Referendum Qazaxıstanın beynəlxalq imicinə zərbə vura bilər

Azərbaycan, Bakı, 6 yanvar /Trend, müxbir Y.Ostapenko/

Qazaxıstanın fəaliyyətdə olan prezidentinin səlahiyyətlərinin uzadılması ölkənin demokratik inkişafına ziyan vura və siyasi vəziyyəti pisləşdirə bilər. Mərkəzi Asiya ölkələri üzrə avropalı ekspert Yos Bunstra bu qənaətdədir.

"Əgər Nazarbayevə nəsə olsa, bu məsuliyyəti operativ şəkildə öz üzərinə götürəcək iddiaçılar və ya yeni liderlər olmayacaq", - Madriddəki FRIDE araşdırma mərkəzinin analitiki Bunstra Trend-ə bildirib.

Qazaxıstanda Prezident Nursultan Nazarbayevin səlahiyyətlərinin 2020-ci ilədək uzadılması məsələsi müzakirə olunur. Prezidentin səlahiyyətlərinin uzadılması ilə bağlı referendumun keçirilməsini dəstəkləmək üçün 2,5 milyondan artıq imza toplanıb. Qanunvericiliyə uyğun olaraq, təşəbbüskarlar bütün vilayətləri, Astana və Almatı şəhərlərini eyni şəkildə təmsil edən ən azı 200 min vətəndaşın imzasını, yəni hər bir regiondan ən azı 12,5 min imza toplamalıdırlar.

Bunstranın sözlərinə görə, əgər Qazaxıstan vətəndaşları prezidentin səlahiyyətlərinin uzadılması təşəbbüsünü referendumda dəstəkləyərlərsə, bu o anlama gələcək ki, yaxın 10 ildə ölkədə yalnız hakim "Nur Otan" partiyasının çoxluq təşkil etdiyi parlament seçkiləri keçiriləcək.

Ekspertin sözlərinə görə, prezidentin səlahiyyətlərinin uzadılması Mərkəzi Asiyada nisbətən daha açıq və inkişaf etmiş ölkə olan Qazaxıstanın beynəlxalq imicinə zərbə vuracaq.

"2010-cu ildə ATƏT-də birillik sədrliyin başa çatmasından dərhal sonra ölkə yenidən demokratiya yolundan döndü", - o deyib.

Qazaxıstanda prezident seçkiləri 2012-ci ildə keçirilməlidir, lakin o, referendumla əvəz edilə bilər. Yeganə namizəd vətəndaşların təxminən 90 faizinin dəstəyinə malik olan hazırkı Prezident Nursultan Nazarbayevdir.

Qazaxıstanın artıq fəaliyyətdə olan prezidentin səlahiyyətlərinin uzadılması üzrə ümumxalq referendumunun keçirilməsi təcrübəsi var: 1995-ci ildə referendum Nazarbayevin səlahiyyətlərini 1999-cu ilədək uzatdı. 70 yaşlı Nazarbayev 20 ildən artıqdır ki hakimiyyətdədir.

Bunstra hesab edir ki, Konstitusiyada dəyişiklər edilməsinin və prezidentin səlahiyyətlərinin uzadılmasının arzuedilməzliyinə baxmayaraq, Qazaxıstan Türkmənistan ssenarisinə can atmır. "Bu [konstitusiyanın dəyişdirilməsi] pis əlamətdir, lakin o, birbaşa Türkmənistan ssenarisi ilə müqayisə oluna bilməz", - o deyib.

Özbəkistanda və Türkmənistanda olduğu kimi, Qazaxıstanda da avtoritar rejim fəaliyyət göstərir. Lakin ciddi çatışmazlıqlara baxmayaraq, Bunstranın sözlərinə görə, Qazaxıstanda əsas insan haqları azadlığın bütün əsas prinsiplərinin və məntiqi olaraq demokratik inkişafın demək olar ki, mövcud olmadığı Türkmənistan və Özbəkistanla müqayisədə daha yaxşı müdafiə olunur.

