İslamda radikallıq və mübarizə yolları

İslamda radikallıq və mübarizə yolları

Bakı. Trend:

Son 20 il ərzində müsəlman ölkələrinin dünyaya İslamın terror dini olmadığı, eləcə də İslam və terrorçuluq anlayışlarının bir yerdə səslənməsinin doğru olmadığını təlqin etmə cəhdləri bir o qədər də uğurla nəticələnməyib.

Eyni zamanda, tanınmış İslam mütəfəkkirlərinin bu istiqamətdə atdığı addınlar da hələ öz bəhrəsini verməyib.

İslamın digər səmavi dinlər kimi terroru birmənalı olaraq pisləməsinə baxmayaraq, bəzi ölkələrdə İslamla terroru eyniləşdirmək üçün ciddi təbliğat aparılır. Təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, bəzi müsəlmanlar arasında artan radikallıq xüsusən də Qərbdə islamofobiyanın daha da vüsət almasına səbəb olmaqdadır.

Maraqlıdır, görəsən bəzi müsəlmanlar arasında və müsəlman ölkələrində artan radikallığın başlıca səbəbləri nələrdir?

"Radikallığın artmasının səbəbi məhz İslamdır" - düşüncəsinin heç bir ciddi əsası yoxdur. Bu isə o deməkdir ki, problemin kökünü İslamda yox, bəzi müsəlmanlarda (şəxslərdə) axtarmaq lazımdır.

Bəzi müsəlman ölkələrində radikallığın artma səbəblərindən ən başlıcası heç şübhəsiz ki, təhsil səviyyəsinin aşağı olmasıdır. Təəssüflər olsun ki, bu gün bəzi müsəlmanlar Quranın ilk ayəsinin məhz “OXU” olduğunu unudublar. Təhsil səviyyəsinin aşağı olması isə öz növbəsində kütlələri radikallığa sürükləyən başqa bir problemə - həyat səviyyəsinin aşağı olması və sosial ədalətsizlik probleminə yol açır.

Diqqət yetirilməyən digər önəmli məqamlardan biri də bəzən müsəlmanların müasir həyat, gündəmdə olan məsələlərlə bağlı İslamın ilkin əsrlərində yaşamış dini alimlərə istinad etmələridir. Bu isə real həyatla ayaqlaşmaqda və müasir dünyaya inteqrasiyada problem yaradır.

Savadsızlıq və digər sosial problemlər məngənəsində sıxılan müsəlman gəncləri vəziyyətdən çıxış yolu tapmağa çalışırlar. Dırnaqarası din alimləri isə bütün problemlərin kökündə Qərbin olduğunu davamlı olaraq təbliğ etməkdədirlər. İslamın digər səmavi dinlər kimi dinc insanların qətlə yetirilməsini qadağan etməsinə baxmayaraq, bu gün radikalların həyata keçirdikləri bütün terror aktları “cihad” adı altında edilir. Radikalların düşüncəsinə görə, bu "cihad" "dinsizlər"dən qisasdır. İslam tarixi araşdırılsa, cihadın heç vaxt qisas məqsədi ilə aparılmadığının şahidi olarıq. Lakin təəssüf olsun ki, İslam dininin doğru anladılmaması məhz radikalların maraqlarına xidmət edən islamofobiyanı daha da gücləndirir.

Radikallığa qarşı mübarizə aparılmasının müxtəlif yolları var. İlk növbədə, müsəlman ölkələri kənar müdaxilələr olmadan daxillərindəki radikallığa qarşı mübarizə ilə bağlı addımlar atmalıdırlar.

Hər şeydən əvvəl İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) rəsmi şəkildə bütün radikal, ekstremist qrupların, onların müasir ideoloqlarının adlarını bəyan etməli və onlar İslamdan kənar elan edilməlidir.

