Pakistan və Əfqanıstanın taliblərlə mübarizəsi uğursuz olacaq

Azərbaycan, Bakı, 25 dekabr / Trend müxbir D.İbrahimova/ Qeyri-hökumət qüvvələrinin İslamabadın siyasətinə güclü təsirinə görə, taliblərlə birgə mübarizə planları həyata keçməyəcək, - ekspertlər hesab edir. Pakistan prezidenti bu planların müzakirəsi üçün Əfqanıstana səfər edəcək.

"Problem ondan ibarətdir ki, Pakistan prezidentinin islamçı bazaya malik ekstremist qrupların yaradılması və dəstəklənməsində böyük təcrübəsi olan İdarələrarası Agentlik [Pakistanın kəşfiyyat agentliyi] üzərində çox cüzi nəzarəti var", -  Əfqanıstan üzrə müstəqil ekspert Robert Kanfild (Robert Canfield) Trend -a bildirib.

Pakistan prezidenti Asif Əli Zərdari ötən həftə Əfqanıstana səfər etməyi planlaşdırırdı. Lakin səfər ləğv edilib və 2009-cu ilin yanvarına keçirilib.

Prezident Zərdarinin Əfqanıstana rəsmi səfəri zamanı öz dağıdıcı fəaliyyəti ilə Əfqanıstan və Pakistanda sabitliyi pozan "Taliban" ekstremist hərəkatı ilə birgə mübarizənin müzakirəsi planlaşdırılır.

Lakin müşahidəçilər İdarələrarası Kəşfiyyatın taliblərə göstərdiyi dəstəklə əlaqədar, bu danışıqların uğuruna şübhə edirlər.

Pakistanın İdarələrarası Kəşfiyyatı 1948-ci ildə, hərbi kəşfiyyat və kəşfiyyat materiallarının toplanması ilə məşğul olan ümumiləşdirilmiş kəşfiyyat orqanı kimi yaradılıb. Bu təşkilat prezident, Baş nazir və Pakistan Ordusu Baş komandanı qarşısında hesabat vermir.

İdarələrarası Kəşfiyyat Kəşmirdə Hindistana qarşı mübaribədə iştirak edib, Əfqanıstanda "Taliban" hərəkatını dəstəkləyib.

İnsan hüquqları üzrə müstəqil beynəlxalq təşkilat olan Human Rights Watch-ın 2001-ci ilin iyul hesabatına əsasən, Pakistanın İdarələrarası Kəşfiyyatı taliblərin hərbi əməliyyatlarına subsidiyalar ayırıb, döyüşçülərin məşqlərini aparıb və onları ləvazimat və yanacaqla təchiz edib, bilavasitə bir neçə hərbi əməliyyatı dəstəkləyib.

"Taliban" hərəkatı Əfqanıstanda islam dövlətinin yaradılması və əcnəbi qoşunların Əfqanıstan ərazisindən getməsi uğrunda mübarizə aparır. Hərəkat apreldə Əfqanıstan prezidenti Həmid Kərzaya qarşı qəsd və 2008-ci ilin avqustunda Hindistanda səfirlikdə partlayış həyata keçirib. Beynəlxalq analitika mərkəzi Senlis Şurasının (London) məlumatlarına görə, 2007-ci ildə Əfqanıstan ərazilərinin 54 faizində taliblərin hərbi fəallığı qeydə alınıb. Taliblərin əsas hissəsi Pakistanda, Şimal-Qərb Sərhəd Əyalətində (ŞQSƏ) "müstəqil qəbilələr" zonasında (FATA) və Əfqanıstanda yerləşir.

Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Pakistan prezidentinin Əfqanıstan prezidenti ilə görüş üçün bu ölkəyə səfər etməsinin bir neçə səbəbi var.

Pakistan prezidenti dünya ictimaiyyətinə noyabrda Mumbaydakı hücumlardan sonra terrorizmlə mübarizə "niyyətlərində nə qədər ciddi olduğunu" göstərmək üçün Əfqanıstana gedir, - Əfqanıstan parlamentinin deputatı Azita Rəfat hesab edir. Hindistan hakimiyyəti Mumbaydakı hadisələrdə Pakistanın "Laşkar-e-Tayba" qruplaşmasını günahlandırıblar.

Əfqanıstan üzrə amerikalı ekspert Kanfild hesab edir ki, görüş 2009-cu ilin noyabrında Əfqanıstanda prezident seçkilərindən əvvəl daha çox səs qazanmaq üçün bu ölkənin prezidenti Həmid Kərzaya lazımdır.

