ABŞ və Hindistanın nüvə əməkdaşlığı Pakistan üçün yox, Çin üçün təhlükəlidir- Trend News-un eksperti

Dalga Xatınoğlu, Trend -un Fars redaksiyasının rəhbəri

Pakistan Baş naziri Yusuf Rza Gilani cümə axşamı mətbuata açıqlamasında ABŞ-ın Hindistanla nüvə məsələləri üzrə bağladığı yeni müqaviləyə cavab olaraq, rəsmi Vaşinqtonun eyni müqaviləni Pakistanla da bağlamasını da xahiş edib. "Vaşinqton Pakistan və Hindistan arasında ayrıseçkilik etməməlidir", - deyə Gilani bildirib. Baxmayaraq ki, Pakistan ABŞ-ın regionda ən yaxın müttəfiqi sayılır, Hindistandan fərqli olaraq, nüvə proqramı sahəsində ABŞ-ın əməkdaşlığını qazana bilmə şansı sıfra bərabərdir.

Əslində Pakistan cənubi Asiyada nüvə silahlı sahəsində yeganə rəqibi olan və son 61 ildə üç dəfə onunla müharibə edən Hindistanın nüvə texnikası sahəsində güclənməsinin əleyhinədir və xüsusilə də iki ölkənin Kəşmir regionun üzərində ərazi iddiaları olduğu bir halda Hindistan və ABŞ arasında nüvə məsələləri üzrə əməkdaşlığa Pakistanın reaksiya verməsi təbiidir. Lakin Gilani sözdə rəsmi İslamabadın bu müqavilədən təhlükə hiss etmədiyini bildirib. Pakistanın bu reaksiyası ABŞ-dan bir sıra güzəştlər almaq məqsədi daşıyır. ABŞ cümə axşamı bu ölkədə iqtisadi böhranı aradan qaldırmaq məqsədilə 500 milyon dollar yardım edəcəyini bildirib.

Lakin Pakistanın Hindistan kimi ABŞ-ın dəstəyini qazanacağına ümidi azdır. Belə ki, Pakistanın "nüvənin atası" sayılan xadimi Əbdulqədir Xan 2004-cü ildə ölkənin rəsmi telekanalında etiraf etmişdi ki, nüvə texnologiyası ilə bağlı sənədləri İran, Liviya və Şimali Koreyaya satıb. Bu məsələ də ABŞ-ın Pakistana etimadının itməsi ilə nəticələnmşdi. Həmçinin, Pakistanın nüvə stansiyaları Milli Ordunun nəzarətindədir və ABŞ isə dəfələrlə Milli Ordunun tərkibində olan daxili kəşfiyyat (İSİ) orqanını Talibanla əməkdaşlıqda ittiham edib.

Digər tərəfdən, ABŞ-ın Hindistanın beynəlxalq nüfuzundan istifadə etmək məqsədi güdür. Belə ki, Hindistan İran əleyhinə MAQATE-nin Hakimlər Şurasının üzvü kimi Qətnamələrin lehinə səs verib və İranın nüvə proqramına dair tətbiq olunan sanksiyaları da icra edib.

ABŞ-ın MAQATE-də nümayəndəsi Gerigori Şolte sentyabr ayında Trend -a verdiyi müsahibədə ölkəsinin rəsmi Dehli ilə nüvə məsələsi üzrə əməkdaşlığından müdafiə edərək bildirib ki, Hindistan demokratik bir ölkədir və terrorizmlə mübarizədə beynəlxalq səviyyədə müsbət imicə malikdir.

ABŞ-Hindistan müqaviləsi Çinin maraqlarına tamamilə ziddir

Əsas şübhə doğuran məsələ budur ki, Pakistanın qərbə meylli rəhbərlərindən fərqli olaraq, Hindistan heç zaman Qərbə meyilli olmayıb və bu ölkədə Amerika əleyhinə güclü və nüfuzlu partiyalar fəaliyyət göstərir. Hindistan hər zaman müstəqil siyasət yürütməyə çalışıb. Hətta soyuq müharibə dövründə SSRİ ilə güniş əlaqələri olub və 30 il müddətində nüvə fəaliyyətinə görə daim Amerikanın təzyiqlərinə məruz qalıb.