Atılması labüd olan ikinci addım isə din adı altında siyasi maraqlarını təbliğ edən bütün siyasi-dini təşkilatlar və axınların qadağan edilməsidir. Bütün dini axınlar nəzarətdə olmalı və “Məscid içində dövlət qurmaq” düşüncəsinin qarşısı ciddi şəkildə alınmalıdır. Xüsusilə də, bütün müsəlman ölkələrində radikallıq əleyhinə ciddi təbliğat aparılmalıdır. Din adına verilən nəzirlərə dövlət tərəfindən ciddi nəzarət olunmalı, vəqflərə ayrılan ianələr, məscidlərə verilən nəzirlərlə bağlı qəbzlər verilməlidir. Bunlar radikalların maddi qaynaqlarının qismən də olsa kəsilməsinə səbəb ola biləcək tədbirlərdir. Oxşar praktika bir neçə müsəlman ölkəsində mövcuddur.

Sadalananlarla yanaşı, şiə və sünnilərin daha da yaxınlaşması üçün beyin mərkəzləri qurulmalı, Azərbaycan, Türkiyə və İran kimi dövlətlərin bu məsələdəki praktikası öyrənilməlidir. Ən azından ona görə ki, müsəlmanlar arasında ciddi fikirayrılığı davam etdikcə, radikallığa qarşı mübarizə aparmaq faydasız olacaq.

