Azərbaycan, Bakı, 28 dekabr /Trend, müxbir T.Cəfərov/
İranın Xüsusi və azad iqtisadi zonalar üzrə təşkilatı Azərbaycan bazarında öz prioritetlərini yönəltməyə və sənaye, kənd təsərrüfatı, səhiyyə (dərman peraparatları), ticarət və ixrac sahələrində əməkdaşlıq, eləcə də Azərbaycan və İran investorlarının birgə fəaliyyəti üçün hər cür şərait yaratmağa hazırdır. Bu barədə çərşənbə axşamı təşkilat sədrinin planlaşdırma və koordinasiya üzrə müavini Mahmudrza Hüseyni deyib.
İran və Azərbaycan sərhədləri yaxınlığında 6 azad iqtisadi zona yaradılıb.
"Bu regionlarda mövcud potensialı nəzərə alaraq, iki ölkə arasında iqtisadi sahədə əməkdaşlıq üçün çox geniş imkanlar mövcuddur", - Hüseyni qeyd edib.
Bu azad iqtisadi zonalarda investorların fəaliyyəti üçün geniş güzəştlər nəzərdə tutulub. Hüseyninin sözlərinə görə, sənaye, ticarət və turizm sahəsində fəaliyyət göstərən zaman investorlar 20 il müddətinə vergi ödəməkdən azad olunurlar, eləcə də xarici investorların sərmayə yatırması və ya birgə iştirakı zamanı səhmlərin 100 faizinin əldə edilməsi üçün də şərait yaradılır. Texnika, avadanlıq və xammalın idxalı zamanı gömrük rüsumlarından və ƏDV-dən azad edilmədə də güzəştlər nəzərdə tutulub.
Hüseyni digər üstünlüklər arasında azad zonalarda istehsal olunmuş məhsulun İran ərazisinə ixracına şəraitin yaradılması, xarici investorlara İran hökuməti və azad iqtisadi zonalar təşkilatı tərəfindən zəmanətin verilməsi, sərmayələrin giriş-çıxışına məhdudiyyət qoyulmamasını, yerli investorlara torpağın satışı və icarəsi, əcnəbi investorlara torpağın uzunmüddətli icarəsi, daxili və xarici bankların fəaliyyəti üçün lazimi şəraitin yaradılması və digər güzəştləri vurğulayıb.
Hüseyninin sözlərinə görə, İran Avropa, Asiya, Afrikanın yolayrıcındadır və Azərbaycanla həmsərhəddir, bu isə enerji, ticarət əməliyyatları, eləcə də tranzit sahəsində digər bazarlarla müqayisədə üstünlük deməkdir.
"İranın xüsusi və azad iqtisadi zonalarında təbii qaz və neft kimi zəngin enerji ehtiyatları var. İran hökuməti bir sıra azad iqtisadi zonalarda neft və qaz ticarətinin inkişaf etdirilməsinə daim diqqət yetirir", - Hüseyni qeyd edib.
İranın Qəşm azad iqtisadi zonası ölkənin neft, qaz və enerji mərkəzi kimi tanınır və bu zonada qeyd olunan sahələrdə sərmayələrin yatırılması və fəaliyyət genişlənib.
İranın Neft Nazirliyi və böyük neft-qaz şirkətləri Qəşm azad zonasında neft məhsullarının saxlanılması, xam neftin Bəndər Abbas limanına nəqli, gəmilərin yanacaqla təmini, Qəşm adasına "Siri" yatağından qazın nəqli, neft-kimya məhsullarının inkişaf etdirilməsi, qaz nəqli üçün boru kəmərlərinin tikilməşi, kondensat emalı zavodu, xam neft emalı zavodu, qır istehsalı üçün ağır xam neft emalı zavodlarının tikilməsinə sərmayələr yatırırlar.
İranın Xüsusi və azad iqtisadi zonalar təşkilatının əsas məqsədlərindən biri xarici investisiyaların bu regionlara yönəldilməsidir. Bu təşkilat xarici və daxili investorların sərmayələrinin cəlb edilməsi və onların İranın xüsusi və azad iqtisadi zonalarında fəaliyyətinə lazimi şəraiti yaratmaq məqsədilə digər ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda nümayəndəliklər təsis etmək niyyətindədir.
Bu iqtisadi zonalarda milli və xarici valyuta mübadiləsi üçün İranın və digər ölkələrin bankları fəaliyyət göstərir. Bank və ya kredit müəssisələri MMC və ASC formasında təsis oluna bilər. Bütün İran və ya xarici bank və kredit təşkilatları İranın bu iqtisadi zonalarında filiallar yarada bilərlər. Valyuta məzənnələri İran Mərkəzi Bankı tərəfindən elan olunan cədvələ əsasən hesablanır.
Hüseyninin sözlərinə görə, Azərbaycan bankları da İranın xüsusi iqtisadi zonalarında filiallar aça bilərlər. Bunun üçün azad zonaların birinə sorğu göndərmək lazımdır. Sorğuya baxıldıqdan sonra filialın açılmasına icazə verilir.
"Azərbaycan investorları bu zonalara investisiya yatıra bilərlər. Mən Azərbaycanın bütün dövlət və özəl şirkətləri və müəssisələrini İranın Şərqi Azərbaycan, Qərbi Azərbaycan, Ərdəbil regionlarında yerləşən azad iqtisadi zonalarda sərmayə yatırmağa dəvət edirəm", - Hüseyni qeyd edib.
Bu regionlarda Araz azad iqtisadi zonası, Maku, Ərdəbilin Nəmin xüsusi iqtisadi zonası, Salmas xüsusi iqtisadi zonası, Marağanın Səhənd xüsusi iqtisadi zonası, Təbrizdə Səhlan xüsusi iqtisadi zonası fəaliyyət göstərir.
"İki ölkə arasında istehsal sahələrinin inkişafı, investiyalar yatırılması, ixrac və idxal sahəsində əlaqələrin inkişafında böyük potensial var və biz bundan bəhrələnə bilərik", - Hüseyni vurğulayıb.
