Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... – Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ

Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... – Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ

Bakı. İlhamə İsabalayeva - Trend:

20 Yanvar hadisələrində şəhid olan Yusif Sadıqov 1964-cü ildə Göyçə gölünün sahilində yerləşən Cil kəndində dünyaya göz açıb. Zahirən sakit, daxilən coşqun təbiətli idi. Güclü məntiqi, iti yaddaşı riyaziyyat elminə bağlamışdı Yusifi. Orta məktəbdə dəfələrlə olimpiadalarda iştirak edib birincilik qazanmışdı. Məktəbi 1981-ci ildə qızıl medalla bitirib Bakı Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuşdu. Tələbəlik illərində Moskvada, Vilnüsdə universitetini təmsil etmiş, riyaziyyat olimpiadalarında birinci dərəcəli diploma layiq görülmüşdü. Bakı Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirib Elmlər Akademiyasının Mexanika-Riyaziyyat İnstitutunda aspiranturaya daxil olmuşdu. Yusif minimumlarının hamısından əla qiymətlər almışdı, aspirantların konfransında, institut seminarlarında istedadı ilə tanınmışdı. Nişanlı idi. Hamı Yusifin toyuna hazırlaşarkən... Ad günü yanvarın 20-də idi...

Elə doğum günündə də dünyasını dəyişən Yusiflə bağlı xatirələrini Trend-ə bacısı Sayalı Sadıqova danışır:

"O gecə... sanki yerin, göyün üzünə qara kəlağayı salmışdılar. Hər yan, hər tərəf adamda vahimə oyadırdı. Evdə də, bayırda da havası çatmırdı Yusifin. Sən demə, bütün varlığa hakim kəsilən o qara gecənin gəlişində hansısa bədxahın əli var imiş. Haradasa şimşək çaxırdı elə bil, qaranlığın bağrını sökən işıq zolaqları yanıb sönürdü. Yuxuda olan Yusifi güllə səsi oyatdı... Oyandı... Dözə bilmədi, küçəyə çıxdı..."

1989-cu ilin 1 dekabr tarixində Ermənistan Ali Soveti "Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi" haqqında qərar qəbul etdi. Nəticədə, Azərbaycanda siyasi vəziyyət gərginləşdi və bu, 1989-cu ilin sonunda İran və Türkiyə ilə sərhədlərdəki tikanlı məftillərin sökülməsi ilə nəticələndi. 1989-cu ilin 31 dekabrında minlərlə insan - qadın və kişi, uşaq, qoca və cavan Ordubaddan Sədərəyədək SSRİ dövlət sərhədinin 167 kilometrlik ərazisi boyunca sərhəd dirəklərinin tikanlı məftillərini sökmüşdü. 1989-cu ilin sonunadək ermənilər tərəfindən yüzlərlə azərbaycanlı qətlə yetirilmişdi. Hamının səbr kasası dolmuşdu. Yurd-yuva qeyrəti, el-oba isməti milləti ya ölüm, ya qalım məqamına gətirmişdi. Bakı təlatümə gəlmiş, insan seli küçələrə Vətən harayına çıxmışdı. Yanvarın əvvəllərindən davam edən mitinq və nümayişlər, Vəzirovun ölkəni idarə edə bilməməsi, DTK-nin isə təxribatçı əməlləri 20 Yanvar faciəsi üçün zəmin hazırladı. Bakıya qoşun yeridilməsi ərəfəsində Sov. İKP MK-nın katibi A.Girenko paytaxtda fövqəladə vəziyyət elan edilməyəcəyi, hərbi hissələrin gətirilməyəcəyini bəyan etdi və bununla da respublika əhalisi aldadıldı. "Ordu şəhərə daxil olmayacaq... Yalnız sakitlik, yalnız qarşılıqlı anlaşma..." Bu rəsmi sözlər eşidiləndə inam artdı, ümidlər şölələndi. Alma-Ata və Tbilisi hadisələrində güc işlətdiklərinə görə beynəlxalq aləm tərəfindən ittiham olunan "Qırmızı ordu"nun silaha əl atacağını heç kim gözləmirdi”.

S.Sadıqova deyir ki, Yusif də bir vətəndaş, ziyalı kimi düşünür, yollar axtarırdı. Vətən uğrunda mübarizə başlıca amalına çevrilmişdi. Bununla belə, namizədlik mövzusu üzərində gecə-gündüz işləyirdi. İşini tez başa çatdırmağa çalışırdı. Ancaq hadisələr buna imkan vermirdi:

“Xalqımızın 1988-ci ildən bəri başına gələn faciələr Yusifi rahat buraxmırdı. Onun gözlərindəki qığılcım, üzündəki təbəssüm gözlərimizin önündə yavaş-yavaş sönməyə başlamışdı. Minimumlarının hamısından əla qiymətlər almışdı. Aspiranturanın ikinci kursunda oxuyurdu. İnstitutun əməkdaşları Yusifin şəxsində gələcəyin görkəmli riyaziyyatçı alimini, şəxsiyyətini görürdülər. O, əsl Azərbaycan ziyalısına xas olan daxili insani keyfiyyətləri, dünyagörüşü, səmimiliyi ilə hər zaman fərqlənmişdi".