Rufiz Hafizoğlu, Trend-in Ərəb xəbərlər xidmətinin rəhbəri

Avropa Gənclər Mərkəzində Xocalı faciəsinə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans keçirilib (FOTO)
Avropa Gənclər Mərkəzində Xocalı faciəsinə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans keçirilib (FOTO)
Azərbaycan-Ermənistan sərhədində təxribat: Bir əsgərimiz şəhid olub (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Azərbaycan-Ermənistan sərhədində təxribat: Bir əsgərimiz şəhid olub (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Atəşkəs snayper tüfəngləri ilə pozuldu - 24 dəfə
Atəşkəs snayper tüfəngləri ilə pozuldu - 24 dəfə
Loading Bars
Xəbər lenti
Çində koronavirusdan ölənlərin sayı 2663 nəfərə çatıb
Peruda iki avtobusun toqquşması nəticəsində ən az 11 nəfər öldü
Çinin Honor brendi yeni texnologiyalarını onlayn təqdim edib
“Liverpul” İngiltərə Premyer Liqasının 27-ci turunda “Vest Ham” komandasını məğlub etdi
ABŞ Venesuelanın neft sektoruna qarşı sanksiyaları sərtləşdirmək niyyətindədir
Çindən kənarda koronavirusa yoluxanların sayı 2000-i keçdi
Fransada koronavirusa yoluxmuş bütün xəstələr müalicə edilib
Türkiyə və Böyük Britaniya Müdafiə Nazirləri İdlibdəki vəziyyəti müzakirə ediblər
Tovuzda mərmi tapıldı
Bu gün Novruzun ilk çərşənbəsi qeyd olunur
Azərbaycan və İtaliya arasında qarşılıqlı turist axını gücləndiriləcək
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Azərbaycan İdman Jurnalistləri Federasiyası ilə Azərbaycan Milli Karate Federasiyası arasında memorandum imzalanıb (FOTO)
Səfirlik: Sərhəd problemindən Naxçıvanın zərər görməməsi üçün tədbirlər görülür
MSK daha 1 məntəqənin nəticələrini etibarsız saydı
ABŞ səfirliyi ingilis dili orfoqrafiyasına dair ümummilli müsabiqə keçirib (FOTO)
117 saylı Oğuz-Qəbələ seçki dairəsinin 3 məntəqəsində nəticələr ləğv olundu
İnsanlıq tarixinin ən böyük qətliamı Qarabağda törədilib - Türkiyəli diplomat
Ombudsman məcburi köçkün qadınların hüquqlarının təmini məsələsinə həsr edilmiş beynəlxalq konfransda çıxış edib (FOTO)
İrandan gələn daha iki nəfər koronavirusla bağlı xəstəxanaya yerləşdirildi
Sumqayıtda marşrut avtobuslarında pulsuz Wi-Fi quraşdırıldı
MSK daha bir məntəqə üzrə nəticələri etibarsız saydı
Azərbaycanla ticarət dövriyyəsinin artırılması Türkiyə üçün prioritetdir - Ticarət Nazirliyi
Yasamal Birinci Seçki Dairəsində 4 məntəqə üzrə seçkinin nəticələri ləğv edildi
İntellektualların “Nar” kuboku uğrunda mübarizəsi başlayıb
Sumqayıt İkinci Seçki Dairəsinin 2 məntəqəsində nəticələr etibarsız sayıldı
Ombudsmanın Milli Preventiv Mexanizm fəaliyyəti çərçivəsində hüquqi maarifləndirmə tədbirləri davam etdirilir (FOTO)
MSK daha 1 məntəqənin nəticələrini etibarsız saydı
Məzahir Pənahov: MSK üzvləri hər kəsə açıqdır və namizədlərlə ünsiyyət qururlar
MSK daha 1 məntəqənin nəticələrini etibarsız saydı
Hikmət Babaoğlu: Azərbaycan multikultural və tolerant dəyərlərə söykənərək yeni keyfiyyət platformaları yaradır
“Ulduz” şokolad festivalında iştirak edib (FOTO/VİDEO)
Avropa Gənclər Mərkəzində Xocalı faciəsinə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans keçirilib (FOTO)
YUNESKO-nun “İnformasiya hamı üçün” Proqramının Azərbaycan Komitəsinin növbəti iclası keçirilib (FOTO)
MSK daha bir məntəqədə səsvermənin nəticəsini ləğv etdi
Abşeronda 64 yaşlı qadın dənizdə batıb
İki seçki məntəqəsinin komissiyaları nəzarətə götürülüb - Məzahir Pənahov
Prezident İlham Əliyev Küveyt Əmirini təbrik edib
Bakı Limanı sosial media hesablarının idarəolunması xidmətlərin satınalması üzrə açıq müsabiqə elanının vaxtını uzadıb
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan-İtaliya əlaqələri strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib
Səbail rayonunda hesabat yığıncağı keçirilib (FOTO)
MSK daha bir məntəqədə səsvermənin nəticəsini etibarsız sayıb
Daha bir məntəqədə səsvermənin nəticəsi ləğv edildi
Sabirabad Birinci Seçki Dairəsi üzrə bir məntəqədə nəticə etibarsız sayıldı
Tovuz-Qazax-Ağstafa seçki dairəsində bir məntəqədə nəticə ləğv edildi
