Gələcəyini görən milli kadrlar - meyillər necə dəyişir?

Gələcəyini görən milli kadrlar - meyillər necə dəyişir?

Bakı. İlhamə İsabalayeva - Trend:

Son 3 ildə Azərbaycanda ali məktəblərə qəbulun keyfiyyət göstəriciləri artıb. Çox maraqlıdır ki, bu artım ali məktəblərə qəbul üçün sənəd verənlərin sayının azaldığı, qəbul üzrə proqnoz yerlərinin sayının artdığı illərdə müşahidə edilib. 2014-cü ildən etibarən ali təhsil müəssisələrinə qəbul üçün ərizə verən abituriyentlərin sayının təqribən 15%-ə qədər azalmasına, ali təhsil müəssisələri tərəfindən ümumi qəbul yerlərinin proqnoz rəqəminin təqribən 10,5%-ə qədər artırılmasına baxmayaraq, qəbulun keyfiyyət göstəriciləri 9,2% artıb.

2014-cü ildə tam orta məktəbi 84 413 nəfər, 2015-ci ildə 91 357 nəfər, 2016-cı tədris ilində 89 325 nəfər bitirsə də, ali məktəbə ərizə verənlərin sayı 2014-cü ildəki 97 362 göstəricisindən 2015-ci ildə 87 826, 2016-cı ildə isə 82 961 (2015 və 2016-cı illərdə V ixtisas qrupu istisna olmaqla) nəfərə enib. Son 3 ildə imtahanda iştirak edən abituriyentlərin də sayının azalmasına (müvafiq olaraq, 92641, 82 925, 78545 nəfər olub) və plan yerlərinin ( 2014-2015-ci tədris ili üçün 37 763 yer, 2015-2016-cı tədris ili üçün 38 833 yer, 2016-2017-ci tədris ili üçün 41 736 yer) artmasına baxmayaraq, müsabiqədə iştirak hüququ qazanan abituriyentlərin sayı çoxalıb. Müsbət cəhət isə budur ki, bu artım müsabiqə şərtlərinin nisbətən çətinləşdiyi - qəbul müsabiqəsində iştirak üçün tələb olunan bal həddinin artdığı son iki ildə xüsusilə müşahidə edilib.

2014-cü ildə ali məktəblərə (I ixtisas qrupunda) ixtisas seçimi müsabiqəsində iştirak etmək üçün abituriyentlərdən minimal 150 balın tələb olunmasına, sonrakı 2 il üçün qəbul müsabiqəsində bu bal həddinin 200-ə qaldırılmasına baxmayaraq, sonuncu iki ildə müsabiqədə iştirak etmək hüququ qazanan abituriyentlərin sayı daha çox olub. 2014-cü ildə 150-dən çox bal toplayan 32 159 nəfər, sonrakı iki ildə isə 200-dən çox bal toplayan 33 198 və 34 385 nəfər abituriyentin tələbə adını qazanması üçün müsabiqədə iştirak etmək hüququ olub. Onlardan faktiki qəbul olanların sayı da çoxalmağa doğru dəyişib. 2014-cü ildə ali məktəblərə qəbul olanların faktiki sayı 33 707 nəfər, 2015-ci ildə 32 849 nəfər, 2015-ci ildə isə 34 771 (bu rəqəmə xarici ölkələrin ali məktəblərinin Azərbaycandakı filiallarına qəbul olunanların sayı daxil deyil) nəfər olub.

Son 3 ildə ali məktəblərə qəbul imtahanlarında yüksək bal toplayan, eləcə də ixtisas qrupları üzrə 200-dən çox bal toplayan abituriyentlərin sayı artıb. 2016-cı ildə də keyfiyyət göstəricisinin ən yüksək həddi (32,2%) 600-dən çox bal toplayan tələbələrdə müşahidə olunur.

Son 3 ildə 200-dən çox bal toplayan abituriyentlərin sayı 7,2 faiz, 300-dən çox bal toplayanların sayı 8,6 faiz, 400-dən çox bal toplayanların sayı 13,5 faiz, 500-dən çox bal toplayanların sayı 19,1 faiz, 600-dən çox bal toplayanların sayı isə 32,2 faiz artıb.
Statistik məlumatlara əsasən, 600-dən çox bal toplayanların sayı 2014-cü ildə 1725, 2015-ci ildə 2 094, bu il isə 2 281 nəfər olub.

