Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... – Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ

Eyni gündə doğulub, eyni gündə şəhid olan Yusif... – Şəhid bacısının XATİRƏLƏRİ

Bakı. İlhamə İsabalayeva - Trend:

20 Yanvar hadisələrində şəhid olan Yusif Sadıqov 1964-cü ildə Göyçə gölünün sahilində yerləşən Cil kəndində dünyaya göz açıb. Zahirən sakit, daxilən coşqun təbiətli idi. Güclü məntiqi, iti yaddaşı riyaziyyat elminə bağlamışdı Yusifi. Orta məktəbdə dəfələrlə olimpiadalarda iştirak edib birincilik qazanmışdı. Məktəbi 1981-ci ildə qızıl medalla bitirib Bakı Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuşdu. Tələbəlik illərində Moskvada, Vilnüsdə universitetini təmsil etmiş, riyaziyyat olimpiadalarında birinci dərəcəli diploma layiq görülmüşdü. Bakı Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirib Elmlər Akademiyasının Mexanika-Riyaziyyat İnstitutunda aspiranturaya daxil olmuşdu. Yusif minimumlarının hamısından əla qiymətlər almışdı, aspirantların konfransında, institut seminarlarında istedadı ilə tanınmışdı. Nişanlı idi. Hamı Yusifin toyuna hazırlaşarkən... Ad günü yanvarın 20-də idi...

Elə doğum günündə də dünyasını dəyişən Yusiflə bağlı xatirələrini Trend-ə bacısı Sayalı Sadıqova danışır:

"O gecə... sanki yerin, göyün üzünə qara kəlağayı salmışdılar. Hər yan, hər tərəf adamda vahimə oyadırdı. Evdə də, bayırda da havası çatmırdı Yusifin. Sən demə, bütün varlığa hakim kəsilən o qara gecənin gəlişində hansısa bədxahın əli var imiş. Haradasa şimşək çaxırdı elə bil, qaranlığın bağrını sökən işıq zolaqları yanıb sönürdü. Yuxuda olan Yusifi güllə səsi oyatdı... Oyandı... Dözə bilmədi, küçəyə çıxdı..."

1989-cu ilin 1 dekabr tarixində Ermənistan Ali Soveti "Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi" haqqında qərar qəbul etdi. Nəticədə, Azərbaycanda siyasi vəziyyət gərginləşdi və bu, 1989-cu ilin sonunda İran və Türkiyə ilə sərhədlərdəki tikanlı məftillərin sökülməsi ilə nəticələndi. 1989-cu ilin 31 dekabrında minlərlə insan - qadın və kişi, uşaq, qoca və cavan Ordubaddan Sədərəyədək SSRİ dövlət sərhədinin 167 kilometrlik ərazisi boyunca sərhəd dirəklərinin tikanlı məftillərini sökmüşdü. 1989-cu ilin sonunadək ermənilər tərəfindən yüzlərlə azərbaycanlı qətlə yetirilmişdi. Hamının səbr kasası dolmuşdu. Yurd-yuva qeyrəti, el-oba isməti milləti ya ölüm, ya qalım məqamına gətirmişdi. Bakı təlatümə gəlmiş, insan seli küçələrə Vətən harayına çıxmışdı. Yanvarın əvvəllərindən davam edən mitinq və nümayişlər, Vəzirovun ölkəni idarə edə bilməməsi, DTK-nin isə təxribatçı əməlləri 20 Yanvar faciəsi üçün zəmin hazırladı. Bakıya qoşun yeridilməsi ərəfəsində Sov. İKP MK-nın katibi A.Girenko paytaxtda fövqəladə vəziyyət elan edilməyəcəyi, hərbi hissələrin gətirilməyəcəyini bəyan etdi və bununla da respublika əhalisi aldadıldı. "Ordu şəhərə daxil olmayacaq... Yalnız sakitlik, yalnız qarşılıqlı anlaşma..." Bu rəsmi sözlər eşidiləndə inam artdı, ümidlər şölələndi. Alma-Ata və Tbilisi hadisələrində güc işlətdiklərinə görə beynəlxalq aləm tərəfindən ittiham olunan "Qırmızı ordu"nun silaha əl atacağını heç kim gözləmirdi”.

