Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... – Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ

Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... – Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ

Bakı. İlhamə İsabalayeva - Trend:

20 Yanvar hadisələrində şəhid olan Yusif Sadıqov 1964-cü ildə Göyçə gölünün sahilində yerləşən Cil kəndində dünyaya göz açıb. Zahirən sakit, daxilən coşqun təbiətli idi. Güclü məntiqi, iti yaddaşı riyaziyyat elminə bağlamışdı Yusifi. Orta məktəbdə dəfələrlə olimpiadalarda iştirak edib birincilik qazanmışdı. Məktəbi 1981-ci ildə qızıl medalla bitirib Bakı Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuşdu. Tələbəlik illərində Moskvada, Vilnüsdə universitetini təmsil etmiş, riyaziyyat olimpiadalarında birinci dərəcəli diploma layiq görülmüşdü. Bakı Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirib Elmlər Akademiyasının Mexanika-Riyaziyyat İnstitutunda aspiranturaya daxil olmuşdu. Yusif minimumlarının hamısından əla qiymətlər almışdı, aspirantların konfransında, institut seminarlarında istedadı ilə tanınmışdı. Nişanlı idi. Hamı Yusifin toyuna hazırlaşarkən... Ad günü yanvarın 20-də idi...

Elə doğum günündə də dünyasını dəyişən Yusiflə bağlı xatirələrini Trend-ə bacısı Sayalı Sadıqova danışır:

"O gecə... sanki yerin, göyün üzünə qara kəlağayı salmışdılar. Hər yan, hər tərəf adamda vahimə oyadırdı. Evdə də, bayırda da havası çatmırdı Yusifin. Sən demə, bütün varlığa hakim kəsilən o qara gecənin gəlişində hansısa bədxahın əli var imiş. Haradasa şimşək çaxırdı elə bil, qaranlığın bağrını sökən işıq zolaqları yanıb sönürdü. Yuxuda olan Yusifi güllə səsi oyatdı... Oyandı... Dözə bilmədi, küçəyə çıxdı..."

1989-cu ilin 1 dekabr tarixində Ermənistan Ali Soveti "Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi" haqqında qərar qəbul etdi. Nəticədə, Azərbaycanda siyasi vəziyyət gərginləşdi və bu, 1989-cu ilin sonunda İran və Türkiyə ilə sərhədlərdəki tikanlı məftillərin sökülməsi ilə nəticələndi. 1989-cu ilin 31 dekabrında minlərlə insan - qadın və kişi, uşaq, qoca və cavan Ordubaddan Sədərəyədək SSRİ dövlət sərhədinin 167 kilometrlik ərazisi boyunca sərhəd dirəklərinin tikanlı məftillərini sökmüşdü. 1989-cu ilin sonunadək ermənilər tərəfindən yüzlərlə azərbaycanlı qətlə yetirilmişdi. Hamının səbr kasası dolmuşdu. Yurd-yuva qeyrəti, el-oba isməti milləti ya ölüm, ya qalım məqamına gətirmişdi. Bakı təlatümə gəlmiş, insan seli küçələrə Vətən harayına çıxmışdı. Yanvarın əvvəllərindən davam edən mitinq və nümayişlər, Vəzirovun ölkəni idarə edə bilməməsi, DTK-nin isə təxribatçı əməlləri 20 Yanvar faciəsi üçün zəmin hazırladı. Bakıya qoşun yeridilməsi ərəfəsində Sov. İKP MK-nın katibi A.Girenko paytaxtda fövqəladə vəziyyət elan edilməyəcəyi, hərbi hissələrin gətirilməyəcəyini bəyan etdi və bununla da respublika əhalisi aldadıldı. "Ordu şəhərə daxil olmayacaq... Yalnız sakitlik, yalnız qarşılıqlı anlaşma..." Bu rəsmi sözlər eşidiləndə inam artdı, ümidlər şölələndi. Alma-Ata və Tbilisi hadisələrində güc işlətdiklərinə görə beynəlxalq aləm tərəfindən ittiham olunan "Qırmızı ordu"nun silaha əl atacağını heç kim gözləmirdi”.

