Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... – Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ

Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... – Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ

Bakı. İlhamə İsabalayeva - Trend:

20 Yanvar hadisələrində şəhid olan Yusif Sadıqov 1964-cü ildə Göyçə gölünün sahilində yerləşən Cil kəndində dünyaya göz açıb. Zahirən sakit, daxilən coşqun təbiətli idi. Güclü məntiqi, iti yaddaşı riyaziyyat elminə bağlamışdı Yusifi. Orta məktəbdə dəfələrlə olimpiadalarda iştirak edib birincilik qazanmışdı. Məktəbi 1981-ci ildə qızıl medalla bitirib Bakı Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuşdu. Tələbəlik illərində Moskvada, Vilnüsdə universitetini təmsil etmiş, riyaziyyat olimpiadalarında birinci dərəcəli diploma layiq görülmüşdü. Bakı Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirib Elmlər Akademiyasının Mexanika-Riyaziyyat İnstitutunda aspiranturaya daxil olmuşdu. Yusif minimumlarının hamısından əla qiymətlər almışdı, aspirantların konfransında, institut seminarlarında istedadı ilə tanınmışdı. Nişanlı idi. Hamı Yusifin toyuna hazırlaşarkən... Ad günü yanvarın 20-də idi...

Elə doğum günündə də dünyasını dəyişən Yusiflə bağlı xatirələrini Trend-ə bacısı Sayalı Sadıqova danışır:

"O gecə... sanki yerin, göyün üzünə qara kəlağayı salmışdılar. Hər yan, hər tərəf adamda vahimə oyadırdı. Evdə də, bayırda da havası çatmırdı Yusifin. Sən demə, bütün varlığa hakim kəsilən o qara gecənin gəlişində hansısa bədxahın əli var imiş. Haradasa şimşək çaxırdı elə bil, qaranlığın bağrını sökən işıq zolaqları yanıb sönürdü. Yuxuda olan Yusifi güllə səsi oyatdı... Oyandı... Dözə bilmədi, küçəyə çıxdı..."

1989-cu ilin 1 dekabr tarixində Ermənistan Ali Soveti "Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi" haqqında qərar qəbul etdi. Nəticədə, Azərbaycanda siyasi vəziyyət gərginləşdi və bu, 1989-cu ilin sonunda İran və Türkiyə ilə sərhədlərdəki tikanlı məftillərin sökülməsi ilə nəticələndi. 1989-cu ilin 31 dekabrında minlərlə insan - qadın və kişi, uşaq, qoca və cavan Ordubaddan Sədərəyədək SSRİ dövlət sərhədinin 167 kilometrlik ərazisi boyunca sərhəd dirəklərinin tikanlı məftillərini sökmüşdü. 1989-cu ilin sonunadək ermənilər tərəfindən yüzlərlə azərbaycanlı qətlə yetirilmişdi. Hamının səbr kasası dolmuşdu. Yurd-yuva qeyrəti, el-oba isməti milləti ya ölüm, ya qalım məqamına gətirmişdi. Bakı təlatümə gəlmiş, insan seli küçələrə Vətən harayına çıxmışdı. Yanvarın əvvəllərindən davam edən mitinq və nümayişlər, Vəzirovun ölkəni idarə edə bilməməsi, DTK-nin isə təxribatçı əməlləri 20 Yanvar faciəsi üçün zəmin hazırladı. Bakıya qoşun yeridilməsi ərəfəsində Sov. İKP MK-nın katibi A.Girenko paytaxtda fövqəladə vəziyyət elan edilməyəcəyi, hərbi hissələrin gətirilməyəcəyini bəyan etdi və bununla da respublika əhalisi aldadıldı. "Ordu şəhərə daxil olmayacaq... Yalnız sakitlik, yalnız qarşılıqlı anlaşma..." Bu rəsmi sözlər eşidiləndə inam artdı, ümidlər şölələndi. Alma-Ata və Tbilisi hadisələrində güc işlətdiklərinə görə beynəlxalq aləm tərəfindən ittiham olunan "Qırmızı ordu"nun silaha əl atacağını heç kim gözləmirdi”.

S.Sadıqova deyir ki, Yusif də bir vətəndaş, ziyalı kimi düşünür, yollar axtarırdı. Vətən uğrunda mübarizə başlıca amalına çevrilmişdi. Bununla belə, namizədlik mövzusu üzərində gecə-gündüz işləyirdi. İşini tez başa çatdırmağa çalışırdı. Ancaq hadisələr buna imkan vermirdi:

“Xalqımızın 1988-ci ildən bəri başına gələn faciələr Yusifi rahat buraxmırdı. Onun gözlərindəki qığılcım, üzündəki təbəssüm gözlərimizin önündə yavaş-yavaş sönməyə başlamışdı. Minimumlarının hamısından əla qiymətlər almışdı. Aspiranturanın ikinci kursunda oxuyurdu. İnstitutun əməkdaşları Yusifin şəxsində gələcəyin görkəmli riyaziyyatçı alimini, şəxsiyyətini görürdülər. O, əsl Azərbaycan ziyalısına xas olan daxili insani keyfiyyətləri, dünyagörüşü, səmimiliyi ilə hər zaman fərqlənmişdi".