S.Sadıqova deyir ki, Yusif də bir vətəndaş, ziyalı kimi düşünür, yollar axtarırdı. Vətən uğrunda mübarizə başlıca amalına çevrilmişdi. Bununla belə, namizədlik mövzusu üzərində gecə-gündüz işləyirdi. İşini tez başa çatdırmağa çalışırdı. Ancaq hadisələr buna imkan vermirdi:

“Xalqımızın 1988-ci ildən bəri başına gələn faciələr Yusifi rahat buraxmırdı. Onun gözlərindəki qığılcım, üzündəki təbəssüm gözlərimizin önündə yavaş-yavaş sönməyə başlamışdı. Minimumlarının hamısından əla qiymətlər almışdı. Aspiranturanın ikinci kursunda oxuyurdu. İnstitutun əməkdaşları Yusifin şəxsində gələcəyin görkəmli riyaziyyatçı alimini, şəxsiyyətini görürdülər. O, əsl Azərbaycan ziyalısına xas olan daxili insani keyfiyyətləri, dünyagörüşü, səmimiliyi ilə hər zaman fərqlənmişdi".

1990-cı ilin ilk ayı yaman qanlı-qadalı gəldi. Yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə dəhşətli qırğın törədildi Bakıda. Qan su yerinə axdı o gecə. Neçə ana övlad, neçə bacı qardaş, neçə körpə ata itirdi o müdhiş gecədə. Bu dəhşətli qırğının şahidi olmuş insanlar ağıllarını itirmək dərəcəsinə çatmışdılar. Təsəlliyə söz də qalmamışdı. Hamı ağlayırdı, özü də hönkür-hönkür, fəryad qopara-qopara. Lakin şahidlərin selə dönmüş göz yaşları tökülən bu günahsız qanlardan qat-qat artıq olsa da, onu yuyub təmizləməyə qadir deyildi. Göz yaşı ilə suvarılan şəhid qanından qırmızı qərənfillər bitmişdi küçələrdə, meydanlarda. Başını itirmiş adamlar gecə evdən çıxıb bir daha geri dönməyənlərini axtarırdılar, özü də dirilər yox, ölülər arasında...

S.Sadıqova deyir ki, həmin gün əzizlərinin meyitini tapanlar Allaha şükür edirdilər:

"Çünki artıq məlum olmuşdu ki, qaniçən vəhşilər öz cinayətlərinin izini qismən də olsa itirmək üçün yaralıların və şəhidlərin bir hissəsini yük maşınları ilə aradan çıxara bilmişdilər".

Onun sözlərinə görə, səhəri gün atası şəhid qanından laləzara dönmüş küçə və meydanlarda, xəstəxanalarda, ölüxanalarda qanına qəltan olmuş igidlərin cəsədini gördükcə yüz dəfə ölüb-dirilən, müdhiş gecənin ağır yükü altında qəddi bükülmüş, heydən düşmüş, donuq baxışlarından iztirab tökülən, sifətləri meyit rəngi almış insanlar arasında Yusifi axtarırdı:

"Yusifin isə ancaq sağ qolu tapıldı... Tankın tırtılları altında kəsilmiş sağ qolu... Yusifin arzularını həyata keçirməyə qoymayan qatillər Bakını qana boyadı".

Yanvar böhranı nəticə etibarilə respublika hakimiyyət orqanlarının iradəsizliyi və xalqdan ayrı düşməsi, müxalifətin ən fəal hissəsinin avantürizmi, bütün siyasi dayaqlarını itirmiş mərkəzi hakimiyyətin səbatsızlığı nəticəsində baş verdi. Bu böhran həm də müəyyən dairələrin siyasi korluğunun nəticəsi idi. Onlar başa düşmək istəmirdilər ki, siyasi böhranın nə ilə nəticələnməsindən asılı olmayaraq, o, artıq tarixi inkişafın ümumi yönünü dəyişdirə bilməyəcək.