S.Sadıqova deyir ki, Yusif də bir vətəndaş, ziyalı kimi düşünür, yollar axtarırdı. Vətən uğrunda mübarizə başlıca amalına çevrilmişdi. Bununla belə, namizədlik mövzusu üzərində gecə-gündüz işləyirdi. İşini tez başa çatdırmağa çalışırdı. Ancaq hadisələr buna imkan vermirdi:

“Xalqımızın 1988-ci ildən bəri başına gələn faciələr Yusifi rahat buraxmırdı. Onun gözlərindəki qığılcım, üzündəki təbəssüm gözlərimizin önündə yavaş-yavaş sönməyə başlamışdı. Minimumlarının hamısından əla qiymətlər almışdı. Aspiranturanın ikinci kursunda oxuyurdu. İnstitutun əməkdaşları Yusifin şəxsində gələcəyin görkəmli riyaziyyatçı alimini, şəxsiyyətini görürdülər. O, əsl Azərbaycan ziyalısına xas olan daxili insani keyfiyyətləri, dünyagörüşü, səmimiliyi ilə hər zaman fərqlənmişdi".

1990-cı ilin ilk ayı yaman qanlı-qadalı gəldi. Yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə dəhşətli qırğın törədildi Bakıda. Qan su yerinə axdı o gecə. Neçə ana övlad, neçə bacı qardaş, neçə körpə ata itirdi o müdhiş gecədə. Bu dəhşətli qırğının şahidi olmuş insanlar ağıllarını itirmək dərəcəsinə çatmışdılar. Təsəlliyə söz də qalmamışdı. Hamı ağlayırdı, özü də hönkür-hönkür, fəryad qopara-qopara. Lakin şahidlərin selə dönmüş göz yaşları tökülən bu günahsız qanlardan qat-qat artıq olsa da, onu yuyub təmizləməyə qadir deyildi. Göz yaşı ilə suvarılan şəhid qanından qırmızı qərənfillər bitmişdi küçələrdə, meydanlarda. Başını itirmiş adamlar gecə evdən çıxıb bir daha geri dönməyənlərini axtarırdılar, özü də dirilər yox, ölülər arasında...

S.Sadıqova deyir ki, həmin gün əzizlərinin meyitini tapanlar Allaha şükür edirdilər:

"Çünki artıq məlum olmuşdu ki, qaniçən vəhşilər öz cinayətlərinin izini qismən də olsa itirmək üçün yaralıların və şəhidlərin bir hissəsini yük maşınları ilə aradan çıxara bilmişdilər".

Onun sözlərinə görə, səhəri gün atası şəhid qanından laləzara dönmüş küçə və meydanlarda, xəstəxanalarda, ölüxanalarda qanına qəltan olmuş igidlərin cəsədini gördükcə yüz dəfə ölüb-dirilən, müdhiş gecənin ağır yükü altında qəddi bükülmüş, heydən düşmüş, donuq baxışlarından iztirab tökülən, sifətləri meyit rəngi almış insanlar arasında Yusifi axtarırdı:

"Yusifin isə ancaq sağ qolu tapıldı... Tankın tırtılları altında kəsilmiş sağ qolu... Yusifin arzularını həyata keçirməyə qoymayan qatillər Bakını qana boyadı".

Yanvar böhranı nəticə etibarilə respublika hakimiyyət orqanlarının iradəsizliyi və xalqdan ayrı düşməsi, müxalifətin ən fəal hissəsinin avantürizmi, bütün siyasi dayaqlarını itirmiş mərkəzi hakimiyyətin səbatsızlığı nəticəsində baş verdi. Bu böhran həm də müəyyən dairələrin siyasi korluğunun nəticəsi idi. Onlar başa düşmək istəmirdilər ki, siyasi böhranın nə ilə nəticələnməsindən asılı olmayaraq, o, artıq tarixi inkişafın ümumi yönünü dəyişdirə bilməyəcək.

