Xarici nümayəndələrin İranın nüvə obyektlərinə baxış üçün dəvət edilməsi Tehranın geriyə addım atdığını göstərmir - ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 5 yanvar /Trend, müxbir T.Cəfərov/

İran ötən dörd il ərzində iki dəfə digər ölkələrin nümayəndələrini öz nüvə obyektlərinə baxış keçirməyə dəvət edib. İlk dəfə belə bir təşəbbüslə İran 2007-ci ildə çıxış edib. O zaman bəzi nüvə obyektləri xarici ölkələrin nümayəndələrinə göstərilsə də, bu addım beynəlxalq ictimaiyyətdə İranın nüvə proqramı ilə bağlı narahatlıqları azaltmadı. BMT Təhlükəsizlik Şurasının beş daimi üzvü və Almaniyanın (5+1 qrupu) 2011-ci il yanvarın sonlarında İranla İstanbulda müzakirələr aparacağı ərəfədə bu ölkə yenidən xarici nümayəndələri öz nüvə obyetlərinə, o cümlədən Ərak ağır su zavodu və Nətənz uranın zənginləşdirilməsi zavoduna baxış keçirməyə dəvət edib.

İranın Milli Maraqların Müdafiəsi Təşkilatının baş katibi Səid Yari hesab edir ki, İran sülhyönlü nüvə proqramını davam etdirmək niyyətindədir və bunu davam etdirəcək. "İranın bəzi "5+1" ölkələrini öz nüvə obyektlərinə baxış keçirməyə dəvət etməsi könüllü tədbirlər sırasındadır və İran və "5+1" ölkələri arasında inam yaratmaq məqsədi ilə həyata keçirilir", - Yari telefonla Tehrandan Trend-ə bildirib.

Yarinin fikrincə, bu kimi tədbirlərin görülməsi adi haldır və bu kimi addımları İranın öz mövqeyindən geri çəkilməsi və ya mövqeyində yumşalması kimi dəyərləndirmək absurddur.

İranın nüvə proqramı ilə bağlı "altılıq" (BMT Təhlükəsizlik Şurasının beş daimi üzvü - ABŞ, Çin, Rusiya, Fransa, Böyük Britaniya və Almaniya) və İran arasında danışıqların növbəti raundu 14 aylıq fasilədən sonra 2010-cu ilin dekabrında Cenevrədə keçirildi. Danışıqların növbəti raundu 2011-ci il yanvarın axırlarında İstanbulda keçiriləcək.

Nüvə məsələləri üzrə ekspert Rza Təqizadənin fikrincə, İstanbulda İranın nüvə proqramı ilə bağlı müzakirələrə az qaldığı bir vaxtda İranın xarici ölkə nümayəndələrini öz nüvə obyektlərinə baxış keçirməyə dəvət etməsi təbliğat xarakterli "zarafata" bənzəyir. "Bu addım müzakirə ab-havasını yumşaltmaq məqsədi ilə atılmış bir addım deyil və İran tərəfindən "seçilmiş" nüvə obyektlərinə baxış üçün dəvət olunan ölkələrin bu dəvəti qəbul edib-etməməsi BAEA və BMT TŞ-yə daimi üzv olan ölkələrin mövqeyinə təsir etməyəcək", - Qlazqo Universitetinin İran əsilli professoru Təqizadə Trend-ə bildirib.

İranın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Ramin Mehmanpərəst ötən gün keçirdiyi mətbuat konfransında deyib ki, İran Avropa dövlətlərinin, bəzi "5+1" ölkələrinin nümayəndələrini və bir neçə ölkənin səfirlərini İstanbulda keçirilməsi planlaşdırılan danışıqlardan əvvəl İran İslam Respublikasına səfər etməyə və ölkənin nüvə obyektlərinə baxış keçirməyə dəvət edib.

Mehmanpərəst vurğulayıb ki, bu addım İranın öz nüvə fəaliyyətinin şəffaflığını isbat etmək üçün əvvəllər də atdığı addımlardan biridir. İranın baxış keçiriləcək nüvə obyektlərinin Nətənz və Ərak ağır su zavodu olacağını elan etməsinə baxmayaraq, hələlik nüvə obyektlərinə baxışın detalları və dəvət edilmiş ölkələrin adları açıqlanmayıb. Ötən gün Çin İrandan dəvət aldığını təsdiq edib. "The Associated Press" agentliyi Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyindəki (BAEA) adını açıqlamayan mənbəyə istinadən məlumat verib ki, İrandan belə bir dəvət Rusiya, Çin, Misir, Tərəfsiz Dövlətlər Hərəkatına üzv ölkələr, Kuba, BAEA-ya üzv olan ərəb ölkələri və Macarıstana göndərilib.

