Rusiya qazı Türkiyənin nəyinə lazımdır?

Rusiya qazı Türkiyənin nəyinə lazımdır?

Seymur Əliyev - Trend:

Rusiyanın "Cənub axını"ndan imtina etməsi hazırda ən çox müzakirə olunan mövzulardan biridir. Bu mövzu haqqında çox yazılsa da, Türkiyənin bu prosesdə rolu hələ kifayət qədər işıqlandırılmayıb.

Regionda ən nüfuzlu ölkələrdən biri olan Türkiyə Bəşşar Əsədlə mübarizədə ABŞ-ın etibarlı, müntəzəm strateji müttəfiqidir. Bundan başqa, Türkiyə "İslam dövləti", İran və Avropa arasında təbii bufer rolunu oynayır.

Bütün bunlar Ankaraya bəzi hallarda tərəfdaşlarına qarşı ehtiyatsız davranmağa imkan verir. Davam edən Türkiyə-İsrail "qarşıdurması" məhz bununla izah edilir. Ankara Rusiyaya öz ərazisindən qaz kəməri çəkməyə icazə verməklə məhz belə davrandı.

Lakin Türkiyənin qətiyyətinə və onun enerjidaşıyıcılar üzrə tranzit ölkə deyil, tədarükçü olmaq istəyinə baxmayaraq, bu layihə bir çox suallar doğurur.

Ən əsas məsələ bu boru kəmərini kimin tikəcəyidir. Hazırda Türkiyə dövlət şirkətləri vasitəsilə Azərbaycan qazının Avropaya tədarükü layihələrində iştirak edir. Bu layihələr sırasında "Şahdəniz" yatağının işlənməsinin ikinci mərhələsi, Cənubi Qafqaz qaz kəmərinin genişləndirilməsi və nəhayət, TANAP qaz kəməri var. Bu layihələrdə Türkiyənin payının maliyyələşdirilməsi çoxmilyardlı investisiyalar tələb edir. Ankaranın, həmçinin milyardlarla investisiya tələb edən Rusiyanın layihəsinə hansı vəsaitləri qoymağı planlaşdırması hələ aydın deyil. Əgər Rusiya qaz kəmərinin tikintisini tam üzərinə götürərsə, boru kəməri də ona məxsus olacaq. Çox güman ki, Türkiyə bununla heç vaxt razılaşmayacaq.

Türkiyənin Rusiyadan almaq niyyətində olduğu qazın həcmi ilə bağlı suallar yaranır. Bu ölkə 2012-ci ildə 41,4 milyard kubmetr qaz istehlak edib. 2013-cü ildə bu göstərici 38 milyard kubmetrədək azalıb. Çox güman, bu il analoji göstərici qeydə alınacaq.

Məsələ ondan ibarətdir ki, Türkiyə Rusiyadan almaq istədiyi 14 milyard kubmetr qazla neyləyəcək? Nəzərə almaq lazımdır ki, Türkiyədə qaz istehlakının həcmi azalıb və 2018-ci ildən əlavə olaraq 6 milyard kubmetr Azərbaycan qazı əldə etməyə başlayacaq. Əgər bu həcmi Rusiya qazına əlavə etsək, Türkiyənin yaxın illərdə əldə edəcəyi (20 milyard kubmetr) qaz həcmi bu ölkənin hazırda istehahlakının təqribən yarısını təşkil edəcək.

Bununla belə, bu ölkədə yaxın illərdə istehlakın 50 faiz artımını gözləmək real deyil.

Rusiya qazının Avropa ilə sərhədlərə çıxarılması vacib məqamdır. Avropa İttifaqı Rusiyanın satacağı qazı almayacaq. Deməli, Türkiyə onun tədarükçüsü ola bilər.