2014-2015-ci tədris ilində keyfiyyət ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisi 34,7 faiz, 2015-2016-cı tədris ilində 40 faiz, 2016-2017-ci tədris ili üzrə qəbulda isə 43,9 faiz təşkil edib.

Qəbulun keyfiyyət göstəricisinin dəyişməsi ilə bağlı diqqət çəkən məqamlardan biri də məzunların gələcəyin ingilis dilli kadrı kimi yetişmək istəyinin artması və bunun nəticəsi olaraq, tədrisi ingilis dilində olan ixtisaslara sənəd verənlərin sayının çoxalmasıdır. Son illərdə tədrisi rus və ingilis dilində olan, qəbul üçün Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının keçirdiyi mərkəzləşdirilmiş test imtahanlarında yüksək bal yığması şərti qoyulan xarici ölkə ali məktəblərin filiallarına (M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialı, Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin Bakı filialı, UFAZ) daxil olmağa böyük maraq göstərən abituriyentlər həm də Azərbaycandakı yerli təhsil müəssisələrinin tədrisi xarici dildə təşkil edilən ixtisaslarında oxuması meylləri çoxalır. Bu tədris ilində Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali məktəblərdə 37 ixtisas üzrə ingilis bölməsinə qəbul proqnoz yerləri nəzərdə tutulmuşdu ki, bu ixtisaslara da faktiki dolma faizi 99% olub.

Mütəxəssislərin fikrincə, ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisinin yüksəlməsinin əsas səbəblərindən biri orta məktəblərdə şagirdlərin universitetlərə hazırlığının artırılması ilə bağlıdır. Sözsüz ki, özlərini gələcəyin rəqabətli əmək bazarına hazırlaşdıran gənclər həm də repetitor yanına getməklə nailiyyətlərini daha da artıra bilirlər. Keyfiyyət göstəricilərinin yüksəlməsinin digər əsas səbəbi gələcəyin rəqabətədavamlı qabiliyyətli kadrı kimi yetişməyi qarşısına qoyan şagirdlərin öz bilik və bacarıqlarının artırılması üçün getdikcə daha çox səy göstərməsi - dərs proqramlarını daha yaxşı mənimsəməyə çalışması ilə izah oluna bilər. Bir sözlə, şagirdlər gələcək inkişafın onlar qarşısında yeni tələblər qoyacağını aydın dərk edərək öz üzərlərində daha çox çalışmağa səy göstərirlər.

Qəbul imtahanlardan yüksək bal toplayanlar üçün ali məktəblər tərəfindən bəzi güzəştlərin tətbiqi- təhsil haqqından azad edilmələri və ya təhsil haqqının güzəştlə verilməsi də şagirdləri daha yüksək bal toplamağa həvəsləndirən amillərdən sayıla bilər.

Ümid etmək olar ki, Azərbaycanda bir necə il əvvəl tam orta təhsil səviyyəsində tətbiqinə başlanan, əhatə dairəsi getdikcə genişlənən, təhsilin şagirdlərin meyl və marağı, potensial imkanları nəzərə alınmaqla, təmayüllülər üzrə təşkil olunmasını nəzərdə tutan layihə gələcəkdə qəbulun keyfiyyət göstəricilərinin daha da yüksələcəyinə zəmin yaradacaq.

Ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisinin yüksələcəyindən, abituriyentlərin tədrisi xarici dildə olan ixtisaslara meyllərinin artmasından nə qazanacağımızı demək olar ki, bir necə ildən sonra hiss edəcəyik. Ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisinin yüksəlməsi tələbələrin akademik göstəricilərinin yüksəldilməsinə yaxşı təsir göstərməklə yanaşı, bir necə ildən sonra ölkənin əmək bazarının daha yüksək səviyyəli, daha bilikli kadrlar əsasında formalaşmasına təsir göstərəcək, əmək bazarı üçün daha yaxşı, işəgötürənlərin marağına tam cavab verə bilən mütəxəssis hazırlığına yardım edəcək. Ümid etmək olar ki, bu günki rəqabətli qəbul şəraitində öz biliklərini təsdiqlədən gənclər gələcəyin də əmək bazarının rəqabətinə dözümlü olacaqlar.

