Rəqabətdə jurnalist peşəkarlığı və Azərbaycan həyatını dərindən bilməyi "Azernews"un qalib gəlməsinə səbəb oldu

Rəqabətdə jurnalist peşəkarlığı və Azərbaycan həyatını dərindən bilməyi "Azernews"un qalib gəlməsinə səbəb oldu

Azərbaycan, Bakı, 27 iyun /Trend, müxbir E.Mehdiyev//

Azərbaycan mətbuatı tarixində ilk ingilisdilli qəzet olan "Azernews"un 15 illik yubileyi münasibətilə qəzetin qurucusu, Redaksiya kollegiyasının sədri, əməkdar jurnalist, yazıçı, ərəb filologiyası üzrə fəlsəfə doktoru Fazil Abbasovun Trend-ə müsahibəsi.

- "Azernews" qəzeti necə və hansı zərurətdən yarandı?

- Sovet imperiyası dağılandan, ölkəmiz öz dövlətçiliyini bərpa edəndən sonra Azərbaycan gerçəkliklərini - xalqımızın tarixi, mədəniyyəti, ədəbiyyatı, musiqisi və s. haqqında məlumatları dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq, erməni yalanlarını puç etmək üçün geniş imkan yarandı. Artıq sovet-rus senzurası yox idi. Digər tərəfdən, Azərbaycan Respublikası Qafqaz regionunun əsas oyunçusu kimi həm geosiyası, həm də neft və qazına görə, arı şirəyə gələn kimi, dünya dövlətlərini özünə çəkirdi. Buna görə də ingiliscə ciddi bir qəzetə böyük ehtiyac var idi. Ölkəmizə gələn əcnəbilər danışılanları anlaya, yazılanları oxuya bilmirdilər, ölkədə baş verən hadisələr haqqında birbasa məlumat almaq imkanları yox idi. Doğrudur, hələ 1991-ci ilin əvvəllərindən bizim yaratdığımız "Assa-İradə" xəbər agentliyinin bülletenləri öz dilimizdən başqa rus və ingilis dillərində nəşr edilib dünyanın aparıcı informasiya agentlikləri, qəzet və TV-lərinə ötürülürdü. Amma qəzet başqa şeydir, onun cəmiyyətdə öz yeri və rolu var. Və mən bu qəzeti yaratmaq qərarına gəldim. Yer, texnika, tərcümə və xəbərlər baxımından "AssA-İradə" onun bazası oldu. Bu, ilk zamanlar mənə çox kömək etdi.

- Yəni ilk vaxtlar agentliyin xəbərləri ilə onun nəşri kimi çıxırdınız?

- Xeyr, qəzet yaranandan müstəqil, öz hesabı, öz yolu olan mətbuat orqanı kimi işiq üzü gördü. Qəzet tək informasiyalarla çıxa bilməzdi, onda qəzet agentliyin bülletenlərindən fərqlənməzdi. Məlum məsələdir, qəzet üçün materiallar müxtəlif janrlarda yazılmalıdır. Biz ABŞ və İngiltərənin aparıcı qəzetlərindən faydalanıb milli qəzet çıxarmağa başladıq.

- Azərbaycanda çıxan ingilisdilli qəzet kimi çətinlikləriniz olurdumu?

- Əlbəttə olurdu, bəlkə də çoxları bu çətinlikləri heç təsəvvür belə etmir. Ən böyük çətinlik dil məsələsi, tərcümə problemi idi. Mən hələ əcnəbi oxucular üçün, dünya standartlarına cavab verən səviyyədə yazan jurnalistlərin çatışmamasını bir kənara qoyuram. Yazıları Avropa jurnalistikasına uyğun özüm redaktə edirdim, sonra köməkçilərim yetişdilər. Çətin məsələ müxtəlif janrlarda yazılan materialların tərcüməsi idi. Sarkazmla yazılan pamfletlər, bədii yazılar, satira və yumor, neft və qaz hasilatı ilə bağlı mühəndis biliyi tələb edən məqalələr orta səviyyədə tərcümə edilməlidir ki, əcnəbi redaktor anlasın. İlk mərhələdə BBC-nin Bakıdakı bürosunun başçısı Enn Tompson bizə kömək etdi. Bir neçə ay qəzet çıxan günü gəlib manşet yazılarını, müxtəlif janrlarda yazılmış məqalələri redaktə edirdi. Bizim tərcüməçi ondan öyrənirdi. Amma bu sevincimiz çox çəkmədi. Professional jurnalist xanımı bizdən aldığı maaş qane etmirdi, həm də vaxt baxımından çatdıra bilmirdi. Sonralar redaktə üçün işə götürdüyümüz Bakıdakı xarici diplomatların xanımları, British Council-in əməkdaşları bizi qane etmirdi. Çünki onlar ingilis dilinin daşıyıcıları olsalar da, jurnalist, yaradıcı adamlar deyildilər. Əcnəbilərlə işləyə-işləyə tərcüməçilərimiz redaktə işini də öyrəndilər. Amma onlar da daha yuxarı maaşlı, perspektivli işə gedirdilər. Yenisini yetişdirmək məcburiyyətində qalırdıq.

