OPEK: neft qiymətlərinin idarə olunmasında bacarıqsızlıq yoxsa istəyin olmaması? – "Trend Capital"ın icmalçısı

Azərbaycan, Bakı, 24 iyun / Trend , müxbir A.Bədəlova/ OPEK-in ünvanına onun üzərinə qoyulan funksiyaların yerinə yetirilmə qabiliyyətinin itirilməsi ilə bağlı ittihamlar səngimək bilmir. İri neft idxal edən ölkələrin, bir tərəfdən OPEK ölkələrində neft qiymətinin dayanmadan qalxması ilə əlaqədar xammal hasilatının artırılması, digər tərəfdən isə, kartel daxilində fikir ayrılıqlarının yaranması ilə bağlı OPEK-ə edilən təzyiqlər, onu göstərir ki, bu gün OPEK artıq neft bazarında yaranan vəziyyətə nəzarət etmək iqtidarında deyil.

İri neft istehsalçıları və istehlakçıları beynəlxalq neft bazarında yaranan vəziyyətin bütün ciddiliyini dərk edərək, qiymət artımı probleminin həllinə cəhd məqsədi ilə Ciddədə (Səudiyyə Ərəbistanı) beynəlxalq enerji konfransı keçiribər. Lakin qoyulan məsələlər həll edilməyib.

Dünyanın ən iri neft istehlakçıları olan Avropa və ABŞ-ın xammal hasilatının artırılması ilə bağlı təzyiqləri heç bir uğurla nəticələnməyib. OPEK öz mövqeyində möhkəmdir - bazarda kifayət qədər neft var və neft hasilatının artırılmasına heç bir lüzum yoxdur. Hazırkı yüksək neft qiymətləri isə, təkliflərin azlığını deyil, bazarda möhtəkirlik, geosiyasi vəziyyət və zəif Amerika valyutasının olduğunu əks etdirir.

Amerikanın "Energy Security Analysis" (ESAI) Analitik Şirkətinin analitikinin Endryu Ridin (Andrew Reed) rəyinə görə, OPEK-in neft hasilatını artırmaq istəməsi 1988-ci il hadisələrinin təkrarlanmaması qorxusu ilə əlaqədardır. O zaman təşkilat yaranan maliyyə böhranı ilə bağlı neft hasilatı həcmini artırmağa məcbur olmuşdu. İqtisadi səbəbələrdən zəif tələbat, həmçinin, OPEK hasilatının artırılması ilə əlaqədar böyük tədarüklər həmin il qiymətlərin kəskin düşməsinə səbəb olmuşdu.

Bu arada kartel iştirakçı dövltləri arasında qarşıdurma güclənir. OPEK-in neft hasilatının artırılması məsləsi təkcə istehsalçılar deyil, həm də neft istehlaksçıları arasında, həmçinin, kartel daxilində mübahisə mövzusuna çevrilib.

Səudiyyə Ərəbistanı OPEK-in mövqeyinə zidd getdi və neft hasilatnın sutkada 9 mln. bareldən 9,7 mln. barelədək artırılması barədə qərarını və istehlakçıların artan təlabatına reaksiya qismində kvotanı 15 mln. barelədək artırmağa hazır olduğunu bəyan edib.

OPEK tərkibinə daxil olan iri neft tədarükçüsünün, neft bazarındakı gərginliyi az da olsa azaltmaq məqsədi ilə qəbul etdiyi qərar kartelin digər iştirakçıları arasında dərhal narazılığa səbəb olub. OPEK rəhbəri Şakib Xəlil Səudiyyə Ərəbistanın qiymətlərin azalmasına yardım etməyəcək qərarını "məntiqsiz" adlandırıb. İran və Liviya da birmənalı qaydada Səudiyyə Ərəbistanının neft hasilatının artırılmasına dair qərarına qarşı çıxıb.

Lakin Səudiyyə Ərəbistanı neft kvotasının artırılması ilə bağlı qərarla kifayətlənməyib. Kasıb ölkələrin yüksək qiymətlərin öhdəsindən gəlməsinə yardım məqsədilə 1 mlrd. dollarlıq fondun yaradılması təklif olunub.

Bununla belə, Səudiyyə Ərəbistanının qərarı neft bazarındakı vəziyyəti stabilləşdirə bilmədi, qiymətlər isə, növbəti dəfə artdı. Şimal dənizindən hasil edilən neftin Brent Dated etalon növünün avqust fyutçersləri bir barel üçün 1,05 dallar artaraq 135,91 dollara çatıb. Amerikanın WTI neft markasının avqust fyutçerslərinin dəyəri NYMEX hərraclarının yekunları üzrə bir barel üçün 1,38 dollar artaraq 136,74 dollara çatıb.