Dövlət Gömrük Komitəsi haqqında Əsasnamədə dəyişiklik edilib
Bülletenləri korlayan məntəqə seçki komissiyaları cəzalandırılmalıdır - Məzahir Pənahov
Koronavirusa görə xəstəxanaya yerləşdirilənlərlə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
Fevralın 25-nə manatın məzənnəsi
Dövlət qurumlarının rəsmiləri İranla sərhəd buraxılış məntəqələrində (FOTO)
Bakı Limanı üfüqi yonma və tornaçı vintaçan dəzgahlarının satınalması üzrə açıq müsabiqə elan edir
Azərbaycan Universitetində Xocalı soyqırımı anılıb (FOTO)
MSK iki seçki məntəqəsində səsvermənin nəticələrini ləğv etdi
Bakı polisi vətəndaşın həyatına qəsdlə bağlı iddiaları araşdırıb
İran qonşu ölkələrlə sərhədlərini müvəqqəti bağlayıb - RƏSMİ
Bölgələrdə yeni peşə tədrisi mərkəzləri yaradılır
MSK-nın seçkilərlə bağlı iclası başladı
Nazirlər Kabineti koronavirusa qarşı görülən tədbirlərlə bağlı məlumat yayıb
Kürdəxanıda yolu keçən qadını avtomobil vurub öldürdü
Energetika naziri Salyanda vətəndaşları qəbul edəcək
Ötən gün yol qəzalarında 5 nəfər ölüb
“Yüksəliş” müsabiqəsinin Qabiliyyət imtahanı üzrə tanışlıq testi keçirilib
ETSN-də ictimai dinləmə keçiriləcək
Sabir İlyasov 2-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib - SƏRƏNCAM
Prezident İlham Əliyev Artur Rasi-zadəni ordenlə təltif edib
Tahir Rzayev “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib - SƏRƏNCAM
Prezident İlham Əliyev İsrafil Qurbanovu ordenlə təltif edib
İrandan gələn iki nəfər koronavirusla bağlı Kliniki Tibbi Mərkəzə yerləşdirildi (ÖZƏL)
KOB İnkişaf Mərkəzində qazanılmış biliklər praktikada təcrübədən keçirilir
Azərbaycan cüdoçuları Almaniyada 4 medal qazanıb (FOTO)
Avtomobilini yol ayırıcısına vuran sürücü öldü
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda “Xüsusi təyinatlı İbad” filmi nümayiş olunub (FOTO)
Dəniz Limanı xəbərdaredici nişanların satınalması üzrə açıq müsabiqə elan edir
Yelo Bank içməli su təchizatına dair tender elan edir
Biləsuvar və Astara sərhədlərində təcili tibbi yardım hazır vəziyyətə gətirilib - RƏSMİ
BSU-da tələbələrin pedaqoji və istehsalat təcrübəsinə həsr olunmuş konfrans keçirilib (FOTO)
“AzerGold”un sahələrindəki kəşfiyyat qiymətli metalların 20 dəfədən çox artımını müəyyən edib
Unibank-ın təqaüdçülər kampaniyası davam edir
Elxan Ələsgərov: Paşinyanın "Mənim addımım" bloku və Ermənistanda çiçəklənən faşizm
Naqif Həmzəyev: Prezidentin İtaliya səfəri ikitərəfli əlaqələrin inkişafına yeni baxış oldu
Cahangir Əsgərov: Azərbaycan-İran reysi üzrə uçuşlar təxirə salınmayacaq
“FINCA Azerbaijan” Balakən və Tovuz filiallarının rəsmi açılışını etdi (FOTO)
Britaniya səfiri şimal bölgəsinə səfər edib (FOTO)
İranda daha 18 nəfər yeni koronavirusa yoluxub
Naxçıvan Ali Məclisinə sədr seçildi
Gəncədən qaçırılan avtomobil Mingəçevirdə tapıldı (FOTO)
Fevralın 26-da ilk dərslər Xocalı soyqırımına həsr olunacaq
Ukraynanın “Novıy Çerniqov” telekanalında Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı veriliş yayımlanıb (FOTO)
"AzerGold" milyon unsiyaya yaxın gümüş ehtiyatı olan sahəni istifadəyə verəcək
Bakıda külli miqdarda narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb
Azərbaycan karateçiləri beynəlxalq turnirdə 3 medal qazanıblar (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 60-ı keçib (ƏLAVƏ OLUNUB)
ÜST Azərbaycanda koronavirusun olması ilə bağlı məlumatlara münasibət bildirdi
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu “Azərbaycan Universitetləri Sərgisi-2020”də iştirak edib (FOTO)
Azərbaycan ilə İtaliya arasında əməkdaşlıq Prezidentin səfəri ilə daha da möhkəmləndi - Politoloq
Digər dillərdə oxumaq istəyənlər üçün 1-ci sinfə qəbulla bağlı müsahibələrə başlanıldı
Koronavirus təhlükəsi Azərbaycanda qızıl qiymətlərinə təsir etmir
Gədəbəydə "VAZ" "KamAZ"la toqquşub, ölən var
Dövlət Mükafatları Komissiyasının yeni tərkibi təsdiqləndi - FƏRMAN
Azərbaycan və Türkiyə yüksək texnologiyalar sahəsində əməkdaşlığı gücləndirəcək
Bütün xəbərlər