İranın Milli nüvə texnologiyaları günü – Qərbin narahat olmasına dəyərmi?

İranın Milli nüvə texnologiyaları günü – Qərbin narahat olmasına dəyərmi?

Trend -un Fars redaksiyasının icmalçısı Darina İbrahimova.

Cümə axşamı Tehranda Milli nüvə texnologiyaları günü - İranın nüvə sahəsində nailiyyətlərinin nümayiş olunduğu bayram qeyd olunub. Tehran hakimiyyəti son vaxtlar artıq necənci dəfədir ki, dünya ictimaiyyətini "dinc energetika" sahəsində əldə etdiyi uğurları və xeyli dinc atom işləmələri ilə "sevindirir". Iranlıların bildirdiyinə görə, dinc və qərb dövlətləri, o cümlədən Birləşmiş Ştatların qəti əminliklə bildirdiklərinə görə, qeyri-dinc.

Bütün dünya və xüsusilə də İran üçün "fərəhli" olan bu hadisə ABŞ Dövlət Katibi Hillari Klintonun Birləşmiş Ştatlar nümayəndələrinin bundan sonra BMT Təhlukəsizlik Şurası və İran arasında aparılan danışıqlarda tam hüquqlu üzv kimi iştirak edəcəyinə dair bəyanatının sabahı günü baş verib. Əvvəllər isə ABŞ bu danışıqlarda sadəcə "dinləyici" kimi iştirak edirdi.

Tehran müntəzəm olaraq hər növ nüvə obyektləri açsa, sınaqlar keçirsə belə, İranın nüvə silahı əldə etməsi ilə bağlı Qərbin narahatlığı beləmi əsaslıdır? İran nə edir etsin, hər şey həqiqətdə dinc energetika və elmi inkişaf çərçivəsində baş verir, sadəcə, Qərb artıq hər şeyin təhlükəli olmağa başlayacağı anı qaçırmaqdan qorxur.

Lakin İranın əldə etdiyi nailiyyətlər üzündən hətta bu ölkəyə qarşı köhnə təsir tədbirləri belə Qərbin istədiyi kimi o qədər də səmərəli deyil. BMT Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən İrana qarşı tətbiq olunan iqtisadi qadağalar gözlənilən nəticəni vermədi, əksinə, iranlıları daha da "cuşa gətirdi".

Yekunda BMT Təhlükəsizlik Şurası "altılığı" İranı yeni diplomatik danışıqlara başlamağa və danışıqlara bir daha "yeni nəfəs" verməyə çağırdı. İran bu təklifləri nəzərdən keçirəcəyinə vəd verib və xoşbəxtlikdən onun buna vaxtı var, çünki bu danışıqların keçirilməsinin dəqiq çərçivəsi hələ müəyyən olunmayıb. Və buna görə Tehranda "nüvə bayramı"na hazırlıqla məşğul olmağa başladılar. Bayrama hazırlıq nə bir, nə də iki gün çəkir; İranda bu bayrama bir neçə il ərzində daima və qibtə olunacaq inadla hər gün hazrlaşırlar.

Əvvəlcə peyk oldu ... İranın şəxsi istehsalı olan ilk peyk uğurla səmaya buraxıldı və bir neçə həftədən sonra uğurla yerə qayıtdı. Şübhəsiz ki, bu buraxılış qərb dövlətlərində narahatçılıq oyatdı, çünki bəzi ekspertlər hesab edirdilər ki, peykin olduğu yerdə, tezliklə nüvə başlıqlı raketlər də ola bilər. Lakin praktikada peyklərdən nüvə raketlərinədək olan məsafə düşündüyümüzdən daha çoxdur.

Peykin buraxılmasından sonra İran əldə olunanlarla kifayətlənməyəcəyinə və kosmik dövlət olmaq niyyətində möhkəm olduğuna dəfələrlə işarə etdi. İranın rəsmi şəxslərinin təqribən 2021-ci ildə kosmosa uçacaq İran kosmonavtı və əlavə yeddi peykin hazırlanmasına dair bəyanatlarını başqa necə qiymətləndirmək olar?

