Xocalıda ilk qırğınları Köçəryan törədib

Xocalıda ilk qırğınları Köçəryan törədib

Akif Aşırlı - "Şərq" qəzetinin baş redaktoru

1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə 106-sı qadın, 63-ü uşaq olmaqla 613 nəfərin qətlə yetirildiyi, 1275 nəfərin girov götürüldüyü, 1000-dən çox mülki əhalinin yaralandığı Xocalı soyqırımından 20 il ötür. Beynəlxalq cinayət faktı kimi tarixin qanlı səhifəsinə çevrilən, millətçi erməni yaraqlılarının və keçmiş sovet ordusunun 366-cı motoatıcı alayı tərəfindən törədilən bu soyqırım miqyasına görə Naqasaki, Xatın kimi bir çox bəşəri cinayətlərlə eyniyyət təşkil edir.

Silahsız, mülki əhali bir gecədə qətlə yetirilib, yaxasını qurtarmaq istəyən yaşlılara, xəstələrə aman verilməyib, girov götürülənlər insanlığa yaraşmayan bir tərzdə işgəncələrə məruz qalıblar. Ermənilərin törətdikləri bu bəşəri cinayət hələ 1993-cü ildə ABŞ Konqresi tərəfindən "ilin faciəsi" kimi qiymətləndirilib. Avropanın onlarla ölkəsində erməni lobbisinin təzyiqi, əks fəaliyyətlərinə baxmayaraq bu soyqırım aktı dünyanı sarsıdan olay kimi diqqətdə saxlanılıb. Hadisədən dərhal sonra "Vaşinqton-Post", "Faynenşl Tayms", "Le Mond", "İzvestiya", "Tayms", "Qolos Ukrainı" qəzetləri erməni yaraqlılarının dinc Azərbaycan əhalisinə qarşı törətdikləri soyqırım cinayətini faktlarla dünya ictimaiyyətinə çatdırıblar. Təşkilati və hüquqi baxımdan fəaliyyətini yenicə qurmuş Rusiyanın "Memorial" hüquq-müdafiə təşkilatı Xocalı soyqırımından bir neçə gün sonra Qarabağa səfər edərək, baş verənlərin soyqırım cinayətlərinə aid olduğunu hesabatlarına daxil edib.

Terrorçuluğu, etnik millətçiliyi Ermənistanın dövlət siyasətinə çevirmək istəyənlər Xocalıda baş verən soyqırım hərəkətlərini etiraf etməsələr də, faciənin iştirakçısı olmuş Davud Xeyriyan, Zori Balayan öz kitablarında soyqırım törədildiyini etiraf etməyə məcbur olmuşlar. Davud Xeyriyan yazır: "Martın 2-də (1992-ci il - red.) erməni "Qaflan" qrupu 100-dən artıq azərbaycanlının meyitini toplayıb Xocalının təxminən 1 km Qərbində yandırdı".

"İzvestiya" qəzetinin əməkdaşı V.Bellax törədilən bu faciəni öz gözləri ilə görərək, baş verənlərdən sarsıntı keçirərək qarşılaşdığı qanlı mənzərəni belə qeyd etmişdi: "Ağdama meyitlər gətirilirdi. Tarixdə beləsi görünməmişdi. Meyitlərin gözləri çıxarılmış, qulaqları və başları kəsilmişdi. Bir neçə meyit zirehli maşınlara qoşularaq sürüklənmişdi. İşgəncələrin həddi-hüdudu yox idi".

Bu erməni Xeyriyanın insanlıq və həqiqət qarşısında dəhşətli etirafıdır. Erməni terror təşkilatı ASALA-nın fəal yaraqlılarından olan Vazgen Sisanyan Xocalıda azərbaycanlı körpələri bir yerə yığaraq öldürdüyünü etiraf etməkdən belə çəkinməyib. Məhz Sisanyanın bu qeyri-insani hərəkətlərinə görə eks-prezident R.Köçəryan onu Qarabağ müharibəsinin qəhrəmanı kimi mükafatlandırıb.

Bu törədilən soyqırımdan əvvəl, 1988-ci ildən başlayaraq Xocalıya erməni silahlıları bir neçə dəfə basqın edib, evləri yağmalayıb, dinc insanları qətlə yetirdikləri fakt olaraq insanların yaddaşından silinməyib. Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin arxiv sənədləri əsasında hazırlanan, 2004-cü ildə "Vətən" nəşriyyatı tərəfindən işıq üzü görən "Erməni cinayətləri" kitabında bu barədə kifayət qədər məlumatlar sadalanır.