- "Azernews"dan sonra başqa ingilisdilli qəzetlər yarandı. Onlar "Azernews"a rəqib ola bildilərmi?

- Bizdən bir il sonra BBTV adlı əcnəbi şirkət Bakıda kabel televiziyası və "Baku Sun" adlı qəzet buraxmağa başladı, "Azernews"a ciddi rəqabət yarandı. Bu azmış kimi, Marhefko adlı bir Çexiya vətəndaşı amerikalı rəfiqəsi ilə Bakıda ingiliscə qəzet açdılar. O, ünvanı səhv salıb birgə işləmək üçün əvvəlcə mənim yanıma gəlmişdi. Onlara dedim ki, ingiliscə oxucuların sayı az olan Azərbaycanda qəzet biznesi gəlirli sahə deyil, çox xərc tələb edir, xüsusilə də əcnəbilər üçün. Bizə baxmayın, biz öz evimizdəyik. Soruşdum ki, bəz, siz nə səbəbə belə ağır və gəlirsiz işə girişirsiniz? Bildirdi ki, rəfiqəsinin pulu var, bu sahədə güclərini sınamaq istəyirlər. O zamanlar bir çox əcnəbilər, hansısa gizli, şübhəli təşkilatlar öz adamlarını Bakıda yerləşdirməyə can atırdılar. Etika xatirinə təklif etdim ki, "Azernews"un "Biznes" adı ilə əlavəsini buraxmaq olar. Əlavənin bütün xərclərini özünüz çəkirsiniz, məsul redaktoru özünüz olursunuz. Dərhal razılaşdı. "Amma qəzetin siyasi istiqamətinə mən cavabdehəm" şərtim onları qane etmədi. Beləcə, razılaşmadıq.

Sonralar şübhələrim təsdiqləndi: burada qəzet açan əcnəbilər siyasi məqsədlər güdürdülər. Maliyyə cəhətdən bizdən guclü olan digər iki qəzetdə bir azdan Azərbaycan əleyhinə materiallar verilməyə başlandı. Bilirsiniz, o dövrdə şimal və cənub qonşularımız, Qərb dairələri Azərbaycanın informasiya məkanını ələ almaq istəyirdilər. İranın, Rusiyanın maliyyələşdirdiyi qəzetlər çıxırdı. O zaman mən istər mətbuatda, istərsə də toplantılardakı çıxışlarımda göstərirdim ki, biz neft yataqlarını, bir sıra zavod və fabrikləri işlətmək üçün yüksək texnologiyalara malik xarici şirkətləri dəvət edə bilərik. Amma informasiya məkanımıza əcnəbilərin girməsinə yol verməməliyik. Bu rəqabətdə jurnalist professionallığı və Azərbaycan həyatını dərindən bilməyimiz bizim qalib gəlməyimizə səbəb oldu: "Baku Sun"ı bağlayıb getdilər, Marhefko isə kosmopolitlərə sığınaraq açdığı qəzeti saxlaya bilmədi, satıb getdi. Sonralar da istər daxildən, istərsə də xaricdən bizə birgə əməkdaşlıq haqqında təkliflər olurdu. Maliyyə çətinliyimizə baxmayaraq, heç birisinə getmədik. Çünki "Azernews" Azərbaycan həqiqətlərini dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq üçün, ölkəmizin Avropaya inteqrasiyasına kömək məqsədilə yaradılmışdı. Bu təkliflərinsə arxasında başqa şeylər dururdu. Bizi isə reklamlar saxlayırdı.

- Bəs qəzetin satışı?