O hesab edir ki, Qazaxıstanın demokratik institutları - parlament, ombudsman, vətəndaş cəmiyyəti daha inkişaf edib və başqa Mərkəzi Asiya respublikaları ilə müqayisədə bir qədər daha müstəqildirlər.

"Bütün türkmənlərin rəhbəri", Türkmənistanın sabiq və ilk prezidenti Saparmurat Niyazov tədricən ömürlük idarəçiliyi öz adına yazdırmışdı. O, 1990-cı ildən 2006-cı ilədək hakimiyyətdə olub. Ölkədə prezident seçkiləri haqqında qanun 2007-ci ildə, Niyazovun ölümündən sonra meydana çıxdı.

O, şəxsiyyətə pərəstiş yaratdı, hətta təhsil müəssisələrində məcburi qaydada tədris olunan "Ruhnamə" adlandırılan mənəvi dərsliyini buraxdırdı. "Bütün türkmənlərin rəhbəri"nin qızıl abidələri bütün ölkədə binaların qarşısında və parklarda ucalırdı.

Onun dövründə Türkmənistanda təhsil sistemi iflasa uğradı. Bir çox ixtisaslar üzrə dərs saatları azaldıldı, ali və orta məktəblərdə dərs saatları qısaldıldı ki, bunun nəticəsində məktəblilər xaricdəki ali məktəblərə daxil ola bilmirdilər.

"Mən Qazaxıstana demokratiyadan tam geridə qalan, Özbəkistan və Türkmənistan kimi öz-özünü təcrid etmiş ölkə qismində baxmıram, - Bunstra bildirib. - Buna baxmayaraq, demokratik dəyərlər kontekstində referendum haqqında qərar səhv istiqamətə addımdır".