Yanvar faciəsi xalqımızın milli şüuruna kədərli, eyni zamanda, XX əsr Azərbaycan tarixinin dönüş əhəmiyyətli hadisəsi kimi daxil oldu. Bu mərhələni keçən insanlar hiss etdilər ki, keçmiş həyata və münasibətlərə qayıtmaq artıq mümkünsüzdür. Müstəqilliyə doğru hərəkət son, həlledici mərhələyə yaxınlaşmaqda idi və artıq həmin 90-cı ildə Azərbaycanda 1918-1920-ci illərdə müsəlman Şərqində ilk demokratik respublikanın ideyaları, rəmzləri, demokratik ənənələri yenidən canlanmağa başlanmışdı.

Yanvar hadisələri siyasətdə zorakılığın, siyasi problemlərin həllində gücdən istifadə edilməsinin (kim tərəfindən olursa-olsun) səmərəsizliyini sübuta yetirdi. Ziddiyyət, ixtilaf, maraq və ambisiyaların bir-biri ilə toqquşması siyasi prosesin dəfedilməz ünsürüdür. Lakin mədəni cəmiyyətlərdə bu heç də o demək deyil ki, ziddiyyətlər hökmən sərt qarşıdurma və zorakı yolla həll edilməlidir.

Cəbhəboyu zonadakı hərbi hissələrdə gecə təlimləri keçirilib (FOTO/VİDEO)
Cəbhəboyu zonadakı hərbi hissələrdə gecə təlimləri keçirilib (FOTO/VİDEO)
Ermənistan sutka ərzində atəşkəsi 57 dəfə pozdu
Ermənistan sutka ərzində atəşkəsi 57 dəfə pozdu
Ermənistan iriçaplı silahlardan istifadə etməklə sutka ərzində atəşkəsi 43 dəfə pozdu
Ermənistan iriçaplı silahlardan istifadə etməklə sutka ərzində atəşkəsi 43 dəfə pozdu
Loading Bars
Xəbər lenti
Qızılağac milli parkında yanğın davam edir (FOTO)
İsraildə karantin rejimi gücləndirilir
Ağsuda keçmiş məhkumdan narkotik götürülüb
Nazirlik Qarabağ müharibəsi əlilinin mənzil təminatı ilə bağlı yayılan xəbərlərə aydınlıq gətirdi
Bakıda moped ağaca çırpılıb: Bir ölü, 1 yaralı var
Yaponiyada daşqın qurbanlarının sayı artır
Bakıda tez-tez qəza baş verən yol kəsişməsində təhlükəsizlik tədbirləri görülüb (FOTO)
SOCAR AQŞ “Milli mətbuat koronavirusa qarşı” adlı jurnalist müsabiqəsi elan edir
Əli Əhmədov: "Milli şura" üzvlərinin Azərbaycana atdığı böhtanlar erməni millətçilərinin əlində “tutarlı arqument” kimi istifadə olunur
Pandemiya dövründə ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu necə tənzimlənəcək? - Normalar müəyyənləşdi
Fəaliyyətinə icazə verilən sahələr və icazə üçün müraciət QAYDALARI
Hərbi qulluqçuya hörmətsizlik nümayiş etdirən şəxs saxlanıldı (VİDEO)
Səudiyyə Ərəbistanında koronavirusa 4 mindən çox yoluxma olub
Komitə: “Şuşa şəhərciyi”ndə heç bir yanğın hadisəsi baş verməyib
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 24 nəfər saxlanılıb
Bağlanmış 4 bankın əmanətçilərinə 181,4 milyon manat kompensasiya ödənilib
AZAL yenidən vətəndaşlara müraciət etdi
BŞBPİ bir qadının polisə tabesizlik etməsini əks etdirən görünütüləri araşdırıb
Bolqarıstanda fövqəladə vəziyyət rejimi uzadıldı
Qızılağac milli parkında yanğın baş verib
Azərbaycanda daha 513 nəfər koronavirusa yoluxdu, 440 nəfər sağaldı, 8 nəfər öldü
