İsrail seçim qarşısında:diplomat yoxsa general - Trend News-un analitiki

İsrail, Qüds, 01 sentyabr/ Trend , müxbir R.Abdullayev/Cənubi Osetiyadakı müharibə dünya mətbuatının səhifələrindən bütün digər məlumatları, o cümlədən Pekindəki Olimpiadanı bir neçə həftəlik sıxışdırdı, lakin "aradan qaldıra bilmədi". Belə ki, İsraildə gündəlikdə duran məsələ - Baş nazir Ehud Olmertin əlindən çıxan hakimiyyətin kimə qalmasıdır. "Mən Baş nazirə qarşı təhqiqat aparan ölkənin vətəndaşı olduğum üçün fəxr edirəm. Mən vəzifəmdən şərəf və ləyaqətlə gedəcəyəm, sonra isə öz günahsızlığımı sübut edəcəyəm", - 62 yaşlı Baş nazirin İsrail televiziyasının canlı yayımında etdiyi bu alovlu çıxış, bütün ölkəni lərzəyə gətirdi. Hakimiyyətin kimə qalacağı sualına, hakim "Kadima"partiyasında sentyabrın 17-də keçiriləcək praymeriz cavab verə bilər. 

İsrailin xarici işlər naziri Sipi Livni hakim "Kadima"partiyasının yeni lider seçkilərində asanlıqla qalib gələcək və Baş nazir Olmerti əvəz edə biləcək. Bu, ötən həftə cümə axşamı  Maariv qəzətenin keçirdiyi sorğudan aydın olub. Sorğunun nəticələrinə əsasən, Livni hakim "Kadima"partiyasının üzvlərinin 49 faiz səsini qazanıb ki, bu da onun partiya üzrə rəqibi - nəqliyyat naziri Şaul Mofaz üzərində üstünlüyünü möhkəmləndirib. Mofaz yalnız 28 faiz səs qazanıb.

İsrailin Baş naziri vəzifəsini əldə etməyə daha çox imkanı olan namizəd Livni, 1980-ci illərin əvvəlində İsrail xarici kəşfiyyat idarəsi "Mossad"ın Paris agenti işləyib. Keçmiş əməkdaşların dediyinə görə, məhz o vaxt "Mossad"Avropa paytaxtlarında fələstinli terroristlərin məhv edilməsi üzrə bir neçə əməliyyat keçirib. Deyirlər ki, 1983-cü il avqustun21 - də "Mossad"ın xüsusi qrupu Afinada Fələstin Azadlıq Təşkilatının yüksəkvəzifəli məmuru - Mamun Mereyşi güllələyəndə, Livni döyüş növbəsində olub.

Əsrin dörddə biri ötdükdən sonra, 49 yaşlı Livni İsrailin Baş naziri vəzifəsinə namizəddir. Son iki il yarım ərzində İsrailə rəhbərlik etmiş Olmerti amerikalı iş adamından rüşvət almaqda günahlandırırlar. Livni öz müsahibələrində dəfələrlə qeyd edib ki, o, heç kəsin kreaturası deyil və siyasi çəkisi də öz şəxsi xidmətidir. O bildirir ki, siyasət şəxsən onun yox, "şəxsi baxışlarının və fikirlərinin irəliləməsi üsuludur". Livninin sözlərinə görə,  siyasətdə kiminsə və ya bir qrup adamın mənafeyinə xidmət etmək üçün deyil və özünü müstəqil siyasətçi adlandırsa da, onun  uğurları Ariel Şaron siyasətini ardıcıl dəstəkləməsinin nəticəsi  hesab edilir. Müstəqil İsrail siyasətçiləri Livnini ardıcıl və ağıllı siyasətçi hesab edirlər. Opponentləri onu ciddi xasiyyətinə və iradəli qərarlarına görə "komissar"adlandırırlar.