Yanvar faciəsi xalqımızın milli şüuruna kədərli, eyni zamanda, XX əsr Azərbaycan tarixinin dönüş əhəmiyyətli hadisəsi kimi daxil oldu. Bu mərhələni keçən insanlar hiss etdilər ki, keçmiş həyata və münasibətlərə qayıtmaq artıq mümkünsüzdür. Müstəqilliyə doğru hərəkət son, həlledici mərhələyə yaxınlaşmaqda idi və artıq həmin 90-cı ildə Azərbaycanda 1918-1920-ci illərdə müsəlman Şərqində ilk demokratik respublikanın ideyaları, rəmzləri, demokratik ənənələri yenidən canlanmağa başlanmışdı.

Yanvar hadisələri siyasətdə zorakılığın, siyasi problemlərin həllində gücdən istifadə edilməsinin (kim tərəfindən olursa-olsun) səmərəsizliyini sübuta yetirdi. Ziddiyyət, ixtilaf, maraq və ambisiyaların bir-biri ilə toqquşması siyasi prosesin dəfedilməz ünsürüdür. Lakin mədəni cəmiyyətlərdə bu heç də o demək deyil ki, ziddiyyətlər hökmən sərt qarşıdurma və zorakı yolla həll edilməlidir.

İran parlamentinin sәdri koronavirusa yoluxub
İran parlamentinin sәdri koronavirusa yoluxub
Dövlət Turizm Agentliyinin sədri turizm sənayesinin nümayəndələrinə müraciət edib
Dövlət Turizm Agentliyinin sədri turizm sənayesinin nümayəndələrinə müraciət edib
Koronavirusla əlaqədar hotellər üçün güzəştlərin tətbiqi təklif edilir
Koronavirusla əlaqədar hotellər üçün güzəştlərin tətbiqi təklif edilir
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycanda tikinti sektoru üzrə yeni mexanizm yaradılır
Bu tələbələrin təhsil haqqı xərclərini dövlət ödəyəcək
Azərbaycanda dövlət adından şirkətlər vahid mərkəzdən idarə olunacaq
Azərbaycanda təşviq institutları və fondlarının fəaliyyətini əlaqələndirən Koordinasiya Şurası yaradılacaq
Azərbaycanda bu məhsulların idxalı gömrük rüsumundan azad ediləcək
Güzəştli ipoteka kreditlərinin verilməsi üçün əlavə 90 milyon manat ayrılıb
Azərbaycanda birdəfəlik ödənişin məbləği məlum oldu
Sahibkarlıq subyektlərinə ediləcək güzəştlər açıqlandı
İşsiz vətəndaşlar üçün 50 min ictimai iş yeri yaradılır
Azərbaycanda fərdi sahibkarlara ayrılan kompensasiyanın məbləği məlum oldu
Azərbaycanda 300 min muzdlu işçiyə 215 milyon manat kompensasiya ayrılıb
Baş nazir Tədbirlər Planını təsdiqlədi
Heydər Əliyev Mərkəzindən "COVID-19"un geniş yayıldığı ölkələrə növbəti dəstək (FOTO/VİDEO)
İcazəsiz evdən çıxanlara ilkin olaraq xəbərdarlıq ediləcək
Azərbaycana giriş-çıxış dayandırıldı - Operativ Qərargah
Füzulidə 4 ədəd tank əleyhinə raketlər tapılıb (FOTO)
Naxçıvanda döyüş atışlı taktiki təlim keçirilib (FOTO/VİDEO)
AQTA qida sahəsində çalışan işçilərlə bağlı sahibkarlara müraciət edib
OPEC+ nazirlərinin görüşünün vaxtı dəyişdirildi
Koronavirusla mübarizə aparan həkimlər danışdı (VİDEO)
TƏBİB səhiyyə işçilərini könüllü əməkdaşlığa dəvət edir
Qubada karantin rejimini pozan şəxs aşkarlanıb (VİDEO)
Böyük Britaniyada koronavirusdan ölənlərin sayı 700 nəfərdən çox artıb