1990-cı ilin ilk ayı yaman qanlı-qadalı gəldi. Yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə dəhşətli qırğın törədildi Bakıda. Qan su yerinə axdı o gecə. Neçə ana övlad, neçə bacı qardaş, neçə körpə ata itirdi o müdhiş gecədə. Bu dəhşətli qırğının şahidi olmuş insanlar ağıllarını itirmək dərəcəsinə çatmışdılar. Təsəlliyə söz də qalmamışdı. Hamı ağlayırdı, özü də hönkür-hönkür, fəryad qopara-qopara. Lakin şahidlərin selə dönmüş göz yaşları tökülən bu günahsız qanlardan qat-qat artıq olsa da, onu yuyub təmizləməyə qadir deyildi. Göz yaşı ilə suvarılan şəhid qanından qırmızı qərənfillər bitmişdi küçələrdə, meydanlarda. Başını itirmiş adamlar gecə evdən çıxıb bir daha geri dönməyənlərini axtarırdılar, özü də dirilər yox, ölülər arasında...

S.Sadıqova deyir ki, həmin gün əzizlərinin meyitini tapanlar Allaha şükür edirdilər:

"Çünki artıq məlum olmuşdu ki, qaniçən vəhşilər öz cinayətlərinin izini qismən də olsa itirmək üçün yaralıların və şəhidlərin bir hissəsini yük maşınları ilə aradan çıxara bilmişdilər".

Onun sözlərinə görə, səhəri gün atası şəhid qanından laləzara dönmüş küçə və meydanlarda, xəstəxanalarda, ölüxanalarda qanına qəltan olmuş igidlərin cəsədini gördükcə yüz dəfə ölüb-dirilən, müdhiş gecənin ağır yükü altında qəddi bükülmüş, heydən düşmüş, donuq baxışlarından iztirab tökülən, sifətləri meyit rəngi almış insanlar arasında Yusifi axtarırdı:

"Yusifin isə ancaq sağ qolu tapıldı... Tankın tırtılları altında kəsilmiş sağ qolu... Yusifin arzularını həyata keçirməyə qoymayan qatillər Bakını qana boyadı".

Yanvar böhranı nəticə etibarilə respublika hakimiyyət orqanlarının iradəsizliyi və xalqdan ayrı düşməsi, müxalifətin ən fəal hissəsinin avantürizmi, bütün siyasi dayaqlarını itirmiş mərkəzi hakimiyyətin səbatsızlığı nəticəsində baş verdi. Bu böhran həm də müəyyən dairələrin siyasi korluğunun nəticəsi idi. Onlar başa düşmək istəmirdilər ki, siyasi böhranın nə ilə nəticələnməsindən asılı olmayaraq, o, artıq tarixi inkişafın ümumi yönünü dəyişdirə bilməyəcək.

Yanvar faciəsi xalqımızın milli şüuruna kədərli, eyni zamanda, XX əsr Azərbaycan tarixinin dönüş əhəmiyyətli hadisəsi kimi daxil oldu. Bu mərhələni keçən insanlar hiss etdilər ki, keçmiş həyata və münasibətlərə qayıtmaq artıq mümkünsüzdür. Müstəqilliyə doğru hərəkət son, həlledici mərhələyə yaxınlaşmaqda idi və artıq həmin 90-cı ildə Azərbaycanda 1918-1920-ci illərdə müsəlman Şərqində ilk demokratik respublikanın ideyaları, rəmzləri, demokratik ənənələri yenidən canlanmağa başlanmışdı.

Yanvar hadisələri siyasətdə zorakılığın, siyasi problemlərin həllində gücdən istifadə edilməsinin (kim tərəfindən olursa-olsun) səmərəsizliyini sübuta yetirdi. Ziddiyyət, ixtilaf, maraq və ambisiyaların bir-biri ilə toqquşması siyasi prosesin dəfedilməz ünsürüdür. Lakin mədəni cəmiyyətlərdə bu heç də o demək deyil ki, ziddiyyətlər hökmən sərt qarşıdurma və zorakı yolla həll edilməlidir.