Ali təhsil müəssisələrinə tələbə qəbulunun keyfiyyət göstəricisinin yüksəlməsi ilk növbədə ali məktəblərdə təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsini zəruri edir, onların üzərində kəmiyyətdən daha çox keyfiyyətə diqqət yetirməsi ilə bağlı öhdəliklər qoyur. Bunun üçünsə ali məktəblər professor-müəllim heyətinin bilik və bacarıqlarının inkişafı üçün geniş və səmərəli tədbirlər həyata keçirməli, komputer və multimedia vasitələrindən istifadəni təşkil etməli, elm və təhsilin inteqrasiyasını təmin etməli, tədrisdən başqa həm də elmi tədqiqata üstünlük verməli və gənc tələbələrin bu tədqiqat işlərinə çəlbi işini genişləndirməli, həmin tədqiqatlarla dünya bazarına çıxmalı, Azərbaycan elminin və iqtisadiyyatının dünya elmi və iqtisadiyyatına inteqrasiyasını nəzərə alaraq, xarici dilin tədrisinə üstünlük verməlidirlər. Gənclərin tədrisi xarici dildə təşkil olunan ixtisaslara olan marağının artması, rəqabətədavamlıq qabiliyyətini yüksəltmək və qlobal əmək bazarına çıxış imkanlarını artırmaq istəyən gənclərin sayının çoxalması faktı artıq ali məktəblərin xarici dillərdə, xüsusilə ingilis dilində kadr hazırlığına diqqətin artırılmasını zəruri edir.