Livninin siyasi baxışları karyerası ərzində xeyli dəyişikliyə uğrayıb. Ilk dəfə Israil hökumətinin naziri olduqdan sonra o, açıq şəkildə Fələstin Milli Muxtariyyətinin yaradılmasını nəzərdə tutan Oslo razılaşmasını tənqid edib. Lakin öz gələcəyinin bütünlüklə Şaronun xeyirxahlığından asılı olduğunu başa düşərək, ayırma planını dəstəkləyib və bununla da fələstinlilərə güzəşt əleyhdarlarının qəzəbinə tuş gəlib. Livni "Kadima"partiyasıına keçdikdən sonra özünün mərkəzyönlü mövqeyə sadiqliyini möhkəmləndirdi və dünya düşərgəsində özünə yer tutdu.

Livni hökumətdə portfelsiz nazir - kənd təsərrüfatı, tikinti, ədliyyə  və nəhayət, xarici işlər naziri vəzifələrini tutsa da, heç kəs onu rüşvətxorluqda günahlandırmayıb. Belə ki, demək olar, son on ildə İstrailin bütün Baş nazir və prezidentlərinə qarşı polis istintaq aparıb və ya aparmaqda davam edir. Lakin Livni Baş nazir olarsa, ondan yumşaqlıq gözləmək əbəsdir. "O, fələstinlilərə Qərb sahilini verməyə hazırdır, Suriya və İran məsələləri üzrə isə, radikal mövqe nümayiş etdirir.Livni Colan yüksəkliklərindən qoşunların çıxarılması əleyhinədir və Baş nazir kreslosunda əyləşdikdən sonra İranın nüvə obyektlərini bombalamaq qərarına gələcək", - aparıcı siyasi analitik deyib.

İsrailin siyasi dairələri Livnini "Əli təmiz"xanım adlandırırlar. Lakin Livninin son səkkiz ildə İsrailin iki Baş naziri - Şaron və Olmertin yanında olmasını və onların uğursuzluğunda payı olmasının üstündən keçməyə çalışırlar. İsrail XİN-nin rəhbəri özünü "Şaron işinin davamçısı"adlandırır. Bununla belə, hamı onun həqiqi demokratiya ilə əlaqəsi olmayan , partiya lideri vəzifəsi uğrunda mübarizədə məğlubiyyətə uğrayacağı təqdirdə, "Kadima"nın sıralarında qalacağı öhdəliyindən imtina etməsi faktı ilə bağlı susmağa üstünlük verir.

Şaul Mofaz 1948-ci ildə İranda anadan olub. 1957-ci ildə valideynləri ilə birlikdə İsrailə repatrasiya edilib. 1966-cı ildən bəri, qırx ildən artıq bir müddətdə onun karyerası sıravi-desantçıdan Baş Qərargah rəsinədək ardıcıl irəlilədiyi ordu ilə bağlı olub. O, bu vəzifəyə 1998-ci ildə Benyamin Netanyahu hökuməti dövründə təyin edilib. 2002-ci ildə Mofaz istefaya gedib, "Likud"partiyasına daxil olub və tezliklə Ariel Şaron hökumətində müdafiə naziri postunu tutub. Xidmətlərinə baxmayaraq, Ehud Olmertin hökumətində Mofaz müdafiə naziri vəzifəsini qoruyub saxlaya bilmədi; koalsiya ilə razılaşmaya uyğun olaraq, bu vəzifəyə "Avoyd"patiyasında qaldı. Lakin Olmert hazırkı nəqliyyat nazirinin keçmiş zəngin hərbi təcrübəsini nəzərə alaraq, onu təhlükəsizlik üzrə"dar"kabinetə daxil etdi.