1990-cı ilin ilk ayı yaman qanlı-qadalı gəldi. Yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə dəhşətli qırğın törədildi Bakıda. Qan su yerinə axdı o gecə. Neçə ana övlad, neçə bacı qardaş, neçə körpə ata itirdi o müdhiş gecədə. Bu dəhşətli qırğının şahidi olmuş insanlar ağıllarını itirmək dərəcəsinə çatmışdılar. Təsəlliyə söz də qalmamışdı. Hamı ağlayırdı, özü də hönkür-hönkür, fəryad qopara-qopara. Lakin şahidlərin selə dönmüş göz yaşları tökülən bu günahsız qanlardan qat-qat artıq olsa da, onu yuyub təmizləməyə qadir deyildi. Göz yaşı ilə suvarılan şəhid qanından qırmızı qərənfillər bitmişdi küçələrdə, meydanlarda. Başını itirmiş adamlar gecə evdən çıxıb bir daha geri dönməyənlərini axtarırdılar, özü də dirilər yox, ölülər arasında...

S.Sadıqova deyir ki, həmin gün əzizlərinin meyitini tapanlar Allaha şükür edirdilər:

"Çünki artıq məlum olmuşdu ki, qaniçən vəhşilər öz cinayətlərinin izini qismən də olsa itirmək üçün yaralıların və şəhidlərin bir hissəsini yük maşınları ilə aradan çıxara bilmişdilər".

Onun sözlərinə görə, səhəri gün atası şəhid qanından laləzara dönmüş küçə və meydanlarda, xəstəxanalarda, ölüxanalarda qanına qəltan olmuş igidlərin cəsədini gördükcə yüz dəfə ölüb-dirilən, müdhiş gecənin ağır yükü altında qəddi bükülmüş, heydən düşmüş, donuq baxışlarından iztirab tökülən, sifətləri meyit rəngi almış insanlar arasında Yusifi axtarırdı:

"Yusifin isə ancaq sağ qolu tapıldı... Tankın tırtılları altında kəsilmiş sağ qolu... Yusifin arzularını həyata keçirməyə qoymayan qatillər Bakını qana boyadı".

Yanvar böhranı nəticə etibarilə respublika hakimiyyət orqanlarının iradəsizliyi və xalqdan ayrı düşməsi, müxalifətin ən fəal hissəsinin avantürizmi, bütün siyasi dayaqlarını itirmiş mərkəzi hakimiyyətin səbatsızlığı nəticəsində baş verdi. Bu böhran həm də müəyyən dairələrin siyasi korluğunun nəticəsi idi. Onlar başa düşmək istəmirdilər ki, siyasi böhranın nə ilə nəticələnməsindən asılı olmayaraq, o, artıq tarixi inkişafın ümumi yönünü dəyişdirə bilməyəcək.

Yanvar faciəsi xalqımızın milli şüuruna kədərli, eyni zamanda, XX əsr Azərbaycan tarixinin dönüş əhəmiyyətli hadisəsi kimi daxil oldu. Bu mərhələni keçən insanlar hiss etdilər ki, keçmiş həyata və münasibətlərə qayıtmaq artıq mümkünsüzdür. Müstəqilliyə doğru hərəkət son, həlledici mərhələyə yaxınlaşmaqda idi və artıq həmin 90-cı ildə Azərbaycanda 1918-1920-ci illərdə müsəlman Şərqində ilk demokratik respublikanın ideyaları, rəmzləri, demokratik ənənələri yenidən canlanmağa başlanmışdı.

Yanvar hadisələri siyasətdə zorakılığın, siyasi problemlərin həllində gücdən istifadə edilməsinin (kim tərəfindən olursa-olsun) səmərəsizliyini sübuta yetirdi. Ziddiyyət, ixtilaf, maraq və ambisiyaların bir-biri ilə toqquşması siyasi prosesin dəfedilməz ünsürüdür. Lakin mədəni cəmiyyətlərdə bu heç də o demək deyil ki, ziddiyyətlər hökmən sərt qarşıdurma və zorakı yolla həll edilməlidir.