Müşahidəçilərin rəyinə görə, prezident Kərzay əhalinin etibarını yüksəltmək üçün prezident seçkiləri ərəfəsində tədbirlər görməlidir. Taliblərə qarşı mübarizədə Pakistanla əməkdaşlıq belə addımlardan biri ola bilər.

Ekspertlərin əksəriyyəti hesab edir ki, Pakistan və Əfqanıstan hökumətləri "Taliban" hərəkatını dayandıra biləcək tədbirləri həyata keçirə bilməyəcklər.

Pakistanın taliblərlə mübarizəsinə mane olan başlıca amil, İdarələrarası Kəşfiyyatın (Pakistanın ən nüfuzlu siyasi təşkilatlarından biri) "Taliban" hərəkatını dəstəkləməsidir.

Pakistanda talibləri dəstəkləyən İdarələrarası Kəşfiyyat və hərbçilərin simasında güclü dəstəyi var, - Əfqanıstan üzrə müstəqil amerikalı ekspert Brayan Qlin Uilyams (Brian Glyn Willliams) Trend -a bildirib.

"İslamabad nə təklif etsə, bu taliblərin Pakistan ərazisindən təhlükəsiz sığınacaq və Əfqanınstana hücumlar üçün istifadə etmələrinin qarşısını almağa kifayət etməyəcək", - Əfqanıstan işləri üzrə Birləşmiş Ştatlar ordusunun müşaviri, Massaçusets Universitetinin (ABŞ) adyunkt-professoru, Amerikanın Jameston Foundation fondunda terrorizm tədqiqatçısı Uilyams elektron poçtla bildirib.

Əfqanıstan parlamentinin deputatı Rəfat da hesab edir ki, dövlətdə bütün qərarları milli ordu və talibləri dəsətkləyən İdarələrarası Kəşfiyyat qəbul edənədək, rəsmi şəxslərin Əfqanıstana səfəri nəticəsiz olacaq.

Daha bir səbəb odur ki, taliblərin Pakistanda güclü təsiri var.

"Hazırda Pakistanda 15 min dini məktəb radikal qruplaşmalar, o cümlədən taliblər tərəfindən idarə olunur", - Rəfat telefonla Trend -a bildirib.

İki ölkə hökumətinin tədbirlər görə bilməməsinin digər səbəbi taliblərin Pakistan-Əfqanıstan sərhədi boyunca cəmləşməsidir.

Taliblər Əfqanıstan və Pakistan arasındakı bütün sərhəd boyunca cəmləşiblər və hər bir yerin öz talib nümayəndələri var - bu iki dövlət üçün əsas problemdir, - pakistanlı politoloq Abdulhey Anis (Abdul Hay Anis)  telefonla Trend ­-a bildirib.

Amerikalı ekspert Kanfild hesab edir ki, Pakistan "Taliban"a qarşı konkret tədbirlər görmək istəsəydi, bunu əvvəllər edərdi.

"Pakistanın bu hərəkatın liderlərinin harada olduğunu bilməmələrinə inanmaq çətindir: çox sayda reportyor molla Məhəmməd Ömərin [ "Taliban" hərəkatının lideri] Kvettedə tapılması barədə məlumat dərc ediblər. Lakin o əvvəlki kimi orada yaşaya bilər", - Miçiqan Universitetinin professoru, Əfqanıstana dair çoxsaylı kitabların müəllifi Kanfild elektron poçtla Trend -a bildirib.

Lakin bəzi amerikalı ekspertlər hesab edirlər ki, çətinliklər olsa da, gələcəkdə də tədbirlərin görülməsi mümkündür. Pakistan taliblər hərəkatının dayandırılması üçün ilk addımı atıb, - ekspert Uilyams hesab edir.

Pakistan hökuməti artıq "Taliban" hərəkatının yaraqlılarını Əfqanıstan sərhədi yaxınlığında yerləşən Bədjaur dağ tayfa regionundan sıxışdırıb. Bu Pakistanın ilk dəfə olaraq, "yaratdığı" "vəhşi"yə qarşı mübarizə aparmağa hazır olmasının əlamətidir", - o deyib.

Pakistan üzrə amerikalı ekspert Aişə Cəlalın rəyinə görə, dünya ictimaiyyəti bu ölkərə təzyiq göstərdiyi üçün iki ölkə hökumətləri tədbirlər görəcək.