Peyk yerə qayıtmamış, iranlılar Buşehr atom stansiyasını test rejimində işə saldılar. Bu dəfə "nailiyyət" Rusiya ilə birgə əldə olundu. Bunun təsadüfən və ya qəsdən "kiçik" gecikmə ilə baş verməsi uğurlu sınağın sevincini pozmadı. Rusiyanın "Atomtikinti" şirkəti hələ 1995-ci ildə, İran ilə bu şirkət arasında müqavilə bağlanan zaman stansiyanın tikintisini öz üzərinə götürəcəyini vəd vermişdi. 

Bax indi, kiçik tənəffüsdən sonra İran öz nailiyyətlərini bayram etdi. Hamı yorulmadan zəhmətə qatlanan İranın yeni "kəşf"inin necə olacağı barədə fikirlər irəli sürürdü. Bu, uran yanacaq həbləri istehsalı zavodunun rəsmi açılışı və daha böyük sürətlə uranı zənginləşdirməyə imkan verən yeni sentrifuqların təqdimatı da ola bilərdi.

Yekunda İran proqramı "əla" icra etdi: yeni stansiya da açıldı, uranın tam zənginləşdirilmiş tsikli də əldə olundu, sentrifuqların sayı da 7000-ə çatdı (MAQATE-nin onların hamısnın fəaliyyətdə olmadığını deməsinə baxmayaraq) və onlar uranı daha tez zənginləşdirəcəklər. Uran nə qədər tez zənginləşdirilərsə, nüvə silahı bir o qədər tez əldə olunar... nəzəri cəhətdən. Çünki praktikada nüvə silahının yaradılması istifadə olunmalı uranın zənginləşdirilməsindən hələ çox uzaqdır. İranın sərəncamında olan sentrifuqların texniki xarakteristikası kifayət edəcək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran əldə etməyə imkan vermir, əgər İranın sözünə inansaq. Həmçinin, əgər inansaq, Tehranın bu məsələdə hərbi məqsədləri də yoxdur.

Hazırda yaranmış şəraitdə Qərbin hasısa addım atmasının mənası yoxdur, çünki nə iqtisadi, nə də siyasi təzyiqlər kömək olmadı. Qərb həm də yaxın zamanlarda İranda seçkilərin keçiriləcəyini unutmamalıdır və heç kim hazırkı dövlət rəhbərindən daha çox loyal namizəd olan islahatçı Hüseyn Musəvinin seçkilərdə qələbə qazanmaq imkanlarını istisna etmir.

Musəvi öz platformasında özəl televiziyanı dəstəkləyəcəyini bildirib, o, hətta İranın obrazının dünya ictimaiyyətinin gözündə dəyişəcəyinə vəd verib. Lakin onun da bildirdiyinə görə, o, nüvə proqramından imtina etmək niyyətində deyil.

Cümə axşamı Qərb ilə yeni danışıqlara başlamağa hazır olduğunu bildirən Əhmədinejad isə hələ öz namizədliyini təsdiq etməsə də, prezident postuna az ehtimal olunan namizəd deyil. Yekunda İran yanacaq əldə etmək üçün uranın tam zənginləşdırilmiş tsiklinə malikdir, Qərb ilə az və ya çox dərəcədə əməkdaşlığa hazır olduqlarını bildirən namizədlər də var. Silahın yaradılması üçün texniki imkanlar isə hələ ki, yoxdur. İranın əminliklə bildirdiyinə görə, onun bu silahı yaratmaq istəyi də yoxdur, deməli, Qərbin narahat olmasına da səbəb olmamalıdır.

Lakin İranın nüvə proqramını dinc mahiyyətlə inkişaf etdirdiyini, elmi nailiyyətlərin heç bir hərbi məqsəd daşımadığını dəfələrlə deməsinə baxmayaraq, onun hər bir "personal kəşfi", sadə dillə desək, Qərb üçün narahatlıq doğurur. Baş verən son hadisələrin fonunda İranın qərb "tərəfdaşları" üçün ümumiyyətlə çox sürprizləri olduğunu demək olar və bu sürprizlər nə Avropaya, nə də Birləşmiş Ştatlara dinc həyat vəd edir.

