Qiyamət gününün müharibəsi - 35 il sonra (İsraildən baxış) - Trend News-un icmalçısı

Arye Qut, Trend -in Qüdsdəki xüsusi müxbiri

Bu günlərdə İsrail bir tərəfdən, Misir və Suriya digər tərəfdən, ərəblərin Oktyabr, israillilərin isə Qiyamət günü adlandırdığı müharibənin başlanılmasının 35 illiyini qeyd edirlər.  

İsrail bu müharibədə qalib gəlsə də, bu, ölkə tarixində böyük faciələrdən biri kimi qalıb. Müharibə 1973-cü il oktyabrın 6-da Yom-Kipurda - yəhudi təqviminin ən müqəddəs günündə başlayıb. Həmin gün Misir və Suriya İsrailin Altıgünlük müharibənin gedişində ələ keçirdiyi ərazilərə daxil oldu. Misir Sinaya, Suriya isə Colan yüksəkliklərinə hücum etdi. Hücum edən qoşun say tərkibinə görə NATO-nun Avropadakı qüvvələrinə bərabər olub.   

Dini bayram münasibətilə israilli əsgərlərin əksəriyyəti evə getmələri barədə icazə alıblar. Süveyş kanalını aşan yetmiş min misirli əsgər, təxminən beş yüz israilli əsgərin müqaviməti ilə üzləşib. Misirlilər müdafiə xəttini qırdı. Colan ərazisində olan suriyalılar da irəlilədi. Starteji baxımdan yəhudi dövlətinə qarşı müqəddəs gündə edilmiş hücüm hesablanmış olub. Yom-Kipurda yəhudilərin çoxu ya sinaqoqda, ya da ki, evdə olub. Buna görə də komandanlıq üçün həqiqi hərbi xidmətdə və hərbi toplanışlarda olan əsgərlərlə əlaqə yaratmaq və onları döyüş hazırlığı vəziyyətinə gətirmək nisbətən asan olub.  

"Biz Nazirlər Kabinetinin iclasında idik (oktyabrın 6-sı səhər). Birdən otağa katibə girdi və müharibənin başlandığını dedi. Həmin an biz həyəcan siqnalını eşitdik", - o vaxtkı İsrail hökumətinin rəhbəri Qolda Meyir sonralar o günü belə xatırlayıb. Həmin gün heç kəsin işləməməsinə baxmayaraq, hökumət iclas keçirib. Hökumət bir gün əvvəl axşam da iclas keçirib. Məhz burada ehtiyatda olan bütün hərbçilərin səfərbər edilməməsi, yalnız hissə-hissə çağırışın həyata keçirilməsi ilə bağlı qərar qəbul edilib. Bu, çox böyük qan bahasına başa gələn səhv qərar olub və təəssüf ki, bu birinci səhf də olmayıb. Çünki hökumət hələ oktyabrın 1-dən Suriya və Misirin özünə diqqəti cəlb etmədən və səs-küy salmadan hərbi qüvvələrini İsrail sərhədinə tərəf cəmlədiyini bilib. Lakin İsrail hökuməti bunu müharibəyə hazırlıq kimi qəbul etməyib. Həmin an hökumət və ordu rəhbərliyi arasında ehtiyatda olan hərbçilərin səfərbər edilməsi ilə bağlı məsələdə fikir ayrılığı olub. Ordunun Baş Qərargah rəisi David Elazar hesab edib ki, bunu təcili etmək lazımdır, müdafiə naziri Moşe Dayan və hökumət rəhbəri Qolda Meyir isə buna hələlik ehtiyac olmadığını bildirib. Onlar əmin olublar ki: ərəblər müharibəyə başlamayacaq, çünki 1967-cı ilin ötən Altıgünlük müharibəsindən hələ özlərinə gəlməyiblər və bunadan başqa, oktyabrda onların orucluq ayı başlayır. Orduda 3 saylı hazırlıq (1967-ci ildən bəri elan edilən ən yüksək) yalnız oktyabrın 5-də elan edilib. Oktyabrın 6-da isə günorta saat 2-də İsrailə eyni anda Suriya Colan yüksəkliklərindən, Misir isə Sinay tərəfdən hücum edib. Təbii, ilk iyirmi dörd saat özünü itirmiş İsrail üçün ən çətin dövr olub. Misir yaxşı hazırlıq görmüş, dünyada ən böyük ordulardan birinə sahib olub. İsrail ordusu əsas etibarilə həmin Qiyamət günü əksəriyyəti sinaqoqlarda olan ehtiyatda olan hərbçilərinə güvənib. Müharibə xüsusi bir gündə başlayıb və bu, ehtiyatda olanların toplanmasını asanlaşdırıb, belə ki, onların hər birinin harada olması bəlli olub və bundan başqa, yollar maşınla dolu olmayıb.