Nüvə məsələləri üzrə iranlı ekspert Yarinin fikrincə, Qərb mətbuatı İranın bu addımını başqa cür izah etməyə çalışır və İranın "5+1" ölkələri arasında fikir ayrılığı yaratmağa cəhd göstərdiyini təbliğ edir. "Belə cəhdlərin olması təbiidir, lakin bu belə deyil. İran "5+1" ölkələri arasında fikir ayrılığı və ixtilaf yaratmaq istəmir. İran həmişə öz sülhyönlü nüvə proqramının icrasında ABŞ, Böyük Britaniya və Fransa tərəfindən problemlərlə üzləşib. Bu üç ölkə həmişə çalışıblar ki, öz ifratçı baxışları ilə və siyasi məqsədlərlə İranın sülhyönlü nüvə fəaliyyətini siyasiləşdirsinlər. Elə buna görə də İran hazırda bu üç ölkənin nümayəndələrini öz nüvə obyeklərinə baxış keçirməyə dəvət etmək fikrində deyil", - Yari deyib.

ABŞ isə İranın bu adımını "oyun" adlandırıb. BBC-nin məlumatına əsasən, ABŞ Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Filip Krouli bildirib ki, bütün bunlar İranın bundan öncə də oynadığı bir oyundur. "Parıldayan bir şeyi göstərir və deyir "yox, ora baxmayın, bu tərəfə baxın", - Krouli deyib.

İran BAEA-ya üzv olan yeganə ölkədir ki, nüvə silahlarının yayılmaması haqqında nüqaviləni (NPT) imzalayıb, lakin Əlavə Protokolu imzalamaqdan boyun qaçırır. İran BAEA ilə NPT müqaviləsi çərçivəsində əməkdaşlıq etməkdə maraqlıdır və bu səbəbdən bəzi həssas nüvə obyektlərində axtarış aparmağa icazə vermir. Həmin obyektlərdən biri Ərak ağır su zavodudur ki, indiyədək BAEA müfəttişlərinə bu zavodda təftiş aparmağa icazə verilməyib. Bəzi KİV-in məlumatına əsasən, bu zavodda plutonium istehsal olunacaq. Plutonium atom bombasının istehsalında işlədilən xam maddədir. İran bildirir ki, Ərak zavodunda təftiş aparmaq üçün BAEA-nın istəyi NPT müqaviləsindən kənardır. İran öz nüvə proqramına dair bütün detalları göstərməyə öhdəlik daşımır. Buna baxmayaraq xarici ölkə nümayəndələrini öz nüvə obyetlərinə baxış keçirmək üçün İrana dəvət edərkən, Ərak ağır su zavoduna baxış keçirməyi də proqrama salıb, lakin bu zavodun hansı bölmələrini xarici nümayəndələrə göstərəcəyi yenə də qaranlıq qalır.

Təqizadənin fikrincə, "5+1" ölkələri İrandan xarici nümayəndələri turist kimi dəvət etmək əvəzinə, Əlavə Protokola birləşməsini və öz nüvə obyetlərində müfəttişlərin təftiş aparmasına şərait yaratmasını istəyirlər.

ABŞ və digər Qərb ölkələri İranı dinc nüvə proqramı adı altında hərbi məqsədlərlə nüvə silahının hazırlanmasında ittiham edirlər. Tehran nüvə proqramının yalnız dinc xarakter daşıdığını bəyan edərək bütün ittihamları rədd edir. Bu günə qədər BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən İranın nüvə proqramını dayandırmaq üçün altı qətmanə qəbul olunub, onlardan dördü İrana qarşı iqtisadi və siyasi sanksiyanı nəzərdə tutur, iki qətnamə isə xəbərdarlıq xarakteri daşıyır. BMT TŞ-nin 2010-cu il 9 iyun tarixli 1929 saylı qətnaməsindən sonra ABŞ Konqresi iyun ayının 24-də İrana qarşı birtərəfli sanksiyalar tətbiq etmək layihəsini tədiqləyib. İndiyədək Avropa İttifaqı, Yaponiya, Koreya Respublikası, Hindistan və Avstraliya da İrana qarşı ABŞ-ın birtərəfli iqtisadi sanksiyalarına qoşulublar.

