 30 il bundan əvvəlki ənənəvi dini qüvvələrə sığınır, hansı ki, əvvəlcədən, ölkəni böhrana sürükləməkdə onların əsas rolu olub və siyası sınaqlardan uğurla çıxa bilməyiblər.

"Könüllülər ili”nə həsr olunmuş poçt markası hazırlanıb (FOTO)
"Könüllülər ili”nə həsr olunmuş poçt markası hazırlanıb (FOTO)
Könüllülər üçün xüsusi təklif! (VİDEO)
Könüllülər üçün xüsusi təklif! (VİDEO)
Qarabağ Azərbaycanın və Cənubi Qafqazın aparıcı İT mərkəzinə çevrilə bilər
Qarabağ Azərbaycanın və Cənubi Qafqazın aparıcı İT mərkəzinə çevrilə bilər
Loading Bars
Xəbər lenti
Moskvanın hava limanlarında 20-dən artıq aviareys ləğv edilib və ya təxirə salınıb
Parisdə etiraz aksiyasında 8 polis əməkdaşı xəsarət alıb
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 9 349 nəfərə çatıb
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 645 mindən çox artıb
Bottas "Formula-1" üzrə Bəhreyn Qran Prisinin təsnifat mərhələsinin qalibi oldu
Parisdə etiraz aksiyası zamanı 22 nəfər saxlanılıb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 427 mini keçib
Çində mədəndə partlayış olub, çox sayda ölən var
Koronavirus qripdən necə fərqlənir?
Parsidə etiraz aksiyası zamanı polislər gözyaşardıcı qazdan istifadə edib
Gürcüstanda koronavirusdan daha 37 nəfər ölüb
Türkiyə silahlarının effektivliyi Qarabağdakı son müharibə zamanı sübut edildi - Hulusi Akar
Bakıda yaşayış binasında baş verən yanğın söndürülüb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Ermənistan müxalifəti Paşinyanın dekabrın 8-ə qədər istefaya getməsini tələb edib
Afrikada koronavirusdan ölənlərin sayı 53 min nəfəri ötüb
Prezident İlham Əliyev Xocalı soyqırımı törətmiş cəlladları da məhv etdi - Politoloq
Vətən müharibəsində qələbəyə həsr olunmuş hərbi paradın vaxtı açıqlandı - RƏSMİ (FOTO/VİDEO)
İtaliya Parlamenti Deputatlar Paltasının nümayəndə heyəti Gəncəyə səfər edib (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetinin rektoru Şahin Bayramovun Beynəlxalq Könüllülər Günü təbriki
Azərbaycan Könüllülərinin III Həmrəylik Forumu keçirilib və “İlin Könüllüsü” mükafatı qalibləri elan olunub (FOTO)
Türkiyədə 5,2 bal gücündə zəlzələ olub
Dərsliklərdə Sinqapur təcrübəsi müzakirə edilib
Latviya Azərbaycanlılarının “Azəri” Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
AŞF FİDE-yə müraciət ünvanlayıb
Qarabağ səmalarında Azərbaycan bayrağı dalğalanır - Ərdoğan
Sumqayıtda karantin qaydalarını pozaraq fəaliyyət göstərən tədris müəssisəsi aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Kəlbəcərin sonsuz gözəlliyi (FOTO/VİDEO)
Prezidentə yazırlar: Siz Azərbaycan xalqına dayaqsınız
Mingəçevir Dövlət Universitetində turizm mövzusuna həsr olunan birgə layihənin IV modul təlimi keçirilib (FOTO)
İranın sabiq vitse-prezidenti həbs edildi
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov arasında telefon danışığı olub
Bu şəhər və rayonlarda sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejiminin müddəti uzadıldı
Azərbaycanda 4323 nəfər COVID-19-a yoluxub, 2180 nəfər sağalıb, 42 nəfər vəfat edib
“The New York Times” qəzetində Ağdamın Çıraqlı kəndi barədə məqalə dərc edilib
"Qarabağ"ın daha 5 futbolçusunda koronavirus aşkarlandı
İraq Türkmən Cəbhəsinin sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Müdafiə Nazirliyinin nəzdində sutka ərzində fasiləsiz qaynar telefon xətləri fəaliyyət göstərir
Yerevanda növbəti etiraz aksiyası başlayıb
Polşada fermerlər traktorlarla yolu bağladı
AzəriMed QSC-nin əməkdaşı İlkin Ağakişiyev şəhidlik zirvəsinə ucaldı
Diaspor rəhbəri niderlandlı antropoloqa tarixi faktlara əsaslanan tutarlı cavab verib
Ermənilər terrorçunu Xudavəng monastırına rəhbər təyin etmişdilər - Rusiya KİV
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 50 min nəfəri keçdi
"Napoli"nin stadionuna Maradonanın adı verilib
Belarus portalında Azərbaycanın Vətən müharibəsində Zəfər qazanması barədə məqalə dərc edilib