Vətəndaşlar dövlətin tətbiq etdiyi qaydalara riayət etməsələr, ölkədə qorxulu vəziyyət yaranacaq - Tahir Kərimli
DİM rezidenturaya qəbul olmaq istəyənlərə müraciət edib
Lyudmila Şubina: Öz düzgün addımlarımızla bu gərgin mübarizədə həkimlərimizi və dövlətimizi dəstəkləmiş oluruq (VİDEO)
Astara sakinindən narkotik vasitələr götürülüb
Pərvin Kərimzadə: Bu gün vətəndaş həmrəyliyinə daha çox ehtiyacımız var
Milli Televiziya və Radio Şurasına yeni üzv təyin edilib - SƏRƏNCAM
Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fonduna yeni İcraçı direktor təyin edilib
Vüqar Səfərli vəzifəsindən azad edildi - SƏRƏNCAM
Sabahdan hərəkət məhdudiyyətləri əcnəbilərə də şamil ediləcək
Vətəndaşlar üçün SMS icazə sistemindən istifadə qaydaları ilə bağlı videotəlimat hazırlanıb
Milli Məclis yanında Toponimiya Komissiyasının yeni tərkibdə ilk onlayn iclası keçirilib
Beynəlxalq Muğam Mərkəzi muğam korifeylərimizin yaradıcılığından bəhs edən onlayn mühazirələr təqdim edir
Bəxtiyar Əliyev: Hökumətin gördüyü tədbirlər koronavirusla bağlı çətin vəziyyətdən az itkilərlə çıxmağa şərait yaradır
Hərbi qulluqçular yeni mənzillərlə təmin olunublar (FOTO/VİDEO)
“Biz birlikdə güclüyük” mövzusunda onlayn respublika rəsm müsabiqəsinə start veriləcək
Xarici İşlər Nazirliyi Diplomatiya Könüllüləri üçün onlayn mühazirə və görüşlərin təşkilinə başlayıb
Goranboyda silah-sursat tapılıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycan neftçiləri koronavirusla bağlı həmrəylik çağırışı ediblər (VİDEO)
UNEC evlərdən distant təhsilə başlayır (FOTO)
Qubada “Moskviç”in vurduğu piyada hadisə yerində öldü
Bakı Media Mərkəzi koronavirusla mübarizəyə dəstək məqsədilə növbəti VİDEOÇARX hazırlayıb
Bakıda daha bir Qran-pri təxirə salındı
Bakıda cibgirlik edən şəxs saxlanılıb (FOTO)
Fransada bıçaqlı hücum - Ölən və yaralananlar var
Bakıda "Rais" ləqəbli narkotacir saxlanıldı: Onlayn yolla narkotik satırmış (FOTO)
Təhsil Nazirliyi yeni "Qaynar xətt"i istifadəyə verir
Sumqayıt sakini qaçırdığı avtomobillə saxlanıldı
Səməd Seyidov: AŞPA həmməruzəçiləri Dağlıq Qarabağda keçirilmiş qondarma “seçkiləri” tanımadıqlarını bildiriblər
Azərbaycanda 78 yeni koronavirus infeksiyasına yoluxma faktı qeydə alınıb
Gülnarə Xəlilova unikal maskalar hazırlayıb (FOTO)
DSX Rusiyadan gələn azərbaycanlıların ölkəyə keçidini təmin edib (FOTO)
Milli Məclisin plenar iclasının vaxtı dəyişdirilib
Ramil Həsən: Hər evdən çıxma, kənar şəxslə təmas virusa yoluxma və ölüm deməkdir
Tofiq Yaqublunu zorla "qurban" və "siyasətçi" etmək istəyən kimlərdir? - "Politşou" təqdim edir (Videolayihə)
“VƏLİOĞLU-2018" MMC Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsait köcürüb
Hikmət Babaoğlu: Hazırlanan proqramlar postpandemiya dövründə inkişafa hesablanıb