Şahid ifadələri, istintaq araşdırmaları zamanı Xocalıya 1988-ci ildə ilk hücumu təşkil edən Xankəndi İpək kombinatının tokarı, partiya komitəsi katibi Robert Köçəryanın təşkil etdiyi sübuta yetirilir. Bu şəxs Qarabağda müharibə alovunu yandırıb, azərbaycanlılara qarşı terror hərəkətləri törədən, etnik təmizləmə siyasəti aparan və törətdiyi bu qanlı əməlləri müqabilində Ermənistan Respublikasının prezidenti seçilən həmin R.Köçəryandır. İpək kombinatında çalışdığı zaman azərbaycanlılara qarşı amansız davranışı ilə seçilən R.Köçəryanın bu basqınlarda iştirakı onu tanıyanların ifadəsi ilə təsdiqlənir.

Köçəryan, Arkadi Qukasyan və Ermənistan Respubliksının hazırkı prezidenti Serj Sarkisyanın təşkilatçılığı ilə Xankəndi İpək Kombinatının tokar sexində hazırlanan silahlarla yaraqlanan erməni bandası 1988-ci il fevralın 18-də Xocalıya ilk hücum təşkil etdi. Bu basqın nəticəsində Xocalının girəcəyindəki 4 ev qarət olunaraq yandırıldı. Bir neçə dinc sakin odlu silahdan atəş nəticəsində yaralandı. Mülki əhalinin müqavimətini görən R.Köçəryanın rəhbərlik etdiyi talançı dəstə geri çəkildi. Xocalıdan sonra Köçəryan eyni ssenari ilə növbəti qırğını 1988-ci il sentyabrın 16-da Xankəndidə törətdi. İstintaq materialları və arxiv sənədlərindən, şahid ifadələrindən bəlli olur ki, Sarkisyanın, Qukasyanın, Samvel və Korol Babayan qardaşlarının terrorçu, ekstremist bandasının başında dayanan Köçəryanın təlimatı ilə 1988-ci il sentyabrın 16-da Xankəndidə azərbaycanlılara məxsus 50 ev qarət olunaraq yandırılıb.

Sonra bu silahlı erməni bandası tərəfindən qarətçilik, talançılıq hərəkətləri genişləndirilir və irimiqyaslı terror aktları törədilir. Ağdam-Şuşa marşrutu ilə hərəkət edən avtobusun əvvəlcə daş-qalaq edilməsi, daha sonra atəşə tutulması nəticəsində 25 nəfər mülki vətəndaşın qətli, 1989-cu ildə Ağdamdan Şuşaya uçan "Mİ-8" vertolyotunun vurulması, Malıbəyli kəndinə ilk hücumun da Köçəryanın başçılığı altında törədildiyi MTN-in istintaq materialında öz təsdiqini tapır. Bütün bu sadalanan cinayət faktları Köçəryanın, Serj Sarkisyanın və bu qəbildən olan erməni millətçi kəsiminin Qarabağda törətdiklərinin başlanğıcıdır.

Müharibə ocağını alovlandıran bu insanların əməlləri nəticəsində 1992-ci il fevralın 26-da Xocalıda törədilən soyqırımdan sonra II Qarabağ müharibəsi başladı. 1994-cü ildə atəşkəs rejimi tətbiq olunmasına baxmayaraq hələ də davam edən Qarabağ savaşının sonu isə hələ görünmür. Torpaqları işğal olunan, soyqırıma məruz qalan Azərbaycan isə münaqişənin həllində beynəlxalq vasitəçi olan ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin nəticəsiz fəaliyyətinə nə vaxtsa son qoyulacağına inanır.

Azərbaycanın işğal olunan ərazilərində, konkret olaraq Xocalıda erməni silahlılarının törətdikləri soyqırım cinayətinin beynəxalq cinayət kateqoriyasına aid olduğunu, nə vaxtsa bu cinayəti törədən bandanın rəhbəri, Ermənistanın eks-prezidenti R.Köçəryanın, indiki prezidenti S.Sarkisyanın Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsində ittiham olunacağı isə tarixin öhdəsindədir.

