İranla Qətərin təbii maye qaz istehsalında rəqabəti - Trend-in icmalçısı

İranla Qətərin təbii maye qaz istehsalında rəqabəti - Trend-in icmalçısı

Azərbaycan, Bakı, 29 dekabr /Trend/

Trend-in Fars redaksiyasının rəhbəri Dalğa Xatınoğlu

İranın daxili qaz tələbatının həcminin isteshal olunan qazdan artıq olması, qaz istehsalı layihələrində durğunluq və təbii maye qaz (TMQ) zavodlarının tikilişi üçün yerli texnikanın olmaması, bu ölkənin yaxın gələcəkdə TMQ istehsal edə biləcəyini şübhə altına salır.

İranın TMQ şirkətinin rəhbəri Əli Xeyrəndiş MEHR agentliyinə müsahibəsində bildirib ki, 450 milyon dollar məbləğində vəsait TMQ layihələri üçün ayrılıb və 2015-ci ilədək ölkənin TMQ istehsalının illik 70 milyon tona çatdırılması planlaşdırılıb.

Keçən ay dünyanın ən böyük TMQ istehsalçısı Qətər ildə 7,8 miyon ton TMQ istehsalı gücünə malik olan "Qətərqaz" layihəsinin 6 və 7-ci fazasını işə salmaqla illik TMQ ixracatını 77 milyon tona çatdırıb.

Qətər 2002-ci ildə dünyada istehsal olunan TMQ-nin 21 faizini təmin edən İndoneziyanı arxada qoymaqla maye qaz istehsalı zavodlarını inkişaf etdirərək, 2006-cı ildə 21 milyon ton TMQ istehsal edib və son dörd ildə maye qaz istehsalını 3,85 dəfə artıra bilib. Lakin beynəlxalq sanksiyalara məruz qalmış, 77 milyon əhalisi olan İrandan fərqli olaraq, Qətərin 1,2 milyon əhalisi var və beynəlxaq şirkətlər bu ölkənin irimiqyaslı qaz layihələrində intensiv fəaliyyət göstərirlər. 2009-cu ildə Qətərin qaz ixracatının həcmi 68,2 miyon tona çatıb, lakin İranın qaz istehsalı hələlik daxili tələbatdan azdır.

İran hazırda ildə 110 milyard kubmetr qaz istehsal edir, lakin daxili tələbatını təmin edə bilmədiyi üçün 2010-cu ildə Türkmənistandan idxal etdiyi qazın həcmini artırıb. Noyabr ayında Parlamentin Enerji təhlükəsizliyi komissiyasının üzvü Həmidrza Katuziyan MEHR agentliyinə bildirib ki, son 9 ayda "Cənub Pars" layihəsinin fazalarında 25 faiz inkişaf planlaşdırılmışdı, lakin bu rəqəm 0,5 faiz reallaşdırılıb. "Cənub Pars" layihəsi 28 fazadan ibarətdir və hazırda onun 10 fazası işlənilir.

İranın TMQ layihələri

Hazırda dünyada satılan qazın 25 faizini TMQ təşkil edir. BP-nin məlumatına görə, ildə 242,77 milyon ton TMQ satılıb, Qətərdən sonra MalaYziya 29,5, İndoneziya 26 və Əlcəzair 20 milyon ton istehsalla dünyanın ən böyük TMQ ixracatçılarıdırlar. Beynəlxalq Enerji Təşkilatının (International Energy Agency) yaydığı məlumata görə, yaxın illərdə TMQ satışının həcmi 10-15 faiz artacaq.

TMQ təbii qazdan fərqli olaraq, (neft kimi) beynəlxalq bazarlara çıxarılmaq potensialına malikdir, ancaq təbii qaz yalnız regional səviyyədə, qaz kəmərlərinin çəkilməsi şərtilə və 20-25 illik müqavilələr çərçivəsində satıla bilər.

