Avropalıların islam və müsəlmanlar haqqında çox az məlumatı var – "Bizim Vahid Avropa" layihəsinin direktoru

Azərbaycan, Bakı, 13 mart / Trend , müxbir Ü.Sadıxova/

Trend -un Böyük Britaniya Şurasının (British Council) Kanada şöbəsinin rəhbəri, "Bizim Vahid Avropa" (Our Shared Europe) irimiqyaslı layihəsinin, Avorpa müsəlmanları və Qərb cəmiyyətinin münasibətləri arasında inamsızlıq məsələlərini aradan qaldırmaq üzrə direktoru Martin Rouz ilə müsahibəsi.

- Sizin "Bizim Vahid Avropa" layihəniz bu gün üçün əsas olan mədəni problemlərdən biri olan müsəlman icması ilə Avropa cəmiyyəti arasındakı inamsızlığın artması probleminə istiqamətlənib. Müsəlman və Avropa icmaları arasında inamsızlığa səbəb olan əsas problemlər nə ilə bağlıdır?

- Son 50 il ərzində və son zamanlar ərzində Avropanın müsəlman əhalisinin artımı açıq-aşkar müşahidə olunur. Müxtəlif xarakterli problemlər mövcuddur. Avropa əhalisinin assimilyasiyası təhlükəsi mövcud olan ölkələrdə problemlər daha irimiqyaslı xarakter alır. Son on il ərzində, xüsusən də 11 Sentyabr hadisələrindən sonra gərginlik daha da artır ki, bu da ümumilikdə iqtisadi zəifləmə ilə əlaqədar olaraq son illərdə qloballaşma prosesi ilə bağlıdır. Bütün bunlar Avropanın bəzi yerlərində düşmənçilik və anlaşılmazlığın güclənməsinə, Avropadakı müsəlman və Avropa cəmiyyəti arasındakı əlaqələrin interpretasiyasına gətirib çıxarıb. Lakin bəzən biz unuduruq ki, Avropa müsəlmanları da avropalılardır, qoy onlar müsəlman olsunlar, lakin Avropa vətəndaşlarıdır - avropalılardır. Və hər necə olsa da, Avropanın bəzi siyasi və mədəni baxışları Avropa müsəlmanlarının avropalı olmaması tendensiyasını hələ də saxlayır. Digər tərəfdən, ABŞ-ın siyasi spektrində və Avropa siyasətinin bəzi təbəqələrində belə bir möhkəm fikir yaranıb ki, Avropa islamlaşma və yaxud onların dediyi kimi "avrobiya" təhlükəsi qaltlındadır. Mən hesab edirəm, bu, inamsızlığın yaranmasına gətirib çıxarır.

- Hesab edirsiniz ki, belə inamsızlıq mədəni və ya siyasi fikir ayrılıqlarına əsaslanıb?

- Hesab edirəm ki, inamsızlıq, əsasən, cəhalətdən irəli gəlir. Hesab edirəm, avropalıların əksəriyyəti islam və müsəlmanlar haqqında çox az bilir və zənnimcə, Avropadakı müsəlmanlar və qeyri-müsəlmanlar arasında qarışıq mədəniyyət mümkün olduğundan da zəifdir və bunun bir neçə aydın olmayan səbəbi var. Lakin hazırda artmaqda olan inamsızlıq cəhalətə əsaslanıb və iqtisadi təzyiqə bürünür; müəyyən dərəcədə siyasi motivlər haqqında düşünmək istəyən adamlar tərəfindən təşviq edilir. Məsələ çox mürəkkəbdir. Bundan əlavə, fərdi amilləri ayırmaq çox çətindir. Eyni zamanda, inamsızlıq artmaqda davam edir və mən bunu təhlükəli hesab edirəm.

- İnamsızlığın artmasının aradan qaldırılması üçün Avropadakı müsəlman icması hansı tədbirləri görməlidir?

