Azərbaycanda Konstitusiya Məhkəməsinin qərarlarının icrası ilə bağlı problemlər var - ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 24 noyabr / Trend , müxbir K.Zərbalıyeva/ Konstitusiya Məhkəməsinin (KM) 2002 -ci ildə Cinayət-Prosessual Məcəllənin 87.6.14, 89.4.12, 422.3 və 420.3-cü maddələri ilə qanunvericilik arasında yaranmış ziddiyyətin aradan qasldırılması ilə bağlı qəbul etdiyi qərar Milli Məclis tərəfindən indiyədək icra olunmayıb.

Cinayət-Prosessual qanunvericilik zərər çəkmişin, mülki iddiaçının və onların qanuni nümayəndələrinin əlavə kassasiya qaydasında işə baxılmasında, işin materiallarının tədqiqində iştirak etmək hüququnu nəzərdə tutur. Həmin müddəalar zərərçəkmiş şəxsə məhkəmə hökmündən Ali Məhkəmənin Plenumuna şikayət vermək hüququ versə də, 420.3-cü maddə bu hüququ məhdudlaşdırır. Həmin maddənin tələbinə görə, Ali Məhkəmə hökmdən Baş Prokurorluğun protesti olmazsa, şikayətə baxa bilməz.

KM-nin qeyd olunan qərarında göstərilir ki, qanunvericilik zərərçəkmişin hüquqlarının təmin olunmasını dövlət ittihamçısının mövqeyindən asılı vəziyyətə salır. Bu isə cinayət prosesində müstəqil tərəf olan zərər çəkmiş şəxsin hüquqlarını məhdudlaşdırır.

Bunları nəzərə alan Konstitusiya Məhkəməsi belə nəticəyə gəlib ki, zərər çəkmiş şəxsin cəzanın ağırlaşdırılmasına dair yuxarı məhkəmə instansiyalarına şikayət vermək hüququ Konstitusiya tələblərindən irəli gəldiyindən, Cinayət-Prosessual Məcəllədə öz əksini tapmalıdır.

Zərər çəkmişin, mülki iddiaçının və onların qanuni nümayəndələrinin əlavə kassasiya qaydasında işə baxılmasında, işin materiallarının tədqiqində iştirak etmək hüququnun hansı qaydada və necə  həyata keçirilməsi CPM-də əksini tapmayıb.

KM hesab edir ki, əlavə kassasiya qaydasında baxılan iş üzrə Ali Məhkəmənin Plenumunun  qəbul etdiyi qərar zərər çəkmişin və mülki iddiaçının qanuni mənafelərinə toxuna bilər.

Ali Məhkəmənin Plenumunda işə baxılarkən zərər çəkmişin və mülki iddiaçının da iştirak etməsi məhkəmə  icraatının çəkişmə prinsipi əsasında həyata keçirilməsini təmin edir.

Konstitusiya Məhkəməsi hesab edir ki, zərər çəkmişin, mülki  iddiaçının əlavə kassasiya qaydasında şikayət vermək və həmin işə baxılarkən onların iştrakının təmin  edilməsi hüququ Konstitusiyanın tələblərindən irəli gəldiyindən bu hüquq CPM-də öz əksini  tapmalıdır.

Qeyd olunan boşluqların və məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması qanunverici hakimiyyətə tapşırılıb. Lakin indiyədək qanunverici orqan qeyd olunan qərarları icra etməyib.

KM-nin məhkəmə qərarlarının icrasına nəzarət sektorunun  müdiri Anar Babayev bildirib ki, indiyədək KM tərəfindən Milli Məclisə 18, Nazirlər Kabinetinə 5, Baş Prokurorluğa bir tövsiyə edilib.

Nazirlər Kabineti həmin qərarlardan iksini icra etməyib. MM isə qərarların 60 faizini (30 faizi tam, 20 faizi qismən, 10 faizi dolayı) icra edib.

Sektor müdirinin sözlərinə görə, MM-in icra etmədiyi son qərarlar sırasında "Cinayət Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin şərh olunmasına dair" 27 dekabr 2006-cı il, "Mülki Məcəllənin 1079.2-ci maddəsinin və "Notariat haqqında" qanunun 15 və 18/1 maddəsinə dair 29 iyul 2007, Baş Prokurorluğun sorğusu əsasında "Cinayət-Prosessual Məcəllənin 43.1.1, 314.2 maddələrində nəzərdə tutulan "dövlət ittihamçısı və xüsusi ittihamçı cinayət təqibindən imtina etdikdə" müddəasının şərhi ilə bağlı"15 fevral 2008, "Mülki Məcəllənin 228.5-ci maddəsinin şərhi ilə bağlı" 27 may 2008-ci il, "Həqiqi hərbi xidmətə çağırışın əsasları haqqında" qanunun 21-ci maddəsi və Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 180.3-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair" 22 sentyabr 2008-ci il tarixli KM-nin qərarlarları yer alır.