ABŞ və NATO qüvvələri ölkələr arasında daha sıx əməkdaşlığın olması üçün hər iki ölkəyə "kifayət qədər güclü təzyiq" göstərirlər", - Tatfs Universitetinin (Tufts University) Merilend məktəbinin professoru, Cənubi Asiya və Hind okeanının öyrənilməsi mərkəzinin rəhbəri Cəlal (Ayesha Jalal) elektron poçtla Trend -a bildirib.

Bİrləşmiş Ştatların Dövlət katibi Kondoliza Rays Mumbaydaı hadisələrdən sonra Cənubi Asiyaya son səfəri zamanı Pakistan hökumətini bu terror aktının təhqiqində "konkret hərəkətlərə" və terrorizmlə mübarizəyə çağırıb.

Ekspertlərin rəyinə görə, "Taliban" hərəkatı probleminin həlli üçün Əfqanıstan, Pakistan və dünya ictimaiyyətinin birgə səyləri tələb olunur.

"Taliban" hərəkatının fəaliyyətini "həqiqətən də dayandırmaq" üçün Pakistan Vəziristanda taliblərin nəzarət etdiyi tayfa zonasına müdaxilə etməlidir, - ekspert Uilyams hesab edir.

Əfqanıstan üzrə amerikalı ekspert Tomas Barfildin rəyinə görə, Pakistanın öölkənin şimal-qrəbində yerləşən əyalətlər üzərində nəzarəti az ola bilər. Lakin taliblərin Pakistan hökumətinin kifayət qədər güclü olduğu cənubda da - Bəlucistanda, Kvettedə də bazaları var.

"Hökumət ilk addım qismində taliblərin bu yerlərdəki bazalarını bağlamalı və tədarük marşrutlarını kəsməlidir", - Boston Universitetinin professoru  Barfild (Thomas Barfield) elektron poçtla Trend -a bildirib.

"Şübhəsiz ki, Əfqanıstanın xüsusilə də narkotiklərin qeyri-qanuni dövriyyəsi üzərində nəzarəti ələ almaq üçün hökumətdə korrupsiyanın ləğvinə ehtiyacı var", - Kanfild deyib.

Narkotiklərin qeyri-qanuni dövriyyəsi "Taliban" hərəkatının mövcudluğunun əsas mənbəyidir.

Korrupsiya ilə mübarizə üzrə beynəlxalq təşkilat "Transparensi İnterneşnl" ("Transparency Internatinonal") sentyabrda 2008-ci ildə korrupsiyanın mənimsənilmə indeksini dərc edib. Araşdırmaların nəticəsinə görə, Əfqanıstan Mərkəzi Asiya regionunda korrupsiyanın ən geniş yayıldığı ölkədir.

Ekspert Cəlalın rəyinə görə, Əfqanıstan İslamabadın "hər şeyi tək edəcəyini" gözləməyərək, tayfaların Pakistan-Əfqanıstan sərhədindən axını üzərində nəzarətdə "daha fəal rol oynamalıdır".

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan - [email protected]