- Bu məsələdə bir neçə variant var. Lakin yeganə olan budur ki, icmalar arasında əlaqələrin qurulması vacibdir. Hesab edirəm, Avropadakı müsəlman icmaları özlərini daha düzgün təqdim üçün daha çox səy göstərirlər və bu da müsbət haldır. Müsəlman birliyinin problemlərindən biri odur ki, o, müsəlmanların törəfdikləri ekstremist hərəkətləri həvəssiz mühakimə edir və bu da yaxşı deyil. Hesab edirəm, reallıqda bizim biliyə və yaxınlaşmaqdan əldə edəcəyimiz uğurlara ehtiyacımız var. Biz müsəlmanları Avropa Birliyi tərəfindən daha da tanınmış və ora inteqrasiya olunmuş üzvlər kimi görmək istəyirik.

- Müsəlman cəmiyyətinin Avropanın siyasi və iqtisadi həyatına inteqrasiyası səviyyəsini necə qiymətləndirirsiniz?

- Mən ümumi bir şey deyə bilmərəm, hər şey ölkədən, insanlardan və cəmiyyətdən asılıdır. Bəzi yerlərdə bu çox müvəffəqiyyətlə baş vermir; digər yerlərdə isə hər şey kifayət qədər yaxşı gedir. Bunu bir ölkə çərçivəsində ümumiləşdirmək olmur. Bizim keçməli olduğumuz yol çox uzun yoldur və mən hesab edirəm, bəzi yerlərdə biz onu müvəffəqiyyətlə keçəcəyik.

- Amerika islamafobiyası ilə Avropa islamafobiyası nə ilə fərqlənir?

- Bu çox mürəkkəb məsələdir. İslamofobiyanın hamı tərəfindən qəbul olunmuş konsepsiyası yoxdur. Ümumilikdə isə biz müsəlmanlara və islama qarşı mənfi reaksiyanın şahidi oluruq. Bəzən elə hallar olur ki, əsli müsəlman olan insanları islam dini ilə qarışıq salırlar. Bu isə zərərli və çox çətindir. Mən onlar arasında fərq qoymaq istəmirəm. Həm Ştatlarda, həm də Avropada xüsusi bir amil mövcuddur (islamofobiyaya münasibətdə). Məlumdur ki, Atlantikanın hər iki tərəfi üzrə müəyyən siyasi antimüsəlman və antiislam hərəkatları mövcuddur, buna görə də mən onlar arasında fərq qoymaq istəmirəm.