Oktyabrın 8-də İsrail kanalın Qərb tərəfində yerləşən Misir mövqelərinə əks-hücum etməyə cəhd göstərib. Əks-hücum ağır itkilərlə başa çatıb. Müharibənin üç günü ərzində İsrail əlli təyyarə və yüzlərlə tank itirib. Həlledici hadisələr oktyabrın 15-nə keçən gecə baş verib. İsrail kəşfiyyatı Misir ordusunun 2-ci və 3-cü ordusu arasında boşluq tapıb. Ariel Şaronun diviziyası hərbi strategiyada nümunəyə çevrilmiş çətin manevr edərək, Süveyş kanalına çıxıb və qərb sahilinə keçməyə başlayıb. Əməliyyatın müvəffəqiyyəti İsrail Müdafiə Ordusunun tarixində ən qanlı döyüşü təmin edib. Bu, oktyabrın 16-na keçən gecə kanal yaxınlığındakı "Çin ferması" adlanan ərazidə baş verib. Müharibənin taleyini Colan yüksəklikləri uğrunda gedən döyüş həll edib. İsrailin yüzlərlə tankı dörd gün-üç gecə onlardan beş dəfə artıq olan Suriya hərbi birləşmələrinin yolunu kəsib. O vaxt İsrail əsgərləri ölüm-dirim uğrunda vuruşub. Müharibə 3 həftə davam edib və oktyabrın 24-də İsrailin qeyd-şərtsiz qələbəsi ilə başa çatıb. İsrail böyük itkilər verib: 2200 öldürülmüş hərbçi, 5200-dən çox yaralı, 365 nəfər (digər məlumatlara görə 440 nəfər) əsir. Əsir düşənlər bir neçə aydan sonra əsirlərin dəyişdirilməsi yolu ilə qaytarılıblar. Lakin hamı qayıtmayıb. Qayıdanlar isə əsirlikdə olduqları müddətdə onlara verilən işgəncələr nəticəsində əlil olublar.

Qiyamət gününün müharibəsi bəzi israillilərin qonşu ərəblərə hansı münasibəti bəsləməsi prizmasindan dəyişib. Müharibə sona yetdikdən sonra "göyərçinlər" bildiriblər ki, İsrail Altıgünlük müharibədə tutduğu ərazilərin məsələsində güzəştə getsəydi, müharibədən yayınmaq mümkün olardı. "Qırğılar" təkid ediblər ki, müharibə bu ərazilərin İsrail tərəfindən saxlanılması zərurətini nümayiş etdirib: bufer olmasaydı, ərəb ölkələri İsrailin daxili rayonlarına tez girə bilərdilər.