Türk Dövlətləri Təşkilatının səkkizinci zirvə görşü tarixi hadisədir - Baş katib
Türk Dövlətləri Təşkilatının səkkizinci zirvə görşü tarixi hadisədir - Baş katib
Belarus Qarabağda yenidənqurma işlərində iştirak etməyə hazırdır - XİN rəhbəri
Belarus Qarabağda yenidənqurma işlərində iştirak etməyə hazırdır - XİN rəhbəri
Beynəlxalq ictimaiyyətin Ermənistanla Azərbaycan arasında normallaşma səylərinə dəstək verməsi vacibdir - Ceyhun Bayramov
Beynəlxalq ictimaiyyətin Ermənistanla Azərbaycan arasında normallaşma səylərinə dəstək verməsi vacibdir - Ceyhun Bayramov
Loading Bars
Xəbər lenti
Rabitəbank şəhid ailəsinə dəstək olub (FOTO)
200-dən çox bağçada nöqsanlar aşkarlanıb - Monitorinq
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Türk Dövlətləri Təşkilatının səkkizinci zirvə görşü tarixi hadisədir - Baş katib
Ötən gün 100-dən artıq şadlıq sarayında monitorinq keçirilib, 4 nəfər cərimələnib
Azərbaycan dilindən sınaq imtahanı yeni modeldə keçiriləcək
Bu il elektrik enerjisindən qanunsuz istifadə edən 1200-dən çox abonent aşkarlanıb
İrandan gətirilən 23 ton yararsız kartof geri qaytarılıb
Hindistandan Azərbaycana idxal edilən qida əlavələri yararsız çıxıb
Kənd təsərrüfatına ən çox zərər vuran hadisə - Doludan sığortalanmaq neçəyədir?
Belarus Qarabağda yenidənqurma işlərində iştirak etməyə hazırdır - XİN rəhbəri
Qəzaya uğrayan helikopterlərin "qara qutu"sunda hansı məlumatlar olur? - AÇIQLAMA
Beynəlxalq ictimaiyyətin Ermənistanla Azərbaycan arasında normallaşma səylərinə dəstək verməsi vacibdir - Ceyhun Bayramov
Xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Diplomat olmaq istəyənlər üçün test imtahanı keçiriləcək
Yol polisi əlillərlə bağlı sürücülərə müraciət etdi
Bakıda sanitar günü keçiriləcək
SOCAR-ın əməkdaşı Xəzərdə itkin düşüb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Salvador HHQ məxsus təyyarə qəzasında müdafiə nazirinin oğlu həlak olub (Yenilənib)
Mingəçevir Dövlət Universitetində QİÇS-lə bağlı maarifləndirici seminar keçirilib
Son 4 ay ərzində dünyada ərzaq qiymətləri ardıcıl olaraq artır - BMT
İraqın şimalında 2 PKK terrorçusu zərərsizləşdirilib
Çexiyanın baş naziri vəzifəsini icra edən ona qarşı sui-qəsdin qarşısının alındığını açıqlayıb
Qəhvənin gözlər üçün gözlənilməz faydası açıqlanıb
"Omikron" ştammının ilk dəfə aşkarlandığı Cənubi Afrikada koronavirusa yoluxma üç dəfədəyək artıb
Göyərtəsində peyklər və kəşfiyyat vasitələri olan Falcon 9 raketi orbitə buraxılıb
Apple App Store-2021 qaliblərinin adını açıqlayıb
ABŞ və Aİ Çinlə diplomatik təmasların vacibliyini qəbul edir
Tam peyvənd olunmuş şəxsdə "omikron" ştammı aşkar edilib
Almaniya COVİD-ə qarşı peyvənd olunmayanlar üçün daha sərt məhdudiyyətlər tətbiq edir
Fransa Britaniya baş nazirinin La-Manşda birgə patrul təklifini rədd edib
ABŞ modernləşdirilmiş B61 atom bombasının kütləvi istehsalına başlayıb
Türkiyəda yerli dəniz artilleriya qurğusu uğurla sınaqdan keçirilib