Azərbaycan Ordusunun şanlı aprel zəfərindən 5 il ötür
Azərbaycan Ordusunun şanlı aprel zəfərindən 5 il ötür
Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edə bilib - Tural Gəncəliyev
Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa edə bilib - Tural Gəncəliyev
Britaniyanın "Aardvark Group" şirkəti Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin minalardan təmizlənməsində iştirak edib
Britaniyanın "Aardvark Group" şirkəti Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin minalardan təmizlənməsində iştirak edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 32 539 nəfər sağalıb
Futbol üzrə İspaniya çempionatı: "Real" "Barselona"ya qalib gəldi
Türkiyə və Ukraynanın müdafiə nazirlərinin görüşü baş tutub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 134 milyonu ötüb - ÜST
Ağdamda ev yanıb (FOTO)
Türk Şurasının beynəlxalq nüfuzu artır - Azərbaycan türk dünyasının birləşdiricisi kimi...
Mingəçevir Dövlət Universitetində “Tələbə Vətənpərvərlik İnkişafı Mərkəzi” yaradılıb
“Yaşıl Marafon” çərçivəsində Bakı və Tərtərdə daha 1 225 ədəd müxtəlif cinsli ağac əkilib (FOTO)
İtaliyada son sutka ərzində koronavirusdan 344 nəfər ölüb
Myanmada toqquşmalarda ölənlərin sayı 701 nəfərə çatıb
Ermənistanın minalanmış ərazilərin xəritəsini verməməsi beynəlxalq hüququn növbəti pozuntusudur - Səfir
Bərdədə ağır avtomobil qəzası, xəsarət alanlar var
Latviya təhsil sahəsində Azərbaycanla əməkdaşlığın inkişafında maraqlıdır
Şəhid ailələrinə və vətən müharibəsi iştirakçılarına dövlət qayğısı bundan sonra da davam edəcək - Deputat
Şahzadə Filipin dəfn mərasiminin tarixi elan edilib
Goranboyda toy mərasimin keçirilməsinin qarşısı alınıb
Azercell-in “Kabinetim” mobil tətbiqi 1 mln yüklənməni aşdı
Azərbaycan COVID-19 pandemiyasına qarşı qlobal səyləri səfərbər edən ilk ölkələrdəndir - Tamam Cəfərova
Kürün aşağı axımında suyun duzluluğunun artması səbəbləri araşdırılır
İngiltərə futbol çempionatının lideri "Mançester Siti" "Lids"ə məğlub oldu
Gəncədə yaşayan rəssamların virtual sərgisi keçirilib (FOTO)
Ermənistandan mina sahələrinin xəritəsini tələb etməli olan müvafiq komissiyalar yaradılmalıdır - Rusiyalı politoloq
Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib
Azərbaycan startapı beynəlxalq proqramda iştirak edəcək
Türk Şurasının informasiya və media üzrə məsul rəsmiləri Fəxri Xiyaban və Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşır
Ukraynanın nüfuzlu “Kiev Diplomatic” jurnalında Azərbaycanla bağlı geniş məqalə dərc edilib (FOTO)
Hərbi polisin yaranmasının 29-cu ildönümü qeyd edilir (VİDEO)
Mingəçevirdə restoranda toy edənlər cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Macarıstan Türk Şurası ölkələrini vacib tərəfdaş hesab edir
Azərbaycanda 2 192 nəfər COVID-19-a yoluxub, 33 nəfər vəfat edib
Xəzər rayonunda ümümrayon iməcliyi və dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Media sahəsində əməkdaşlığın daha da sistemləşdirilməsinin tərəfdarıyıq - Hikmət Hacıyev
Qubada Azərbaycan-Türkiyə qardaşlıq parkı salınacaq
Türk Şurası çərçivəsində Media Koordinasiya Komitəsi yaradılmalıdır - Prezidentin köməkçisi (VİDEO)
Kür çayında batan bacı-qardaşlardan birinin meyiti tapılıb
Son illərdə saxta əlillik təyinatının ləğvi nəticəsində əhəmiyyətli miqdarda dövlət vəsaitinə qənət olunub - Deputat
Qazaxıstan media və informasiya sahəsində Türk Şurası ölkələri ilə uğurla əməkdaşlıq edir
Özbəkistan Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin bərpasında fəal iştirak etməyə hazırdır
Respublika çaylarında yaz-yay gursululuq dövründə gözlənilən vəziyyət AÇIQLANIB (FOTO)
“Media haqqında” yeni qanun layihəsi medianın inkişafına imkan verəcək - Hikmət Hacıyev
Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Türk Şurasının Baş katibi ilə görüşüb
Səudiyyə Ərəbistanında 3 hərbçi edam olunub
Biz əl-ələ verəcəyimiz halda, aşa bilməyəcəyimiz maneə olmadığını gördük - Fahrettin Altun
Azərbaycanın qələbəsi həm də türk dünyasının qələbəsidir - Hikmət Hacıyev