AZTA regionlarda beş yeni nümayəndəlik açıb
AZTA regionlarda beş yeni nümayəndəlik açıb
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə türkdilli dövlətlərin Turizm təşkilatı yaradılacaq
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə türkdilli dövlətlərin Turizm təşkilatı yaradılacaq
Uzun müddət fəaliyyət göstərməyən turizm şirkətlərinin öz fəaliyyətlərini bərpa etməsinə icazə verildi
Uzun müddət fəaliyyət göstərməyən turizm şirkətlərinin öz fəaliyyətlərini bərpa etməsinə icazə verildi
Loading Bars
Xəbər lenti
Xızıda dayı bacısı oğlunu bıçaqladı
Carlsberg Azerbaijan və UAFA “toksik trio”nun gənclərə təsirini araşdırmaq üçün sosial tədqiqat aparmışlar (FOTO)
Bakıda Qazaxıstanın Ticarət Evi açılacaq
Namiq Abdullayev yığma komandanın baş məşqçisi təyin edilib
Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarova Rusiyada rəsmi səfərdədir (FOTO)
Şəhid çavuş dəfn edildi (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Deputat: Ermənistanın əl atacağı növbəti təxribat bu ölkə üçün çox ağır nəticələrə gətirib çıxaracaq
“Kəndlərdə idmanı inkişaf etdirək” layihəsi üzrə növbəti tədbir Balakən rayonunda keçirilib (FOTO)
Millət vəkili Nizami rayon sakinləri ilə görüşləri davam etdirir (FOTO)
Azərbaycan və Macarıstan arasında bir sıra sahələr üzrə sazişlər təsdiqləndi
Lənkəranda regional turizm idarəsi açılır
Naqif Həmzəyev: Ermənistanın avantürist, məkrli planı tezliklə puç olacaq
Piter Teys: Ermənistan rəhbərliyinin təhrikedici açıqlamaları Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ətrafındakı gərgin vəziyyəti daha da çətinləşdirir
Dərslikdə erməni bayrağının rənglərinin olması iddiasına dair Təhsil Nazirliyindən açıqlama
“AzInTelecom” media nümayəndələrinə bulud texnologiyaları haqqında təlim keçib (FOTO)
ÜST koronavirus vaksininə görə Rusiyaya təşəkkür edib
“İki sahil” qəzeti Neftçilər Gününə həsr olunmuş xüsusi buraxılış hazırlayıb
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı 1,1 milyon nəfəri keçib
YAP Gənclər Birliyi erməni təxribatı ilə bağlı bəyanat yayıb
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində səsləndirdiyi bəyanatlar Rusiya KİV-lərinin diqqət mərkəzindədir (FOTO)
Daha 14 şəhid ailəsi və Qarabağ müharibəsi əlili evlə təmin olundu (FOTO)
Prokurorluq “Royal Park”da baş verən ölüm hadisəsilə bağlı məlumat yaydı
İranda 177 nəfər koronavirusdan ölüb
Azər Türk Bank “Mərkəz” filialını yeni konsepsiyada qurur
DİM kollecə qəbul olmaq istəyən abituriyentlərə müraciət edib
İnternet üzərindən satış edirsiniz, lakin nağdsız ödəniş qəbul etmək üçün POS terminal, vebsayt və ya mobil əlavəniz yoxdur?
Ceyhun Bayramovun moldovalı həmkarı ilə telefon danışığı olub
Azərbaycan Dillər Universitetində “Çin mədəniyyəti həftəsi” keçirilir
Tovuzda növbəti erməni təxribatı ilə bağlı cinayət işi başlandı
Azərbaycanda qızıl bahalaşıb
Azərbaycana silahlı müdaxilə Ermənistan üçün fəlakətli nəticələrə gətirib çıxaracaq - Gürcüstan deputatı
Bu il 290 kilometr qaz xətti təmir olunub (FOTO)
Bakının yeni turistik məkanına çevriləcək Bibiheybət (FOTOREPORTAJ)
Qiymətli kağızlar bazarı yenidən canlanır: Bazarın yeni iştirakçıları hansı perspektivlər vəd edir?
“WhatsApp”da yeni funksiya işə salınacaq
Bakı Yunus Əmrə İnstitutu Bakı Türk Anadolu Liseyi şagirdlərinə dəstək olub (FOTO)
Neftçalada 18 yaşına çatmamış qızın qeyri-etik fotolarını çəkərək yayan şəxs həbs edilib
Milli Məclisin Gənclər və idman komitəsinin iclası keçirilib (FOTO)
Mətbuat Şurası müraciət yayıb
Hərbçilərə pensiya təyinatının avtomatlaşdırılması tezliklə həll ediləcək - Rəsmi
Altıağacda bıçaqlanma olub (FOTO)
Ali təhsil dövrü staj kimi qəbul edilir - Nazirlik
Çinə Rusiyadan idxal olunan məhsulda koronavirus aşkarlandı
Politoloq: Cəbhədə düşmənin istənilən təxribatının qarşısını ordumuz layiqincə alır