Aparılmış bütün ictimai sorğular Livninin reytinqinin üstünlüyünü qeyd etsə də, partiya işləri üzrə icmalçılar praymerizdə məhz Mofazın qalib gələcəyi  "peyğəmbərlik edirlər". Belə proqnozlar üçün onların ciddi əsasları var. Partiya rəhbərinin seçilməsi ümümxalq iradəsindən prinsipal şəkildə fərqlənir. Burada əsas rolu tərəfdarların sayı, namizədlərdən birinin siyasi proqramının dəstəklənməsi yox, təşkilati sistem və partiyadaxili klanlar arasında bütün mükün sövdələşmələr oynayır. Mofazın potensial tərəfdarlarıni vəzifə ilə "mükafatlandırmaq"imkanı daha çoxdur və beləliklə, onlarla razılığa gəlmək daha asandır. Xeyli vaxtdır mətbuatda Livninin yeni hökumət koalisiyasını yarada bilməyəcəyi barədə yazılar gedir: İsrail XİN-nin rəhbəri qalib gələrsə,  hazırda koalisiyaya daxil olan dini sefaradçılar partiyası "ŞAS" koalisiyadan çıxacaq.

"Kadima"partiyasından olan əsas namizəd, daha çox sərt baxışlara üstünlüyük verən - nəqliyyat naziri Mofazdır. Neft sektorunun bəzi analitikləri onu, Iranın nüvə proqramına mümkün hərbi zərbələr haqqında verdiyi bəyanatlarla bağlı olaraq, xam neftin qiymətlərini qaldırmaqda günahlandırır. "Mofaz qalib gəlsə, bu, neft bazarı alverçilərinin və neft şirkətlərinin səhmlərinin sahibkarlarının yox, "Kadima"nın sıravi seçicilərinin dəstəyi sayəsində olacaq. Bu, onun fəaliyyət dairəsinə aid deyil", - Qüdsdəki Yəhudi universitetinin politologiya professoru Reuven Xazan qeyd edib.

Mofaz tərəfdarlarının  Qüdsdə keçirilmiş forumunda proqram bəyanatı ilə çıxış edib. "Mən Qüdsü İsrail dövlərinin əbədi paytaxtı qismində, vahid və bölünməz saxlayacağım barədə üzərimə öhdəlik götürürəm", - o bəyan edib. O, qeyd edib ki, İsrail və onun əhalisinin təhlükəsizliyini özünün başlıca prioriteti hesab edir. Təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün lazımi qərar və hərəkətləri nisbətən sakit dövrədək təxirə salmaq cəhdlərinin, "əlverişli, lakin səhv və təhlükəli"olduğuna işarə edib. "Avoyd"partiyasının lideri Ehud Barakın "təcrübəli hökumət rəhbərinin seçilməsi"barədə verdiyi bəyanatın qarşılığında ,Mofaz ordu rəhbərliyindəki zəngin təcrübəsini  də 3500 tərəfdaşının nəzərinə çatdırıb. Mofaz İsrail ordusunda Baş Qərargah rəisi və müdafiə naziri vəzifələrini tutub. "Təhlükəsizlik sahəsinin təcrübəsi və dərki təkcə üstünlük deyil, bu həm də İsrail hökuməti rəhbəri üçün vacib amildir", - Mofaz qeyd edib.

İran əsilli Mofazın baxışları  Yaxın Şərqdəki uzunmüddətli tarixi prosesləri əhatə edir və o hesab edir ki, buradakı dəyişikliklər çox yavaş gedir. Onun  rəyinə görə, sülhə şərait yaranmalıdır və bu prosesi süni şəkildə tezləşdirmək qeyri-mümkündür. Mofazın dediyinə görə, o, Suriya istiqamətində "sülh əvəzinə sülh"- ("torpaq əvəzinə sülh" ərəb formuluna Likudun köhnə cavabı) təklif etməyə hazırdır. O, Fələstin istiqamətində də çətin ki, ərazi güzəştləri etsin.

Keçmiş Baş Qərargah rəisi və müdafiə naziri Mofaz, çox güman ki, sülhə şərait yaratmağa Netanyahudan daha az səy göstərəcək, lakin İrana nüvə silahını əldə etməyə imkan verməmək cəhdlərində daha fəal olacaq. Birləşmiş Ştatlarla strateji dialoq aparan İsrail qrupuna başçılıq edən Mofaz, İranın 2009-cu və ya 2010-cu ildə hərbi nüvə dövləti olacağı barədə xəbərdar edərək qeyd edib ki, beynəlxalq ictimaiyyət bu prosesi dayandıra bilməsə, bunu İsrail edəcək.