Bununla yanaşı, Avropanın həmişə ehtiyatla davrandığı Ankaranın belə layihələrin reallaşdırılmasında təcrübəsi yoxdur. Lakin Azərbaycanın belə bir təcrübəsi var. Hazırda Avropada Bakını tanıyır və ona etimad göstərirlər. Alternativ tədarüklərin təşəbbüskarı olduğu Azərbaycan artıq Avropa ölkələri ilə danışıqlar aparıb. Transanadolu qaz kəmərinin seçilməsinədək Azərbaycan qazının tədarükünün əsas istiqaməti qismində bir neçə marşrut, o cümlədən "Nabucco" boru kəməri nəzərdən keçirilirdi. Azərbaycan bütün bu layihələrin qiymətləndirilməsini aparıb, onların tərəfdaşlarını, reallaşdırmanın şərtlərini və imkanlarını, zəif və güclü tərəflərini bilir. Və Bakının belə təcrübəsi istənilən qazın Avropaya çatdırılması üçün uğurla istifadə oluna bilər.

Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında "Android"in payı artıb
Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında "Android"in payı artıb
Azərbaycanın internet seqmentində fişinq-hücumların sayı azalıb
Azərbaycanın internet seqmentində fişinq-hücumların sayı azalıb
"Chrome" Azərbaycanda ən populyar brauzerdir
"Chrome" Azərbaycanda ən populyar brauzerdir
Loading Bars
Xəbər lenti
Doğum və ölüm haqqında elektron şəhadətnamələrin formaları təsdiqlənib
Azərbaycanın qeyri-dövlət sektoru üzrə ixracında “SOCAR Polymer” liderlik edir
Tibbi xidmətlərin xidmətlər zərfinə daxil edilməsi və ya çıxarılması qaydası təsdiqləndi
Türkiyənin İƏT üzv ölkələrinə ixracı azalıb
Azərbaycan Könüllü Təşkilatları İttifaqı və Qazaxıstanın “Milli Könüllülük Şəbəkəsi” arasında əməkdaşlıq sazişi imzalanıb (FOTO)
Ədliyyə naziri torpaqlarımızın işğaldan azad olunması ilə bağlı xarici həmkarlarına müraciət edib
Beynəlxalq Türk Akademiyasının prezidenti Azərbaycan Prezidentinə təbrik məktubu göndərib
Xırdalan şəhərinin bir hissəsinə içməli suyun verilməsi dayandırılıb
Ceyhun Bayramov Əfqanıstanın ölkəmizə yeni təyin olunmuş səfiri ilə görüşüb (FOTO)
"Təmiz şəhər" ASC 285 min manata yaxın məbləğdə müqavilə imzalayıb
17 obyektdə sanitariya-gigiyena tələbləri pozulub - İqtisadiyyat Nazirliyi
Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi İran tərəfinə başsağlığı verib (FOTO)
Sülhməramlı kontingent üçün gətirilən növbəti maddi-texniki təminat vasitələri təyinat məntəqəsinə çatdırılıb (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda əlilliyi olan şəxslər sosial müdafiə, reabilitasiya, məşğulluq tədbirləri ilə əhatə olunublar
Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə keçiriləcək BMT Baş Assambleyasının COVID-19-la bağlı xüsusi sessiyasının gündəliyi açıqlanıb
UNEC alimləri Ermənistanın məhv edilmiş hərbi texnikasının məbləğini açıqladı
Braziliya Federal Senatının birinci vitse-prezidenti Azərbaycan Prezidentinə məktub ünvanlayıb
Kazanda 6-cı İƏT Gənc Sahibkarlar Forumu keçirilib (FOTO)
Poltava universitetində fəaliyyət göstərən Azərbaycan Tədris-Mədəniyyət Mərkəzində azərbaycanlı tələbələrlə görüş keçirilib (FOTO)
Tibbi maskadan istifadə etməyən 747 sərnişin cərimələnib (FOTO)
