Xəlil Akıncı: Vahid türk diasporu çox böyük gücə çevriləcək

Xəlil Akıncı: Vahid türk diasporu çox böyük gücə çevriləcək

Azərbaycan, Bakı, 20 iyun /Trend, müxbir İ.İzzət/

İyunun 21-də Bakıda keçiriləcək Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasına üzv ölkələrin diaspor təşkilatları rəhbərlərinin I Forumundan böyük gözləntilər var. Bu barədə Trend-ə açıqlamasında Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının baş katibi Xəlil Akıncı deyib.

Onun sözlərinə görə, 2009-cu il oktyabrın 3-də Naxçıvan şəhərində Türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının IX Zirvə toplantısı zamanı imzalanmış "Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının yaradılması haqqında" Naxçıvan Sazişinin nəticəsində qurulan Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının məqsədi türkdilli ölkələr arasındakı əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsinə və inteqrasiyaya nail olmaqdır. Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Türkiyədən ibarət 4 üzvü olan Şura əvvəlcə iqtisadi, təhsil və mədəniyyət sahəsində inteqrasiya məsələlərinə önəm verir:

"Artıq diasporları da bir araya gətirmək lazımdır. Çünki biz dünyada say olaraq bəlkə də hamıdan çoxuq. Dünyada 10 milyondan çox türk diasporu var. Amma bizim səsimiz başqa diasporlar kimi çıxmır. Niyə? Çünki birləşməmişik. Türkiyə başqa bir tərəfə, başqa biri digər tərəfə çəkir. Ona görə də qərara gəldik ki, diasporları bir araya gətirək. Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasına üzv ölkələrin diaspor təşkilatları rəhbərlərinin bu il mayın 14-də Ankarada keçirilən II toplantısında "Türkdilli ölkələrin diaspor təşkilatlarının ortaq fəaliyyət strategiyası" imzalandı. Bu strategiyada nələr var? Deyək ki, biz məntəqələr üzrə toplanacağıq. Məsələn, Almaniyada Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstanın diasporları var. Bunlar toplanıb bir araya gələndə ortaq strategiya müəyyən edəcəklər. Sonra dövlətin nə iş görəcəyi dəqiqləşdiriləcək. Dövlətin məqsədi budur ki, həmin insanların ana vətənləri ilə bağlantıları qopmasın. Bunun üçün ilk növbədə gənclərin üzərində dayanmaq lazımdır. Xaricdə məktəblər açılacaq. Gənclərin təhsili, ana dilini unutmamaları çox önəmlidir. İndi bu işi qeyri-hökumət təsisatlarına da ötürməyin zamanı gəlib çatıb. Sabah Bakıdakı Foruma bütün dünyadan 500-dən çox nümayəndə gələcək. Bu strategiya onlara da göstəriləcək. Ardınca bildiriş veriləcək. Bildiriş dövlətin və diasporların nə iş görməli olduğunu müəyyən edəcək hərəkət planı formasında olacaq".

Şuranın Baş katibi hesab edir ki, Bakı Forumu türk diasporlarının siyasi cəhətdən də yaxınlaşmasında xüsusi rol oynayacaq və çox böyük gücə çevriləcək:

"Bizim xaricdə siyasi baxımdan gücümüz yoxdur. Bizdən də az sayda olan diasporların nümayəndələrinin müxtəlif ölkələrdə nazir və millət vəkilləri var. Bizdə isə belələri çox azdır. Lakin əgər gücümüzü birləşdirsək, türk diasporları çox böyük gücə çevriləcək. Bunun şüarı belədir: "Birlikdən qüvvət doğar". Dörd dövlət, dörd xalq birləşsə, daha da güclü olar və daha çox şeyə nail olar. Məsələn, deyək ki, Avropanın hansısa bir ölkəsində seçki keçiriləcək. Seçkidə bütün türk diasporları birləşib qazax namizədi dəstəkləyəcək. Bundan əlavə, gənclər arasında əlaqələrin sıxlaşması təmin ediləcək. Gənclərin bir-birini tanıması çox önəmlidir. Bu, məsələnin açarıdır. Çünki valideynlərindən fərqli olaraq, gənclərin mədəni olaraq vətəndən əlaqələrinin qopması ehtimalı çox böyükdür. Onlar ana vətənlərində yaşıdları ilə görüşəcəklər, dillərini öyrənəcək və ona bağlı olacaqlar. Bunları etməklə yanaşı, yaşadıqları ölkələrin sadiq vətəndaşları olacaqlar. Həmin ölkələrin maraqlarına zidd getməyəcəklər. Yəni onlar yaşadıqları ölkə ilə ana vətənləri arasında körpü olacaqlar."