Beləliklə, "Kadima"ölkənin yeni rəhbərinin seçilməsində ağır, həyati əhəmiyyətli seçim etməlidir. Sorğular göstərir ki, Livni hökumət rəhbəri vəzifəsi uğrunda ümumxalq seçkilərində Benyamin Netanyahunun parlament müxalifərinin lideri ilə mübarizə aparmaq qabiliyyətinə malik olan yeganə ölkə siyasətçisidir. Lakin bunun üçün öncə partiyada keçirilən seçkilərdə qalib gəlmək lazımdır.

Məlum olduğu kimi, İsraildə hökumət rəhbərinin seçilməsi üzrə birbaşa seçkilər ləğv edilib, müvəffəqiyyətli kampaniya üçün ehtiyatlara malik böyük partiya olmasa, bütün ümidlər elə ümid olaraq qalar. Bu halda, ümumxalq populyarlığı da kömək etmir. Kifayət qədər inzibati resursları olmayan, uğurlu və xarizmatik liderə sahib partiyalar, elektron maneəni asanlıqla keçir, lakin heç vaxt koalisiyada formalaşmaq üçün kifayət qədər mandat toplaya bilmir. "Kadima"fraksiyasını təşkil edən 29 deputatdan 11 nəfəri xarici işlər nazirinin namizədliyini dəstəklədiyini bəyan edib.   

Livni partiyadaxili seçkilərdə qalib gələ bilsə və seçkilərdə "Kadima"nın qalib gələcəyi təqdirdə, Ehud Olmerti Baş nazir vəzifəsində əvəz edəcək və İsrail tarixində bu vəzifədə Qold Meyirdən sonra ikinci qadın olacaq. Seçkilərdə Mofaz qalib gəlsə, o, İsrailin məsuliyyət və həyati əhəmiyyətli qərarlar qəbul etmək qabiliyyətini təcəssüm etdirən Şərq əsilli, daha dəqiq desək, İran əsilli ilk Baş naziri olacaq. "Kadima"nın hansı siyasətçiyə üstülük verəcəyi məsələsinə zaman cavab verəcək. Gözləməyə vaxt çox azdır.