Qaxda yol polisi reyd keçirib (FOTO)
Türk dövlətlərinə qarşı saxta informasiya kampaniyaları aparılır - Prezidentin köməkçisi
MDU-da növbəti dəfə tibbi-profilaktik və dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Azərbaycan türkdilli dövlətlər arasında əlaqələrin inkişafı üçün lazımi işləri görür - Hikmət Hacıyev
Türk dövlətləri ilə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məqsədilə yol xəritəsi hazırlanır
Türk dövlətləri bundan sonra da Azərbaycanın yanında olacaq - Bağdad Amreyev
Bakıda Türk Şurasının informasiya və media üzrə məsul rəsmilərinin toplantısı keçirilib - (FOTO/VİDEO)
“Əsas Məsələ”də Prezident İlham Əliyevin həftə ərzində keçiridyi yüksək səviyyəli görüşlər müzakirə olunub (VİDEO)
Sosial xidmətlərə ehtiyac səviyyəsini qiymətləndirmək məqsədilə onlayn sorğu keçirilir
İranda ötən sutka 193 nəfər koronavirusdan ölüb
"Buta Airways" Rusiyanın "Jukovski" şəhərinə uçuşlar həyata keçirəcək
Azərbaycan tarixdə heç vaxt bu qədər güclü olmamışdır
MUSİAD nümayəndə heyəti Qubada səfərdə olub (FOTO)
Atletimiz Avropa çempionatında bir qızıl və bir bürünc medal qazanıb (FOTO)
Bakıda daha bir nəqliyyatın mübadilə məntəqəsi yaradılıb (FOTO)
Bakıda məşhur restoranlarda nöqsanlar aşkarlanıb (SİYAHI)
Könül Nurullayeva sakinlərin müraciətləri ilə maraqlanıb (FOTO)
Deputat Pərvin Kərimzadə seçiciləri ilə növbəti görüş keçirib (FOTO)
Zabrat Hava Limanı ərazisində təlim keçirilib (FOTO)
Finlandiya sprey formasında koronavirus vaksini hazırlayır
Sumqayıtda 3 koronavirus xəstəsinə cinayət işi başlandı
Sabah rayonlara dolu düşəcək
“Fitch” SOCAR-ın uzunmüddətli reytinqini «BB +» səviyyəsində təsdiqləyib (ƏLAVƏ OLUNUB)
Azərbaycan ilə Türkiyəni heç vaxt bir-birindən ayırmadım, ikisi də mənim Vətənimdir - Erkan Özoral
Xarici ölkələrin Azərbaycandakı hərbi attaşeləri HHQ-nin hərbi hissəsini ziyarət edib
Prezident İlham Əliyev: Türkiyənin Azərbaycana göstərdiyi dəstək həmişə bizim qəlbimizdə yaşayacaqdır
Prezident İlham Əliyev: Türkiyə-Azərbaycan qardaşlıq əlaqələri bu gün ən yüksək zirvədədir
Bibiheybətdə gəmidə baş verən yanğın söndürülüb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Şəhid ailəsi və qazilərə dəstək üçün bu günə kimi 18 milyona yaxın pul xərclənib
Ötən gün 47 yanğın olub, 1 nəfərin meyiti aşkarlanıb (VİDEO)
Kanada XİN-dən "Dostluq" yatağı ilə bağlı açıqlama
Azərbaycan dövlətinin apardığı siyasətin mərkəzində insan amili dayanır - Tamam Cəfərova
Yunanıstan-Bolqarıstan interkonnektorunun işə salınması ilə TAP-ın Avropa üçün əhəmiyyəti artacaq
Bərdədə toy məclisi aşkarlandı, 19 nəfər cərimələndi
Yol polisi hərəkət iştirakçılarına xəbərdarlıq etdi
Polis Bakıda əməliyyat keçirdi, narkobaronlardan 64 kiloqram narkotik vasitə götürüldü (FOTO/VİDEO)
Bakıda həyətdə toy məclisində 28 nəfər məsuliyyətə cəlb olundu (VİDEO)
Erkan Özoral “Dostluq” ordeni ilə təltif edilib
Çində üçüncü koronavirus vaksininin sınaqlarına icazə verilib
Prezident İlham Əliyev Türkiyənin Azərbaycandakı səfirini qəbul edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Paytaxtda daxili iməclik və geniş dezinfeksiya keçirilib (FOTO)
AZAL Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunun təmizlik işlərinin satınalınması ilə bağlı açıq tender elan edir
Ötən gün evini tərk edən 18 koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Əfqanıstanda ard-arda partlayışlar olub
Evdə toy məclisi keçirənlər cərimələnib
ABŞ İrana qarşı tətbiq olunan sanksiyaların ləğvindən imtina edib
"COVID-19 pasportu" - Dünya yeni mərhələyə keçir
Zərdabda daş sexi yanıb
Azərbaycanda bu tarixdə ucuz avtomobillər satışa çıxarılacaq
Qırğızıstanda seçkilər və referendumdan qabaq "sükut günü" başlayıb
Çinin "Alibaba" şirkəti 2,78 milyard dollar məbləğində cərimə edilib
Beyrut dəniz limanının yenidən qurulması layihəsinin dəyəri 5 milyard dollar təşkil edəcək
Rusiya aprelin 12-dən Türkiyə ilə uçuşlarını məhdudlaşdıra bilər
Hindistanda xəstəxanada baş verən yanğında 4 nəfər öldü
Bütün xəbərlər