Qazilərimiz Beynəlxalq təlim-məşq toplantısına Rusiyaya yollanacaq (FOTO)
Ceyhun Bayramov avstriyalı həmkarı ilə alternativ enerji, nəqliyyat və tranzit sahələrində əməkdaşlığı müzakirə edib
Bayden koronavirusa qarşı qapanma nəzərdə tutmayan yeni planını açıqlayıb
Azərbaycanla İslandiya arasında alternativ enerji sahəsində əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə edilib
Ceyhun Bayramov portuqaliyalı həmkarı ilə ikitərəfli əlaqələri müzakirə ediblər
Azərbaycan və Yunanıstan XİN başçıları ikitərəfli münasibətlərin cari vəziyyətini müzakirə ediblər (FOTO)
Ceyhun Bayramovun ATƏT-in Stokholm iclası çərçivəsində Əfqanıstanla bağlı müzakirələrdə iştirak edib
Ceyhun Bayramov ATƏT-in Nazirlər Şurasının 28-ci iclasında iştirak edib
Misir XİN helikopter qəzası nəticəsində həlak olanlarla bağlı xalqımıza başsağlığı verib (FOTO)
ABŞ OPEC plus-un neft hasilatını artırmaq qərarını alqışlayıb
Sabah Xırdalanda tut tingləri yarmarkası keçiriləcək
Mingəçevir Dövlət Universitetində işarə dili və diksiya təlimləri keçirilib (FOTO)
Magistral və ucqar yollarda qışa hazırlıq başa çatıb - RƏSMİ
Balakəndə karantin qaydalarını pozanlar cərimələnib (FOTO)
Şirvan sakinlərindən heroin götürülüb (FOTO)
"Niaqara" və "Paşa" restoranlarında pozuntular aşkarlanıb
Nazirlər Konfransında ölkəmizdə sabit demoqrafik inkişaf və sosial müdafiə tədbirləri barədə məlumat verilib (FOTO)
Minalanmış ərazilərin bütün xəritələrini təqdim etmək üçün Ermənistana əlavə təzyiq göstərilməlidir - XİN
UNEC İqtisadi Forumunun ikinci günü: “Postpandemiya dövründə elm və təhsil” və “İqtisadiyyatın rəqəmsal transformasiyası” (FOTO)
Azərbaycan müharibədən sonra ATƏT-ə əməkdaşlıq üçün təkliflər verib və hələ də cavab gözləyir - Nazir
Ermənistan 10 noyabr üçtərəfli bəyanatı çərçivəsində hələ də bütün öhdəliklərini yerinə yetirmir - Ceyhun Bayramov
30 ilə yaxındır davam edən Qarabağ münaqişəsi başa çatıb - Azərbaycan XİN
Mədəniyyət naminə sülh təşəbbüsü ilə bağlı fəaliyyət planı hazırlayırıq - Anar Kərimov
Azərbaycan “OPEC+” üzrə hasilatın artırılmasına razılıq verib
Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin Soçi görüşü irəliyə doğru böyük addımdır - Ceyhun Bayramov (ƏLAVƏ OLUNUB)
Prezident İlham Əliyev ABŞ Etnik Anlaşma Fondunun prezidentini qəbul edib (VİDEO)
ƏƏSMN-də Rumıniyanın ölkəmizdəki yeni səfiri ilə görüş olub (FOTO)
Azərbaycanda elm və təhsil sektorunun maliyyələşdirilməsinin artırılması planlaşdırılır - Nazir
Orduda hərbi cinayətlər əhəmiyyətli dərəcədə azalıb - Hərbi prokurorun böyük köməkçisi
Sabunçuda narkotiklə əlaqədar 27 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev dünyaşöhrətli alim Əziz Səncəri qəbul edib (FOTO/VİDEO)
“Nar” Qaxda yenilənmiş mağazasını təqdim etdi (FOTO)
Qarabağ konflikti BMT-nin uğursuzluğu idi - Mihir Kanade
GUAM üzv dövlətlərin Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 38-ci görüşünün yekununda birgə Protokol imzalanıb (FOTO)
