İran Avropaya qazla təzyiq göstərir

Azərbaycan, Bakı, 05 dekabr/ Trend , müxbir S.Əliyev/ İranın "Nabukko" qaz kəməri layihəsində iştirakdan imtina etməsi və qazın Avropaya çatdırılması üçün şəxsi qaz kəmərinin (Persian Pipeline)  çəkiləsini bəyan etməsi ilə əlaqədar, qazın realizəsi, bölünməsi və satışı ilə bağlı  bir çox məsələlər yaranır.

"Nabukko" boru kəmərinə alternativ kimi nəzərdə tutulan şəxsi qaz kəmərinin tikintisi İran qazının Türkiyə ərazisi ilə Avropaya çatdırılmasını fikrini irəli sürür. Lakin bu qazın alıcısının kim olacağı və hansı dövlətlərin ərazisindən keçəcəyi məsələsi qaranlıq qalır.

Bu həftə İranın neft nazirinin müavini Əkbər Türkan ölkənin "Nabukko" boru kəmərinə alternativ olacaq 3300 km -lik Persian Pipeline qaz kəmərini çəkmək niyyətində olduğunu bəyan edib. İran, dəyəri təxminən 6 mlrd. dollar olan qaz kəməri vasitəsilə öz qazının Türkiyə ərazisindən Avropaya nəqlini planlaşdırır.

Avropa İttifaqı və  "Nabukko" layihəsinin nümayəndələrinin bəyan etdiklərinə görə, hazırda İran qazının Avropaya tədarükü nəzərdə tutulmur və hətta nəzərdən keçirilmir. Buna səbəb, İranın nüvə proqramı ilə əlaqədar bu ölkənin üzərinə qoyulmuş sanksiyalardır. Hazırda "Nabukko" qaz kəməri üçün əsas qaz tədarükçüləri qismində Xəzər regionunun digər ölkələri - Azərbaycan və Türkmənistan nəzərdən keçirilir.

Avropa İttifaqı və ABŞ - ın dəstək göstərdiyi "Nabukko" layihəsi qazın Azərbaycan və Mərkəzi Asiyadan Aİ ölkələrinə ixracını nəzərdə tutur. Nabucco gas pipeline International Konsorsiumu Azərbaycanın "Şahdəniz" yatağının ikinci mərhələsinin işlənilməsi layihəsi çərçivəsində, ildə səkkiz milyard kubmetr qaz almağı gözləyir.

Konsorsium, "Nabukko" layihəsinin realizəsinin ikinci mərhələsində İraqdan analoji həcmdə qaz gözləyir. Əvvəlcə layihə qazın İranın Fars körfəzi yataqlarından ixracını nəzərdə tuturdu. İranın nüvə proqramı ətrafında münaqişəli vəziyyət və Aİ ölkələrinin İran qazını bu qaz kəməri vasitəsilə nəql etməkdən imtina etməsi ilə əlaqədar, 2006 - cı ildə layihəni elə dəyişmək barədə qərar qəbul edilib ki, Türkmənistan, Özbəkistan və Azərbaycandan qaz tədarük etmək imkanı olsun.

İranın yeni qaz kəmərinin çəkiləcəyi marşrut məsələsi də açıq qalır. Hazırki şəraitdə Avropa ölkələrinin öz ərazilərini İran qazının Aİ - yə tranziti üçün təqdim edəcəkləri az ağlabatan görünür. İndi İrana qarşı tətbiq edilən sanksiyalar Aİ ölkələrinin Tehranla ticarət münasibətlərinə qadağa qoyur. Beləliklə, İran qazının bu ölkələrə satışı mümkün hesab edilmir.