Əslində, Amerikanın rəsmi Dehli ilə nüvə müqaviləsi bağlaması bu ölkədə nüfuzunun artması ilə nəticələnəcək, bu addım həmçinin Hindistanın qonşuluğundakı digər nüvə silahına malik olan Çinə qarşı böyük təzyiqdir. Çin rəsmiləri bu məsələ ilə bağlı hələ ki reksiya göstərməyiblər.

Hindistan regionda Çinin həm hərbi, həm iqtisadi, həm də siyasi rəqibidir və bu ölkənin ABŞ-la nüvə müqaviləcb bağlaması regionda onun nüfuzunun artmasına səbəb olacaq. Digər tərəfdən, Amerika öz nüfuzunu Hindistan, Paksitan və digər region ölkələrində bir daha artırmış olacaq. Nəzərə alsaq ki, Çin və Amerika dünyanın beş süper-gücləri sırasındadır, onda aydın görünər ki, Amerikanın Çinin qonşuluğunda olan ölkələrdə nüfuzunun artması rəsmi Pekinin maraqlarına ziddir.

ABŞ-ın 30 ildən sonra Hindistanla nüvə məsələsində razılığa gəlməsi, digər tərəfdən Fransanın da rəsmi Dehli ilə nüvə məsələsi üzrə əməkdaşlığa başlaması böyük riskdir. Birincisi, bu addımlar super-güclər hesab olunan Çin və Rusiyanın milli təhlükəsizliyini və xarici nüfuzunu təhlükə altına alır. Digər tərəfdən, MAQATE-nin Nüvə Silahı Əleyhinə (NPT) konvensiyasına daxil olmayan Hindistanla əməkdaşlıq İran kimi ölkələri MAQATE ilə fəal əməkdaşlıqdan və konvensiyalara əməl etməkdən çəkindirir. ABŞ-ın regionda atdığı addımlar Çin və Rusiyanın mənfi reksiyaları ilə nəticələnəcək və bu reaksiyalar isə regionun təhlükəsizliyini və qonşu ölkələrin bir-birinə etimadını poza bilər.