- Bakıda olan əksər əcnəbi vətəndaşlar, ingiliscə bilib öyrənənlər "Azernews"u oxusalar da, aparıcı yayım şirkətləri ilə müqaviləmiz olsa da, müstəqil qəzetlər reklamsız yaşaya bilməzlər. Çünki satışdan gələn pulun qırx faizə qədəri yayım şirkətlərinə gedir. Əl satışında bu faiz lap çoxdur. Ona görə də bir sıra qəzetlərin "biz qəzetin satışı ilə yaşayırıq" sözlərini ciddi qəbul etmək olmaz.

- Ənənəvi mətbuat sayılan qəzet orqanı müasir yeniliklərlə ayaqlaşa bilirmi?

- "Azernews" qəzetinin hazırda yeni veb-səhifəsi hazırlanır. Bu sayt dizayn və funksionallıq baxımından müasir və dünya səviyyəli nüfuzlu qəzetlərin standartlarına uyğun olacaq. Üstəlik, sayt sosial şəbəkələrlə də fəal şəkildə bağlı olacaq və bu da oxuculara "Azernews"un materiallarına daha geniş çıxış imkanı yaradacaq.

Bundan başqa, "Azərnews"un Ipad kompüterləri üçün proqramı hazırlanır. Bu o deməkdir ki, istifadəçilər pulsuz olaraq bu proqramı öz Ipad kompüterlərinə yükləyə bilərlər. Hər kəs öz Ipad-ında "Azərnews"u oxuya biləcək. Yeni veb-səhifəmiz kimi, Ipad versiyası da ən müasir elektron qəzet standartlarına uyğun formada hazırlanır.

- Müasir media texnologiyalarından söz düşmüşkən, ara-sıra belə bir fikir səslənir ki, elektron qəzetlər, xəbər saytları kağız qəzetləri sıradan çıxaracaq. Siz necə düşünürsünüz?

- Məncə, bunların hərəsinin öz yeri var. İndi saytlar, bloqerlər və s. elektron xəbərləşmə vasitələri həddən artıq çoxdur. Bunların bir qisminin qeyri-ciddiliyi, qeyri-peşəkar, bəzən savadsız yazılar verməsi oxucuda inamsızlıq yaradır. Səhər verilmiş yazıdakı fikir günorta dəyişdirilib tərsinə yazıla bilir. Avropada yaranmış, XIX əsrin ortalarında İslam ölkələrində başlamış qəzet işində isə belə deyil. Qəzet nəşr olundu, mətbəədən götürüldü, sanki hansısa bir sənədə möhür vurulub qol çəkildi, ictimaiyyət arasında yayıldı. Geriyə yol yoxdur. Düşünürəm ki, nə qədər kağız, qələm, kitab var, qəzet də olacaq.