Oktyabrın 30-da manatın dollara qarşı məzənnəsi
Oktyabrın 30-da manatın dollara qarşı məzənnəsi
29 ictimai iaşə müəssisəsinin COVİD-lə bağlı qaydalara əməl etmədiyi aşkarlanıb
29 ictimai iaşə müəssisəsinin COVİD-lə bağlı qaydalara əməl etmədiyi aşkarlanıb
Ermənistana olan "yardım"lar işğalın maliyyələşməsinə xidmət edir
Ermənistana olan "yardım"lar işğalın maliyyələşməsinə xidmət edir
Loading Bars
Xəbər lenti
ABŞ İrana qarşı sanksiyaları genişləndirib
Avropa Liqası: "Qarabağ" qrup mərhələsində növbəti matçını keçirib
Ədliyyə Nazirliyinin rəsmi saytından “Qarabağ Azərbaycandır!” elektron məlumat platforması yaradılıb
Bərdə şəhərində raket zərbələri yaşayış evlərinə endirilib - "VİCE news"-un müxbiri (VİDEO)
“VICE News” kanalı da Bərdəyə kasetli raketlər atıldığını təsdiqləyib
Ceyhun Bayramovun türkiyəli həmkarı ilə telefon danışığı olub
Heydər Əliyev Mərkəzinin binası və Bakı Olimpiya Stadionunun üzərinə Türkiyənin bayrağı videoproyeksiya olunub (FOTO)
Azərbaycan Ermənistanın 30 hərbçisinin meyitini Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin vasitəçiliyi ilə qarşı tərəfə təhvil verib
Düşmənin qüvvə və vasitələri məhv edilib (VİDEO)
Dərslər 2 noyabrdan distant formada keçiriləcək - Rəsmi
Meyitləri əməliyyat sahəsində ermənilərə vermək təhlükəlidir - Hərbi ekspert
"Amnesty International" Ermənistanın Bərdəyə istifadəsi qadağan olunmuş kasetli raketlərlə zərbələr endirdiyini təsdiqlədi (FOTO)
Hərbiyə aparsalar, gedib özüm qisasımı alardım, amma 16 yaşım var - Erməni raketinin qurbanı danışır (FOTO)
Bərdənin qisası alınır: Dinc əhalimizi atəşə tutan düşmən bölmələri Ordumuz tərəfindən darmadağın edilir (VİDEO)
Ermənilərin növbəti yalanı belə ifşa edildi - FOTOFAKT
Goranboyda Ermənistanın raket atəşi nəticəsində dağılan evdən görüntülər (FOTO)
GUAM Ermənistanın Azərbaycan şəhərlərini raket atəşinə tutmasını kəskin şəkildə qınayıb
Dağlıq Qarabağın yaşayış məntəqələrinə raket və aviasiya zərbələrinin endirilməsi xəbəri yalandır - MN
Özbəkistanın qadın şairləri Prezident İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb
Prezidentə yazırlar: Ədalət mübarizənizdə canımızla, qanımızla Sizin yanınızdayıq
Bərdəyə hücum Ermənistanı qınamayan beynəlxalq təşkilatların da ortaq olduğu cinayətdir - Hikmət Babaoğlu
DİN ictimai nəqliyyatdan istifadə edən sərnişinlərə müraciət edib
Düşmənin bir neçə istiqamətdə hücum etmək cəhdinin qarşısı alınıb - Anar Eyvazov
Ölkəmizdə pandemiyanın yeni dalğası müşahidə edilir - Mütəxəssisdən XƏBƏRDARLIQ
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin uzunmüddətli tənzimlənməsi ilə bağlı müzakirələr daim davam edir - ATƏT (ÖZƏL)
Cəsədlərin Ermənistana təhvil verilməsi prosesi zamanı insident baş verməyib - Dövlət Komissiyası
"Yerli icra hakimiyyətləri haqqında Əsasnamə"də dəyişiklik edilib
AZƏRTAC-ın bir sıra əməkdaşlarına xidməti pasport veriləcək
Hərbi vəziyyət rejiminə və komendant saatı qaydalarına əməl edək! - DİN-dən çağırış
Cenevrədə Ermənistanın terrorçu hərəkətlərinə etiraz edilib (FOTO)
Cəsədlərin təhvili ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin şəxsi nümayəndəsi ilə koordinasiya şəraitində həyata keçirilib - BQXK
Avstriyadakı Azərbaycan evində Bərdə və Gəncədəki terror aktları hiddətlə pislənilib
Ceyhun Bayramov Qarabağda sülhməramlıların yerləşdirilməsi fikrinə münasibət bildirib
Xocavənd rayonunun Vəng kəndinin Çinarlı kəndi adlandırılması haqqında Qanun təsdiqləndi
MDB dövlətlərinin gömrük orqanlarının qarşılıqlı fəaliyyəti barədə Saziş təsdiqləndi
Babək qəsəbəsinə şəhər statusu verildi
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sadə həlli mövcud deyil - Putin
Bu il ali məktəblərə daxil olmuş 102 tələbəyə Prezident təqaüdü verilir – SƏRƏNCAM
Türkiyə və Azərbaycana düşmənçilikdən dünya çox şey itirər - Yalçın Topçu TREND BİA-nın “Bakı-İstanbul” telekörpü layihəsində (FOTO/VİDEO)
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə müvəqqəti xüsusi idarəetmə yaradılır - FƏRMAN
Azərbaycanın Kubada Səfirliyi təsis edilir
Rusiya Dağlıq Qarabağda gərginliyin tezliklə azaldılmasına nail olmaq üçün ciddi səy göstərir - Zaxarova
Düşmən Goranboy, Tərtər və Bərdə rayonlarını artilleriya atəşinə tutur
Ermənistanın atəşi ilə Göygöldə baş verən meşə yanğını söndürüldü
Sahibə Qafarova Cümhuriyyət Günü münasibətilə türkiyəli həmkarını təbrik edib
Paşinyanın populist vədləri Azərbaycan Ordusunun zərbələri altında puç olub getdi - Ekspert