Azərbaycan əhalisi 4 ayda alış-verişə 12 milyard manat xərcləyib
Azərbaycan əhalisi 4 ayda alış-verişə 12 milyard manat xərcləyib
Azərbaycanda yüksək maaş verilən sahələr açıqlandı
Azərbaycanda yüksək maaş verilən sahələr açıqlandı
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
Loading Bars
Xəbər lenti
Qazaxıstanda koronavirusa daha 1 837 nəfər yoluxub
Dördüncü sənaye inqilabı post-pandemiya dövründə artıma daha tez qayıtmağa imkan verəcək - "Honeywell"
Misir İsraili Qəzzada tibb müəssisələrinə zərbələr endirməkdən çəkinməyə çağırır
Azərbaycanda "Sputnik V" peyvəndinin tətbiqinə başlanılır
Finlandiya Rusiya neftinin alışını tədricən azaldır
Braziliyada Milli nüvə təhlükəsizliyi agentliyi qurulub
Misir Qəzza zolağına 65 ton tibbi avadanlıq və dərman göndərəcək
Dünya İqtisadi Forumunun xüsusi iclası bu il keçirilməyəcək
Kolumbiyada qarşıdurmalar davam edir, yenə ölən və çoxlu sayda yaralı var
Ekvadorda avtobus qəzasında 9 nəfər öldü
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 13 864 nəfər sağalıb
Rusiyada helikopter qəzaya uğrayıb, ölən və itkin düşən var
Hikmət Hacıyev Brüsseldə Aİ komissarı ilə görüşüb
Daşkəsəndə Yol Polisi nəzarət-profilaktik tədbirləri davam etdirir (FOTO)
Dünyada ötən sutka koronavirusa 589 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 10 milyard dollara yaxınlaşıb
Gürcüstandakı insident barışıqla başa çatdı
Azərbaycanın qaz ixracı 80 faizə yaxın artıb
"Aeroflot" Türkiyəyə bilet satışını dayandırıb
Ombudsman Səbinə Əliyeva Gürcüstanın Xalq Müdafiəçisinə müraciət edib
İki güləşçimiz Avropa çempionatının finalına yüksəlib
Xaçmaz rayonunda Zəfər parkı inşa edilir (FOTO)
Ermənistan “bir tük də qənimətdir” prinsipi ilə yenə KTMT-dən mədət umur
Dələduz iş başında yaxalanıb
Regional rəqəmsal hökumət portalının ilkin versiyası hazırlanıb
Azərbaycan neft ixracını azaldıb
Dünyada ən çox satılan avtomobillər hansılardır?
Bakı Baş Gömrük İdarəsində əməliyyat: Vəzifəli şəxslər rüşvət alarkən saxlanıldı
Hikmət Hacıyev Brüsseldə NATO-nun Baş katibinin müavini ilə görüşüb (FOTO)
Qubada qardaşlar çaya düşüb, biri ölüb
“Yüksəliş” müsabiqəsi iştirakçıların məlumat bazasını yaratdı
Teledərslərin mayın 18-nə olan cədvəli
Ölkəmizin uğurlarına qısqanclıqla yanaşanlar dost ölkələrlə münasibətlərimizi pozmağa cəhd göstərirlər - Deputat
Bakıda küçə və prospektlərdə sıxlıq var - BNA (FOTO)
Tovuzda 10 yaşlı qızın qətlində təqsirləndirilən şəxsin məhkəməsi başladı
Gürcüstandakı insident tamamilə məişət zəminində baş verib - Arzu Nağıyev
Bakı-Sumqayıt qatarının hərəkət cədvəli dəyişir (FOTO)
Səhiyyə sisteminin transformasiyası proqramı hazırlanır - TƏBİB
Mayın 18-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Gömrük Akademiyası və Baş Prokurorluğun Elm-Tədris Mərkəzi birgə təlimlərə başladı
Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında növbəti komanda-qərargah təlimi başlayıb (FOTO/VİDEO)
Milli Məclisin nümayəndə heyəti İtaliyaya rəsmi səfərə gedib
Ermənistanın müharibə cinayətləri ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlara 400-ə yaxın müraciət ünvanlanıb - Nazir
Təhsil haqqı xərclərinin dövlət tərəfindən ödənilməsi üçün müraciətlər bu tarixdən aktivləşir
AZAL mülki aviasiya sahəsində yüksək beynəlxalq təhlükəsizlik tələblərinə cavab verdiyini bir daha təsdiq etdi
2100-ə yaxın məhkum cəzadan tamamilə azad edilib - Ədliyyə naziri
277 nəfər buraxılış imtahanına gəlməyib - DİM
Dövlət Komitəsi erməni diasporunun Lüksemburqda törətdiyi təxribatla bağlı açıqlama yayıb
Müslüm Maqomayevin tuncdan heykəli bir aya hazır olacaq - Trend TV-nin REPORTAJI