"Bakı metropoliteni" tender elan edib
"Bakı metropoliteni" tender elan edib
Dövlət Neft Fondu texniki xidmət üzrə tender elan edib
Dövlət Neft Fondu texniki xidmət üzrə tender elan edib
"Aztelekom" elektrik qurğuları satın alacaq
"Aztelekom" elektrik qurğuları satın alacaq
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycan Prezidenti: BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin güc yolu ilə icrası qaçılmaz idi
Vətən Müharibəsində şəhid olan DİN kapitanı (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan son dəqiqəyə qədər xüsusi sessiyanın keçirilməsi üçün hazırlıq prosesinə mane olmağa çalışıb
Azərbaycan Prezidenti: Son iki il ərzində Ermənistan danışıqlar prosesini məqsədyönlü şəkildə məhv edib
Prezident İlham Əliyev: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi hərbi-siyasi yollarla həll edilib
Fransanın Azərbaycandakı səfiri Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılacaq - XİN
Prezident İlham Əliyev: Pandemiya başlayandan bəri Azərbaycan Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə sıx təmasdadır
Azərbaycan Prezidenti: Azərbaycan virusun yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə vaxtında zəruri tədbirlər həyata keçirib
Prezident İlham Əliyev: Bu gün dünya üçün ən böyük təhlükə olan COVID-19 ilə mübarizədə beynəlxalq ictimaiyyətin birgə səylərinə çox böyük ehtiyac var
Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının COVID-19 ilə mübarizəyə həsr edilmiş xüsusi sessiyasında çıxış edib
Binəqədidə koronavirus xəstəsinə cinayət işi açılıb
Vyetnamdakı azərbaycanlılar COVİD-19 səbəbindən təxliyə edilib
Samsung AirDresser – qarderobunuza yeni baxım dövrünü bəxş edir (FOTO)
Türkiyənin türkdilli ölkələrə ixracı artıb
Birlikdə böyüyüb, birlikdə döyüşən əmioğlular - Biri şəhid, digəri qazi (FOTO)
Türkiyə səfirliyi Azərbaycana başsağlığı verib
2-ci Qarabağ müharibəsində qələbənin əsas memarı Ali Baş Komandan İlham Əliyevdir - Deputat
Bakıda ev yanıb
Məcburi köçkünlər geri qayıtdıqdan sonra torpaq bölgüsü necə aparıla bilər? - Komitə sədri açıqladı
Bərdədə koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi açılıb
Dekabrın 4-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
SOCAR təsdiq olunmuş neft ehtiyatlarının həcmini açıqlayıb
Yardımlıda mağaza yanıb
Ərəbistan koalisiyası husilərə məxsus minalanmış PUA-nı məhv ediblər
Ceyhan terminalından 195 milyon bareldən çox AÇQ nefti nəql edilib
Braziliya Senatı ölkənin atom bombasına sahib olma ehtimalını nəzərdən keçirəcək
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 65 milyon nəfəri ötüb
İngiltərədə zavodda partlayış olub, ölən və yaralananlar var
Moskvada koronavirusdan daha 77 nəfər ölüb
Bakıda sex yanıb
Türkiyə və İran prezidentləri Dağlıq Qarabağı müzakirə ediblər
"Euronews" erməni işğalından azad edilmiş Suqovuşan kəndindən süjet hazırlayıb (VİDEO)
UEFA Avropa Liqası: "Qarabağ" qrup mərhələsində "Makkabi" ilə heç-heçə edib
Bu gün saat 12:00-da şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad ediləcək
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 418 mini keçib
Azərbaycan “OPEC plus”un 2021-ci ilin yanvarında gündəlik hasilatın 500 min barrel artırılması barədə qərarını dəstəkləyib
Fransa Milli Assambleyasının sülhü dəstəkləmək əvəzinə qərəzli, ədalətsiz qətnamə qəbul etməsi insanlığa qətiyyən sığımır - Deputat
Hikmət Hacıyev şəhidlərlə bağlı paylaşım edib
Azərbaycan XİN: Ermənistan tərəfinin sərgilədiyi destruktiv mövqe bu ölkəni uçuruma sürükləyib
Türk Şurası Azərbaycana başsağlığı verib
"OPEK plyus" ölkələri yanvar ayından etibarən neft hasilatını artırmağa razılaşıb
Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində yeri və rolu daim artmaqdadır - Hikmət Babaoğlu
Prezident İlham Əliyev: Beynəlxalq ictimaiyyət pandemiyadan yalnız birlik və çoxtərəfli əməkdaşlıq əsasında xilas ola bilər
Könüllülərin “Azərbaycan - Türkiyə Həmrəylik Görüşü” baş tutub (FOTO)
Ona cavab vermək istəyəndə anladım ki, artıq mən yoxam - Şəhidlə olmayan müsahibə (FOTO)
Azərbaycan beynəlxalq səviyyədə daha bir ilkə imza atdı - Bəhruz Quliyev
Azərbaycan Prezidenti: BMT Baş Assambleyasının Xüsusi Sessiyasının keçirilməsi Qoşulmama Hərəkatına üzv dövlətlərin möhtəşəm uğurudur
Ərazilərin işğaldan tam azad olunmasının iqtisadi inkişafımıza çox böyük təsiri olacaq - Tamam Cəfərova
Əfqan Sadıqovun vəziyyəti Ombudsmanın diqqət mərkəzindədir