Qiyamət gününün müharibəsi sübut edib ki, İsrailin müdafiə ordusu ərəb qoşunlarına nisbətdə həm əsgərlərinin döyüş hazırlığı keyfiyyəti, həm də komandirlərinin hərbi qabiliyyəti baxımından yüksəkdir. Lakin qarşı tərəfin qüvvəsinin layiqincə qiymətləndirilməməsi və onun qəfildən hücum etməsi, xüsusilə də müharibənin başlanğıc mərhələsində zirehli tank və piyada hissələrinin İsrail komandanlığını çətin hərbi problemlər qarşısında qoyması, müharibənin gedişində iz buraxıb. İsrail böyük qələbə qazanıb, lakin böyük dövlətlərlə qarşılıqlı münasibətlər, ərəb ölkələrinin neftə qoyduğu qadağa və onun qiymətinin artırılması ilə bağlı iqtisadi böhran, bu müharibənin əhəmiyyətini neytrallaşdırıb. Bu, hətta İsraillə ənənəvi dost olan Qərbi Avropa və Cənubi Amerika ölkələrinin siyasi xəttinə də öz təsirini göstərib. Müharibə İsrailin beynəlxalq arenada da böyük təcridinə səbəb olub. Ərəb ölkələri tərəfindən ABŞ və Hollandiyaya qarşı İsraili dəstəklədikləri üçün neft satışına qoyduqları embarqo və neftin qiymətinin dörd dəfə artırılması, neft hasil etməyən ölkələrin ərəb ölkələrinin siyasi və iqtisadi təzyiqi qarşısında zəifliyini göstərib. ABŞ-ın hava yolu İsrailə yardımın göstərilməsi təklifindən NATO üzv ölkələrinin imtina etməsi İsrailin hərbi dövrdə zəifliyini nümayiş etdirib. İsrailin dünyadan da siyasi təcridi artıb. Bu xüsusilə də onun dostluq münasibətləri saxladığı və uzun illər texniki kömək göstərdiyi "üçüncü dünya" ölkələri arasında sezilib. Ərəb dünyasının təzyiqi və ərəb sərvəti ilə şirniklənən bu ölkələrin əksəriyyəti, İsraillə əlaqələri pozub və müxtəlif beynəlxalq forumlarda ona qarşı səs verməyə başlayıb. Altıgünlük müharibə nəticəsində İsrailə artan mühacirlərin sayı azalıb. Həmçinin İsrailin ABŞ-ın hərbi və siyasi dəstəyindən asılılığı artıb. Təbii, İsrail ordusunun hücumu dəf etməsinə, Misir və Suriyanın ərazisinə daxil olmasına baxmayaraq, bir millət kimi israillilərdə qalib ovqatı yoxdur.