Son hadisələrə əsasən demək olardı ki, bu gün xüsusilə də inkişaf etmiş ölkələrdə neft bazarlarını artan tələbat idarə edir. Bu ölkələrdə enerji daşıyıcılarına tələbat həyat səviyyəsinin yaxşılaşdırılması tədbirləri üzrə artır. Məsələn, Hindistan (Dünya üzrə tələbat artırımının 45 faizi Çin və Hindistanın payına düşür) OPEK-in mövqeyinin əksinə çıxış edib və bəyan edib ki, neft hasilatı səviyyəsinin qaldırılması ölkələrin iqtisadiyyatının inkişafına yardım göstərəcək.

Əvvəllər OPEK iştirakçılarından biri olan İndoneziya karteldən çıxmaq niyyəti barədə bəyanat vermişdi və səbəbini hətta ölkənin daxili tələbatını ödəmək iqtidarında olmayan hasilat səviyyəsinin kifayət qədər olmaması ilə izah etmişdi. Beləliklə, İndoneziya ixracdan idxala keçir.

Bir sıra beynəlxalq maliyyə intstitutları bu il neftin dünya tələbatı artmı üzrə proqnozlarını azaldıb. Beynəlxalq Enereji Agentliyi 2008-ci il neftin dünya tələbatı prqnozunu sutkada 86,8 mln. barelədək azaldıb. OPEK-də istisna olmadı və neftin dünya tələbatı artımı üzrə proqnozunu sutkada 60 min barelədək azaltdı.

Analitiklər isə, qiymət artımı ilə bağlı bədbin prqnozlar verməkdədirlər. Onların bir-birinin ardınca rekord qoymaqda davam edəcəyi istisna edilmir.

Lakin gələcəkdə hadisələrin necə inkişaf edəcəyini yalnız ehtimal etmək olar. Bir şey məlumdur - bu gün OPEK vəziyyətin öhdəsindən müstəqil gəlmək iqtidarında deyil, problemlərin həlli üçün isə, həm tədarükçülərin, həm də istehlakçıların vahid siyasət həyata keçirməzi lazımdır.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: Capital

Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanında yükaşırmanın həcmi artıb
Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanında yükaşırmanın həcmi artıb
2020-ci ildə Rusiya "SOCAR Polymer"in ən iri idxalatçısı olub
2020-ci ildə Rusiya "SOCAR Polymer"in ən iri idxalatçısı olub
Azərbaycan 2020-ci ildə 13 milyard dollardan çox məhsul ixrac edib
Azərbaycan 2020-ci ildə 13 milyard dollardan çox məhsul ixrac edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Qarabağda Rusiya və Azərbaycan xilasedicilərinin birgə fəaliyyəti ilə 210 ədəd mina zərərsizləşdirilib (FOTO)
Beynəlxalq Bankın xalis mənfəəti dəfələrlə azalıb
Dübəndi terminalında neft nəqli kəskin şəkildə artıb
Bu rayonlara qar yağıb - FAKTİKİ HAVA
Pambıqçılığın inkişafı ilə bağlı ötən ilin yekunları və qarşıda duran vəzifələrlə bağlı müşavirə keçirilib (FOTO)
İşğaldan azad edilmiş torpaqların inkişaf modeli nümunəvi xarakter daşıyacaq - Könül Nurullayeva
BNA-da Vətən müharibəsinin iştirakçısı olan əməkdaşlarla görüş keçirilib
Bakıda yol qəzası tıxaca səbəb olub
“YAŞAT" Fondu tərəfindən daha 3 nəfərin əməliyyatı təmin edilib (FOTO)
İran Qarabağın bərpasında aktiv iştirak etmək niyyətindədir - Nümayəndələr Azərbaycana səfər edəcək
Sovet rəhbərliyi 20 yanvar faciəsini törətməklə Azərbaycan xalqının qürurunu sındırmaq istəyirdi - Arzu Nağıyev (VİDEO)
QMİ sədrinin Dağlıq Qarabağla bağlı müraciətinə Vatikan cavab verib
Cəbrayıl-Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhid olan DİN çavuşu (FOTO)
Kəlbəcər rayonunun Çopurlu kəndi (FOTO/VİDEO)
20 Yanvar hadisələri ilə əlaqədar əlilliyi olanlar sosial müdafiə tədbirləri ilə əhatə olunublar
YAP Zəngilan rayon təşkilatında 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi yad edilib
ADU-da 20 Yanvar faciəsinin ildönümünə həsr olunmuş seminar keçirilib
Azərbaycana gələn Türkiyə vətəndaşları üçün etibarlı sərhədkeçmə sənədlərinin siyahısı müəyyənləşib
İşğaldan azad olunan əraziləri minalardan təmizləmək üçün Rusiyadan yeni avadanlıqlar gətirildi (FOTO/VİDEO)
Yanvarın 21-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Ermənistan vətəndaşları Qarabağdakı zənginlər uğrunda ölməməlidir - Erməni jurnalist
Türkdilli dövlətlər arasında əməkdaşıq perspektivləri müzakirə edilib
Özəlləşdirmə və icarədən dövlət büdcəsinə 71,8 milyon manat daxil olub
Xaçmazda Şəhidlər Xiyabanı yenidən qurulub (FOTO)
Kanada mediasında 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş məqalə dərc olunub
Azərbaycan - Türkiyə media platforması birgə əməkdaşlığa yeni çalarlar qatacaq - Naqif Həmzəyev
Sabirabadda “Mercedes” yanıb
Aida Mahmudovanın ABŞ-da açılmış sərgisi beynəlxalq media tərəfindən geniş işıqlandırılıb (FOTO)
Azərbaycan, Əfqanıstan və Türkmənistan arasında Yol Xəritəsi imzalanıb
Ötən ilin ən çox istifadə olunan hava limanı məlum oldu
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə nar bağları salınacaq
15 mikrondan çox olan polietilen torbaların pulla satılması təklif edilir
Səhiyyə Nazirliyinin əməkdaşları peyvənd olundu
YAP 2020-ci ilə dair gəlir və xərclərini açıqlayıb
Koronavirusla bağlı nəqliyyat vasitələrində yol verilən nöqsanlar açıqlanıb
Təlim hərbi hissələrində gənc əsgərlərin qəbulu davam edir (FOTO/VİDEO)
Bağdad Amreyev: Azərbaycan torpaqlarının azad edilməsi bütün türk dünyasının böyük zəfəridir
Nurlan İbrahimov Qarabağ klubundakı vəzifəsindən ayrıldı
2022-ci ildə Şuşanın türk dünyasının mədəni paytaxtı elan olunmasını təklif edirik - Bağdad Amreyev
YAP 2020-ci ildəki fəaliyyəti ilə bağlı hesabat verdi
Xəzərə tullantı sularının axıdılması halları xeyli azalıb - Nazirlik rəsmisi
Azərbaycanda köhnə avtomobillərin utilizasiyası proqramı hazırlanıb
Prezident İlham Əliyev: Bu çətin vaxtda mənəvi-siyasi dəstək bizim xalqımız üçün olduqca vacibdir
Tullantıların idarəolunması üçün 8 regional poliqon yaradılacaq - Nazirlik
Azərbaycanın avtomobil parkı kifayət qədər köhnədir - Ekspert
Prezident İlham Əliyev: Şuşa hələ çox beynəlxalq tədbirlər görəcək
Azərbaycan Prezidenti: Zənnimcə, lap yaxın vaxtlarda biz hamımız dirçəldilmiş şəhərləri görəcəyik
Azərbaycan Prezidenti: Türk Şurası müharibə dövründə bizi hamıdan çox dəstəkləyən təşkilatdır