Bolqarıstan bankı Azərbaycan qazının nəqli layihəsinə kredit ayırıb
Bolqarıstan bankı Azərbaycan qazının nəqli layihəsinə kredit ayırıb
TAP-ın genişləndirilməsi ilə bağlı üç ssenari təklif edilir
TAP-ın genişləndirilməsi ilə bağlı üç ssenari təklif edilir
TAP-la nəql olunan qazın həcmi açıqlanıb
TAP-la nəql olunan qazın həcmi açıqlanıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Nijni Novqorodun hava limanı Bakıya ilk uçuşun tarixini açıqladı
Güləşçimiz Cəbrayıl Hacıyev Avropa çempionu oldu
Bakıda intihara cəhdin qarşısı alınıb
Azərbaycan ilə İtaliya arasında münasibətlər yüksək səviyyədədir
Zəngilan rayonu regionun nəqliyyat qovşağına çevriləcək
Gürcüstanda koronavirusa daha 1 562 nəfər yoluxub
Can Laçın, daha qartal olub göylərində uçmağa gərək yoxdur, sən azadsan!
2022-ci ildə "Zərifə Əliyeva" gəmisinin istismara verilməsi planlaşdırılır
Ceyhun Bayramovla Bağdad Amreyev arasında telefon danışığı olub
Sahibə Qafarova İtaliya Senatının Sədri ilə görüşüb
Milli Məclisin nümayəndə heyəti Romada Nizami Gəncəvinin abidəsini ziyarət edib (FOTO)
Abşeronda şəhid Rüstəm Turabovun xatirəsinə ucaldılan abidə-bulaq kompleksinin açılışı olub (FOTO)
Azərbaycanlı jurnalist Fransa portalında "Xarıbülbül" festivalından yazıb (FOTO)
Azərbaycan ilə Belarus arasında hərbi-texniki əməkdaşlığın inkişaf perspektivləri müzakirə olunub (FOTO/VİDEO)
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim edilib
Azərbaycan Texniki Universiteti və Mingəçevir Dövlət Universitetinin birgə elmi seminarı keçirilib (FOTO)
Millət vəkili Naqif Həmzəyevin seçicilərlə görüşləri davam edir (FOTO)
Dövlət icbari şəxsi sığortası sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm addım
Xaçmaz Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında qidanın mənimsənilməsi və digər qanun pozunutuları aşkarlanıb
AQTA sədri Rusiyanın Baytarlıq və Fitosanitar Nəzarət üzrə Federal Xidmətinin nümayəndə heyətini qəbul edib (FOTO)
Rusiya Azərbaycanın 126 pomidor istehsalı müəssisəsinə bu ölkəyə məhsul ixracına icazə verib
Türkiyyə ordusu PKK-nın məsul şəxsini zərərsizləşdirib (VİDEO)
Teledərslərin mayın 19-na olan cədvəli
Könül Nurullayeva AŞPA-nın komitə iclasında Azərbaycanda multikulturalizm ənənələrindən söz açıb (FOTO/VİDEO)
AzTV-nin verilişi Laçından yayımlanacaq (VİDEO)
Rüşvət alarkən saxlanılan gömrük əməkdaşlarının ADLARI açıqlandı, cinayət işi başlandı
Dövlət Xidmətinin korrupsiya ilə mübarizə işləri çərçivəsində “Qaynar xətt”i fəaliyyətə başlayıb
Yaşıl enerji məkanı üzrə alt İşçi Qrupunun üçüncü iclası keçirilib (FOTO)
Mayın 19-na USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Azərbaycanda istehlak qiymətləri indeksi sabitləşib - Dünya Bankı
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin nümayəndə heyəti Gürcüstandadır
Azərbaycanlı mütəxəssislərin hazırladığı rəqəmsal transformasiya layihəsi beynəlxalq müsabiqədə 1-ci yerə layiq görüldü
“Müsəlman alimlərinin elm və texnologiyanın inkişafına töhfələri” mövzusunda keçirilmiş konfransın materialları çap olunub
Putinlə Bayden yaxın həftələrdə görüşə bilər - Dövlət katibi
Xəyanət nəticəsində işğal edilən Laçın bu gün azaddır
Ağdama aparan daha bir yol: Sürətlə davam edən tikinti prosesindən REPORTAJ - Trend TV
“Global Finance” IBA İnnovasiya Mərkəzini ən yaxşılardan biri seçdi!
Dövlət icbari şəxsi sığortası sahəsində idarəetmə təkmilləşdirilir - FƏRMAN
Milli Məclis bir sıra məhkəmələrə yeni hakimlər təyin edəcək
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb
Azərbaycanda 432 nəfər koronavirusa yoluxub, 10 nəfər vəfat edib
Rusiya Azərbaycan-Ermənistan sərhədindəki vəziyyəti diqqətlə izləyir - XİN
Ermənistanda siyasi gərginlik: parlament niyə baş nazir seçə bilmir?
İspaniya 3 minə yaxın miqrantı Mərakeşə geri göndərib
QMİ sədri Türkiyənin yeni səfiri ilə görüşüb (FOTO)
Qida təhlükəsizliyi sahəsində innovativ həllərin tətbiqi uğurla davam etdirilir