Sabah 28 dərəcəyədək isti olacaq
EY Azərbaycan şirkəti 2020-2021 illər üçün növbəti “EY İlin İş Adamı™” müsabiqəsinə start verdi
DSMF qadınların pensiya təyinatı barədə qaydaları açıqladı
ADRA əməkdaşları “Xəzəri qoruyaq” adlı təmizlik aksiyasında iştirak ediblər (FOTO)
"Ali təhsil haqqında" qanun layihəsi hazırlanır (FOTO)
Deputat: Azərbaycanda nəhəng investisiya layihələri uğurla həyata keçirilir
PAŞA Bank sayt etibarlılığı üzrə mühəndis axtarır
Hərbi salamla məşhurlaşan Eltonun atası: Onun hərbiyə həvəsi körpə vaxtlarından var (FOTO)
BNA: Bakıda qanunsuz parklanmalara qarşı tədbirlər davam edir
DSMF: Bundan sonra kişilərin pensiya yaşı artırılmayacaq
Bakıda dəmir yoluna çıxan kişini elektrovoz vurub öldürdü
ABŞ Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə danışıqların həmsədrlərin himayəsi altında bərpasına çağırır - Pompeo
Özünüməşğulluq proqramı gələn il 15 min ailəni əhatə edəcək
Qaxda 2 ton narkotik vasitə məhv edilib
Gürcüstanda 193 yeni yoluxma qeydə alınıb
XİN: Düşmənin sərhəddə törətdiyi bu qanlı cinayətin bütün məsuliyyətini Ermənistanın rəhbərliyi daşıyır
Astara sakini 1 kiloqram heroinlə ələ keçdi (FOTO/VİDEO)
Nümunəvi dönərxanalarda satılacaq dönərlərin qiyməti necə olacaq? - RƏSMİ AÇIQLAMA
“Funda” tibb mərkəzində vergi nəzarəti keçirilib, materiallar məhkəməyə göndərilib
Bakıda restoranda yanğın (FOTO)
Səbail rayonunda yolların yenidən qurulmasına 1,9 milyon manat ayrılıb
Sabirabadda yeni doğulmuş körpə ölüb
Mağazadan oğurluq edən şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Bakıda məktəbi qızıl və gümüş nişanla bitirən məzunların sayı açıqlanıb
Deputat: Azərbaycan Ermənistanın təxribat xarakterli hərəkətlərinə dözmək niyyətində deyil
Çexiyanın Səhiyyə naziri koronavirusa görə istefa verib
AQTA quşçuluq sahəsində fəaliyyət göstərən sahibkarlara xəbərdarlıq etdi
Dağlıq Qarabağın azərbaycanlı icması bəyanat yayıb
Deputat: Ermənistan öz çirkin və təxribatçı əməllərindən çəkinməsə onun üçün nəticələr ağır olacaq
Sahibkarlar üçün sərfəli şərtlərlə, tamamilə onlayn biznes krediti. Növbəsiz və girovsuz! (VİDEO)
Mebel salonunda bağbanı cərəyan vurub öldürdü
Alkoqol və tütün Alzheimer xəstələri üçün risklidir
Deputat: Məscidləri dağıdan ölkə müsəlmanların dostu ola bilməz
Müdafiə Nazirliyi bəyanat yaydı: Şəhid var
MasterCard Priceless platformasında müştərilər üçün daha çox endirim!
Azərbaycanda könüllülərlə bağlı yenilik: Qanuna dəyişiklik edilir
Azərbaycanda kəskin bağırsaq infeksiyaları və suçiçəyinə yoluxma halları artıb
Deputatların könüllü komandası olacaq
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 936 nəfərə çatıb
Türkiyədə Azərbaycan kapitalı ilə 70-dən çox şirkət qeydiyyata alınıb
Dövlət Agentliyi “CISCO” şirkəti ilə əməkdaşlığı genişləndirir (FOTO)
Şamaxıda qanunsuz ov edənlər cərimələndi
Sabirabadda 34 yaşlı kişi qaynı tərəfindən güllələndi
“AccessBank” bankomat alışı üzrə tender elan edir
XİN: Ermənistan rəhbərliyinin məsuliyyətsiz və təhrikçi davranışı bölgədə gərginliyi alovlandırır
Tac-Mahal ziyarətçilər üçün açılıb
Deputat: Ermənistan bütün bu təxribatların və işğalın bir sonu olacağını mütləq anlamalıdır
Azərbaycan koronavirusa qarşı vaksinin gətirilməsi ilə bağlı saziş imzalayıb
Rezidenturaya qəbul olmaq üçün ixtisas seçimi aparılır
Müəllimlərin informasiya bacarığının artırılması üzərində işləyirik - Şöbə müdiri
Qida Təhlükəsizliyi İnformasiya Sisteminin yeni modulları istifadəyə verilib
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti məlumat yayıb
Prokurorluq bacısını öldürən şəxslə bağlı məlumat yaydı
Milli Məclisin Gənclər və idman komitəsi geniş hesabat verəcək
Şəkidə yeni qədim abidə aşkar edilib (FOTO)
Bakıda bacısını öldürən şəxs polisə təslim olub
Bütün xəbərlər