Rusiya ümid edir ki, UNESCO missiyası dini məbədlərin mühafizəsinin qiymətləndirilməsi üçün Qarabağa gələcək
Rusiya ümid edir ki, UNESCO missiyası dini məbədlərin mühafizəsinin qiymətləndirilməsi üçün Qarabağa gələcək
Mədəniyyət nazirinin sabiq müavini və xidmət rəisinin həbs müddəti uzadıldı
Mədəniyyət nazirinin sabiq müavini və xidmət rəisinin həbs müddəti uzadıldı
Sumqayıtda koronavirusa qarşı nəzarət-profilaktik tədbirlər genişləndirilib (FOTO)
Sumqayıtda koronavirusa qarşı nəzarət-profilaktik tədbirlər genişləndirilib (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
"Bakı metropoliteni" tender elan edib
Bolqarıstandakı Azərbaycan diasporunun üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının COVID-19 ilə mübarizəyə həsr edilən xüsusi sessiyada videoformatda çıxış edib (FOTO)
Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar müasir reabilitasiya sistemi ilə əhatə olunub
ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədr ölkələri Qarabağda hərbi əməliyyatların dayandırılmasını alqışlayır
Bakıda 14 obyekt karantin qaydalarını pozub - İqtisadiyyat Nazirliyi
Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü əsasında BMT Baş Assambleyasının COVID-19-la bağlı xüsusi sessiyası başlayıb
Rusiya ümid edir ki, UNESCO missiyası dini məbədlərin mühafizəsinin qiymətləndirilməsi üçün Qarabağa gələcək
ƏƏSMN və “Mtv Azərbaycan” “Bərabərik” layihəsini təqdim edir (FOTO/VİDEO)
Gürcüstanda parlament seçkilərinin yekun nəticələri açıqlanıb
Təhsil Nazirliyi tələbələrə müraciət edib
Azərbaycanda 11 ayda sosial təminat üzrə 5 milyard 264 milyon manat ödəmə edilib
SOCAR-ın qaz ehtiyatları təxminən 14 faiz artıb
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqının milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edərək tarixi qələbəyə imza atdı
Mədəniyyət nazirinin sabiq müavini və xidmət rəisinin həbs müddəti uzadıldı
Türk dünyası “Vikipediya”da: Bir ay ərzində 60-dan çox məqalə yaradılıb
Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub
Beynəlxalq Bankdan alınacaq problemli aktivlər əvəzində əldə edilən əmlakın bölüşdürülməsi qaydası dəyişib
Milli Preventiv Qrupun üzvləri Şəki rayon Psixiatriya Xəstəxanasına başçəkmə həyata keçirib (FOTO)
Dekabrın 4-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Sumqayıtda koronavirusa qarşı nəzarət-profilaktik tədbirlər genişləndirilib (FOTO)
Gəncədə xüsusi karantin rejiminə riayət etməyənlər cərimələnib (FOTO)
Azərbaycan kommersiya banklarının birgə bankomat şəbəkəsi istifadəyə verilib
Münaqişələrin tənzimlənməsində ATƏT-in potensialına tələbat var - Sergey Lavrov
Tovuz və Gədəbəyin kəndlərində içməli su layihələri icra edilir (FOTO)
Ermənistan müxalifəti Paşinyanın yerinə vahid namizədini açıqladı
Qarabağ razılaşması Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinə müsbət təsir edə bilər - Mövlud Çavuşoğlu
Koreya hökuməti ölkəmizə Səyyar COVID - 19 Müayinə Köşkləri ianə edib (FOTO)
Yelo Bank «Yelo school» sosial layihəsinin ikinci hissəsinə start verdi
Qobustanda virusun yayılmasına şərait yaradan iki COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Pərviz Şahbazov 7-ci Beynəlxalq Enerji Forumu - Beynəlxalq Qaz İttifaqı Nazirlərinin Qaz Forumunda iştirak edib
Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü ilə BMT-nin xüsusi sessiyasının keçirilməsi tarixi hadisədir - Deputat
Bakıda evi tərk edən COVİD-19 daşıyıcıları saxlanılıb (VİDEO)
Yaşayış yerini tərk edın COVİD-19 daşıyıcısana cinayət işi açıldı (VİDEO)
Bakının şimal girişi yenilənir - RƏSMİ (FOTO)
FAO ilə AQTA arasında növbəti işgüzar görüş keçirilib (FOTO)
Azərbaycanda 4 189 nəfər COVID-19-a yoluxdu, 2 072 nəfər sağaldı, 40 nəfər vəfat etdi
FHN Bakıda yaşayış binasında yanğın təhlükəsizliyi ilə bağlı nöqsanlar aşkarladı (VİDEO)
UNEC brendi Gürcüstanda da tanındı
Biz münaqişədən sonrakı yenidənqurma və bərpa mərhələsinə qədəm qoyuruq - Ceyhun Bayramov (FOTO)
"Thales" Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində bütün dəmiryol layihələrini dəstəkləyəcək
Bakıda Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi yaradılacaq - SƏRƏNCAM
Sabah saat 12:00-da şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad ediləcək - SƏRƏNCAM