Rüşvət almaqda təqsirləndirilən sabiq müstəntiqə hökm oxundu
Azərbaycan bizim ənənəvi dostumuz və müttəfiqimizdir - Belarus müdafiə naziri
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Belarus və Azərbaycan əməkdaşlığın yüksək səviyyəsini nümayiş etdirir
Avropa azərbaycanlıları soydaşlarımıza çağırış edib (FOTO)
Bakıda I sinfə qəbulla bağlı müraciətlərin sayı açıqlandı
Oljas Süleymenov “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
Azərbaycan bu ölkələrdən quş əti idxalına məhdudiyyət qoyub
“ASAP Career Academy” layihəsinin təqdimatı baş tutub (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Belarusun müdafiə nazirini qəbul edib (YENİLƏNİB) (VİDEO)
Milli Məclisin növbəti iclasının gündəliyi açıqlandı
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşır
Gömrük Akademiyasında “RENFUL” şirkətinin mütəxəssisləri təlimlər keçirlər (FOTO)
İranda ötən sutka 14 min nəfər koronavirusa yoluxub, 310 nəfər ölüb
Azərbaycanlılar BMT qərargahı önündə minalarla bağlı aksiya keçiriblər (FOTO)
Ermənistanın qeyri-adekvat davranışı ilk növbədə onun özü üçün zərbədir - Sevil Mikayılova
Qəbələ Dəmiryol Vağzalı (FOTOSESSİYA)
Dəmir yolunun çəkilişi Qəbələnin turizm imkanlarının inkişafı üçün vacibdir (VİDEO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
“Xarıbülbül” festivalı Şuşanın mədəniyyət mərkəzi statusunun bərpasını təcəssüm etdirir - Tamam Cəfərova
Şirvan Reabilitasiya Mərkəzində 90-a yaxın hərbçi müalicə edilib
Dəmir yolu ilə yükdaşımalar artıb
“Rabitəbank”dan illik cəmi 15% ilə onlayn kredit
"Telegram"ın işində qüsurlar yaranıb
Bolqarıstan bankı Azərbaycan qazının nəqli layihəsinə kredit ayırıb
Ermənistanın Azərbaycanın mədəni irsinə dağıdıcı rəftarı beynəlxalq hüququn pozuntusudur - Yaşar Əliyev
Sabah Bakıda 28, rayonlarda 35 dərəcəyədək isti olacaq
Yevlax bazarında nöqsanlar - Nehrə yağı adı ilə bitki yağları satılır (FOTO)
Bu il ƏƏSMN-in fəaliyyət sahələri üzrə 220 min elektron arayış verilib
Sahibkarlar üçün ödənişsiz təlimlər keçirilir
"8 Noyabr" stansiyasının şəhid Xudayarın səs yazısı ilə səsləndirilməsi montajdır - Metropoliten
1300 qaziyə reabilitasiya və sosial-psixoloji xidmət göstərilib (FOTO)
Kəpəz dağında Nizami Gəncəvi zirvəsi təsis olunub (VİDEO)
Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə iki yeni hakim təyin edilir
Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə yeni hakimlər təyin edilir (SİYAHI)
Təlimlərin gedişi barədə məruzələr dinlənilib (FOTO)
Naxçıvan Ali Məhkəməsinə yeni hakimlərin təyin olunması təklif edilir
Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xətti üzrə infrastruktur işlərinə başlanılıb (VİDEO)
Yerevanın keçmiş meri Moskvadan qayıdarkən saxlanılıb
Məişət zorakılığından zərər çəkənlər üçün yeni yardım mərkəzlərinin akkreditasiyası keçiriləcək
Meksikada yük maşınında 9 nəfərin meyiti tapılıb
Bakıda Formula 1 ilə bağlı tikinti işləri yekunlaşır
Qarabağda potensial turizm marşrutlarının hazırlanmasına başlanılıb
Bakı-Qəbələ qatarında gediş-gəliş nə vaxt və neçəyə olacaq? - ADY-dən açıqlama
Belarusun Müdafiə naziri Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib
Ölkədə 5 ulduzlu hotellərə tələbat daha çoxdur - Dövlət Turizm Agentliyi
Xırdalanda vaqon yanıb (ƏLAVƏ OLUNUB)
TAP-ın genişləndirilməsi ilə bağlı üç ssenari təklif edilir
TAP-la nəql olunan qazın həcmi açıqlanıb
Muğanlı-İsmayıllı-Qəbələ yolunun ilk 14 km-lik hissəsinin tikintisinə başlanılıb (FOTO)
Azərbaycan ordusu bütün bölgədə sülhün və təhlükəsizliyin qarantıdır - Naqif Həmzəyev
MDU-nun tələbələri ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 98-ci ildönümünə həsr olunmuş müsabiqənin qalibləri olublar (FOTO)
TAP-ın genişləndirilməsi üzrə bazar sınaqları başlayıb
Bakıdan Qəbələyə ilk qatar yola düşüb (FOTO)
Təlimlərdə PUA heyətləri təlim tapşırıqlarını icra edir (VİDEO)
Bütün xəbərlər