İran 2005-ci ildən bir neçə şirkətlə TMQ istehsalı üzrə müqavilə bağlayıb. Lakin, rəsmi Tehranın nüvə proqramına görə, bu ölkəyə qarşı tətbiq olunan sanksiyaları nəzərə alaraq, xarici şirkətlər TMQ layihələrini dayandırıblar. Yay mövsumundə İranın Milli Neft Şirkətinin direktoru Əhməd Qələbani bildirmişdi ki, "TMQ layihələrinin iqtisadi sərfəsi olmadığı üçün" bütün layihələr dayandırılıb və İran daha çox təbii qazın boru kəmərləri vasitəsilə satışında maraqlıdır. Bundan əvvəl, İran "Total" şirkəti ilə "Cənub Pars"ın 11-ci fazasından ildə 5 milyon ton TMQ istehsalı, "Şel" və "Repsol" ilə həmin qaz yatağının 13 və 14-cü fazalarından ildə 16 milyon ton TMQ istehsalı üzrə müqavilə bağlasa da, bu şirkətlər İran əleyhinə BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1929 saylı qətnaməsindən sonra müqavilələrini ləğv ediblər.

Beləliklə, Xeyrəndişin 2015-ci ildədk İranın ildə 70 milyon ton MTQ istehsal edə biləcəyi ilə məlumatı ciddi şübhə doğurur.