Bu il Azərbaycanın məhsul ixrac etdiyi ölkələr bunlar olub
Azərbaycan Prezidenti: Qoşulmama Hərəkatı BMT sisteminin COVID-19 ilə mübarizədə fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir
Prezident İlham Əliyev: 2020-ci il ərzində dünya ictimaiyyəti müasir tariximizin ən ciddi səhiyyə böhranı ilə üzləşib
"Bakı metropoliteni" tender elan edib
Bolqarıstandakı Azərbaycan diasporunun üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının COVID-19 ilə mübarizəyə həsr edilən xüsusi sessiyasında videoformatda çıxış edib (FOTO/VİDEO)
Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar müasir reabilitasiya sistemi ilə əhatə olunub
ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədr ölkələri Qarabağda hərbi əməliyyatların dayandırılmasını alqışlayır
Bakıda 14 obyekt karantin qaydalarını pozub - İqtisadiyyat Nazirliyi
Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü əsasında BMT Baş Assambleyasının COVID-19-la bağlı xüsusi sessiyası başlayıb
Rusiya ümid edir ki, UNESCO missiyası dini məbədlərin mühafizəsinin qiymətləndirilməsi üçün Qarabağa gələcək
ƏƏSMN və “Mtv Azərbaycan” “Bərabərik” layihəsini təqdim edir (FOTO/VİDEO)
Gürcüstanda parlament seçkilərinin yekun nəticələri açıqlanıb
Təhsil Nazirliyi tələbələrə müraciət edib
Azərbaycanda 11 ayda sosial təminat üzrə 5 milyard 264 milyon manat ödəmə edilib
SOCAR-ın qaz ehtiyatları təxminən 14 faiz artıb
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqının milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edərək tarixi qələbəyə imza atdı
Mədəniyyət nazirinin sabiq müavini və xidmət rəisinin həbs müddəti uzadıldı
Türk dünyası “Vikipediya”da: Bir ay ərzində 60-dan çox məqalə yaradılıb
Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub
Beynəlxalq Bankdan alınacaq problemli aktivlər əvəzində əldə edilən əmlakın bölüşdürülməsi qaydası dəyişib
Milli Preventiv Qrupun üzvləri Şəki rayon Psixiatriya Xəstəxanasına başçəkmə həyata keçirib (FOTO)
Dekabrın 4-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Sumqayıtda koronavirusa qarşı nəzarət-profilaktik tədbirlər genişləndirilib (FOTO)
Gəncədə xüsusi karantin rejiminə riayət etməyənlər cərimələnib (FOTO)
Azərbaycan kommersiya banklarının birgə bankomat şəbəkəsi istifadəyə verilib
Münaqişələrin tənzimlənməsində ATƏT-in potensialına tələbat var - Sergey Lavrov
Tovuz və Gədəbəyin kəndlərində içməli su layihələri icra edilir (FOTO)
Ermənistan müxalifəti Paşinyanın yerinə vahid namizədini açıqladı
Qarabağ razılaşması Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinə müsbət təsir edə bilər - Mövlud Çavuşoğlu
Koreya hökuməti ölkəmizə Səyyar COVID - 19 Müayinə Köşkləri ianə edib (FOTO)
Yelo Bank «Yelo school» sosial layihəsinin ikinci hissəsinə start verdi
Qobustanda virusun yayılmasına şərait yaradan iki COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Pərviz Şahbazov 7-ci Beynəlxalq Enerji Forumu - Beynəlxalq Qaz İttifaqı Nazirlərinin Qaz Forumunda iştirak edib
Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü ilə BMT-nin xüsusi sessiyasının keçirilməsi tarixi hadisədir - Deputat
Bakıda evi tərk edən COVİD-19 daşıyıcıları saxlanılıb (VİDEO)
Yaşayış yerini tərk edın COVİD-19 daşıyıcısana cinayət işi açıldı (VİDEO)
Bakının şimal girişi yenilənir - RƏSMİ (FOTO)
FAO ilə AQTA arasında növbəti işgüzar görüş keçirilib (FOTO)
Azərbaycanda 4 189 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 2 072 nəfər sağaldı, 40 nəfər vəfat etdi
FHN Bakıda yaşayış binasında yanğın təhlükəsizliyi ilə bağlı nöqsanlar aşkarladı (VİDEO)
UNEC brendi Gürcüstanda da tanındı
Biz münaqişədən sonrakı yenidənqurma və bərpa mərhələsinə qədəm qoyuruq - Ceyhun Bayramov (FOTO)
"Thales" Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində bütün dəmiryol layihələrini dəstəkləyəcək
Bakıda Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi yaradılacaq - SƏRƏNCAM
Sabah saat 12:00-da şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad ediləcək - SƏRƏNCAM
Türkiyə mətbuatı Azərbaycanın haqlı mübarizəsini bütün dünyaya çatdırıb - Hüseyn Altınalan
Süni intellekt texnologiyaları ilə bağlı xüsusi qanunlar qəbul edilməlidir - AMEA-nın vitse-prezidenti
Xətaidə ağacların kəsilməsi ilə bağlı şikayət araşdırılıb
Azərbaycanda ilk yüksək texnologiyalı protezlər hazırlanıb (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 1 milyon nəfəri keçib
Bütün xəbərlər