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb
DİM buraxılış imtahanlarının nəticələrini elan etdi
Azərbaycanda 426 nəfər koronavirusa yoluxub, 13 nəfər vəfat edib
Bakıda ilk dərs günündə məktəblərdə davamiyyət 80 faiz təşkil edib - BŞTİ
Bakıda heroin alverçisi yaxalandı (FOTO/VİDEO)
18 yaşdan yuxarı 300-ə yaxın şəxsə peyvənd vurulub
Azərbaycan ordusunun genişmiqyaslı təlimləri revanşist qüvvələrə mesaj olacaq - Ekspert
Ötən gün yol qəzalarında 4 nəfər ölüb
Ermənistan-Azərbaycan sərhədində vəziyyətin gərginləşməsi üçün heç bir səbəb yoxdur - Lavrov
Müdafiə naziri təlimlərin gedişi barədə məruzələri dinləyib
ÜGT-nin Avropa regionunda “köklü dəyişmə yaradan texnologiyalar” mövzusunda seminarı keçirilir (FOTO)
Multikulturalizm Mərkəzi “Həqiqətin onomastikası” kitabını nəşr edib
AXC-Müsavat cütlüyünün xəyanəti ermənilərin torpaqlarımızı işğal etməsini asanlaşdırdı - Deputat
“Nar” komandası “Breyn Rinq” yarışının yarımfinalına çıxdı
Qəzzadan İsrailə atılan raket yaşayış binasına düşüb - Yaralılar var
Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtında yeni tarix yazıldı
Yığmamız dünya birinciliyinə qatılacaq
Unibank yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur
DİN Sumqayıtda polis serjantından rüşvət tələb edilməsi iddialarına cavab verdi
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
40 yaşlı kişi özünü evində turnikdən asıb öldürdü
Türkiyə-Azərbaycan Parlamentlərarası Dostluq Qrupunun rəhbəri Bakıya gəlib (FOTO)
Maştağada toy yarımçıq dayandırıldı, 40 nəfər cərimələndi (FOTO/VİDEO)
Əkinlərini düzgün bəyan etməyən fermerlər subsidiyadan məhrum olunacaq - Nazirlik
TAC MMC əməkdaşları iş yerlərində vaksinasiya olunub
Bu il Formula 1 zamanı bulvar bağlanmayacaq - Bakı Şəhər Halqası
Şuşada “Xarıbülbül” festivalının keçirilməsi mühüm siyasi və mədəniyyət hadisəsidir - Rauf Əliyev
Avropa bankı Azərbaycan qazının Bolqarıstana nəqlini nəzərdə tutan layihə üçün iki kredit tranşı ayırıb
Azərbaycan əhalisi 4 ayda alış-verişə 12 milyard manat xərcləyib
Putin Qarabağla bağlı üçtərəfli razılaşmaların icrasına alternativ görmür - Peskov
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 77 mini ötüb
Sabahdan Azərbaycanda "Sputnik V” vaksinindən istifadə başlanılacaq
TAP vasitəsilə hidrogen tədarükü üzrə investisiya təklifi təqdim olunub
Lüksemburq rəsmiləri erməni lobbisinin təsiri altındadır - Naqif Həmzəyev
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
“Xarıbülbül” festivalı Azərbaycan mədəniyyətinin zənginliyini dünyaya nümayiş etdirdi
"SOCAR Energy Ukraine" premium yanacağın satışını bərpa edib
Azərbaycanda yüksək maaş verilən sahələr açıqlandı
Azərbaycanda 13 mindən çox müəllim iş yerini dəyişmək istəyir
Sabah güclü külək əsəcək
Təlimlərdə xəritə üzərində tapşırıqlar icra olunur (VİDEO)
Ağdamın Çıraqlı kəndində ermənilərin dağıtdığı elektrik təsərrüfatı yenidən qurulub (VİDEO)
Millət vəkili Könül Nurullayeva növbəti vətəndaş qəbulunu keçirib (FOTO)
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
Ulu öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümünə həsr olunmuş Elmi konfransların qalibləri müəyyənləşib (FOTO)
FHN yanğınla bağlı əhaliyə müraciət edib (VİDEO)
SOCAR-ın Kulevi terminalında daha bir çən tikilir
Kaspersky: Azərbaycandakı kompyuterlərin 42%-də hələ də Windows 7 istifadə olunur
Toyların keçirilməsi hansı halda mümkün ola bilər? - Komitə sədri açıqladı
Azərbaycan kəndlərində ilk dəfə GPON texnologiyası əsasında şəbəkə qurulur (FOTO)
Bakıdakı məhşur restoran nöqsanlara görə bağlandı
Bütün xəbərlər