Xəlil Akıncının sözlərinə görə, gələcəkdə Şuranın sıralarının digər türk dövlətlərinin hesabına genişlənəcəyi də istisna edilmir:

"Təəssüf ki, digər 2 türkdilli dövlət - Türkmənistan və Özbəkistan bu işdən kənarda qalıblar. Amma gələcəkdə Özbəkistan və Türkmənistanın da bu Şuraya qatılacağı istisna deyil. Bu Şura qurulduqdan bəri bir sıra işlər görülüb. İyulun əvvəlində Bakıda 4 ölkənin nəqliyyat nazirləri toplanacaq. Bundan əvvəl iqtisadiyyat nazirləri toplandı və iqtisadi əməkdaşlığın inkişafı yolunda addımlar atdılar. Türkmənistan və Özbəkistan da bunu görüb gələcəklər. Onlar da bu işdən kənarda qala bilməyəcəklər".

Onun sözlərinə görə, Bakıdakı Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasına üzv ölkələrin diaspor təşkilatları rəhbərlərinin I Forumunda hər hansı sənəd imzalanmayacaq, artıq qəbul edilmiş strategiya açıqlanacaq. Sonda bildiriş yayılacaq və Şura üzvü olan dövlətlərin başçılarına müraciət qəbul ediləcək. Hər dövlətin başçısı Foruma bir mesaj göndərib ki, onlar da oxunacaq.

Akıncı qeyd edib ki, bu işin arxasında dövlət başçıları da duraraq dəstəklərini verirlər.

Baş katibin sözlərinə görə, türkdilli dövlətlərin birliyinə nail olmaq üçün iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, bunun qarşısında duran əngəllərin aradan qaldırılması istiqamətində işlər aparılır. Çünki iqtisadi əməkdaşlıq olduğu zaman hər kəs bunun nəticəsini görəcək. Bundan əlavə, mədəni əlaqələrin qurulması da inteqrasiyanı sürətləndirəcək:

"Azərbaycan artıq latın əlifbasına keçib. Qazaxıstan və Qırğızıstan da bu əlifbaya keçəcək. Biz buna çalışırıq. Bundan əlavə, uşaqların təhsili üçün ortaq televiziya qurulacaq. Akademiyalar türk tarixini yenidən yazacaq, məktəblərdə oxunacaq tarix və ədəbiyyat kitabları ortaq yazılacaq".

Xəlil Akıncı hesab edir ki, vahid türk diasporunun olması türkdilli dövlətlərin haqq səsinin dünyaya çatdırılmasında da böyük rol oynayacaq:

"Hər dövlətin öz problemi var. Türkiyənin Kipr, Azərbaycanın Qarabağ dərdi var. Türkiyə NATO-nun üzvüdür və Avropa İttifaqı ilə yaxın münasibətdədir. Qazaxıstan və Qırğızıstan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının və Kollektiv Təhlükləsizlik Müqaviləsi Təşkilatının üzvləridir. Azərbaycanın da bir sıra başqa əlaqələri var. Biz türk birliyini qurarkən bunlara toxunmamalıyıq. Ortaq məsələlərə hamı üzv olduğu təşkilatlarda istədiyi dəstəyi verə bilər. Türkiyə Kipr məsələsində, Azərbaycan Qarabağ məsələsində istədiyi dəstəyi ala bilmir. Lakin tədricən bu dəstək artır. Bu kimi forumları, toplantıları təşkil etdikcə bir müddətdən sonra bir məmləkətin məsələsi hamımızın məsələsi olacaq. Vahid türk diasporunun da bu işdə töhfəsi mütləq olacaq. Əvvəlcə regional komitələr qurulacaq. Ötən il Azərbaycan və Türkiyə diasporları Parisdə ermənilərə qarşı etiraz aksiyası təşkil etdilər. Bunlar getdikcə artrılacaq. Biləcəklər ki, Türkiyəyə qarşı bir söz söylənildiyi zaman onun arxasında Azərbaycan da var. Bundan əlavə, xarici dövlətlərdə bizə qarşı çıxanların əleyhinə lobbiçilik işi gücləndiriləcək".