İndoneziya sahillərində 6,0 bal gücündə zəlzələ baş verib
İndoneziya sahillərində 6,0 bal gücündə zəlzələ baş verib
Rusiyada evdə qaz partlaması nəticəsində 8 nəfər yaralanıb
Rusiyada evdə qaz partlaması nəticəsində 8 nəfər yaralanıb
Dünyada ötən sutka koronavirusa 724 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Dünyada ötən sutka koronavirusa 724 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Loading Bars
Xəbər lenti
İndoneziya sahillərində 6,0 bal gücündə zəlzələ baş verib
Meksika mətbuatında erməni təcavüzünün nəticələri, regionda münaqişə sonrası vəziyyət və ölkəmizin iqtisadi uğurları barədə danışılıb
Rusiyada evdə qaz partlaması nəticəsində 8 nəfər yaralanıb
Dünyada ötən sutka koronavirusa 724 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Boksçumuz dünya birinciliyində yarımfinala yüksəlib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 48 947 nəfər sağalıb
Azərbaycanda bahalaşan və ucuzlaşan məhsullar məlum olub
Avropa Şurasının prezidenti Gürcüstana səfər edəcək
Sərbəst güləşçimiz Avropa çempionatının finalına yüksəlib
"CureVac" şirkəti İsveçrədə COVID-19- qarşı peyvəndinin sertifikatlaşdırılması üçün müraciət edib
Türkiyənin yeni səfiri Bakıdan görüntülər paylaşıb (FOTO)
Bakıda yol qəzası baş verib, tıxac yaranıb
ÜST koronavirus səbəbindən fövqəladə vəziyyəti üç ay uzadıb
Azərbaycan iqtisadiyyatına son 3 ayda yatırılan investisiyanın həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda 3 ayda ÜDM-nin həcmi 18 milyard manatı ötüb
“Azercell Telekom” MMC-yə yeni prezident təyin olunub
COVID-19-la bağlı dünyada fövqəladə vəziyyət rejimini daha üç ay uzadılıb
Azərbaycanda bu il qaz hasilatının əsas artımı "Şahdəniz" yatağının payına düşəcək
C.Naxçıvanski adına hərbi liseyin 50 illik yubileyi münasibətilə silsilə tədbirlərə start verilib
“Can Azərbaycan” Respublika yaradıcılıq müsabiqəsinin yekun virtual sərgisi keçiriləcək
Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 6,5 milyard dolları ötüb
Bu il 395 nəfər daimi yaşamaq üçün Azərbaycana gəlib
Tələbələr hansı hallarda ali məktəbdən xaric ediləcək? - Yeni qanun layihəsi
Təhsil kreditləri BU QAYDADA veriləcək
Azərbaycan qazının Bolqarıstana nəqlini nəzərdə tutan layihə üzrə işlər barədə məlumat açıqlanıb
Azərbaycan Prezidentinin ADA Universitetində keçirilmiş beynəlxalq konfransdakı çıxışı dünya mediasının gündəmində
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
"MOL Group" AÇG yataqlar blokuna 120 milyon dollara yaxın əsaslı investisiya yatırıb
Şəmkirdə ev yanıb
Bir neçə kafe və restoranda kobud pozuntular aşkarlanıb - SİYAHI
Gədəbəydə çörək sexində nöqsanlar aşkarlandı (FOTO)
Azərbaycan neft məhsullarının ixracını artırıb
“Din və ideoloji təhlükəsizlik” kitabının onlayn təqdimatı keçirilib (FOTO)
"Əsas Məsələ”də Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın bölgədə yaratdığı yeni reallıqlar müzakirə olunub (VİDEO)
İsrailli jurnalistlərin Ağdama səfəri başa çatıb (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Bakı sakini qohumunun evindən 70 min manat oğurladı (FOTO/VİDEO)
Ağdam rayonunun İsmayılbəyli kəndi (FOTO/VİDEO)
Makronun səfər etdiyi şəhərdə atışma olub - Yaralanan var
Ermənistan kommunikasiya xətlərinin açılmasını ləngidir - Deputat
Ağdamda məscidlərin dağıdılmasını görmək üzücüdür - İsrailli jurnalist (VİDEO)
Mayın 9-dan 16-dək ictimai nəqliyyat işləməyəcək
Ramazan bayramı ilə əlaqədar iş günlərinə və karantin rejiminə dəyişiklik edildi
Erməni vəhşiliklərinin tayı-bərabəri yoxdur - Arye Qut (VİDEO)
Qaradağ və Nəsimidə qaz xətləri yenilənir (FOTO)
Ermənistan radioaktiv maddələrdən təhdid kimi istifadə edir - Arzu Nağıyev