Gürcüstandan gələn yük maşınlarında dərman preparatları aşkarlandı (FOTO)
Gürcüstandan gələn yük maşınlarında dərman preparatları aşkarlandı (FOTO)
Siyəzəndə karantini pozanlar cərimələnib (FOTO)
Siyəzəndə karantini pozanlar cərimələnib (FOTO)
Gəncədə 38 yaşlı kişi meyiti tapılıb
Gəncədə 38 yaşlı kişi meyiti tapılıb
Loading Bars
Xəbər lenti
İqtisadiyyat Nazirliyi: 7629 obyektdə sanitar-epidemioloji tələblər pozulub
Hikmət Hacıyev: Toy mərasimlərinin bərpası koronavirusun artmasına səbəb ola bilər
Məişət tullantılarının daşınması ilə əlaqədar Bakıda islahatlar aparılır - RƏSMİ
Yaqut Qarayeva: COVİD-19-un mutasiyası barədə fikir söyləmək çox tezdir
İctimai iaşə obyektləri çimərliklərə onlayn çatdırma edə bilər - RƏSMİ
Hikmət Hacıyev: Orta məktəblərin açılması məsələsinə baxılır
Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında yeni tədris dövrü başlayıb (VİDEO)
Koronavirusdan sağalmış xəstələrin donor kimi qan verməsi könüllü prosesdir
Ülvi Mehdiyev: Eyni anda 100 minə yaxın şəxs çimərliklərdə istirahət edə biləcək
Peyvəndlərlə bağlı hökumətə təkliflər veriləcək - TƏBİB
Vətəndaşlar hansı halda rayonalara gedə bilərlər? - RƏSMİ AÇIQLAMA
Çimərliklərin pandemiya tələblərinə uyğun maksimum tutum sayı müəyyən edilib
Koronavirusa görə iqtisadi və sosial dəstəklə bağlı yeni təkliflər müzakirə edilir
Metro və “Mall”ların açılması koronavirusun artmasına səbəb ola bilər - Hikmət Hacıyev
TƏBİB: Açıq havada kiçik kafelərin işləməsi məsələsi müzakirə ediləcək
Çimərliklərin məişət tullantılarından təmizlənməsi üçün xüsusi adamlar ayrılacaq
Hikmət Hacıyev: BMT-nin xüsusi sessiyası 5-6 ay, hətta bir il davam edə bilər
Çimərliklərdə səsgücləndirici vasitələrlə məlumatlar səsləndiriləcək
Yaqut Qarayeva: Karantin tədbirləri sayəsində xəstəxanalarda aktiv xəstələrin sayı azalıb
Çimərliyə gedərkən hansı qaydalara əməl etmək lazımdır?
Xarici ölkələrlə aviareyslərin artırılması nəzərdə tutulur
Çimərliklərin iş qrafiki müəyyənləşib - RƏSMİ
Çinin Uhan şəhərindən olan həkimlər Azərbaycana gələcək
Ülvi Mehdiyev: Çimərliklərə getmək üçün xüsusi icazəyə ehtiyac yoxdur
Hikmət Hacıyev: Dünyada vaksinlərin tapılması məsələsi diqqət mərkəzində saxlanılır
Ülvi Mehdiyev: Bu günədək 30 milyon SMS icazə yoxlanılıb
İtaliyalı mütəxəssislər koronavirusla mübarizə çərçivəsində Azərbaycana gəlib
Regionlara gediş-gəlişin açılması məsələsi müzakirə olunur
Zərdabda narkotik tərkibli bitkilər becərən şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Hikmət Hacıyev: Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində artıq 3-cü dalğa müşahidə olunur
Operativ Qərargah karantin rejimində yumşalmaların tətbiqi ilə bağlı brifinq keçirib
Azərbaycanda daha 241 nəfər koronavirusa yoluxdu, 647 nəfər sağaldı, 6 nəfər öldü
Azərbaycan və Türkiyənin parlament sədrləri arasında telefon danışığı olub
Şəki və Siyəzən siyahıdan çıxarılır, Salyanda isə sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejimi tətbiq olunacaq
Hikmət Hacıyev Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icmasının üzvləri ilə görüşüb
Ölkə üzrə qüvvədə olan məhdudiyyətlər - SİYAHI
Abşeronda karantin qaydalarını pozan restoran sahibi və müştərilər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Xüsusi karantin rejimi olan rayonlarda həftəsonu ictimai nəqliyyatın hərəkətinin məhdudlaşdırılması davam edəcək
13 şəhər və rayonda qüvvədə olan məhdudiyyətlər - SİYAHI
Çimərliklərin fəaliyyətinə icazə verilir
Avqustun 5-dən SMS icazə ləğv olunur
Operativ Qərargah karantin rejiminin yumşaldılması ilə bağlı QƏRAR verdi
İmişlidəki göllərdən Baş Muğan kanalına su vurulmasına başlanılıb
Keçmiş qadın məhkum oğurluq etdiyinə görə saxlanıldı