Hazırda İranın yeni qaz kəmərinin çəkilməsinə dair bəyanatının kökündə iqtisadi məqsədlərdən daha çox siyasi məqsədlər dayanır. Bu ölkə nümayəndələrinin özlərinin dedikləri kimi, qaz kəmərinin qəbulu haqqında qərar Avroa ölkələri və ABŞ - ın İran əleyhinə sanksiyalarına cavab olaraq qəbul edilib.  Bununla yanaşı, İran nümayəndələrinin yeni marşrutun yaradılması məsələsində Rusiyanın (hər iki ölkə qaz üçlüyü - "qaz OPEK"inin iştirakçısıdır) dəstəyinə söykənəcəkləri barədə bəyanatları Avropanın bu boru kəmərini dəstəkləyəcəyinə dair imkanları daha çox azaldır. İlk növbədə bu, Avropanın enerji tədarüklərini diversifikasiya etmək və Rusiya qazından kifayət qədər ciddi asılılığı azaltmaq istəyi ilə izah olunur.

Bununla yanaşı, təkrar ixrac sistemi üzrə mümkün tədarükləri istisna etmək olmaz. İran öz qazını Türkiyəyə sata, o isə, öz növbəsində, qazı Avropa bazarında reallaşdıra bilər. Lakin bu varianat az ağlabatandır; Avropanın buna gedəcəyi və İranın öz qazını Türkiyə ilə sərhəddə satmaq istəyəcəyi məlum deyil.