Azərbaycan və Belarus 9 milyon dollarlıq müqavilə imzalayıb
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Şirvanda əməliyyat keçirilib: 4 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda 995 nəfər COVID-19-a yoluxub, 29 nəfər vəfat edib
“AccessBank”dan yeni əmanətçilərə bonus hədiyyə!
“Enerji təminatı məsələləri” üzrə İşçi Qrupunun növbəti iclası keçirilib
İsrailli jurnalistlər Ağdamda ermənilərin dağıtdığı iki məscidi ziyarət ediblər - Trend TV-nin REPORTAJI
"YAŞAT" Fondu daha bir şəhid anası və qazinin əməliyyat xərclərini ödədi (FOTO)
Bakıda evdən külli miqdarda pul oğurlayan narkotik alverçiləri saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Vaksin bizi koronavirusu ağır keçirməkdən və ölüm hallarından qoruyur – Rəşad Mahmudov
Saatlıda reyd: 18 sürücü məsuliyyətə cəb edilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev azad edilən ərazilərin elektrik təchizatı ilə maraqlanıb
İsmayıllıda yol polisi reyd keçirib (FOTO)
NASA Marsda pilotsuz helikopterin uçuşunu həyata keçirdi (FOTO)
Nizami adına mədəniyyət və istirahət parkında abadlıq işləri həyata keçiriləcək - SƏRƏNCAM
Türk Şurasının yüksək vəzifəli nümayəndələri “ASAN xidmət”də olublar (FOTO)
Ermənistanın İsraildəki səfirinə qarşı ittiham irəli sürülüb
Bu il prokurorluqda 577 cinayət işi icrata götürülüb
Tovuzda birmərtəbəli tikili yanıb
Xəzərdə reyd - 4 gəmi istifadəçisi məsuliyyətə cəlb olundu (VİDEO)
Heydər Əliyev Mükafatı Komissiyasının tərkibində dəyişiklik edilib - Sərəncam
İranda sutka ərzində 24 min nəfər koronavirusa yoluxub, 398 nəfər ölüb
Fransa şirkəti SOCAR-ın neft-kimya kompleksinin təmirini başa çatdırıb
İran parlamenti işini 2 həftəlik dayandırır
Prezident İlham Əliyev azad edilmiş ərazilərin su ehtiyatlarından səmərəli istifadə ilə bağlı sərəncam imzalayıb
Samuxda yanğın olub, 2 nəfər xəsarət alıb
Avtobus sürücülərinə peyvənd vurulur (FOTO)
Azərbaycanda büdcə kəsiri azalacaq - BVF
Azərbaycanın bir neçə ölkədə yeni səfirləri təyin edilib - SƏRƏNCAM (YENİLƏNİB)
Anar Məhərrəmov səfir vəzifəsindən geri çağırıldı
Ramiz Həsənov Azərbaycanın İspaniyada yeni səfiri təyin edilib (YENİLƏNİB)
Azərbaycanda insan alveri ilə məşğul olan 3 cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib
“Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” konsepsiyası hazırlanacaq - İşçi qrup yaradıldı (SƏRƏNCAM)
Sabah 30 dərəcəyədək isti olacaq
Azərbaycanla Pakistan arasında daha bir saziş təsdiqlənib
Rusiyada koronavirusun iki yeni forması tapılıb
Azərbaycan-İran sərhədində atışma: 1 nəfər yaralanıb - DSX (FOTO)
"Karvan-L" şirkətlər qrupu orqanik pomidorun istehsalına davam edir (FOTO)
Füzulidə xeyli silah-sursat aşkarlanıb (VİDEO)
Ceyhun Bayramov Misirə başsağlığı verib
Qaxda qanunsuz ovla məşğul olanlar saxlanılıb
Yaponiyanın NEXI şirkəti ilə İqtisadiyyat Nazirliyi Anlaşma Memorandumu imzalayıb
Mədəniyyət Nazirliyində yeni komissiya yaradıldı
Cəbrayıl rayonunun Mehdili kəndi (VİDEO)
"MOL Group" "Azəri-Çıraq-Günəşli" üzrə hasilat həcmlərini açıqlayıb
İran Azərbaycanla preferensial ticarət müzakirələrini davam etdirir
Ermənistanda hərbi xidmət üçün yaş həddi artırılıb
Xaçmazda mağazadan oğurluğa cəhd edən dəstə yaxalandı
Neftçalada su qıtlığını aradan qaldırmaq üçün yeni layihə icra olunacaq
Daha bir vəzifəli şəxs rüşvət alarkən yaxalandı
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyi publik hüquqi şəxs yaradılıb - Fərman
Şanlı qəhrəmanlıq salnaməsi
Şamaxıda ilk dəfə çörəkotu əkininə başlanıb (FOTO)
Minalardan və partlamamış hərbi sursatlardan təmizləmə üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası keçirilib
Saatlıda yas mərasimi dayandırılıb
Bütün xəbərlər