Dövlət Neft Fondu texniki xidmət üzrə tender elan edib
Dövlət Neft Fondu texniki xidmət üzrə tender elan edib
"Aztelekom" elektrik qurğuları satın alacaq
"Aztelekom" elektrik qurğuları satın alacaq
"Azərsu" daha bir tender elan edib
"Azərsu" daha bir tender elan edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Türk dünyası “Vikipediya”da: Bir ay ərzində 60-dan çox məqalə yaradılıb
Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub
Beynəlxalq Bankdan alınacaq problemli aktivlər əvəzində əldə edilən əmlakın bölüşdürülməsi qaydası dəyişib
Milli Preventiv Qrupun üzvləri Şəki rayon Psixiatriya Xəstəxanasına başçəkmə həyata keçirib (FOTO)
Dekabrın 4-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Sumqayıtda koronavirusa qarşı nəzarət-profilaktik tədbirlər genişləndirilib (FOTO)
Gəncədə xüsusi karantin rejiminə riayət etməyənlər cərimələnib (FOTO)
Azərbaycan kommersiya banklarının birgə bankomat şəbəkəsi istifadəyə verilib
Münaqişələrin tənzimlənməsində ATƏT-in potensialına tələbat var - Sergey Lavrov
Tovuz və Gədəbəyin kəndlərində içməli su layihələri icra edilir (FOTO)
Ermənistan müxalifəti Paşinyanın yerinə vahid namizədini açıqladı
Qarabağ razılaşması Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinə müsbət təsir edə bilər - Mövlud Çavuşoğlu
Koreya hökuməti ölkəmizə Səyyar COVID - 19 Müayinə Köşkləri ianə edib (FOTO)
Yelo Bank «Yelo school» sosial layihəsinin ikinci hissəsinə start verdi
Qobustanda virusun yayılmasına şərait yaradan iki COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Pərviz Şahbazov 7-ci Beynəlxalq Enerji Forumu - Beynəlxalq Qaz İttifaqı Nazirlərinin Qaz Forumunda iştirak edib
Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü ilə BMT-nin xüsusi sessiyasının keçirilməsi tarixi hadisədir - Deputat
Bakıda evi tərk edən COVİD-19 daşıyıcıları saxlanılıb (VİDEO)
Yaşayış yerini tərk edın COVİD-19 daşıyıcısana cinayət işi açıldı (VİDEO)
Bakının şimal girişi yenilənir - RƏSMİ (FOTO)
FAO ilə AQTA arasında növbəti işgüzar görüş keçirilib (FOTO)
Azərbaycanda 4 189 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 2 072 nəfər sağaldı, 40 nəfər vəfat etdi
FHN Bakıda yaşayış binasında yanğın təhlükəsizliyi ilə bağlı nöqsanlar aşkarladı (VİDEO)
UNEC brendi Gürcüstanda da tanındı
Biz münaqişədən sonrakı yenidənqurma və bərpa mərhələsinə qədəm qoyuruq - Ceyhun Bayramov (FOTO)
"Thales" Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində bütün dəmiryol layihələrini dəstəkləyəcək
Bakıda Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi yaradılacaq - SƏRƏNCAM
Sabah saat 12:00-da şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad ediləcək - SƏRƏNCAM
Türkiyə mətbuatı Azərbaycanın haqlı mübarizəsini bütün dünyaya çatdırıb - Hüseyn Altınalan
Süni intellekt texnologiyaları ilə bağlı xüsusi qanunlar qəbul edilməlidir - AMEA-nın vitse-prezidenti
Xətaidə ağacların kəsilməsi ilə bağlı şikayət araşdırılıb
Azərbaycanda ilk yüksək texnologiyalı protezlər hazırlanıb (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 1 milyon nəfəri keçib
Şəhidlər haqqında ətraflı məlumat ictimaiyyətə təqdim olunacaq - MN
Bakıda 20 mindən artıq ağacın əkilməsi nəzərdə tutulub (FOTO)
Şuşa şəhərinin azad edilməsi dünya hərb tarixinə düşəcək - Müdafiə Nazirliyi
Laçın və Kəlbəcərə komendantlar təyin edildi - RƏSMİ
10 noyabr razılaşması Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyi təmin edəcək - Ceyhun Bayramov
Prezident İlham Əliyev xalqın maraqlarını hər şeydən üstün tutub - Deputat
Müdafiə Nazirliyi itkin düşmüş və hazırda müalicə olunan hərbi qulluqçularımızın sayını açıqlayıb
Ərdoğanın Azərbaycana səfərinin tarixi məlum oldu
ATƏT sədri: Qarabağla bağlı öhdəliklərimizi yerinə yetirmək vaxtı çatıb
Vətən müharibəsində 2783 hərbi qulluqçumuz şəhid olub - MN
Bakı-Kiyev çarter reysləri açılır
Azərbaycanda Uşaq Məcəlləsi hazırlanacaq