Ötən ay valyuta hərraclarında satılan dolların həcmi açıqlanıb
Ötən ay valyuta hərraclarında satılan dolların həcmi açıqlanıb
Azərbaycan pambıq məhsulunun ixracını artırmaq niyyətindədir
Azərbaycan pambıq məhsulunun ixracını artırmaq niyyətindədir
FAO Azərbaycanda pandemiyanın nəticələrinin aradan qaldırmaq üçün layihələr həyata keçirməyi planlaşdırır
FAO Azərbaycanda pandemiyanın nəticələrinin aradan qaldırmaq üçün layihələr həyata keçirməyi planlaşdırır
Loading Bars
Xəbər lenti
Siyavuş Novruzov: Bugünkü müstəqil Azərbaycan dövləti demokratik cümhuriyyətin varisidir
Ombudsman Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü ilə əlaqədar bəyanat yayıb
Hindistanda aramsız leysan 43 nəfərin ölümünə səbəb olub
Gəncədə gizli fəaliyyət göstərən tədris mərkəzi aşkarlanıb (FOTO)
İyun ayına olan hava proqnozu açıqlandı
İsmayıllıda narkotik becərən qonşular saxlanılıb (FOTO)
Milli Məclisin fəaliyyəti ilə bağlı veriliş yayımlanacaq
Vaşinqtonda etirazlar zamanı ABŞ Məxfi xidmətinin 50-dən çox əməkdaşı xəsarət alıb
Abituriyentlərin nəzərinə: UNEC-də 5 ixtisas qrupu üzrə tələbə qəbulu aparılacaq
Rezidenturaya qəbul imtahanının vaxtı açıqlandı
Bank Respublika Aprel şəhidlərinin övladları üçün bayram sevinci yaşadıb (FOTO)
Vətəndaşları COVID-19 haqda ən son məlumatlarla təmin edəcək "WhatsApp" botunu istifadəyə verildi
Məleykə Abbaszadə: Ailəsində koronavirusa yoluxma halı olan şəxslər imtahanlara buraxılmayacaq
DİM: Bu şəxslər üçün buraxılış imtahanları təkrar sentyabrda təşkil ediləcək
Bakı Ali Neft Məktəbi onlayn Yay Məktəbi təşkil edəcək
İmtahanlarda açıq sualların sayı iki dəfə azaldılacaq
Bakıda bərbərxanaya basqın edildi
Naqif Həmzəyev: Dünyanın hər yerində uşaqlar xoşbəxt və bəxtəvər böyüsünlər
Şagirdi az olan məktəblərdə imtahan keçirilməyəcək
Ali məktəbələrə imtahansız qəbul üçün müraciət bu gündən başlayacaq
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 139 nəfərə çatıb
Bakıda mebel sexində narkotik satan sahibkar 1 kiloqram heroinlə yaxalandı
Məleykə Abbaszadə: Ali məktəblərə və kolleclərə qəbul imtahanlarının tarixi elan edilməyib
Bakıda keçmiş məhkum küçədə avtomobili qarət etdi
Hər bir məzun təhsil aldığı rayonda imtahan verəcək
Elman Nəsirovun “Azərbaycan Misirin bütün sahələrdə strateji ortağıdır ” sərlövhəli məqaləsi Misirin nüfuzlu Əl – Əhram qəzetində dərc olunub - FOTO
Məleykə Abbaszadə: Hərarəti olan şəxslər imtahanlara buraxılmayacaq
Şəhərlərarası avtobuslarda YENİ qaydalar: Bu sərnişinlər avtobusa buraxılmayacaq
Məleykə Abbaszadə: 1 ay ərzində 190 min insan imtahanlarda iştirak etməlidir
Bakı-Sumqayıt yolunda yeni qovşaq inşa olunacaq
“Ekologiya postu” sökülür
EKVİTA Rəqəmsal Mediada Sürətlə Böyüyür!
İSO 37001 nədir və şirkət bundan necə faydalana bilər?
Kapital Bank yenilənən Ağdam filialını istifadəyə verdi
PAŞA Sığorta şirkəti Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi günü münasibəti ilə “Güvənli Gələcək” adlı layihəyə start verir!
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Azərbaycanlı alim gürcüstanlı gənclərin suallarını cavablandırıb
Ötən ay valyuta hərraclarında satılan dolların həcmi açıqlanıb
Prokurorluq Bərdədə ana və qızının qətli ilə bağlı məlumat yaydı
Dillər Universitetində Çin dili üzrə seminar
Bakıda vətəndaşı aldadıb quldurluq edən şəxs tutulub
Nikol Paşinyan koronavirusa yoluxub
Pandemiya ilə mübarizədə iştirak edən tibb işçilərinə 13.1 milyon manat müddətli əlavə ödənilib
İş yerində narkotik becərən şəxs saxlanıldı (FOTO)
Bakı Metropolitenində uşaqlar günü qeyd olunur
Bərdə rayonunda ana və qızının qətlinin təfərrüatları məlum oldu
İyundan buraxılış və qəbul imtahanlarının keçirilməsinə başlanılır