Konstitutsiyada qeyd olunub ki, Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu tərəfindən qəbul edilmiş qərarlar Azərbaycan Respublikası adından çıxarılır. Bu qərarlar qətidir, heç bir orqan və ya şəxs tərəfindən ləğv edilə, dəyişdirilə və ya rəsmi təfsir edilə bilməz.

Konstitutsiyanın 130-cu maddəsinin IX hissəsinə görə, Konstitusiya Məhkəməsinin qərarları Azərbaycan ərazisində məcburi qüvvəyə malikdir. Qərarlar qüvvəyə mindikdən sonra şərtsiz icra olunmalıdır. Konstitusiya Məhkəməsinin qərarlarını icra etməyən vəzifəli şəxslər qanunvericilik ilə nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.

Ali Məhkəmənin hakimi Müzəffər Ağazadə deyir ki, KM-nin yuxarıda qeyd olunmuş iki qərarının Milli Məclis tərəfindən icra edilməməsi məhkəmənin işində ciddi problemlər yaradır və zərərçəkmiş və mülki iddiaçının hüquqlarının pozulmasına səbəb olur. Hakimin sözlərinə görə, KM qərarlarının səlahiyyətli qurumlar tərəfindən icra olunmaması vətəndaşların məhkəmələrdən şikayətlərinin artmasına səbəb olur.

Ağazadənin fikrincə, KM qərarlarının icrasının yubadılması və ya icra olunmaması məmurlarda məsuliyyət hissinin olmamasından irəli gəlir.

KM-nin sektor müdirinin bildirdiyinə görə, rəhbərlik etdiyi sektorun məhkəmənin qərarlarını icra etməyən subyektlərin barəsində hansısa cəza tədbirləri görmək səlahiyyəti yoxdur.

Onun sözlərinə görə, "Konstitutsiya Məhkəməsi haqqında" qanunda KM-nin qərarlarının icra olunmaması ilə bağlı cəza tədbirləri müəyyən edilməyib. Qanunda qərarların icrasına nəzarət mexanizmi müəyyən edilmədiyindən Konstitutsiya Məhkəməsinin qərarlarının icrasına nəzarəti həyata keçirmək mümkün deyil", - deyə Babayev bildirib.

Sektor müdiri KM-nin fərdi şikayətlərlə bağlı qərarlarının icrası ilə bağlı problemlərin olduğunu qeyd edib. O bildirib ki, KM-nin fərdi şikayətlərlə bağlı qəbul etdiyi elə qərarlar var ki, məhkəmələr tərəfindən KM-nin hüquqi mövqeyi nəzərə alınmır.

KM-nin sədri Fərhad Abdullayev bildirib ki, KM-nin qərarlarının icra olunmaması ciddi problemlər yaradır, ilk növbədə məhkəmə hakimiyyətinin nüfuzuna kölgə salır. Abdullayev bildirir ki, məhkəmə qərarını icra etməyənlər cinayət məsuliyyətindən basqa, mənəvi məsuliyyət də daşımalıdırlar.

"Qərarı icra etməmək məhkəmə hakimiyyətinin qərarını tanımamaq deməkdir. Təcrübədə məhkəmə qərarlarını icra etməyən şəxslər barəsində cinayət işləri açılsa da, icra olunmayan qərarlarla cinayət məsuliyyətinə cəlbetmə barədə qərarları müqayisə edəndə kəskin şəkildə fərq olduğu aydın görünür. Üzürsüz səbəbdən qətnamə qəsdən icra olunmursa, bu, hər bir halda müzakirə predmeti olmalıdır",-deyə sədr vurğulayıb.

KM qərarının icra edilməməsini hüquqi mədəniyyətsizliyin təzahürü kimi qiymətləndirən Abdullayev bildirib ki, KM qərarlarının icrasına nəzarəti həyata keçirmir.

"Qərar icra olunmadığı halda, hansısa sanksiyalar tətbiq etmək, təsir göstərmək imkanımız yoxdur. Biz yalnız həmin qərarın icrası ilə bağlı təkrar qərar qəbul edə bilərik", - deyə KM sədri bildirib.

