Azərbaycan, Bakı, 30 sentyabr /Trend, müxbir İ.Xəlilova/
Parlamentin İqtisadi siyasət komitəsi Qiymətli Kağızlar Dövlət Komitəsi, Azərbaycan Bank Assosiasiyaları və Sahibkarların Milli Konfederasiyası ilə birgə qiymətli kağızlarla əməliyyatlardan əldə olunan gəlirlərin vergidən azad olunması haqqında təklif hazırlayıb, ölkə hökumətinə təqdim etməyi planlaşdırır. Bu barədə Parlament komitəsinin sədri Ziyad Səmədzadə çərşənbə günü bildirib.
2010-cu ildən vergi tətilinin müddəti başa çatır ki, bunun nəticəsində bundan sonra fiziki və hüquqi şəxslərin qiymətli kağızlar üzrə əməliyyatlardan əldə etdikləri gəlirlərdən 10 faiz vergi tutulacaq.
Parlamentin İqtisadi siyasət komitəsi sədrinin müavini Çingiz Əsədullayev hesab edir ki, hazırkı mərhələdə qiymətli kağızlar üzrə bütün əməliyyatların vergidən azad olunması məqsədəuyğun olardı.
2009-cu ilin məlumatları əsasında aparılan hesablamalara görə, səhmdar cəmiyyətlərin indiyədək vergidən azad olunan gəlirlərdən dövlət büdcəsinə vergi daxilolmaları 21 milyon manat təşkil edərdi. Bu barədə QKDK-nin sədri Rüfət Aslanlı bildirib.
"Müvafiq olaraq, vergi güzəştlərinin ləğv olunmasından dövlət büdcəsi əlavə 21 milyon manat qazanır. Bu, sosial məqsədlər üçün büdcə xərclərinin heç 0,1 faizini təşkil etmir, lakin qiymətli kağızlar bazarının inkişafına təsir edir", - Aslanlı bildirib. - "Digər tərəfdən, bu, təkcə majoritar deyil, həm də minoritar səhmdarların (90 mindən çox) vergiyə cəlb olunması deməkdir".
Onun sözlərinə görə, ötən il qiymətli kağızlar bazarının həcminin artım dinamikası 2008-ci illə müqayisədə bir neçə min dəfə ölçülüb. Digər tərəfdən, o hesab edir ki, 2008-ci və 2009-cu illərdə qiymətli kağızlara tələb 2010-cu ilin yanvar-avqust aylarında onlara olan tələbi dörd dəfə ötüb.
"Buna birillik müddət üçün nəzərdə tutulmiş dövlət qiymətli kağızlarının gəlirliliyi 3 faiz civarında tərəddüd etməsi təsir edib, daha uzunmüddətli qiymətli kağızlarla ticarət isə belə aktiv aparılmır", - Aslanlı bildirib.
Digər qiymətli kağızlar üzrə analoji vəziyyət müşahidə olunur.
"Əgər gəlirlilik 1-3 faiz civarında tərəddüd edirsə, qiymətli kağızlarla əməliyyatlardan 10 faiz məbləğində vergi ödənilməsi fond bazarı iştirakçılarına önəmli təsir göstərir", - Aslanlı hesab edir. - "Ona görə sərmayədarlar bank depozitlərinə sərmayə qoyuluşunun məqsədəuyğunluğu üzərində düşünürlər ki, bu da vergi ödəmədən illik 8 faiz dividend əldə etməyə imkan verir. Bu, üçfaizli dövlət istiqrazlarından olduqca çoxdur. Baxmayaraq ki onlar bu gün daha etibarlı alət hesab olunur".
2010-cu il yanvarın 1-dən banklar və digər kredit təşkilatları tərəfindən fiziki şəxslərin əmanətlərinin vergidən azad edilməsi müddəti əlavə olaraq üç il uzadılıb. Bu azadolunmaların tətbiqindən dövlət büdcəsinin itkiləri, təqribən, 60 milyon dollar təşkil edir, lakin bu qərar ölkənin bank sisteminin dəstəklənməsi məqsədi güdür.
Əhalinin banklar və digər kredit təşkilatlarına ödənilən əmanətlər üzrə faizlərə, eləcə də qiymətli kağızlarla əməliyyatlardan gəlirlərə münasibətdə vergi güzəştləri ilk dəfə 1995-ci ildə tətbiq edilib. Bu vergi güzəştləri əmanətləri 270 milyon manat artırmağa imkan verib.
Sentyabrın 29-na rəsmi məzənnə 0, 8027 AZN/USD təşkil edir.