Ağsuda 1 ton çətənə kolu yandırılıb (FOTO)
İyunun 1-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi uşaqlarla bağlı təsirli videoçarx yayımlayıb
Azərbaycanda poçt rabitəsinin yaradılmasından 202 il ötür (FOTO)
Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin iclası keçiriləcək
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəs rejimini 23 dəfə pozub
Bu gün Milli Məclis maska taxmamağa görə cərimələri ikinci oxunuşda müzakirə edəcək
Türkiyə ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi azalıb
Nebraska ştatının qubernatoru 28 mayı Azərabycan Günü elan edib
Vaşinqton meri iğtişaşlara görə komendant saatı tətbiq edib
Bu gündən müəllimlərin iş yerinin dəyişdirilməsi müsabiqəsinə başlanılır
İranın cənubunda zəlzələ qeydə alınıb
Türkiyədə 3 PKK terrorçusu zərərsizləşdirilib
Salvadorda 9 nəfər qasırğanın qurbanı olub
ANAMA ay ərzində 278 ədəd partlamamış hərbi sursat aşkarlayıb (FOTO)
ABŞ Konqresinin Azərbaycan üzrə İşçi Qrupunun üzvləri AXC-nin ildönümü ilə ilə bağlı bəyanatlar veriblər
Bakıda yaşayış binasında yanğın baş verib
Yaponiyanın şimal-şərqində 5.3 bal gücündə zəlzələ baş verib
Ağdamda şadlıq evində yanğın olub
Çikaqoda etirazlar zamanı 1 nəfər ölüb, 5 nəfər yaralanıb
Kürdəmirdə ev yanıb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəsmi "İnstagram" səhifəsində Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə paylaşım edilib (FOTO)
Kolumbiyada baş verən partlayış nəticəsində iki nəfər yaralanıb
ÜST: Dünyada sutka ərzində koronavirusa yoluxanların sayı 117 mindən çox artıb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 128 minə yaxınlaşır
İş yerini dəyişmək istəyən müəllimlər BU VACİB AMİLLƏRİ nəzərə alsınlar - Nazirlik müəllimlərə müraciət etdi
Zaha Hadid və onun əsəri - Heydər Əliyev Mərkəzi (FOTO)
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Göyçayda kanalda 1 nəfər batıb
Prezident İlham Əliyevə Respublika Günü münasibətilə təbriklər gəlməkdə davam edir
Corc Floydun ailə vəkili cinayətin qəsdən törədildiyini hesab edir (FOTO)
Azərbaycan könüllüləri pandemiya ilə mübarizəni davam etdirir (FOTO)
Azərbaycan pambıq məhsulunun ixracını artırmaq niyyətindədir
Elmar Məmmədyarovla əfqanıstanlı həmkarı arasında telefon söhbəti baş tutub
744 obyektdə sanitar qaydalar pozulub (FOTO)
Video layihə: PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah 31.05.2020 tarixli bölüm
Görkəmli aktrisa Leyla Bədirbəylinin 100 illiyi münasibətilə poçt markası buraxılıb (FOTO)
Fənn olimpiadalarının final turunun keçirilmə tarixi dəyişdirildi
Şamaxı Rayon Ağsaqqalları Prezident İlham Əliyevə müraciət ediblər
Vüqar Rəhimzadə: Sosial şəbəkələr siyasi qarşıdurmalara çağırış, mənəvi terrora, təhqirə məruz qoyma platformasına çevrilib
Fındıqda aflatoksin təhlükəsi
Peşə dərslərinin iyunun 1-nə olan cədvəli açıqlanıb
"Dərs vaxtı" verilişinin sabahkı cədvəli müəyyənləşdirilib
Əli Əhmədov: Sosial şəbəkələr bir çox hallarda insan hüquqlarının pozulması, şəxsiyyətin mənəvi terrora məruz qalması, ləyaqətinin alçaldılması vasitəsinə çevrilib
İyunun 1-də dolların manata qarşı məzənnəsi
Umayra Tağıyeva may və iyun aylarının hava şəraitini şərh edib
Milli Məclisin 2020-ci ilin yaz sessiyası bağlı elan edilib
Azərbaycanda daha 248 nəfər koronavirusa yoluxdu, 101 nəfər sağaldı, 2 nəfər öldü
Müddətli həqiqi hərbi xidmətə növbəti çağırış başa çatdı
Ünvanlı sosial yardımın artıq ödənişini könüllü qaytarmayanlar məhkəməyə veriləcək
Ünvanlı sosial yardımın verilmə müddəti 1 ilə endirilir
Bu yolda hərəkət qısamüddətli məhdudlaşdırılır
Prokurorluq orqanlarının adından sui-istifadə edən şəxslər ifşa edildi
Bütün xəbərlər