İsrailin HHQ Yunanıstanın hava məkanını Türkiyənin hava məkanından üstün tutacaq- ekspertlər
Azərbaycan, Bakı, 16 aprel/Trend müxbir Ü.Sadıxova/
İsrail hava qüvvələri üçün Aralıq dənizində yeni poliqon Türkiyənin əvəzinə Yunanıstanın hava məkanı olacaq, ekspertlər hesab edir.
Hərbi təlimlər və məşqlər üçün İsrail hərbi hava qüvvələrinin Türkiyə hava məkanından istifadə etməsindən Türkiyə hökumətinin imtina etməsi səbəbindən İsrail HHQ-nin rəhbərliyi bildirib ki, Türkiyənin əvəzinə yeni hava poliqonu axtarılır, cümə günü Jerusalem Post qazeti xəbər verib.
Qəzzada "Ərdilmiş quruşun" əməliyyatına kimi İsrailin HHQ Türkiyənin hava məkanından uçuşlar üçün tez-tez istifadə edirdi və Türkiyəli həmkarları ilə illik təlimlərdə iştirak edirdilər.
Ötən il qışda HHQ-nin iştirakı ilə Qəzzada təxminən 1600 Fələstinlinin həyatına son qoyan hərbi hava əməliyyatından sonra Ankara İsrail bombardmançılarına təlimlər üçün hava məkanın təqdim etməkdən imtina edib.
"İndi biz uçuş üçün yeni məkan axtarırıq",- qazet İsrail HHQ-nin nümayəndəsinə istinadən bildirib.
Türkiyə ilə münasibətlərimiz heç vaxt əvvəlki kimi olmayacaq. Çətin ki, Ankara hökuməti bizə oradan uçmağa icazə versin",- İsrailin Müdafiə Nazirliyinin nümayəndəsi bildirib.
Payızda Türkiyə NATO-nun Türkiyənin Konya şəhərində keməli olan "Anadolu qartalı" kod adı altındakı hərbi təlimlərdən imtina etdi. Türkiyənin bundan imtina etməsinin səbəbi bu təlimləri İsrailin HHQ ilə keçirmək istəməməsi olub.
Yaxın Şərq İnstitutunun prezidenti Yevgeni Satanovski hesab edir ki, İsrailin seçimində Yunanıstan variantının üzərində dura bilər.
"Bu Türkiyə ilə gərgin münasibətlər yaşayan və NATO blokunun üzvü olan, və ordusunu Türk ordusunun səviyyəsinə çatdırmaq üçün dəfələrlə İsrailin hərb-texniki köməyini istəyən Yunanıstan ola bilər" Satanovski Moskvadan telefonla bildirib. İsrail Türkiyənin strateji tərəfdarı olduğunu bildirərək bundan daima imtina edib.
Satanovskinin fikrincə, lakin hazırda Türkiyə rəhbərliyinin İran ilə münasibətlər quraraq və İsrailə bütün - həm siyasi, həm ideoloji cəbhələrində hücum edərək İsrail ilə tərəfdaşlıqdan de-fakto imtina etdiyi bir vaxtda Türkiyə hava məkanını Yunanıstanın hava məkanı əvəz edə bilər.
Diplomatik əlaqələrə baxmayaraq, Türkiyə ilə Yunanıstan arasında münsaibətlər əvvəlki kimi normalaşmamış olaraq qalır. Əvvəlki kimi maneə Kiprin şimali - Türk və cənubi - Yunan hissələrinə ayrılmasıdır. Kiprin müəyyən olunmamış statusu və Türkiyənin Yunan Kipri ilə nəqliyyatı açmaqdan imtina etməsi danışıqlar prosesinin daxil olduğu dalanının əsas səbəbidir.
London Hərbi Tədqiqatlar üzrə Kral Kollecinin Yaxın Şərq təhlükəsizliyi üzrə analitiki Aaron Breqman hesab edir ki, əgər İsrail HHQ Yunanıstanda təlimlərə dair qərar qəbul etsə, bu, israillilərin türklərə qarşı yumşaq zərbəsi olacaq".
"Əvvəllər İsrail HHQ İrana mümkün zərbələrlə bağlı Yunanıstanda hərbi təlimlər keçirib", - Trend-ə Berqman elektron poçt ilə bildirib. - Yunanıstan HHQ (İsrail) təlimləri üçün cəlbedici potensiala malik poliqon ola bilər, ən azı ona görə ki Yunanıstan və Türkiyə yaxşı dostlar deyil".
1979-cu ildə Misir ilə barışıq imzalanana kimi İsrailin hərbi-hava qüvvələri hərbi təlimlər və məşqlər üçün Sinay səhrasından istifadı ediblər. Səhra Misirə qaytarıldıqdan sonra İsrail HHQ böyük problemlə üzləşdi, xüsusilə də gələcək hərəkətlərin hazırlanmasında və o vaxtdan başlayaraq digər hava poliqonlarından, o cümlədən də Türkiyənin hava poliqonundan istifadə etməyə başladı, Breqman deyib. "Hazırda İsrail HHQ yeni imkanlar axtarışındadır. Türkiyənin hava məkanından istifadə etməkdən imtina etməsi bu gün İsrailin siyasi baxımdan nə dərəcədə təcrid olunduğuna siqnaldır", - ekspert hesab edir.
İsrail KİV-i bildirir ki, Müdafiə Nazirliyi 2006-cı il sazişinə uyğun olaraq Rumıniyanın hava məkanından istifadə imkanlarını nəzərdən keçirir. İsrail HHQ üç il öncə bu ölkədə təlim keçirib. Əvvəllər İsrail HHQ İsrailin 4000 kilometrliyində yerləşən Gibraltar boğazı üzərində təlim keçirib.
"İsrail HHQ orada əvvəllər də yerləşdiyindən Rumıniya İsrail üçün ən məqbul namizəd sayılır və oyunun qaydaları hər iki tərəfə aydındır - Breqman ehtimal edir. - İsrail HHQ-nin uzun distansiyalara, yenə də İsrail məsələsində hazırlanması üçün məkan kifayət edir".
Lakin İsrail belə təkliflə müraciət edərsə, Yunanıstanın buna razılıq verib-verməyəcəyi hələlik aydın deyil. Mayın ortalarında Türkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyip Ərdoğanın ölkələr arasında münasibətlərin normallaşması üçün danışıqlar aparmaq üçün Afinaya səfəri olmalıdır.
İsrailin milli təhlükəsizlik sahəsində analitiki Şlomo Brom hesabh edir ki, İsrail Türkiyə hava poliqonunun dəyişdirilməsi üçün mümkün alternativləri yoxlayacaq, lakin üstünlük Yunanıstana verilə bilər.
"Yunanıstan İsrailə daha yaxın yerləşib, lakin yunanların bu məsələdə İsrail ilə razılaşacaqları məlum deyil", - Trend-ə Brom Te-Əvivdən telefonla bildirib.