Magistral su xətti zədələnib: Hövsana içməli suyun verilməsi dayandırıldı
Nazirlik COVİD-19-la mübarizəni gücləndirmək məqsədilə xüsusi işçi qrupu yaratdı
Ağsuda yas mərasimi keçirənlər məsuliyyətə cəlb edildi (FOTO)
AQTA antisanitar şəraitdə fəaliyyət göstərən daha bir kafe aşkarladı (FOTO)
"Yeni Klinika"da indiyədək 1200 koronaviruslu xəstə stasionar müalicə alıb
Daha 4 rayona prokuror vəzifəsini icra edən şəxslər təyin edildi
İyulun 7-də dolların manata qarşı məzənnəsi
ÜST-ün Azərbaycan Nümayəndəliyi işçi axtarır
"Abituriyentlər üçün dərs vaxtı"nın sabahkı cədvəli açıqlanıb
Ön xətt bölmələrinin döyüş və mənəvi-psixoloji hazırlığı yoxlanılıb (FOTO)
Samuxda piknik edən 9 nəfər cərimələndi (FOTO)
Daha 200 mənzil şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə veriləcək
Nazirlik: Növbəti dəfə 190 manatın verilməsinə başlanıldı (ÖZƏL)
Bakı-Sumqayıt-Bakı marşrutu üzrə elektrik qatarların hərəkəti dayandırılır
Əmanətlərin Sığortalanması Fondu ləğv prosesində olan banklarla bağlı Nazirlər Kabinetinə məktub ünvanlayıb
Neftçalada içməli su problemini aradan qaldırmaq üçün su çənləri quraşdırılıb (FOTO)
Gəncədə maarifləndirmə xarakterli reydlər davam edir (FOTO)
Avropa İnvestisiya Bankı: Azərbaycanda biznesə dəstəyi əsas tərəfdaşımız olan “AccessBank”la həyata keçiririk
AQTA 68 müəssisədə kobud qayda pozuntusu aşkarladı (FOTO)
ABŞ-da son sutkada 49 mindən çox yoluxma qeydə alındı
Bakıda gizli fəaliyyət göstərən “Play Station” zalı aşkarlanıb (FOTO)
Şəmkirdə stolüstü oyunlar təşkil edən çayxana sahibləri həbs edildi (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana təşəkkür edib
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevə başsağlığı məktubu göndərib
Prezident İlham Əliyev Nursultan Nazarbayevə telefonla zəng edib
XİN-də Azərbaycanın Aİ və Şərq Tərəfdaşlığı çərçivəsində iştirakı məsələləri müzakirə olunub (FOTO)
Dövlət Vergi Xidməti icazələrin verilməsi qaydasına aydınlıq gətirdi
DTX XİN-in vəzifəli şəxslərinə qarşı keçirilən əməliyyatla bağlı məlumat yaydı (VİDEO)
Pilot peşə təhsil proqramları üzrə tələbə qəbuluna başlanılır
Avstraliyada çiyələyin içərisində iynə tapılıb
“Sobsan”dakı yanğın zamanı havada çirklənmələr qeydə alınıb
Bakının Nəsimi rayonu ərazisində içməli suyun verilməsi dayandırılıb
Bu ilin 6 ayında ölkədə əməkhaqqı fondu 8 faiz artıb - Nazir
Fərid Qayıbov: Bakıda dünya çempionatlarının yeni vaxtları müəyyənəşdirilib
Hoteldən çıxarıldığına görə sosial şəbəkədə jurnalistləri təhqir edən şəxs həbs edildi
Naqif Həmzəyev: Dünyanın ən böyük çinar meşəsi ermənilər tərəfindən dağıdılır (VİDEO)
AzTv: Fikrət Adıgözəlov və Rövşən Binnətli koronavirusa yoluxub
Bakıdan kənar ərazilərdə də COVİD-ə görə testlər poliklinikalar tərəfindən aparıla bilər - Plan hazırdır
Buraxılış imtahanlarının nəticələri ilə əlaqədar müraciətlərə baxılması üçün ərizə qəbuluna başlanıldı