Ceyhun Bayramovun Türkmənistana səfəri başlayıb
Ceyhun Bayramovun Türkmənistana səfəri başlayıb
20 Yanvar: Faciə və qəhrəmanlıq tariximiz
20 Yanvar: Faciə və qəhrəmanlıq tariximiz
Cozef Bayden ABŞ-ın 46-cı prezidenti kimi fəaliyyətə başladı
Cozef Bayden ABŞ-ın 46-cı prezidenti kimi fəaliyyətə başladı
Loading Bars
Xəbər lenti
Bakıda 20 Yanvar günü fişəng atan şəxs saxlanıldı
Tərtərdə gizli fəaliyyət göstərən kafe aşkarlandı
BNA sürücülərə xəbərdarlıq etdi, sürət həddi 40 km\saat azaldıldı
Qaxda narkotik alverçisi silahla yaxalandı (FOTO)
Şabranda karantini pozan kafenin sahibi və müştərilər cərimələnib
Ağsu sakini həmkəndlisini güllələyib
Bu il Bakı-Novorossiysk neft kəməri ilə 1 milyon tondan çox neft nəql ediləcək
Bakı Slavyan Universitetinin müəllim və tələbələri Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
“Eliş” ləqəbli narkotacir saxlanıldı, 300 min manatlıq narkotik aşkarlandı (FOTO)
Qazi kiçik biznesini qurması üçün özünüməşğulluq proqramına cəlb edilib (FOTO)
Bu gündən şagirdlərin məktəbdaxili qiymətləndirilməsinə başlanılıb
Şabranda qanunsuz ov edən şəxslər saxlanıldı
Azərbaycanda ölüm hallarının sayı açıqlanıb
“Rabitəbank” 2020-ci ili 12% artımla başa vurub (FOTO)
Ağsu aşırımında yol buz bağladı, avtomobillərin hərəkəti çətinləşdi
Baş Prokurorluğun "İnstagram" səhifəsi rəsmi təsdiqləndi
Ronaldu daha bir rekorda imza atdı
Bakıya ilk qar yağdı (FOTO)
Yanvarın 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Qanunsuz ov edən və ov məhsullarını satan şəxslər cəzalandırılıb
Ceyhun Bayramovun Türkmənistana səfəri başlayıb
Portuqaliyada rekord sayda koronavirusa yoluxma qeydə alınıb
Ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatları üzrə ticarət dövriyyəsi artıb - Statistika
Nyu-Yorkda hərbi helikopter qəzaya uğrayıb
Bayden bir sıra sərəncamlar imzaladı - ABŞ ÜST-yə qayıdır, Paris İqlim Sazişi çərçivəsində öhdəliklərini yenidən üzərinə götürür
Almaniyada təkrar koronavirusa yoluxan şəxs ölüb
İsraildə koronavirusa yoluxanların sayı 574 min nəfəri ötüb
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 496 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
"Yuventus" doqquzuncu dəfə İtlaiya Super Kubokunun qalibi oldu
Britaniyada bir sutkada koronavirusdan 1 820 nəfər ölüb
Bayden Den Smiti dövlət katibi təyin edib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 5 932 nəfər sağalıb
MDU-nun tələbə gəncləri 20 Yanvar faciəsinin otuz birinci ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirib (FOTO)
“Məqsəd o idi ki, Azərbaycan xalqının iradəsi sınsın, amma alınmadı” - 20 Yanvar faciəsinə xarici ekspertlərin baxışı “Hədəf”də
Çin ABŞ-ın 28 vətəndaşına qarşı sanksiya tətbiq edib
Ombudsman Aparatının əməkdaşı 20 Yanvar faciəsinə həsr edilmiş videokonfransda iştirak edib
Azərbaycan 2030-cu ilədək ÜDM-ni iki dəfə artıracaq - Mikayıl Cabbarov
Türkiyədə koronavirusa qarşı vaksinasiya olunanların sayı 1 milyonu ötüb
Ombudsmanın regional mərkəzləri tərəfindən 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı onlayn tədbirlər keçirilib (FOTO)
Paşinyan parlamentə güllə keçirməyən jiletdə gəldi
Bakıda yataqxana binasında yanğın olub
20 Yanvar: Faciə və qəhrəmanlıq tariximiz
Cozef Bayden ABŞ-ın 46-cı prezidenti kimi fəaliyyətə başladı
İtaliyanın mətbuat orqanları Qanlı Yanvar faciəsindən yazırlar
Estoniyada koronavirusun "Britaniya" ştammı aşkarlanıb
İranın xarici işlər naziri Bakıya gəlir
XX əsrdə ikinci dəfə öz müstəqil inkişaf yolunu seçən Azərbaycan istəklərini qurbanlar bahasına gerçəkləşdirdi - Tarixçi
Tramp Baydenin inauqurasiyasını gözləmədən Ağ Evi tərk etdi
Madridin mərkəzində güclü partlayış olub, ölənlər və yaralananlar var (ƏLAVƏ OLUNUB)
20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş virtual sərgi açılıb (FOTO)
Belarus saytında 20 Yanvar faciəsinin ildönümünə dair məqalə dərc edilib
Ermənilərin qarşısını kəsdiyi çaylar: 30 min hektar ərazi su ilə təmin olunacaq - Trend TV-nin reportajı (VİDEO)