Türkiyə mətbuatı Azərbaycanın haqlı mübarizəsini bütün dünyaya çatdırıb - Hüseyn Altınalan
Süni intellekt texnologiyaları ilə bağlı xüsusi qanunlar qəbul edilməlidir - AMEA-nın vitse-prezidenti
Xətaidə ağacların kəsilməsi ilə bağlı şikayət araşdırılıb
Azərbaycanda ilk yüksək texnologiyalı protezlər hazırlanıb (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 1 milyon nəfəri keçib
Şəhidlər haqqında ətraflı məlumat ictimaiyyətə təqdim olunacaq - MN
Bakıda 20 mindən artıq ağacın əkilməsi nəzərdə tutulub (FOTO)
Şuşa şəhərinin azad edilməsi dünya hərb tarixinə düşəcək - Müdafiə Nazirliyi
Laçın və Kəlbəcərə komendantlar təyin edildi - RƏSMİ
10 noyabr razılaşması Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyi təmin edəcək - Ceyhun Bayramov
Prezident İlham Əliyev xalqın maraqlarını hər şeydən üstün tutub - Deputat
Müdafiə Nazirliyi itkin düşmüş və hazırda müalicə olunan hərbi qulluqçularımızın sayını açıqlayıb
Ərdoğanın Azərbaycana səfərinin tarixi məlum oldu
ATƏT sədri: Qarabağla bağlı öhdəliklərimizi yerinə yetirmək vaxtı çatıb
Vətən müharibəsində 2783 hərbi qulluqçumuz şəhid olub - MN
Bakı-Kiyev çarter reysləri açılır
Azərbaycanda Uşaq Məcəlləsi hazırlanacaq
Gəncədə polis koronavirusla mübarizə tədbirlərini gücləndirdi (FOTO)
Prezident İlham Əliyev noyabrın 8-inin Zəfər Günü kimi qeyd edilməsi barədə sərəncam imzalayıb
Zəfər Gününün təsis edilməsi haqqında sərəncam ləğv edilib
ATƏT dərin böhran keçirir - Qurumun sədri
Şəkidə yaşadığı ünvanı tərk edən COVİD-19 xəstəsi barədə araşdırmalara başlanılıb
“Qazax Sement Zavodu” MMC-nin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə yeni təyinat
GUAM PA komitələrinin birgə iclasında Qarabağ məsələsi müzakirə edilib
Cəlilabad və Masallıda daha 2 koronavirus xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Belçika parlamentində ermənipərəst qüvvələrin anti-Azərbaycan səyləri puç oldu - Səfirlik
Zəfər Günü hər il noyabrın 8-də qeyd ediləcək - Prezident Administrasiyası
“Twitter” təhqirlə bağlı qaydaları sərtləşdirib
Suqovuşan və Talış kəndlərində inspektorlar təyin edilib, xidməti post qurulub - DİN (FOTO)
Pandemiya 32 milyondan çox insanın ifrat yoxsulluq həddinə çatmasına səbəb olacaq
Türkiyədən Azərbaycana polad ixracı azalıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Prezidentə məktublar: Yazdığınız Qarabağ salnaməsinin sevinci hər kəsə qürur hissi bəxş edir
Laçının Hüsülü və Malıbəy kəndləri (VİDEO)
Zəngilanda yük maşını aşıb, sürücü ölüb
Qarabağ münaqişəsi birdəfəlik həll edildi - Tarixçi alim
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Zəngilanda növbəti dəfə 400 tut ağacı əkildi (FOTO)
Rusiyada koronavirusa 28 mindən çox şəxs yoluxdu
Əslində Minsk qrupu münaqişəni həll etmək istəməyib - Detallar indi üzə çıxır
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıya gələcək
Qarabağdakı kəhrizlərin əksəriyyəti dağıdılıb və ya qəsdən çirkləndirilib - AMEA-nın vitse-prezidenti
ABŞ-da "Qarabağ Azərbaycandır!" şüarı yazılmış lövhə quraşdırılıb (FOTO)
İlahiyyat İnstitutunun rektoru Avropa Şurası İşçi qrupunun iclasında iştirak edib (FOTO)
Müdafiə naziri Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin komandanı ilə görüşüb
“AccessBank” “The Banker” tərəfindən “İlin bankı” seçilib
Azərbaycanda şəhid ailələrinə dəstək üçün 'Bir millət, bir ürək' təşəbbüsü
Xankəndi şəhəri Qarabağ Regional Ədliyyə İdarəsinin yurisdiksiyasına aiddir - Nazirlik
İsmayıllıda koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi başlanılıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Baş infeksionist evdə müalicə olunan xəstələrə xəbərdarlıq edib
Azərbaycanda kompüter təhlükəsizliyi ilə bağlı müraciətlərin sayı azalıb
Əlilliyi olan şəxslərin biznesə başlamasına və sahibkarlıq fəaliyyətinin inkişafına dəstək göstərilir
Bakı Ali Neft Məktəbində Cenevrə Biznes Məktəbi ikili diplomlu MBA proqramı uğurla davam edir (FOTO)
Ağdamda erkən dəmir dövrünə aid saxsı məişət əşyaları aşkarlanıb
Şabranda COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Ermənilərin torpaqlarımızda törətdiyi yanğınlar heyvanların sayının kəskin azalmasına səbəb olub
Bütün xəbərlər