Azərbaycan iqtisadi azadlığa görə Avropa ölkələri arasında birinci olub
Azərbaycan iqtisadi azadlığa görə Avropa ölkələri arasında birinci olub
Türkiyə ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi artıb
Türkiyə ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi artıb
Ötən il KOBİA-nın təşəbbüsü ilə iki normativ-hüquqi akt təsdiq edilib
Ötən il KOBİA-nın təşəbbüsü ilə iki normativ-hüquqi akt təsdiq edilib
Loading Bars
Xəbər lenti
Koronavirusa görə bağlanan məktəblərdən biri açılır
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Mingəçevir Dövlət Universiteti Kiyev Milli İqtisadiyyat Universiteti ilə əməkdaşlığa başlayıb (FOTO)
Daha bir restoranda toy məclisi aşkarlandı, 13 nəfər cərimələndi
Niderlandda koronavirus test mərkəzində partlayış olub
Bəzi ölkələrin parlamentarları öz qərəzli mövqelərini sülhdən də üstün tutur - XİN
Sosial müavinət və təqaüd alanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda nəqliyyat ödəniş kartları köşklərdə satılacaq
Yay aylarında koronavirusla vidalaşa bilərik - Professor
6 sahibkarlıq subyektinin qeydiyyata alınmasından imtina olunub
Nizami rayonunda bir gündə 12 ton çeşidlənmiş tullantı yığılaraq təhvil verilib (FOTO)
120 nəfərlik toy edənlər saxlanıldı (FOTO)
Reabilitasiya xidmətləri ilə təmin edilənlərin sayı üç dəfə artırılacaq
Zəngilan rayonunun Beşdəli kəndi (FOTO/VİDEO)
“GoldenPay” ASC-nin “Hesab Shop” layihəsinə Pirallahı Yüksək Texnologiyalar Parkının rezidenti statusu verilib
Yaponiyalı milyarder Aya uçuş üçün komanda toplayır
Tanınmış tarixçi alim koronavirusdan vəfat edib
Bərdədə avtomobil və heyvan oğruları saxlanılıb
Lahorda Xocalı soyqırımı qurbanları anılıb (FOTO)
Bayramqabağı karantin rejimi sərtləşdirilə bilərmi? - AÇIQLAMA
Azad olunmuş ərazilərə qanunsuz keçmək istəyən 9 nəfər saxlanılıb
"Mastercard" kartlarını sifariş vermək üçün banka getməyə ehtiyac olmayacaq
Bakıda avtomobil yanıb
Zəngəzurdan İrəvanadək bütün izlər məhv edilib - Erməni vandalizmi "Sahil Kərimli ilə Aktual" videolayihəsində
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Marketlərdə mobil telefonla ödəniş layihələri işlənilir
Əfv komissiyasının növbəti iclasının vaxtı bilindi
DOST mərkəzlərində 303 mindən çox şəxsə xidmət göstərilib
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Azərbaycanda peyvənd olunanların sayı 300 mini ötüb
Daha 3 qazi və bir şəhid atasının əməliyyat xərcləri qarşılanıb (FOTO)
Bakı metrosunda bu tarixdə qatarlar işə salınacaq
Dəmir yolları ilə ötən il 14 milyon tondan çox yük daşınıb
AÇG və Şahdəniz yatağı üzrə builki gəlirlər açıqlanıb
Bakının mərkəzində quzu gəzdirən şəxslərlə bağlı DİN-dən açıqlama
Erməni vandallarının dağıtdığı tarixi-dini abidələr yenidən bərpa edilir - Pərvin Kərimzadə
Futbol üzrə Avropa çempionatının başlamasına 100 gün qalır
FHN əməkdaşları vaksinasiya üçün könüllü müraciət edə bilərlər - Rəis müavini
Pandemiyaya görə ayrılan vəsaitlərin auditi aparılır - Palata sədri
Azercell müştəri təcrübəsinin idarə edilməsinə görə yeni mükafat qazanıb
Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyi 10 noyabr razılaşmasına təsir edə bilməz - SƏBƏBLƏR
Bu günə qədər 300-dən artıq FHN əməkdaşı vaksinasiya olunub
Unibank filialı yeni konseptdə və yeni ünvanda (FOTO)
Respublika fənn olimpiadalarının yarımfinal turu keçiriləcək
Bir gündə cinayətdə şübhəli bilinən 46 nəfər saxlanılıb
Bu məktəb də 1 həftəlik bağlandı (ƏLAVƏ OLUNUB)
FHN əməkdaşlarının vaksinasiyası aparılır (FOTO/VİDEO)
Gəncədə 40 min manatlıq narkotik dövriyyədən çıxarılıb (FOTO)
Dövlət qulluğuna imtahanda qadınların göstəriciləri daha yüksək olub - DİM
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı məlum oldu
Pakistanın Baş qərargah rəisi Azərbaycanda səfərdədir
Azərbaycan ilə Türkiyə arasında bütün sahələrdə əməkdaşlıq inkişaf edir (FOTO)