Kəlbəcər rayonunun Nadirxanlı kəndi (VİDEO/FOTO)
London sakinlərinə 20 Yanvar faciəsindən bəhs edən bukletlər paylanıb (FOTO)
Türkiyədən peşəkar klinik-psixoloq və psixoterapevtlər ölkəmizə gəlib (VİDEO)
Cəllad Stepan Şaumyanın Fransada izləri - Fransa mətbuatı
Ombudsman Aparatında 20 Yanvar faciəsinin 31-ci ildönümü ilə bağlı videokonfrans təşkil edilib
ABŞ-da 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı məktub kampaniyası başlayıb
MDU və Mingəçevir Gənclər Evi birgə “20 Yanvar: şərəf və qəhrəmanlıq səhifəmiz” mövzusunda anım tədbiri keçirib (FOTO)
Azərbaycanda 897 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 332 nəfər yoluxub, 12 nəfər vəfat edib
Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi 20 Yanvar faciəsi barədə: Unutmadıq, unutmayacağıq!
Təhsil Mərkəzinə çatanda gördüm yerdə bir nəfər uzanıb, üzərinə isə qara gödəkçə salınıb - Qanlı Yanvar şahidi
Vətən müharibəsində iştirak edən 2 777 şəxsin müraciətinə baxılıb
Qazaxıstan Azərbaycandan pomidor idxalını dayandırıb
20 Yanvar faciəsi nəinki xalqımızı qorxutmadı, əksinə, müstəqillik iradəsini möhkəmləndirdi - Deputat
Co Bayden prezident qismində ilk bu sənədləri imzalayacaq
Fransa mətbuatında 20 yanvar faciəsi haqda məqalə dərc olunub
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 57 min nəfəri keçdi
Şuşada 20 Yanvar faciəsinin ildönümü qeyd olunub (VİDEO)
20 yanvar hadisələri bakılıların həyatını "əvvəl" və "sonra"ya böldü - Lev Spivak
Azərbaycan əhalisi 56 min nəfərdən çox artıb
20 Yanvar faciəsi ilə əlaqədar Azərbaycan Ordusunda tədbirlər keçirilib (FOTO/VİDEO)
Ombudsman 20 Yanvar faciəsi ilə əlaqədar dünya ictimaiyyətinə müraciət edib (VİDEO)
Bakıda güclü yanğın - Mebel və avtomobil sexləri, 1 ”Opel” yandı
20 Yanvar qırğınının baiskarları, o cümlədən Qorbaçov cəzasını almalıdır - QMİ sədri
Türkiyə XİN 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı paylaşım edib
Ötən il Azərbaycanın neft bitumu istehsalı 10 dəfədən çox artıb
“20 Yanvar” qurbanlarının xatirəsi elektrik deposunda anılıb (FOTO)
20 Yanvar faciəsi xalqımızın milli şüuruna dönüş hadisəsi kimi daxil oldu - Şəhid bacısı
Azərbaycanda neft-qaz sektoruna yatırılmış investisiyaların həcmi artıb
Dinc insanlar qətlə yetirildi - Fransa səfiri Qanlı Yanvardan yazıb
Aİ-nin Azərbaycandakı nümayəndəliyi 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə bağlı bəyanat verib
Qara Yanvar Azərbaycan xalqı üçün müstəqillik uğrunda mübarizənin rəmzidir - Dmitri Panin
Bolqarıstan mətbuatı 20 yanvar hadisələri barədə yazıb (FOTO)
Vaksinlərdən sonra normal həyata nə zaman qayıdacağıq? - “Sahil Kərimli ilə Aktual”da mütəxəssislər sualları cavablandırıb (VİDEO)
Şəhid və müharibə iştirakçısı ailələrinin 3200-dən çox üzvü sosial-psixoloji dəstək və reabilitasiya xidməti ilə əhatə edilib (FOTO)
DTX kollegiya üzvləri 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsini anıb
Hacıqabulda qanunsuz ov edənlər saxlanılıb
Azərbaycan xalqı 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının əziz xatirəsini yad edir (FOTO)
Sabah da qar yağacaq, şaxta olacaq
Qərənfillər bu gün xarıbülbüllə birlikdə açır - Çavuşoğlu 20 Yanvar faciəsindən yazdı
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 67 mini keçib
Azərbaycanda yaşayan yəhudilər 20 Yanvar qurbanlarını yad edib: Bu, ölkədəki bütün xalqların acısıdır
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO/VİDEO)
Yanvarın 19-u axşam işə gəlirdim... - 20 Yanvar şahidi
DİN əməliyyat keçirib - Silahlı şəxslər saxlanılıb
Şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi, hərəkət dayandırıldı (FOTO/VİDEO)
Sol ayağını itirmiş qaziyə yüksək texnologiyalı protez hazırlanır (FOTO)
Baş konsulun 20 Yanvar faciəsi haqda məqaləsi ABŞ-da dərc edilib
Şuşada “Xarı bülbül” festivalı və Vaqif poeziya günlərinin keçirilməsi ilə bağlı işlərə başlanıb - Nazir (FOTO)
Bütün xəbərlər