Gəncədə polis koronavirusla mübarizə tədbirlərini gücləndirdi (FOTO)
Prezident İlham Əliyev noyabrın 8-inin Zəfər Günü kimi qeyd edilməsi barədə sərəncam imzalayıb
Zəfər Gününün təsis edilməsi haqqında sərəncam ləğv edilib
ATƏT dərin böhran keçirir - Qurumun sədri
Şəkidə yaşadığı ünvanı tərk edən COVİD-19 xəstəsi barədə araşdırmalara başlanılıb
“Qazax Sement Zavodu” MMC-nin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə yeni təyinat
GUAM PA komitələrinin birgə iclasında Qarabağ məsələsi müzakirə edilib
Cəlilabad və Masallıda daha 2 koronavirus xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Belçika parlamentində ermənipərəst qüvvələrin anti-Azərbaycan səyləri puç oldu - Səfirlik
Zəfər Günü hər il noyabrın 8-də qeyd ediləcək - Prezident Administrasiyası
“Twitter” təhqirlə bağlı qaydaları sərtləşdirib
Suqovuşan və Talış kəndlərində inspektorlar təyin edilib, xidməti post qurulub - DİN (FOTO)
Pandemiya 32 milyondan çox insanın ifrat yoxsulluq həddinə çatmasına səbəb olacaq
Türkiyədən Azərbaycana polad ixracı azalıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Prezidentə məktublar: Yazdığınız Qarabağ salnaməsinin sevinci hər kəsə qürur hissi bəxş edir
Laçının Hüsülü və Malıbəy kəndləri (VİDEO)
Zəngilanda yük maşını aşıb, sürücü ölüb
Qarabağ münaqişəsi birdəfəlik həll edildi - Tarixçi alim
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Zəngilanda növbəti dəfə 400 tut ağacı əkildi (FOTO)
Rusiyada koronavirusa 28 mindən çox şəxs yoluxdu
Əslində Minsk qrupu münaqişəni həll etmək istəməyib - Detallar indi üzə çıxır
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıya gələcək
Qarabağdakı kəhrizlərin əksəriyyəti dağıdılıb və ya qəsdən çirkləndirilib - AMEA-nın vitse-prezidenti
ABŞ-da "Qarabağ Azərbaycandır!" şüarı yazılmış lövhə quraşdırılıb (FOTO)
İlahiyyat İnstitutunun rektoru Avropa Şurası İşçi qrupunun iclasında iştirak edib (FOTO)
Müdafiə naziri Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin komandanı ilə görüşüb
“AccessBank” “The Banker” tərəfindən “İlin bankı” seçilib
Azərbaycanda şəhid ailələrinə dəstək üçün 'Bir millət, bir ürək' təşəbbüsü
Xankəndi şəhəri Qarabağ Regional Ədliyyə İdarəsinin yurisdiksiyasına aiddir - Nazirlik
İsmayıllıda koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Baş infeksionist evdə müalicə olunan xəstələrə xəbərdarlıq edib
Azərbaycanda kompüter təhlükəsizliyi ilə bağlı müraciətlərin sayı azalıb
Əlilliyi olan şəxslərin biznesə başlamasına və sahibkarlıq fəaliyyətinin inkişafına dəstək göstərilir
Bakı Ali Neft Məktəbində Cenevrə Biznes Məktəbi ikili diplomlu MBA proqramı uğurla davam edir (FOTO)
Ağdamda erkən dəmir dövrünə aid saxsı məişət əşyaları aşkarlanıb
Şabranda COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Ermənilərin torpaqlarımızda törətdiyi yanğınlar heyvanların sayının kəskin azalmasına səbəb olub
Yerevanda zavod yanıb
Azərbaycanın peyk xidmətlərinin ixracından gəlirləri artıb
Ötən gün evi tərk edən 2 koronavirus xəstəsi həyatını itirib
"Azərişıq" elektrik enerji itkilərini azaldıb
Azad olumuş ərazilərin qazlaşdırılmasına başlanılıb (VİDEO)
Oğuzda daha bir koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
Azərbaycanda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı artıb
Vəkil Adil İsmayılov koronavirusdan dünyasını dəyişdi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi yeni inkişaf mərhələsinə çıxmağa imkan verəcək - Deputat
Kərbəla şəhərində Qarabağ şəhidlərinin xatirə məclisi keçirilib (FOTO)
BirBank istifadəçiləri onlayn ödənişlər zamanı hədiyyələr qazanacaqlar
Türkiyədə 5 bal gücündə zəlzələ olub
Dövlət Dəniz Agentliyinə yeni mətbuat katibi təyin olunub
Reabilitasiya Müəssisələrində müharibədən zərər çəkənlərə sosial-psixoloji xidmətlər göstərilir
Zərdabda evi tərk edən COVİD-19 xəstəsinə cinayət işi başlandı (VİDEO)
Bütün xəbərlər