Bakıda məhkuma göndərilən ayaqqabıdan heroin çıxdı
5 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsinə başçəkmə həyata keçirilib
“AzerGold” Azərbaycanın dövlət sektoru üzrə ixracında liderlər sırasında yer alıb
Azərbaycan beynəlxalq birgə iclasda təmsil olunub
Ali Baş Komandan prinsipiallıq nümayiş etdirərək Azərbaycan xalqının milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edib
“AccessBank”da yeni İcraçı Direktorlar təyin edilib (FOTO)
Vətən Müharibəsindəki qardaşlar: Yaralansalar da döyüşə geri qayıtdılar (FOTO)
Livanlı muzdlu-terrorçu DTX tərəfindən məsuliyyətə cəlb edildi (VİDEO)
Dekabrın 3-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Rusiyanın Azərbaycan Diaspor Təşkilatları Konfederasiyasının sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Şagirdlərin təxminən 25 faizinin onlayn dərslərə cəlb edilməməsi bizim üçün problemdir - Nazir
Biləcəri bələdiyyəsinin sədri koronavirusdan öldü
Serbiya-Macarıstan sərhədində “Cənub Qaz Dəhlizi”nə qoşulacaq boru kəmərinin tikintisi başlayıb
"Şamaxı yolu"ndakı yerüstü piyada keçidinin lifti bərpa olundu (FOTO)
Ermənistanda Paşinyanın istefası tələbi ilə petisiya hazırlanıb
Azərbaycan ilk gündən pandemiyaya yalnız qlobal həmrəyliklə qalib gəlməyin mümkünlüyü mesajını dünyaya ünvanladı - Vüqar Rəhimzadə
Azərbaycanla təlim və hazırlıqla bağlı əməkdaşlığımız davam edir - Hulusi Akar
44 günlük müharibədə Ermənistanın 30 ildir qurduğu ordusu darmadağın edildi - Hərbi ekspert
"Azərişıq" ASC-nin 5 əməkdaşı Vətən Müharibəsində şəhid olub, 17 nəfər yaralanıb
Banklar şəhid ailələrinin kredit borcları ilə bağlı qərar verdi
Azərbaycanda uşaq müdafiə mexanizmi təkmilləşdiriləcək - Dövlət Komitəsi
Publisistik düşüncələr: Günəşli payızın qırx dörd anı
Azərbaycanda çoxlu sayda yeni iş yerləri açılacaq
PAŞA Bankdan kiçik və orta bizneslər üçün hədiyyəli kampaniya
Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsinin onlayn müsahibə mərhələsinə start verilir
Biləsuvarda qapı-pəncərə sexindən oğurluq edən şəxs saxlanılıb
Deputat Naqif Həmzəyev seçicilərin qayğıları ilə tanış olub (FOTO)
Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin direktoru Murad Hüseynov UNESCO-nun Baş katibinə müraciət ünvanlayıb
Ermənistanın təcavüzü nəticəsində Füzuli və Cəbrayılın işğal olunmamış ərazilərinə dəymiş ziyan müəyyənləşdi
Qarabağla bağlı UNESCO-ya müraciət edən Rusiya mədəniyyət xadimləri Azərbaycana dəvət edildi
Türkiyədə karantin qaydaları sərtləşdirildi - Evdə qonaqlığa görə cərimə
“Qızılağac” Milli Parkında qanunsuz balıq ovu ilə məşğul olan şəxs tutulub (VİDEO)
Qarabağla bağlı razılaşma regionda uzunmüddətli sülhün təmininə xidmət edəcək - Qazaxıstan prezidenti
“Baktelecom” “İçərişəhər” qoruğunda müasir standartlara cavab verən optik şəbəkəsini istifadəyə verdi (FOTO)
Yelo Bank fərdi sahibkarlara dəstəyini davam etdirir (FOTO)
Türkiyə-Rusiya Birgə Monitorinq Mərkəzinin tikintisi aparılır - Hulusi Akar
Yaxın vaxtlarda vaksinasiyaya başlanacaq - Akif Qurbanov