Sədr hesab edir ki, KM qərarlarının icrasına nəzarəti həyata keçirəcək bir quruma ehtiyac yoxdur və belə bir qurumun yaradılması KM-yə hörmət gətirməz.

"Birmənalı olaraq hər kəs bilməlidir ki, Konstitutsiya Məhkəməsinin qərarı sözsüz icra olunmalıdır. Bunun üçün hüquq mədəniyyəti formalaşmalıdır. Hesab edirəm ki, müəyyən zamandan sonra Konstitutsiya Məhkəməsinin qərarlarının icrası ilə bağlı yaranan problemlər aradan qalxacaq", - deyə sədr bildirib.

Azərbaycanın Avropa Məhkəməsindəki hakimi, KM-nin ilk sədri Xanlar Hacıyev hüquqi dövlətdə KM qərarlarının icrasına nəzarət edəcək bir qurumun yaradılmasına ehtiyac görmür.

Hacıyevin sözlərinə görə, keçmiş sovet ölkələrində Konstitutsiya Məhkəməsinin yaradılmasında əsas məqsəd Konstitusiyanın mövcudluğunu təmin etməkdir.

Hacıyevin fikrincə, hüquqi və siyasi dövlət institutlarının fəaliyyəti demokratiyadan və qanunun aliliyindən, hüquqi-siyasi mədəniyyətdən asılıdır.

"Azərbaycanı Böyük Britaniya ilə müqayisə etmək çətindi. Orada məhkəmə qərarlarının nüfuzu yüksəkdir. Buna nəzarət etməyə ehtiyac da yoxdur. Məhkəmə qərarlarına hörmət və onların icrası səviyyəsi demokratik mədəniyyətin göstəricisidr. Azərbaycanın Avropanın demokratik və hüquq məkanına inteqrasiyası gedişində bu problemlər həllini tapacaq", - deyə Avropa Məhkəməsinin hakimi vurğulayıb.

KM-nin qərarlarının Milli Məclis tərəfindən icra olunmaması məsələsinə toxunan Hacıyev bu sahədə problemlərin olması ilə razıdır. Amma o hesab edir ki, parlament KM qərarlarının icrasından imtina etmir, sadəcə həmin qərarların qəbulunu yubadır.

Onun fikrincə, qanunvericilikdəki boşluqlar KM-nin müvafiq qərarları ilə tənzimlənə bilər. "Belə məhkəmə yaradıcılığına münasibət birmənalı deyil, xüsusən də qanunverici orqanının nümayəndələri tərəfindən", - deyə Avropa Məhkəməsinin hakimi bildirib.

Hacıyev hesab edir ki, hüquqi dövlətdə KM qərarlarının icra olunmaması ciddi böhran yarada bilər. Azərbaycanda KM qərarlarının icrası ilə bağlı vəziyyətin bu səviyyədə olmasına inanmayan Hacıyevin sözlərinə görə, belə bir böhran yaranarsa, şəxsin imkanı var ki, qərarın məcburi icrası ilə bağlı məhkəməyə müraciət etsin.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı:trend@trend.az

Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Qroznı-Bakı neft kəmərinin bir hissəsinin tikintisi başa çatıb
Qroznı-Bakı neft kəmərinin bir hissəsinin tikintisi başa çatıb
SOCAR yeni inkişaf strategiyasının prioritetlərini açıqlayıb
SOCAR yeni inkişaf strategiyasının prioritetlərini açıqlayıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Bakıda “Mitsubishi” maneəyə çırpılıb
Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 110 minə yaxınlaşır
Nigeriyada avtobusun çaya düşməsi nəticəsində 14 nəfər ölüb
İtaliyada parlamentarilərin sayına dair referendum keçiriləcək
Fransada rekord sayda yeni yoluxma halı qeydə alınıb
Londonda yeni karantin və peyvəndləməyə qarşı aksiyada 32 nəfər saxlanılıb
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 5 058 nəfərə çatıb
Tramp: ABŞ-Kanada sərhədi yaxın zamanda açılacaq
Moskvanın hava limanlarında 33 aviareys ləğv edilib və ya təxirə salınıb
Özbəkistanda koronavirusa yoluxanların sayı 50 min nəfəri ötüb
Nərimanov rayonunda top mərmisi tapılıb (FOTO)
Azərbaycan imitasiya naminə danışıqlarda iştirak etməyəcək – AzTV-nin efirində Qarabağ MÜZAKİRƏSİ
Britaniyada bir gündə koronavirusa 4 422 nəfər yoluxub
Qroznı-Bakı neft kəmərinin bir hissəsinin tikintisi başa çatıb
Beyləqanda PQ-7 raketinin boş motor hissəsi aşkar olunub (FOTO)
Əfqanıstan HHQ-nin aviazərbələri nəticəsində 40 "Taliban" üzvü məhv edilib
BDU professorun universitetə buraxılmaması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 266 min nəfəri ötüb
Tural Gəncəliyev: Təcavüzkar Ermənistan münaqişənin sülh yolu ilə həllində maraqlı deyil
Prezident İlham Əliyev: Bizim başqalarının torpağında gözümüz yoxdur, öz torpağımızı da heç kimə verən deyilik
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan regional sabitlik üçün təhdiddir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Ermənistanda söz sahibi Sorosdur
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 2,7 metrə çatıb - FAKTİKİ HAVA
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan o ölkədir ki, islamofobiya onların dövlət siyasətidir
Prezident İlham Əliyev: Əgər ermənilər öz çirkin planlarından əl çəkməsələr, onlar üçün çox ağır nəticələr olacaq
Prezident İlham Əliyev Ermənistanın baş naziri haqqında: Sən kimsən ki, bizimlə şərt dilində danışırsan
Prezident İlham Əliyev: İşğal edilmiş torpaqlara haradansa insan gətirib qanunsuz məskunlaşdırmaq cinayətdir
Prezident İlham Əliyev: Danışıqların hazırkı vəziyyətini mənfi qiymətləndirirəm və hesab edirəm ki, Azərbaycan xalqı mənimlə tam razıdır
Prezident İlham Əliyev neft sənayesi işçilərini təltif edib
Naqif Həmzəyev: “Əsrin müqaviləsi”nin uğurlu icrası Azərbaycanın gücünə güc qatır
Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı
Dövlətimizin vətəndaş faktoru və xalqın mənafeyi nöqteyi-nəzərindən idarə olunması sabitliyin qarantıdır
"Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın gələcək inkişafına və müstəqilliyin əbədi olmasına töhfə verən ən böyük tarixi sənəddir - Deputat
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 41 nəfər saxlanılıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın neft potensialına dünyada maraq azalmır, əksinə artır
Azərbaycan Prezidenti: Neft bizim üçün məqsəd deyil, daha yaxşı həyat yaratmaq, daha yaxşı ölkə qurmaq üçün vasitədir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir
Pakistanlı senator: Azərbaycanın bayrağı bizim bayrağımız, şərəfi bizim şərəfimizdir
Azərbaycanda son sutkada 148 nəfər koronavirusa yoluxdu, 177 nəfər sağaldı, 2 nəfər vəfat etdi
"Xəzəri qoruyaq" adlı təmizlik aksiyaları keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Sovet İttifaqının son illərində Azərbaycana qarşı böyük ədalətsizliklər edildi
Türkiyədən Azərbaycana elektrik avadanlıqlarının ixracı artıb
Azərbaycan Prezidenti: Əgər biz vaxtilə müstəqil ölkə olsaydıq, Azərbaycan dünyanın ən zəngin ölkəsinə çevrilə bilərdi
Mingəçevir Dövlət Universitetində təqaüdə ayrılan iki qocaman müəllimlə görüş keçirilib (FOTO)