Yaponiya 13 ölkədən giriş qaydalarını sərtləşdirəcək
Bu gün xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Fəxrəddin Manafovun həyat yoldaşı vəfat edib
"SOCAR Türkiyə"də səhmdarlarımız üçün dəyər yaradan layihələri qarşıya məqsəd qoymuşuq (MÜSAHİBƏ)
ExxonMobil Sinqapurdakı filialında 300-ə yaxın işçini ixtisara salır
ABŞ-ın Rusiyadakı keçmiş səfiri Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin başçısı təyin edilir
Braziliyada ötən sutka cari ilin koronavirusdan maksimum ölüm hadisəsi qeydə alınıb
OPEC+ monitorinqində defisit fonunda aprel ayında neft hasilatındakı artım müzakirə ediləcək
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 280 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
ABŞ-nın Dövlət katibi Qətər XİN-in başçısı ilə Əfqanıstandakı vəziyyəti müzakirə edib
İngiltərə futbol çempionatı: "Mançester Siti" "Vulverxempton"a qalib gəldi
"Borussia" Almaniya futbol Kubokunun ilk yarımfinalçısı oldu
Cənubi Sudanda təyyarə qəzaya uğrayıb, bütün sərnişinlər həlak olub
Azərbaycanın internet seqmentində fişinq-hücumların sayı azalıb
Myanmada təxminən 1.3 min adam saxlanılıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 7 892 nəfər sağalıb
Azərbaycan mobil qurğular bazarında liderlər açıqlanıb
İtaliya Parlamenti tərəfindən qəbul edilmiş qətnamədə Azərbaycanın minalanmış ərazilərinin xəritələrinin verilməsi tələb olunub
2021-ci il Formula 1 Azərbaycan Qran Prisinin media akkreditasiya qeydiyyatı başlayıb (FOTO)
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Od çərşənbəsi münasibətilə xalqımızı təbrik edib (FOTO)
Bakıda 4 marşrut xəttinin hərəkət istiqaməti dəyişdirilib
Övladınızın intihar səbəbi olmayın - AzTV (VİDEO)
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub, bir nəfər xilas edilib
COVAX təşəbbüsü çərçivəsində ölkələrin müvafiq peyvəndlə təmin olunmasına dair verilən vədə əməl edilməyib - Agentlik
"SOCAR Turkey" IBM-in bulud texnologiyasından istifadə edəcək
Hansısa bir məktəbdə koronavirusa yoluxma olarsa, bütün tədris müəssisələri qapanmalı deyil - Ekspert
Azad edilmiş ərazilərdə torpaq sahələrinin inventarlaşdırılması başa çatıb
İşğaldan azad olunan ərazilərlə bağlı İqtisadi məsələlər üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası keçirilib
Dövlətimizin vaxtında gördüyü tədbirlər nəticəsində ermənilərin təxribatı iflasa uğradı - Komitə sədrinin müavini
"Android" Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında liderdir
COVAX təşəbbüsü əhəmiyyətini itirir: Ədalətsizlik və qeyri-bərabərlik...
Van Qoqun rəsminin eskizi rekord qiymətə satıldı
İordaniyadakı Azərbaycan diasporu Xocalı soyqırımı qurbanlarını yad edib
Ukrayna telekanalı Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransı barədə xüsusi reportaj yayımlayıb (FOTO/VİDEO)
Vətən müharibəsinin qəhrəmanlarından olan Camal Alxasova təqaüd kartı təqdim edilib (FOTO)
Perm şəhərində Xocalıya ədalət tələb edilib
Əfv komissiyası bu gün 100-dən artıq müraciətə baxıb
Füzuli rayonunun Üçbulaq kəndi (FOTO/VİDEO)
Almaniya və Niderlanddakı diaspor təşkilatları Xocalı soyqırımı ilə bağlı videokonfrans təşkil edib
Nyu-Yorkdakı Sultan Eyyub məscidində Xocalı soyqırımı qurbanları yad edilib (FOTO)
Müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının ehtiyata buraxılması barədə sərəncam verildi
Kür çayının daşması nəticəsində zərər görən evlərə qaz verildi (FOTO)
Qlobal Jurnalistlər Şurasının sədri Mətbuat Şurasında olub (FOTO)
Beynəlxalq Qoşulmama Hərəkatı Modeli Simulyasiya Məşğələsi keçirilir - XİN
Martın 3-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Vətən müharibəsində şəhid olmuş hərbi qulluqçuların yenilənmiş SİYAHISI
Hərbi qulluqçuların maaşları artırıldı - RƏSMİ
"Azərpoçt"a yeni baş direktor təyin olunub
Bütün xəbərlər