Lakin İrana qarşı sanksiyaların götürülməsi Persian Pipeline qaz kəmərinin çəkilməsi layihəsinin perspektivlərini xeyli artıracaq. Tehranın, Rusiyadan sonra, təxminən 28 trln. kubmetr həcmində ikinci ehtiyatları var  və bu onu dünya qaz bazarında əsas oyunçulardan biri edir. Böyük qaz ehtiyatları və şəxsi qaz kəmərinin olması bu ölkəni qazın dünya bazarlarına əsas ixracatçılarından birinə çevirəcək və tədarüklərin istiqaməti bu ölkənin yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi motivlərindən asılı olacaq.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva SMA xəstəliyindən əziyyət çəkən Tunarla bağlı tapşırıq verdi
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva SMA xəstəliyindən əziyyət çəkən Tunarla bağlı tapşırıq verdi
Aleksandr Lukaşenko: Prezident İlham Əliyev postsovet məkanındakı prezidentlər arasında ən savadlı, ən mədəni insandır
Aleksandr Lukaşenko: Prezident İlham Əliyev postsovet məkanındakı prezidentlər arasında ən savadlı, ən mədəni insandır
Vaksini Azərbaycanla bölüşməyə hazırıq - Belarus Prezidenti
Vaksini Azərbaycanla bölüşməyə hazırıq - Belarus Prezidenti
Loading Bars
Xəbər lenti
NATO öz ordusunu Əfqanıstandan çıxarmağa başlayıb
Bakı sakini mənzildə halsız vəziyyətdə aşkar edilib
"Brent" markalı neftin qiyməti 66,9 dollar təşkil edib
Dünyada ötən sutka koronavirusa 679 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜS
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva SMA xəstəliyindən əziyyət çəkən Tunarla bağlı tapşırıq verdi
Balakəndə yol polisi reyd keçirib, qaydaları pozan sürücülər barəsində protokol tərtib olunub (FOTO)
Aleksandr Lukaşenko: Prezident İlham Əliyev postsovet məkanındakı prezidentlər arasında ən savadlı, ən mədəni insandır
Vaksini Azərbaycanla bölüşməyə hazırıq - Belarus Prezidenti
Bizim razılığa gəldiyimiz bütün məsələlər reallaşacaq - Belarus Prezidenti
Belarus ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin strateji xarakterini bir daha təsdiq etdik - Aleksandr Lukaşenko
Prezident İlham Əliyev: Ermənistanın başına gələnlərin təqsirkarı Ermənistan rəhbərliyidir
Prezident İlham Əliyev: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nizamlanıb
Prezident İlham Əliyev: Minsk qrupunun nə ilə məşğul olacağı bizə hələ məlum deyil
Prezident İlham Əliyev: Qarabağın bərpası layihələrində üç dost ölkədən olan şirkətlər artıq işləyirlər
Prezident İlham Əliyev: Belarus bizim dostumuz, sınaqdan çıxmış tərəfdaşımızdır
Prezident İlham Əliyev: Biz hədəflərimizi çox dəqiq müəyyən etmişik
MDU-nun rektoru Ramazan ayının gəlişi münasibətilə professor-müəllim və inzibati-texniki heyətini təbrik edib
Minsk Qrupunun xəbis niyyəti - Revanşizm körüklənir?
BEA Azərbaycanın OPEC+ sazişini icra etməsini qiymətləndirib
Ermənilər Cəbrayılda 800 yaşı olan Şərq çinarını xüsusi vandallıqla məhv edib (FOTO)
BEA Azərbaycanda neft hasilatı üzrə proqnozlarını yüksəldib
Hindistan pandemiya ilə bağlı qlobal rifah üçün güclərini bölüşəcək - Baş nazir
Yaşıl enerji məkanı üzrə alt İşçi Qrupunun ikinci iclası keçirilib (FOTO)
Ən mürəkkəb münaqişə ocaqlarından birini Azərbaycan öz güclü ordusu ilə söndürə bilib - Deputat
Baş nazir Əli Əsədov Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb
Ağdamda bıçaqlanma hadisəsi olub
XİN Fransanın Ermənistandakı səfirinə cavab verdi
Erməni cəmiyyəti hansısa şovinist qüvvələrin əsirinə çevrilməməlidir - Deputat
Belarus Prezidentinin Azərbaycana işgüzar səfəri başa çatıb (FOTO)
Azərbaycan müharibə meydanında da müdrik, humanist, sülhsevər mövqeyini ortaya qoyub - Tamam Cəfərova
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
“Əsas Məsələ”də “Cənubi Qafqaza yeni baxış: münaqişədən sonra inkişaf və əməkdaşlıq” adlı beynəlxalq konfrans müzakirə olunub
Hərbi Qənimətlər Parkına axın edən paytaxt sakinləri: Ölkəmizlə bir daha qürur duyduq - Trend TV-nin REPORTAJI
“Azərpoçt” MMC-nin Baş direktoru PTT rəhbəri ilə onlayn görüş keçirib (FOTO)
Azərbaycanın diplomatik mübarizədə qələbəsi döyüş meydanında Zəfərini şərtləndirən amillər sırasındadır - Vüqar Rəhimzadə
Ukrayna və Azərbaycan alternativ enerjinin istifadəsi potensialını artıra bilər
Qubadlıda yol tikintisi zamanı XVlll əsrə aid məscidi qanunsuz sökənlər cəzalandırılacaq
Somalidə avtobus partladılıb - 17 ölü
Azərbaycanla İtaliya arasında humanitar sahədə əməkdaşlıq xüsusi anlam daşıyır - Sevil Mikayılova