Cəlilabadda fərdi ev yanıb
“İrsimiz məsuliyyətimizdir” adlı layihənin ilk tədbiri keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Bu gün ölkə iqtisadiyyatının əsas hissəsi neft-qaz sektoru ilə bağlıdır və uzun illər belə olacaq
HDQ komandanı: Sosial şəbəkədə yayılan məlumatların heç bir əsası yoxdur və spekulyativ xarakter daşıyır
Bakıda avtomobillərin səsboğucu sistemlərini oğurlayan şəxsi polislər saxlayıb (FOTO/VİDEO)
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 24 min nəfəri keçib
Prezident İlham Əliyev: “Abşeron” qaz-kondensat yatağının yeni mərhələsi başlayır
Finlandiyanın Nokia şirkəti Azərbaycanın mobil operatoru haqqında yazıb
Oğuzda heyvanların kütləvi zəhərlənməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
Külli miqdarda vergini ödəməkdən yayınan şirkət rəhbərinin istintaqı yekunlaşıb
Ekspert: İşləyən pensiyaçılar üçün yeni pensiya kapitalı formalaşacaq
“Dənizin təmizliyi özümüzdən başlayır” devizi altında təmizlik aksiyası keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Neftçilərimizin əməyi Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət edir
Türkiyədə 6 futbol hakimi koronavirusa yoluxub
Azərbaycan neftinin qiymətləri dəyişib
SOCAR yeni inkişaf strategiyasının prioritetlərini açıqlayıb
Paşinyanın arvadı növbəti dəfə qadınlar üçün hərbi təlimlər keçirəcək - Ermənistan ordudakı problemləri "həll" etməyə çalışır
Çay haqqında bilmədiklərimiz
Bağlanan 4 bank üzrə əmanətçilərə ödənilən kompensasiyanın məbləği açıqlanıb
ABŞ-da etiraz aksiyasında atışma - Ölənlər var
Azərbaycanda tikinti materiallarının istehsal həcmi açıqlanıb
Sumqayıt Yüksək Gərginlikli Eletrik Şəbəkəsində fəhləni cəryan vurub öldürdü
Prezident İlham Əliyev “Abşeron” yatağının dəniz əməliyyatlarının təməlqoyma mərasimində iştirak edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB-2)
Rusiyada koronavirusa gündəlik yoluxma sayı 6 mini keçdi
Hansı halda işçiyə əmək kitabçasının dublikatı verilməlidir?
Kürdəmirdə qazlaşdırılma səviyyəsi 100 %-ə çatdırılıb (FOTO)
FHN Bakıdakı yanğınla bağlı məlumat yaydı (VİDEO)(ƏLAVƏ OLUNUB)
Əmisinin evində narkotik yetişdirən şəxs saxlanılıb (FOTO)
Sabah 29 dərəcəyədək isti olacaq
Yevlax Mərkəzi Xəstəxanasının rəhbərliyi cərimələndi (FOTO)
FHN əməkdaşına müqavimət göstərən şəxsin işi məhkəməyə göndərilib
Qida əlavələrinin idxalı ilə məğul olan sahibkarlarla görüş olub
Bakı Media Mərkəzinin rejissoru Fuad Quliyev Beynəlxalq Turizm Filmlər Festivalında qalib gəlib
Magistraturaya plan yerlərinin 85 faizi dolub
Vaxtından əvvəl doğulmuşların göz müayinəsi nə üçün vacibdir?
Gürcüstanda koronavirusa yoluxma üzrə yeni rekord
Deputat Naqif Həmzəyev seçiciləri qəbul edib (FOTO/VİDEO)
“Əlilliyin müəyyən olunması meyarları” layihəsi Nazirlər Kabinetinə təqdim edilib
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 47 mini keçib
Şamaxıda arvadını bıçaqlayan şəxs saxlanılıb
MN: Azərbaycan Ordusu düşmənin istənilən təxribatının qarşısını almağa və sərt cavab tədbirlərinə tam hazırdır
DTX bəzi internet saytlarında və sosial şəbəkələrdə yayılan siyahı ilə bağlı iddialara aydınlıq gətirdi
Azərbaycan-Almaniya iqtisadi əməkdaşlığı müzakirə edilib (FOTO)
Cəbhə bölgəsində özünüməşğulluq proqramına qoşulan işsiz şəxslər üçün kiçik təsərrüfatlar qurulur (FOTO)
"Telegram"ın işində qüsurlar yaranıb
Azərbaycan bostan bitkilərinin ixracını artırır
SOCAR: Bakı NEZ-in təmiri müddətində daxili tələbat üçün kifayət qədər Aİ-92 benzin ehtiyatı var
Bəhruz Quliyev: Tofiq Yaqublu məsələsində ən anlaşılmaz öz qızının tutduğu mövqe oldu
Ermənistan iriçaplı pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən atəşkəsi 36 dəfə pozub
OPEC-in 60 illiyinə həsr edilmiş xüsusi bülletendən: Azərbaycanın Energetika naziri əməkdaşlığın əhəmiyyətini vurğulayır
Türkiyədən Azərbaycana dəri məmulatları ixracı azalıb
Yevlaxda inzibati bina yanıb
Ağsuda ev yanıb
Azərbaycanda ticarət şəbəkələri telefon tətbiqləri ilə onlayn satışlara yönəlir
ABŞ Ali Məhkəməsinin ən yaşlı üzvü vəfat etdi
Bütün xəbərlər