Abşeronda ikimərtəbəli evdə yanğın olub
Abşeronda ikimərtəbəli evdə yanğın olub
Sosial şəbəkələrdə narkotik vasitələri təbliğ edən şəxs saxlanılıb
Sosial şəbəkələrdə narkotik vasitələri təbliğ edən şəxs saxlanılıb
Binədə 6 evdən oğurluq edən şəxs saxlanıldı
Binədə 6 evdən oğurluq edən şəxs saxlanıldı
Loading Bars
Xəbər lenti
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 624 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
FK "Barselona" keçmiş baş məşqçi Setyenə təzminat ödəməyəcək
ABŞ-da iqtisadiyyatı stimullaşdırmaq üçün təcili tədbirlər görülməlidir
Azad Rəhimovun komaya düşməsilə bağlı xəbərlər həqiqəti əks etdirmir
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 6 018 nəfər sağalıb
Ombudsmanın 2 saylı istintaq təcridxanasına başçəkmə həyata keçirib
Salyan rayon Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin direktoru saxlanıldı
Məzarlarda qızıl dişlər axtaran ermənilər bütün qəbirləri dağıdıblar - Trend TV Zəngilanda (FOTO)
Abşeronda ikimərtəbəli evdə yanğın olub
Baş Prokurorluq Masallıda əməliyyat keçirdi, baş həkim saxlanıldı
Azərbaycana elektrik və hibrid avtomobillərin gətirilməsi necə stimullaşdırıla bilər?
Qorxu sindromuna tutulan Ermənistan: Böhran, xaos, başlıbaşınalıq... - TƏHLİL
Azərbaycan dünyada ilk dəfə tətbiq edilən yeni texnologiya əsasında sürtkü yağları istehsal edir
İnam Kərimov Kənd Təsərrüfatı Nazirlərinin 13-cü Berlin Konfransında iştirak edib (FOTO)
Maliyyə Nazirliyi cəbhə bölgəsində olan hərbçilərin maaşlarının azalması iddiası ilə bağlı AÇIQLAMA yayıb
“ADA” Universiteti işğaldan azad olunmuş ərazilərə repatriasiyanın proqnozlaşdırılması və effektiv təşkili mövzusunda sosioloji tədqiqat layihəsini həyata keçirəcək
Azərbaycanda 632 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 280 nəfər yoluxub, 11 nəfər vəfat edib
Yeniyetmələrdən ibarət seçmə komandaya yeni məşqçi təyinatları olub
Sosial şəbəkələrdə narkotik vasitələri təbliğ edən şəxs saxlanılıb
Görkəmli sərkərdə Həzi Aslanovun anım mərasimi keçirilib (FOTO/VİDEO)
Ceyhun Bayramov gürcüstanlı həmkarı ilə telefonla danışıb
Dövlət Neft Fondunun 2020-ci il üzrə gəlir və xərcləri açıqlandı
Tibb işçilərindən sonra 65 yaşdan yuxarı şəxslərin peyvəndlənməsinə başlanacaq - Ramin Bayramlı
Ovçular nəyə diqqət etməlidir? - Xidmət rəisindən ovçulara XƏBƏRDARLIQ (VİDEO)
Nazir "Ali təhsil haqqında" qanun layihəsinin əsas məqsədlərini açıqlayb
AMEA-da kadr dəyişikliyi olub
"Ali təhsil haqqında" qanunun ilkin variantı hazırlanacaq - Komitə sədri
Azercell nümunəvi xidmət keyfiyyəti ilə daim irəlidə
Rəssam Aida Mahmudovanın ABŞ-da açılan ikinci fərdi sərgisi böyük maraqla qarşılanıb
Yanvarın 25-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Milli Məclisdə "Ali təhsil haqqında" qanun layhəsi ilə bağlı geniş videokonfrans keçirilib (FOTO)
Britaniya şirkəti Qarabağda yataqların kəşfiyyat işlərini aparacaq
Dərslər yenidən başlayır: Bağçalar və repetitorluq necə olacaq? - Qısa İZAH
Qlobal vaksin istehsalının 60 faizi Hindistanın payına düşür - Səfir
Texniki Universitetə yeni prorektor təyin olunub (FOTO)
Gənclər tərəfindən qazilərimizə “Böyük Qayğı” layihəsinə start verildi (FOTO)
Şuşa və digər azad olunmuş ərazilərdə xidmət edən hərbçilərdə ruh yüksəkliyi var - Hərbi ekspert
Qarabağın dirçəlişinə dəstək həyat tərzinə çevrilməlidir - Mikayıl Cabbarov
BMqT işğaldan azad olunmuş ərazilərdə kəhrizlərin bərpası layihəsini təklif edib (FOTO)
İşğal altında uzun müddət saxlanılmış torpaqların dirçəldilməsi dövrü başlayır - Fransadakı səfirimiz
Kipr martın 1-dən sərhədləri açır
Şuşa əməliyyatında iştirak edən cüdo müəllimi, qazi Ruhin Əkbərli (VİDEO)
Füzuli rayonunun Yuxarı Əbdürrəhmanlı kəndi (FOTO/VİDEO)
500 manatlıq pul nişanı tədavülə buraxılmayıb - Mərkəzi Bank
Yerevanda aksiya: Müharibədə iştirak etmiş könüllülər etiraz edirlər
Göyçayda 367 nəfər koronavirusa qarşı peyvənd olunub - RƏSMİ
"Azərişıq"da gücləndirilmiş iş rejimi davam etdirilir (VİDEO)