RİİB-in təşəbbüsü ilə Könüllülər himni hazırlanıb (VİDEO)
Koronavirus xəstəsi ictimai yerdə saxlanılıb (FOTO)
Alban-udin xristian provaslav icmasının sədr müavini Xudavəng monastırına vaiz təyin olunub
50 gün idi itkin düşən gənc şəhid kimi qayıtdı (FOTO)
Gəncədə dezinfeksiya aparılıb (FOTO)
6 şəhər və rayonda şəhid ailələri və müharibə əlillərinə ev verilib (FOTO)
Qohumunun evindən oğurluq edən şəxs saxlanılıb
İqtidarın siyasi dialoq təşəbbüslərinin praktiki nəticələri göz qabağındadır (FOTO)
Mənzildən naməlum meyit tapılıb
İspaniya mediasında Azərbaycan həqiqətlərindən danışılıb
“Regional İnkişaf” İctimai Birliyinin ölkə üzrə könüllülərinin onlayn görüşü keçirilib (FOTO)
“Suqovuşan” elektrik stansiyaları 3 ay ərzində istismara veriləcək (VİDEO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
"Könüllülər ili”nə həsr olunmuş poçt markası hazırlanıb (FOTO)
"Meliorasiya və Su Təsərrüfatı" 1,26 miyon manatlıq müqavilə imzalayıb
Rusiyada yenidən koronavirusa rekord yoluxma qeydə alındı
Azərbaycan nefti bahalaşır
Bütövləşən Azərbaycan - 44 günlük Zəfər Salnaməmiz (FOTO/VİDEO)
Təkcə Qarabağ deyil, xalqın 90-cı illərdə dövlətinə sarsılmış inamı geri qayıtdı - Tarixçi
Ermənilər monastrdakı bütün əşyaları məhv ediblər - Xudavəng monastrına təyin olunan vaiz
Ermənistan terroru nəticəsində həlak olan 94 mülki şəxsə şəhid statusu verilib və aylıq ödənişlər təyin olunub
Gələn ilin bayram günləri müəyyənləşib
Könüllülər üçün xüsusi təklif! (VİDEO)
İnsanlar qaydalara ciddi riayət etməsə, bizi daha çətin vəziyyət gözləyir - Deputat
Prokurorluq daha 3 COVİD - 19 xəstəsinə cinayət işi başladı
KOB könüllülərinin “Könüllülər ili”nə töhfəsi
Vəkillər Kollegiyası erməni təcavüzü ilə bağlı 230 beynəlxalq təşkilata müraciət etdi
DİN-nin şəhid baş leytenantı Kamran Kazımov (FOTO)
Zərdabda yaşayış yerini tərk edən daha bir COVİD-19 xəstəsi barədə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Bakıda 25 yaşlı COVİD 19 xəstəsi barədə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Qarabağ Azərbaycanın və Cənubi Qafqazın aparıcı İT mərkəzinə çevrilə bilər
Bərdədə evi tərk edən aktiv koronavirus xəstəsinə cinayət işi başlandı
Bakıda ad günü keçirən qızlar və restoran sahibi cərimələndi (VİDEO)
Xudavəng monastırının dini varisləri geri qayıtdı - Monastıra vaiz təyin olundu (VİDEO)
İctimai yerlərdə aşkarlanan daha 9 koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlandı
Bu il Azərbaycana idxal edilən əsas məhsulların siyahısı açıqlanıb
Moskvada koronavirusdan peyvəndləmə başlayıb
“Lexus” hasara çırpılaraq yandı
Göyçayda yaşadığı ünvanı tərk edən koronavirus xəstəsi saxlanıb
Bizim üçün qorxu deyilən şey yox idi, ölümdən belə qorxmurduq - Qarabağ qazisi
ABŞ "TikTok"un amerikan seqmentinin son satış tarixini uzatmamağa qərar verdi
Limandakı partlayışdan sonra Beyrutun bərpası 2,5 milyard dollara başa gələcək
TAP 2021-ci ildə boru kəmərinin buraxılış gücünün artırılması məqsədilə sınaq keçirəcək
Renuarın rəsm əsəri 1,18 milyon dollara satıldı
Tayson və Cons arasındakı döyüşdən əldə edilən qazanc açıqlandı
Aİ və Britaniya Brexit mövzusunda razılığa gələ bilmədilər
Avstriyanın sabiq maliyyə naziri korrupsiyaya görə 8 il həbs cəzasına məhkum edildi
ABŞ hərbçiləri Somalini tərk edir
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 628 mindən çox artıb
Azərbaycan könüllüləri portalının təqdimatı keçirilib (FOTO)
Moskvada son sutkada 6 868 koronavirusa yoluxma halı aşkarlanıb
ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqton şəhərində Vətən müharibəsi şəhidlərinin anım mərasimi keçirilib (FOTO)
ABŞ bir sıra Çin rəsmilərinə viza məhdudiyyətləri tətbiq edir
Azərbaycan Texniki Universiteti və Mingəçevir Dövlət Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə növbəti nəzəri-praktiki seminar keçirilib (FOTO)
Heydər Əliyev Mərkəzi, “Alov qüllələri” və Bakı Olimpiya Stadionu Azərbaycan bayrağı ilə işıqlandırılıb (FOTO)
Bütün xəbərlər