İranda koronavirus nəticəsində ölənlərin sayı artıb
ÜST-ün nümayəndəsi koronavirusun gənclər üçün təhlükəsindən danışdı
Xaçmazda avtomobili aşıran sürücü hadisə yerində öldü
Ötən gün yol qəzalarında 2 nəfər ölüb
Dövlət Miqrasiya Xidməti koronavirusla əlaqəli daha bir video-çarx hazırlayıb
Azərbaycanda hava şəraiti dəyişəcək - XƏBƏRDARLIQ
Xalq artisti Murad Hüseynov bir aylıq əməkhaqqını Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna ianə edib
Gürcüstanda koronavirusdan ilk ölüm faktı qeydə alınıb
Azərbaycan OPEC və qeyri-OPEC ölkələrinin görüşünə qatılacaq
Abşeron rayonunda mütəmadi olaraq dezinfeksiya işləri aparılır (FOTO)
Qaxda karantin rejimini pozan 2 nəfər həbs edilib, 31 nəfər cərimələnib (FOTO)
Baş infeksionist: Virusun yayılmasının qarşısının alınması üçün dövlətin qoyduğu qaydalara əməl etməsək, xəstə sayı artacaq
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı 4700-ü keçdi
Avtomobillə sərnişindaşıma qadağan olunacaq
Heydər Əliyev Mərkəzindən "COVID-19"un geniş yayıldığı ölkələrə dəstək (FOTO/VİDEO)
Sabah Bakıda 17 dərəcə isti olacaq
Çin kosmosa "Uhan" peykini buraxacaq
Evdə qal və əməliyyatları Müştəri Bank-la et!
DİN: Jurnalistlər avtomobildən şəxsi məqsədləri üçün istifadə edə bilməzlər
Elman Məmmədov: Hər bir vətəndaş dövlətin koronavirusa qarşı atdığı addımlara dəstək olmalı, məsuliyyətli olmalıdırlar
Ötən gün xüsusi karantin rejimini pozan 9 nəfər inzibati qaydada həbs edilib
"Türk Hava Yolları" bütün daxili reysləri dayandırır
TÜRKPA: Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsində keçirilən qondarma “seçkiləri” şiddətlə qınayırıq
İranda 106 yaşlı kişi koronavirusdan sağalıb
Bakı-Sumqayıt yolunun genişləndirilməsində tikinti altına düşən ağaclar köçürülərək müvafiq ərazilərdə əkilib - Nazirlik
Bayılda yaşayış sahəsində dezinfeksiya işləri davam etdirilir (FOTO)
Elnur Allahverdiyev: Azərbaycan pandemiya nəticəsində yaranmış iqtisadi xarakterli əngəllərin minimallaşdırılması istiqamətində addımlar atır
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı artır
Azərbaycanda koronavirusa görə epidemioloji vəziyyət gərgindir, insanlar bunu nəzərə almalıdırlar - Baş epidemioloq
Ötən gün karantin rejimi ilə bağlı 1199 nəqliyyat vasitəsinin hərəkəti məhdudlaşdırılıb
Gömrükçülər aztəminatlı ailələrə ərzaq yardımı ediblər (FOTO)
BMT-nin Azərbaycan nümayəndəliyi hökumətin COVID-19-la bağlı tədbirlərini alqışlayır
Mərkəzi Bank 200 milyon manat cəlb edəcək
Emin Hacıyev: Bələdiyyələrlə bağlı qanunvericilikdə dəyişikliklər labüddür
Azərbaycanın regionlarında bank kreditləşməsi artıb
İmmuniteti gücləndirən qidalar - SİYAHI
Bakıda körpüdə zəncirvarı qəza tıxac yaratdı
Astara sakini narkotik vasitə satarkən saxlanıldı
Atəşkəs 23 dəfə pozuldu
Bakıda qaraj yandı
Məşhur müğənni koronavirusa yoluxub
Bütün xəbərlər