Azərbaycan, Bakı, 16 aprel / Trend , müxbir Y.Оstapenko /
"Türkiyənin Avropa İttifaqına inteqrasiyası prosesində "ikinci nəfəs" hiss olunur", - Aİ-Türkiyə birgə parlament komissiyasının sədri Yust Laqendiyk hesab edir.
"Aİ-də bu məsələ ilə bağlı yeni nikbinlik hissi var", - Laqendiyk Trend -a Brüsseldən telefonla deyib.
2005-2008-ci illərdə islahat templərinin yavaşlaması Türkiyə tərəfindən bir sıra müsbət addımlarla əvəzlənib ki, bu da Aİ-də nikbinlik oyadıb.
Laqendiyk Türkiyənin inteqrasiyasına yeni nəzərlə baxmağa imkan vermiş beş vacib addımı fərqləndirib. Onlardan biri Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan və aparıcı müxalifət partiyasının lideri Deniz Baykalın bu ilin əvvəlində Brüsselə səfəridir. "Səfər zamanı onlar Aİ-nin Türkiyə üçün hələ də əsas prioritet olduğunu aşkar şəkildə göstərdilər", - Laqendiyk deyib.
Digər vacib məqam Egemen Bakışın Türkiyənin Aİ ilə İttifaqa daxil olmaq üzrə danışıqlarında əsas vasitəçi təyin edilməsidir ki, bu da Aİ daxilində müsbət qiymətləndirilir.
"Bundan başqa Türkiyədə TRT-6 telekanalı açılıb. Bu kanal kürd dilində yayımlanır ki, bu da kürd probleminin həlli yolunda irəliyə doğru vacib addımdır", - parlament komitəsinin başçısı hesab edir.
Ötən il Türkiyədə kürd dilində yayımlanan radio, bu ilin yanvarında isə TRT-6 telekanalı yaradılıb. Peyk vasitəsilə yayımlanan kanalı yalnız Türkiyə deyil, həm də İraq, İran və Suriya kürdləri də izləyə bilir.
Dördüncü vacib addım - Türkiyə və Ermənistan arasında diplomatik münasibətlərin bərpası və sərhədlərin açılması danışıqlarıdır ki, bu da, Laqendiykin fikrincə, yalnız Türkiyənin Aİ-yə inteqrasiyasına deyil, həm də Dağlıq Qarabağ münaqişəsini həllinə kömək edəcək.
Türkiyə Ermənistanla hələ 1993-cü ildə kəsilmiş münasibətləri normallaşdırmağa çalışır. Diplomatik münasibətlərin dayandırılmasına səbəb İrəvan tərəfindən başlanılmış uydurma "söyqırım"ın tanınması ilə bağlı anti-türk kampaniyası və Azərbaycan torpaqlarının 20 faizinin Ermənistan tərəfindən işğal olunmasıdır.
Türkiyə Prezidenti Abdulla Gül Ermənistan Prezidenti Serj Sarkisyanın İrəvana - Ermənistan və Türkiyə milli komandaları arasında Dünya çempionatının seçmə qrup mərhələsinin oyunları çərçivəsində sentyabrın 6-da baş tutmuş futbol matçına gəlmək təklifini qəbul edib. Bu səfərdən sonra iki ölkə arasında münasibətlərin normallaşdırılması yolunda diplomatik səylər davam etdirilir.
Beşinci vacib addım, Laqendiykin fikrincə, Türkiyə hökuməti ilə ələvilərin nümayəndələri arasında aparılan danışıqlardır.
Ələvilər Türkiyənin ən böyük dini azlığıdır, əhalinin 20 faizini təşkil edirlər. Türkiyə hökuməti indiyədək onların mövcudluğuna məhəl qoymamağa üstünlük verirdi: ələvi icması heç bir rəsmi statusa malik deyil. Ələvilərin diskriminasiyasının dayandırılması və onların hüquqlarının müdafiəsi Türkiyənin Aİ-yə inteqrasiya olması üçün meyarlara daxil edilib.
"Ai ümid edir ki, bütün bu başlanğıclar həyata keçiriləcək", - Laqendiyk deyib.
Türkiyənin Avropa İttifaqına daxil olmaq üzrə danışıqları 2005-ci ildən başlayıb. Ekspertlərin proqnozuna görə, ölkə 10-15 il ərzində Aİ-nin tamhüquqlu üzvü ola bilər.
Türkiyənin Aİ-yə daxil olmasında əsas maneə yunan Kipri ilə ərazi mübahisələridir. Bu, 1974-cü ildə adanın iki yerə bölünməsindən sonra başlayıb.
İttifaqa daxil olacağı təqdirdə Türkiyə Aİ-nin daxili bazarını genişləndirəcək və ixtisaslı işçi qüvvəsini təqdim edəcək.
Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]