Qəbul imtahanında Vətən müharibəsi ilə bağlı suallar olacaq
Aprelin 15-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
BMT-nin ofisi Azərbaycanda humanitar fəaliyyəti dəstəkləmək üçün 2 milyon ABŞ dolları ayırıb (FOTO)
Ukrayna azad edilmiş ərazilərin bərpasında Azərbaycana kömək etməyə hazırdır - Baş nazirin müavini
Azərbaycan-Türkiyə gömrük məsələləri üzrə birgə komitənin iclası keçirilib (FOTO/ VİDEO)
Cəlilabadda reyd: sürücülər cərimələndi (FOTO)
YAP Gənclər Birliyinin üzvləri Hərbi Qənimətlər Parkını ziyarət edib (FOTO)
“Yaşıl Marafon” çərçivəsində Qubadlıda ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Neftçalada içməli su probleminin həlli üçün yeni layihənin icrasına başlanılır (FOTO)
Türk Şurası ölkələri futbol sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalayıb
30 il boyunca faydalı iş görməyən Minsk qrupunun indi məsləhət vermək haqqı yoxdur - Deputat
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb
Azərbaycanda 2 293 nəfər COVID-19-a yoluxub, 31 nəfər vəfat edib
Birinci rübdə 30 min şəxsə e-qaydada fərdi hesab açılıb
AQTİ-nin regional sınaq laboratoriyaları səriştəlik proqramında yüksək nəticə göstərib (FOTO)
Azərbaycan və Ukraynanın əməkdaşlığı üçün bir sıra istiqamətlər mövcuddur - Baş nazirin müavini
Ermənistanla dövlət sərhədində daha bir hərbi hissə fəaliy­yə­tə başladı (FOTO)
Xızıda "Mitsubishi" yanıb
Hərbi Qənimətlər Parkına hansı marşrut avtobusları gedir? - BNA açıqladı
Şəhidlərimizin əziz xatirəsinə həsr edilmiş sərgi təşkil olunub (FOTO/VİDEO)
Yulğun kollarının məhv edilməsi ilə bağlı iş prokurorluğa göndərildi
Saatlı sakinindən 2 ədəd odlu silah götürülüb
Ramanada şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə mənzillər verildi (FOTO)
Türkiyə parlamentində Ermənistanın Azərbaycana hücumu zamanı qeydə alınan pozuntular müzakirə ediləcək
Türkiyə Liviyaya COVID-19-a qarşı vaksin göndərir (FOTO)
İşğaldan azad olunan ərazilərə ceyranlar buraxılacaq
“TURKUAZ” layihəsi çərçivəsində ilk ekspres konteyner blok qatarı Bakıya çatıb
Moody’s Bank Respublikanın reytinq üzrə proqnozunu iki pillə birdən yüksəltdi
Ukrayna Baş nazirinin müavini Ağdama gedib (FOTO)
Azərbaycanda nikah və boşanmaların sayı məlum olub
Azərbaycan və Belarus prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər (FOTO) (YENİLƏNİB)
Azərbaycan-Belarus sənədləri imzalanıb (FOTO)
Yeni doğulan körpələrin 53,2 faizi oğlandır
Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıb
Hesab.az fəaliyyətinin 10-cu ilini qeyd edir
Küçədə saxlanılan koronavirus xəstələri xəstəxanaya yerləşdirilib
Putin vaksinin ikinci dozasını vurdurub
UNEC təkrar ali təhsilə sənəd qəbulu elan edir
İranda koronavirusdan gündəlik ölüm halı 300-ü keçib
Azərbaycan Türkiyədən 100 milyon dollarlıq kimyəvi məhsul idxal edib
Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyin 50 illik yubileyi qeyd ediləcək - Sərəncam
Kiyevdə sərt karantin rejiminin müddəti uzadılıb
Xətai rayonunda küçələr abadlaşdırılır (FOTO)
Aleksandr Lukaşenko: Azərbaycan öz milli arzusuna çatmaq yolunda böyük addım atıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan-Belarus münasibətləri hər hansı problemlərdən tamamilə uzaqdır
"Sən tək deyilsən, biz səninləyik!" adlı psixoloji debat keçirilib (FOTO)
Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası ilə dənizdə külək enerjisi sahəsində əməkdaşlığa dair sənəd imzalanıb (FOTO)
Evini tərk edən daha 5 koronavirus xəstəsi aşkarlandı, 2 nəfərə cinayət işi başlandı
246 min fermerə payızlıq əkinlərə görə subsidiya ödənilib
Sabah 25 dərəcəyədək isti olacaq
Türkiyə ilk "hava-hava" tipli raketini sınaqdan keçirib (VİDEO)
Banka yaxınlaşmadan hesab açılması prosedurunu səmərəli etmək lazımdır - Assosiasiya rəhbəri
Mədəni və dini abidələrimizə qarşı erməni vəhşiliyi - ŞƏRH
“Elmlər Akademiyası” stansiyasında relslərdəki ağac şpallar dəmir-beton şpallarla əvəzlənir (FOTO)
Naqif Həmzəyev Çin səfiri ilə görüşüb (FOTO)
Mobil bankçılıq sahəsində islahatlar təkmilləşdirilir
Ermənilər Hərbi Qənimətlər Parkından dərs götürsünlər - Hərbi ekspert (VİDEO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşır
GiLTEX müştərilərini Sumqayıtda yeni magazasında salamlamağa hazırdır (FOTO)
Azərbaycan və Belarus prezidentlərinin təkbətək görüşü olub (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB-2)
Bakı Slavyan Universitetinin professor-müəllim heyəti vaksinasiyada fəal iştirak edir
Bütün xəbərlər