Dekabrın 3-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
ABŞ Dövlət katibi azad olunmuş ərazilərdəki dağıntıların miqyası barədə məlumatlandırılıb (FOTO)
Sərnişin daşıyıcılarına istifadə olunan dizel yanacağına görə subsidiya verilməsinin müvəqqəti Qaydası təsdiqlənib
ABŞ dövlət katibi Azərbaycanla Ermənistan arasında birbaşa dialoqun bərpasını alqışlayıb
Bakıda “Böyük Zəfər” məhəllələrarası mini futbol yarışlarına start verilib (FOTO)
BMT-nin "Mədəniyyət naminə sülh" çağırışına Ermənistan niyə aqressiya ilə cavab verir? - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (FOTO/VİDEO)
Elçin Quliyev şəhidlərin məzarlarını ziyarət etdi (FOTO)
Azərbaycanla İsrailin strateji tərəfdaşlığı təkcə diplomatik münasibətlərdə ifadə olunmur - Səfir
Ombudsman İtaliya Parlamentinin Deputatlar Palatasının Xarici əlaqələr və icma komissiyasının sədri ilə görüşüb (FOTO)
İsraildə Azərbaycanın ticarət nümayəndəliyinin açılması son dövrlərin ən vacib nailiyyətidir - Corc Dik
İsrail həmişə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib - Səfir
Gəncədə azyaşlı bacı-qardaşa işgəncə verən ögey anaya cinayət işi açıldı
Ceyhun Bayramov Estoniya xarici işlər naziri ilə görüşüb
Misirli tədqiqatçının Vətən müharibəsinə aid kitabının təqdimatı keçirilib (FOTO)
UNEC İqtisadi Forumu 2021: “Postpandemiya dövründə elm və təhsil” (FOTO)
İsrail Azərbaycanla strateji tərəfdaşlığı çox yüksək qiymətləndirir - Səfir
Ermənistan Azərbaycan mədəniyyət abidələrini qəsdən məhv edib - Reza Deqati
Bakıda heroin və "patı" alverçiləri yaxalandı (VİDEO)
Qubada yanan məktəbin yerində gələn həftə yenisinin tikintisi başlanacaq - RƏSMİ (FOTO/VİDEO)
Azərbaycan - Ermənistan sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyasında irəliləyişə nail olmaq lazımdır - Niderland XİN
Azərbaycanda indiyədək COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
"Harmonikləşdirilmiş Sistem 2022-nin Tətbiqi" mövzusunda onlayn seminar keçirilir (FOTO)
Azərbaycanda 1 772 nəfər COVID-19-a yoluxub, 21 nəfər ölüb
Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasında xeyriyyə konserti təşkil olunacaq
Rəfail Cəbrayılovu qardaşı ağır duruma salıb, özü isə xaricdə tikinti biznesi ilə məşğul olur - Aidə Cəbrayılova
Ceyhun Bayramov Stokholmda finlandiyalı həmkarı ilə görüşüb
Dialoqların inkişaf etdirilməsi milli kimlik üçün çox önəmlidir - BƏƏ nümayəndəsi
Gürcüstan Azərbaycan və Ermənistanla üçtərəfli dialoqun keçirilməsi üçün platforma olmağa hazırdır - XİN
30 ildə Ermənistanla olan danışıqlarımız özünü doğrultmadı - Nazir müavini
"ARB Günəş" “Gözləri ilə danışan mələklər” adlı kövrək mini-film təqdim edib (VİDEO, FOTO)
Kanada Azərbaycan-Ermənistan sərhədində bir müddət əvvəl baş vermiş toqquşmalardan narahatdır - XİN
Bakıda daha bir məktəb əyani tədrisə qayıdıb
MİT-dən əməliyyat: PKK mənsubları ələ keçirilərək Türkiyəyə gətirildi
Bütün xəbərlər