"Ramiz Hacıyev" kran gəmisi əsaslı təmir olunub
“Dostluq” neft yatağı eyni soy kökə malik ölkələrin birgə əməkdaşlığının və dialoqunun simvoludur - Tamam Cəfərova
Son bir ayda ehtiyacı olan qazilərə 600-dən çox reabilitasiya vasitəsi verilib
Putin Təhlükəsizlik Şurasının iclasını keçirib
Ağdamda işğaldan azad olunan 1 611 hektar ərazidə buğda əkilib (ÖZƏL)
Erməni təxribatı nəticəsində Tərtərdə 5138 obyektə ziyan dəyib
ADNSU Mingəçevir Dövlət Universitetinin tədris-metodiki bazasının gücləndirilməsinə dəstək göstərir (FOTO)
Zidan koronavirusa yoluxub
Azərbaycanda köhnə avtomobillərin utilizasiyası tıxacların azalmasına təsir edə bilərmi?
ÜST “ASAN Könüllüləri” ilə birlikdə maska paylanma aksiyasına başlayıb (FOTO)
Vaksinlərin COVİD-19-un mutasiyaya uğrayan ştammı üçün effektli olub-olmaması açıqlanıb
Britaniya azad edilmiş ərazilərin minalardan təmizlənməsi işlərində Azərbaycana köməklik göstərə bilər - Səfir
Azərbaycanda dövlət dil qaydalarını pozanlar cərimələnəcək (MÜSAHİBƏ) (VİDEO)
Gömrükdən dövlət büdcəsinə köçürülən vəsaitin həcmi açıqlandı
Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında müdafiə sahəsində əməkdaşlıq məsələləri müzakirə olunub
“Nar” Qarabağ müharibəsi veteranları üçün xüsusi güzəştlər təqdim edir
Azərbaycan Prezidenti status məsələsini tarixin zibilliyinə yollayıb - XİN-dən Avropa Parlamentinin qətnaməsinə cavab
“Azərbaycan müəllimi" qəzetinin bugünkü buraxılışında rektor Şahin Bayramovun məqaləsi dərc olunub (II hissə)
Azərbaycan gimnastları İsveçrədə Avropa çempionatında iştirak edəcək
Azərbaycanda sənədlərin surətinin notarial təsdiqi üçün rüsumun miqdarı azaldılır
Ukraynada matəm elan edilib
Narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyəsi ilə bağlı cinayət işlərinin sayı açıqlandı
"8 Noyabr" stansiyasına rəis müavini təyin edildi, heyət komplektləşdirildi
İşğaldan azad edilmiş ərazilər üçün məqsədli, aktiv məşğulluq proqramları hazırlanır
Samuxda 39.5 kilometrlik yol yenidən qurulub (FOTO)
Binədə 6 evdən oğurluq edən şəxs saxlanıldı
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Azərbaycanın növbəti tarixi uğuru
İranda koronavirusdan daha 75 nəfər ölüb
“Dostluq” sazişi Azərbaycanın neft-qaz strategiyasının inkişafında böyük əhəmiyyətə malikdir
Avropa azərbaycanlıları 20 Yanvar faciəsini törədən SSRİ rəhbərliyinin cəzalandırılmasını tələb edir
Fevralın 1-dən birdəfəlik əkin subsidiyası üçün müraciətlərin qəbuluna başlanılır
107 gün idi itkin düşən zabitimizin şəhid xəbəri gəldi (FOTO)
"Ford" 3 milyona yaxın avtomobili geri çağırıb
27 dövlət əmlakı hərraca çıxarılacaq
"Dostluq" Azərbaycanın neft satışı imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq - Amerikalı ekspert
Nüfuzlu “Springer International Publishing” nəşriyyatı MİDA-nın uğurlu fəaliyyətindən yazıb
Bu yolda hərəkət qismən məhdudlaşdırılır
20 Yanvar faciəsi müasir siyasi fəlsəfə kontekstində təhlil edilib
UNEC-in Elmi Şurasında yeni qərarlar qəbul olunub (FOTO)
Narazı şagirdlər yenidən qiymətləndirmədən keçə bilərlər - Şöbə müdiri
İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyi yaradılır - Fərman
Gömrükçülər yük avtomobilindən 38 ədəd “Iphone 12” müsadirə edib (VİDEO)
"Data Science" üzrə qrup rəhbəri vakansiyası hələ də aktualdır
"PAŞA Bank" dövlətin azad edilən ərazilərin bərpasına yönəlmiş bütün təşəbbüslərinin həyata keçirilməsinə töhfə verəcək - Baş icraçı direktor
Ermənistanda İkinci Qarabağ müharibəsinin yekunları ağır qəbul edilir - Rusiyalı ekspert
Fənn olimpiadaları fevralın sonu ənənəvi qaydada keçirilə bilər
Füzuli rayonunun Qarğabazar kəndi (FOTO/VİDEO)
Bu il müəllimlərin sertifikasiyası keçiriləcək? - Nazirdən cavab
Fevralın 1-dən repetitorluq fəaliyyəti üzrə tədrisin bərpası nəzərdə tutulur - RƏSMİ
Ötən il Energetika Nazirliyi və tabeliyindəki qurumlar tərəfindən 4211 müraciətə baxılıb
Sabah hava yağmursuz keçəcək
Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsi bölgələrdə də keçirilə bilər
Bütün xəbərlər