TƏBİB kütləvi KT və rentgen müayinələrinə aydınlıq gətirib
Ölkəmizin tarixində yeni dövr başlayır, mühüm tarixi proseslərin əsası qoyulur - Deputat
Sərt karantin rejimi qaçılmaz ola bilər – TƏBİB
Vaksin olmadığından qoruyucu tədbirlərə diqqət etməliyik - Akif Qurbanov
TƏBİB koronavirusdan evdə müalicə olunanlara xəbərdarlıq edib
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 1 milyona çatır
Laçının işğaldan azad edilməsi şanlı qələbəmizin təcəssümüdür - Vitse-spiker
Sərt tədbirlərə mütləq əl atılmalıdır, xəstəxanalarda yer qalmayacaq - XƏBƏRDARLIQ
Ceyhun Bayramovun özbəkistanlı həmkarı ilə telefon danışığı olub
COVİD-ə qarşı spesifik dərman və vaksin yoxdur - RƏSMİ
Laçın rayonunun Qarıqışlaq kəndi (VİDEO)
20 yaşdan aşağı şəxslər koronavirusun, daha doğrusu ölümün daşıyıcılarıdır - Adil Allahverdiyev
Qısamüddətli notların yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçirilib
Azərbaycanda bu insanlar koronavirusu ağır keçirir - TƏBİB
“Təmiz Sumqayıt” ekoloji layihəsinə start verilir
Bakıda abadlaşdırılan növbəti həyət sakinlərin istifadəsinə verilib (FOTO)
Gədəbəydə yaşayış yerini tərk edən koronavirus xəstələri məsuliyyətə cəlb edilib
Azərbaycanda koronavirusdan ölüm faizi açıqlandı
Dövlət Neft Fondu "Azəri-Çıraq-Günəşli" layihəsindən gəlirlərini açıqlayıb
Belarus, Qırğızıstan və Qarabağdakı hadisələr KTMT məkanındakı vəziyyəti çətinləşdirdi - Putin
Azərbaycanda 3 942 nəfər COVID-19-a yoluxub, 2 265 nəfər sağalıb, 37 nəfər vəfat edib
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah brifinq keçirib (FOTO)
“Ziraat Bank Azərbaycan” Yığım Əmanəti məhsulunu təqdim edir
Azərbaycanda 4 dövlət əmlakı özəlləşdirilib
Kəlbəcərin Söyüdlü (Zod) qızıl yatağının görüntüləri yayılıb (VİDEO)
Koronavirusa yoluxma ehtimalı yüksək olan şəxslərin sayı açıqlanıb
İlahiyyat İnstitutu Tələbə Elmi Cəmiyyətinin təşkilatçılığı ilə vebinar keçirilib (FOTO)
"Şahdəniz" yatağından hasil olunan kondensat satışından 205 milyon dollar gəlir əldə edilib
Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında "Android"in payı artıb
Gəncədə yaralı hərbçilər ziyarət edilib
Azərbaycan Cənubi Qafqazda tamamilə fərqli və yeni eranın başlanğıcını qoydu - Deputat
Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları artıb
İsveçdə Azərbaycan həqiqətlərindən bəhs edən kitab nəşr olunub
COVID-19 ABŞ-da Çindən daha əvvəl qeydə alınmış ola bilər
Azərbaycan özünü qalib xalq, məğlubedilməz dövlət kimi təsdiq etdi - Pərvin Kərimzadə
Cənubi Qafqazda sabitlik Türkiyə üçün çox önəmlidir - Mövlud Çavuşoğlu
Noyabrın 10-da Azərbaycanda Zəfər Günü qeyd ediləcək
Hər il sentyabrın 27-si Azərbaycanda Anım Günü kimi qeyd ediləcək - SƏRƏNCAM
Mixael Şumaxerin oğlu Formula 1-də yarışacaq
690 bal toplayan Xocavəndli gənc müəllim Mingəçevir Dövlət Universitetinin uğurları üçün çalışır (FOTO)
Sabahın hava şəraiti açıqlanıb
Şuşaya çəkilən yeni yolun tikintisinə 2 Türkiyə şirkəti cəlb edildi (ÖZƏL)
Fərdi Məşğulluq Proqramı nədir? (VİDEO)
Bütün xəbərlər