Luvr muzeyi qonaqlar üçün qapılarını açdı
"ADY Container" yükdaşıma sürətinə görə rekord vurub
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakının Xətai rayonunda modul tipli hospitalın açılışında iştirak ediblər (FOTO) (YENİLƏNİB)
Könüllülərin bölgələrdəki fəaliyyəti davam edir (FOTO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Karantin qaydalarını pozduğu deyilən hotellə bağlı polisdən açıqlama
Hazırlanmaqda olan koronavirus vaksininin əsas üstünlüyü açıqlanıb
Sabah 39 dərəcəyə qədər isti olacaq
ARB: Koronavirusa yoluxan əməkdaşların vəziyyəti normaldır
I sinfə qəbulu üçün məktəb seçiminə start verilir
Polis Hövsanda yas mərasimi verən 10 nəfəri saxladı
Botanika İnstitutu: Qafqazdakı bitkilərin 64%-nə Azərbaycanda rast gəlinir
Unicapital rəhbərliyində yeni təyinatlar olub
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı açıqlanıb
SABAH təcrübəsi əsasında yeni pilot layihə həyata keçirilir
Rus bölməsi üzrə məktəbəhazırlıq qruplarına getməyən uşaqların 1-ci sinfə qəbulu üçün onlayn müsahibələr başa çatıb
Müdafiə Nazirliyi: Azərbaycan ərazisindən İrana qarşı indiyədək heç bir addım atılmayıb və atılmayacaq
Ramanadakı yanğın söndürülüb - FHN (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Mirşahin Ağayev koronavirusa yoluxdu
Ermənistanın pandemiyanın əlində aciz qalması Paşinyan hakimiyyətinin ən böyük uğursuzluq göstəricisi kimi tarixə düşəcək - Ekspert
“Fakt Araşdırıcı-N” MMC-nin rəhbərinin işi məhkəməyə göndərildi
Cəbhəboyu zonadakı hərbi hissələrdə gecə təlimləri keçirilib (FOTO/VİDEO)
Bu şəxslərə attestatlar buraxılış imtahanlarında iştirak etmədən veriləcək - DİM
302 avtomobil postlardan geri qaytarılıb
“Bank Respublika”dan özünüməşğulluq proqramına dəstək davam edir (FOTO)
Belçikalı velosipedçi yarış zamanı həyatını itirdi
Bakıda karantin qaydalarını pozan daha bir istirahət mərkəzi aşkarlandı (FOTO)
"Azərsu" Biləsuvarda yaranan su qıtlığına aydınlıq gətirdi
Bəhram Bağırzadənin ağciyərlərində əhəmiyyətli yaxşılaşma var
Məşhur italiyalı bəstəkar Ennio Morrikone vəfat edib
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 28 mini keçib
Bakıda marketlərdə polis postları yaradıldı, maskasız giriş qadağan edildi (FOTO)
Dövlət Komitəsinin yaradılmasının 18-ci ildönümünə həsr olunmuş videokonfrans keçirilib (FOTO)
Avstraliyada ştatlar arasında sərhəd bağlanıb
PAŞA Sığorta şirkəti xidmət səviyyəsinin yüksəldilməsi məqsədilə Audatex Azərbaycan şirkəti ilə əməkdaşlığı genişləndirdi.
Karantin rejimini pozan 4 nəfər həbs edilib, 2 294 nəfər cərimələnib - DİN
İşədüzəltmə agentliklərinin elektron reyestri aparılacaq
Xaçmazda toy edənlər saxlanıldı, bəy və qonaqlar cərimələndi (FOTO)
2 polis əməkdaşı koronavirusdan vəfat edib
Tailandda xüsusi polis şöbəsi yaradılır - Turistlər koronavirusa görə yoxlanılacaq
Bütün xəbərlər