Serbiya parlamentinin qarşısında etiraz aksiyası keçirilib
Ermənistan tərəfindən Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin adına saxta "Twitter" hesabı açılıb
Gürcüstandan gələn yük maşınlarında dərman preparatları aşkarlandı (FOTO)
“Trabzonspor”a yeni baş məşqçi təyin edilib
Ermənistanda diaspor siyasətinə məsul şəxslərin vəzifədən azad olunmaları təsadüfü deyil - Deputat
Rusiyada quş qripi infeksiyası aşkar edilib
“EduHack” hakatonu yekunlaşdı: Distant təhsil problemlərinə qarşı 18 innovativ təqdimat (FOTO)
İtaliya Azərbaycana tibbi missiya göndərir
Siyəzəndə karantini pozanlar cərimələnib (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 310 mini keçib
BNA-dan xəbərdarlıq: Karantin qaydalarını pozan daşıyıcılar barədə hüquq mühafizə orqanlarına müraciət olunacaq (FOTO)
DİM: Rayondan Bakıya gələn imtahan iştirakçısını 1 nəfərin müşayiət etməsinə də icazə verilir
Gəncədə 38 yaşlı kişi meyiti tapılıb
Sabiq Roma papası ağır xəstələnib
Sabah Bakıda 29, rayonlarda 34 dərəcə isti olacaq
Rusiyada daha 5 min nəfər koronavirusa yoluxub
Bu abituriyentlər yenidən imtahan verəcəklər
Belarusa Azərbaycan neftini daşıyan növbəti tanker Supsa limanından yola düşüb
Zaqatalaya leysan yağıb, iki kənd susuz qalıb
Ehsan Zahidov: Fuad Qəhrəmanlı ad və soyadlı şəxs ümumiyyətlə qeyd olunan İdarəyə gətirilməyib
688 hərəkət iştirakçısı inzibati məsuliyyətə cəlb edilib
Milli Məclisin növbəti iclasının gündəliyi məlum oldu
Azərbaycanın Los Ancelesdəki Baş Konsulluğu UFC prezidentinə etiraz məktubu göndərib
Azərbaycanın təmizlənmiş fındıq ixracı artır
Xızıda poçtdan oğurluq edən şəxs tutuldu (FOTO)
Ötən gün yol qəzalarında 2 nəfər ölüb
Melburnda karantin rejimi sərtləşdirilir
Polis ictimai nəqliyyatda nəzarət tədbirlərini davam etdirir (FOTO)
Bu il müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsində 46 mindən çox namizəd iştirak edəcək
Çaylarda sululuq artıb
Bir neçə çaydan sel keçib - Faktiki hava
Göygöldə silsilə oğurluq edən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
"Microsoft" "TikTok"u satın almaq niyyətindədir
AZAL İstanbul istiqamətində reyslərin sayını yenidən artırır
İlanların təhlükəsindən qorunmaq üçün TƏKLİF: Serpentoloqlardan ibarət qurum yaradılsın
Oğuzda narkotik becərən qohumlar polisə atəş açıb (FOTO)
İstixanalar, soyuducu anbarlar və taxıl elevatorları elektron qeydiyyatdan keçəcək
Heydər Əliyev Fondu 100 mindən çox aztəminatlı ailəyə qurban payı çatdırdı (FOTO)
Arif Məlikovun “Noktürn”ü Los-Anceles festivalında səsləndirilib (FOTO)
Ermənistanda orduya muzdlular cəlb edilir, Azərbaycanda isə minlərlə gənc könüllü olaraq ordu sıralarına yazılır - Ekspert
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
Cənubi Koreyada güclü yağışlar 6 nəfərin ölümünə səbəb oldu
Bakıda iki sərnişin avtobusu toqquşub, xəsarət alan var (FOTO)
Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 92 min nəfəri ötüb
Ermənistan ilə Faşist Almaniyası arasında oxşarlıqlar nədir? (VİDEO)
Dünyada 18 milyondan artıq insan koronavirusa yoluxub
Hemilton "Formula-1" üzrə Böyük Britaniya Qran Prisinin qalibi oldu
Kolumbiyada koronavirusa rekord sayda yoluxma halı qeydə alınıb
Tramp Şimali Karolinada fövqəladə vəziyyət rejimi elan edib
ABŞ və Rusiya yaxın zamanda terrorizmlə mübarizəni müzakirə edə bilərlər
İsrail Qəzza zolağında HƏMAS-ın mövqelərinə zərbələr endirib
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 4 498 nəfərə çatıb
Misirdə mikroavtobus kanala aşıb, ölənlər var
Qırğızıstanda daha 420 nəfər koronavirusa yoluxub, 12 nəfər ölüb
"Crew Dragon" Meksika körfəzində suya eniş edib
"Open Azerbaijan" Beynəlxalq Virtual Kata turnirinin qalibləri müəyyənləşib
Bütün xəbərlər