BNA sürücü və sərnişinlərə xəbərdarlıq etdi
“Gömrük orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”də dəyişiklik edilib
Prezident İlham Əliyev: Gələcək nəsillər yadda saxlasınlar ki, yalnız öz gücümüzə güvənməliyik
Prezident İlham Əliyev: XX əsrdə belə barbarlıq, şəhərlərin və kəndlərin qəsdən məhv edilməsi görünməyib
Prezident İlham Əliyev: Xarici jurnalistlər Ağdamı “Qafqazın Xirosiması” adlandırıblar
MM Komitəsi azad edilmiş ərazilərdə aqrar sahənin inkişafını qiymətləndirəcək
Dövlət qulluğu üzrə müsabiqənin test imtahanında iştirak etmək üçün qeydiyyat elan edilib
Şəhid ailələrinə və əlillərə birdəfəlik yardım göstərilib
Ombudsman 20 Yanvar faciəsinin 31-ci ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb
İstedadlı şagirdlər eksternat qaydasında imtahan verib
20 Yanvar hadisələri ilə əlaqədar əlilliyi olanların ictimai birliklərinin rəhbərləri ilə işçi görüş olub (FOTO)
“Azərsu” vətəndaşlara müraciət edib (FOTO)
Azərbaycanda 949 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 305 nəfər yoluxub, 10 nəfər vəfat edib
Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanında yükaşırmanın həcmi artıb
MİDA və YAP Nəsimi Rayon Təşkilatının 20 Yanvar faciəsinin 31-ci ildönümünə həsr olunmuş birgə sosial aksiyası keçirilib (FOTO)
Azərbaycan koronavirusa qalib gələn ilk ölkələr sırasında olacaq - Deputat
İğdır şəhərində 20 Yanvar şəhidləri anılıb (FOTO)
Azərbaycanda iqtisadi artımın yüksək trayektoriyaya keçmək imkanları var - Vüsal Qasımlı
Beynəlxalq Multikulturalizm jurnalı Ali Attestasiya Şurasında qeydiyyata alınıb
Bakı Ali Neft Məktəbində “Qarabağın Təbii Sərvətləri” mövzusunda vebinar keçiriləcək
“Akkord STİK” ASC və “Qazax Sement Zavodu” MMC “Qarabağ Dirçəliş Fondu”na 400 min manat ianə köçürüb
Torpaq sahələrində aqrokimyəvi analizlərin həyata keçirilməsində yeniliklər olacaq
Ötən il özəlləşdirmə və icarədən büdcəyə 72 milyon manat daxil olub
İranda bir gündə 6 minə yaxın şəxs koronavirusa yoluxub, 87 nəfər ölüb
Bakı Slavyan Universitetində 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi yad edilib (FOTO)
Dövlət Vergi Xidməti əməkdaşlarının məqaləsi beynəlxalq nəşriyyatda çap olunub
Aİİ-də 20 Yanvar Ümumxalq Hüzn Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib (FOTO)
“Zəfər yolu” sentyabr ayınadək asfaltlanaraq istifadəyə veriləcək (FOTO)
Şəhidlər Xiyabanına vətəndaşların ziyarəti əvvəlki illərdən fərqli təşkil ediləcək - DİN
Hirkan Milli Parkındakı yanğın nəticəsində dəyən zərər hesablanır - Xidmət rəisi
Ombudsman 20 Yanvar abidə kompleksini ziyarət edib (FOTO)
Məktəblərin açılması xəbərlərinə Təhsil nazirliyindən cavab
Ötən il Mətbuat Şurasına göndərilən şikayətlərin sayı açıqlanıb
Azad edilmiş ərazilərdə Prezidentin xüsusi nümayəndəlikləri təsis edilir - Fərman
Prezident İlham Əliyev Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının Baş katibini videoformatda qəbul edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Aİ ölkələrində yeni avtomobil satışı rekord həddə azalıb
Ermənilərin meşə fonduna, təbii sərvətlərə vurduğu ziyan hesablanır - Nazir müavini (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda yeni qızıl-mis yatağı kəşf edilib (ƏLAVƏ OLUNUB)
Türkiyə Azərbaycanla Preferensial ticarət sazişini ratifikasiya edib
Yol polisi hava şəraiti ilə bağlı sürücülərə xəbərdarlıq etdi
Azərbaycan əhalisi benzinə və dizelə 2 milyard manatdan artıq vəsait xərcləyib
COVİD-19-a qarşı vaksin bu şəxslərə vurulmaya bilər - RƏSMİ
Artıq 14 nəfər peyvənd olunub, vəziyyətləri yaxşıdır - Baş həkim
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Qaxa 35 santimetr qar yağıb (FOTO)
Füzuli rayonunun Şəkərcik kəndi (FOTO/VİDEO)
Şuşada 2 su mənbəyi bərpa olunub, təminatın yaxşılaşdırılması üçün su maşını ayrılıb - Azərsu (ÖZƏL)
Ermənistanda Koçaryanın məhkəməsi bərpa olunub - Etiraz aksiyası keçirilir
Qarabağ Dirçəliş Fondunun Müşahidə Şurasının görəcəyi işlər - SİYAHI
Qida məhsullarının müştərilərə çatdırılması xidməti necə həyata keçirilməlidir?
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
Qarabağ Dirçəliş Fondunun fəaliyyət istiqamətləri müəyyənləşib
Bütün xəbərlər