Baş Prokurorluq bu gün Goranboyda həlak olan dinc sakinlə bağlı məlumat yaydı
Hər keçən gün Ermənistanı bir o qədər də uçuruma yaxınlaşdırır - Deputat
Fransada fəaliyyət göstərən COJEP beynəlxalq təşkilatı Ermənistanın mülki vətəndaşları öldürməsi ilə bağlı hesabat hazırlayıb
Ombudsmanın Bərdədə faktaraşdırıcı missiyasının fəaliyyətinə dair video hazırlanıb
Oktyabrın 30-da manatın dollara qarşı məzənnəsi
“Şəxsi gigiyena qaydaları” şagirdlərə 1-ci sinifdən bir fənn kimi keçirilsin - TƏKLİF
Ermənistanın atəşi nəticəsində daha bir dinc sakin həlak oldu
Polis karantin qaydalarına nəzarəti gücləndirdi (FOTO/VİDEO)
Ermənistanla sərhəd zastavasının atəşə tutulması ilə bağlı yayılan məlumat dezinformasiyadır - MN
Bərdə sakinləri Prezidentin və ordunun ətrafında səfərbər olub - Elçin Əmirbəyov
Ermənistanın 543-cü alayı Dağlıq Qarabağa getməkdən itmina edib
Ermənistan cəmiyyətində təşviş, ordusunda isə xaos, kütləvi fərarilik və özbaşınalıq hökm sürür - MN
Ermənistanın məqsədi mümkün qədər çox mülki azərbaycanlını məhv etməkdir - Elçin Əmirbəyov
Tural Gəncəliyev kanadalı senatoru Azərbaycan xalqından üzr istəməyə çağırdı
Erməni cəmiyyəti Paşinyan iqtidarının girovluğunda qalmaq istəmir - Bəhruz Quliyev
Bir ayda Ermənistanda 6 yüksək vəzifəli şəxs işdən çıxarılıb - Paşinyan "təqsirkar" axtarır
Azərbaycanlılara doğma evlərinə qayıtmağı arzulayıram - Ronaldinyodan Azərbaycana dəstək (VİDEO)
“Vikipediya”da özbək dilində “Xankəndi talanları” mövzusunda məqalə yaradılıb
Bərdə soyqırımı kar-kor dünyanın gözünü və qulağını açması üçün növbəti çağırışdır - Vüqar Rəhimzadə
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 1000-i keçdi
İranda sutka ərzində 8 293 nəfər koronavirusa yoluxub
Ermənistanın Bərdədə dinc əhaliyə qarşı törətdiyi cinayətlərlə bağlı BMT-nin Uşaq Fonduna müraciət edilib
Kamran Əliyev Türkiyənin Ədliyyə naziri, Baş prokuroru və Ali Məhkəməsinin sədri ilə telefonla danışıb
Faşizmin "yeni" tarixini yazan baş nazir - Müharibə Paşinyanın əsl üzünü ortaya çıxardı
Ermənistan bütün İslam dünyasına qarşı düşmən münasibət bəsləyir - Əlcəzairli politoloq
Koronavirusun aşkarlandığı yerlərdə əksepidemik tədbirlər hansı qaydada təşkil olunur?
Bərdə sakinləri Azərbaycan ordusuna arxayındır - Vidadi İsayev
Döyüşlər başlayandan Tərtərə 15 mindən çox mərmi düşüb
BQXK-nin prezidenti Bərdədə könüllünün ölümü ilə bağlı bəyanat yayıb
Bərdədə raketin atıldığı yer təsadüfən seçilməyib - İcra başçısı
Ermənistan Göygölü raket atəşinə tutdu, meşədə yanğın başladı - FHN
29 oktyabr Ümumdünya İnsultla Mübarizə Günüdür
Bərdənin qisası alınır: Düşmən qüvvələri döyüş meydanında məhv edilib - MN (VİDEO)
Ermənistan hərbi-siyasi rəhbərliyi tezliklə cəzasını alacaq - Kamran Əliyev
29 ictimai iaşə müəssisəsinin COVİD-lə bağlı qaydalara əməl etmədiyi aşkarlanıb
BQXK-nin Avropa nümayəndəliyi Bərdədə könüllünün ölümü ilə bağlı bəyanat yayıb
Ermənistan rəhbərliyi o qədər quzğunlaşıb ki, diplomatlar Tərtərdə olanda da atəş açırdılar - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Xəstəlik ocaqlarında dezinfeksiya tədbirlərinin vaxtında aparılması vacibdir - Səhiyyə Nazirliyi
"Niyə belə edirsiz, sizin uşaqlarınız yoxdur?" - "New York Times"ın Bərdəyə hücum anından reportajı
Azərbaycan Qarabağı insanların ləyaqətlə və sülh şəraitində yanaşı yaşayacağı çiçəklənən, təhlükəsiz ərazisi kimi görür
Diplomatik nümayəndələrin də olduğu Tərtər rayonunun ərazisi atəşə tutulub
Ermənistanın iki Su-25 təyyarəsi məhv edilib
Nazir MDB dövlətlərini Ermənistanın terror hücumlarını pisləməyə çağırıb (FOTO)
Beynəlxalq aləm göz yumduqca Ermənistan terrora davam edəcək - Deputat
30 meyit və 2 mülki şəxs Ermənistana təhvil verilib
Ombudsman Bərdədə faktaraşdırıcı missiya keçirir (FOTO)
Ermənistana olan "yardım"lar işğalın maliyyələşməsinə xidmət edir
Ermənistan sülh istəmir - Rufiz Hafizoğlu "Əl-Cəzirə" telekanalına açıqlama verib (FOTO/VİDEO)
Bərdə faciəsi terrorçu ermənilərin xalqımıza qarşı 200 illik cinayətlərinin davamıdır - Qafqazşünaslıq İnstitutu
Hikmət Hacıyev xarici diplomatlarla Tərtərdədir
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng edib
Paşinyan, Bərdəyə raket hücumu ilə böyük səhv etdiniz - Hikmət Hacıyev
Erməni təxribatı nəticəsində ölən mülki şəxslərin sayı 90-a çatdı
Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi adından saxta məktublar göndərilir - Xəbərdarlıq
Bütün xəbərlər