İslamda radikallıq və mübarizə yolları

İslamda radikallıq və mübarizə yolları

Bakı. Trend:

Son 20 il ərzində müsəlman ölkələrinin dünyaya İslamın terror dini olmadığı, eləcə də İslam və terrorçuluq anlayışlarının bir yerdə səslənməsinin doğru olmadığını təlqin etmə cəhdləri bir o qədər də uğurla nəticələnməyib.

Eyni zamanda, tanınmış İslam mütəfəkkirlərinin bu istiqamətdə atdığı addınlar da hələ öz bəhrəsini verməyib.

İslamın digər səmavi dinlər kimi terroru birmənalı olaraq pisləməsinə baxmayaraq, bəzi ölkələrdə İslamla terroru eyniləşdirmək üçün ciddi təbliğat aparılır. Təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, bəzi müsəlmanlar arasında artan radikallıq xüsusən də Qərbdə islamofobiyanın daha da vüsət almasına səbəb olmaqdadır.

Maraqlıdır, görəsən bəzi müsəlmanlar arasında və müsəlman ölkələrində artan radikallığın başlıca səbəbləri nələrdir?

"Radikallığın artmasının səbəbi məhz İslamdır" - düşüncəsinin heç bir ciddi əsası yoxdur. Bu isə o deməkdir ki, problemin kökünü İslamda yox, bəzi müsəlmanlarda (şəxslərdə) axtarmaq lazımdır.

Bəzi müsəlman ölkələrində radikallığın artma səbəblərindən ən başlıcası heç şübhəsiz ki, təhsil səviyyəsinin aşağı olmasıdır. Təəssüflər olsun ki, bu gün bəzi müsəlmanlar Quranın ilk ayəsinin məhz “OXU” olduğunu unudublar. Təhsil səviyyəsinin aşağı olması isə öz növbəsində kütlələri radikallığa sürükləyən başqa bir problemə - həyat səviyyəsinin aşağı olması və sosial ədalətsizlik probleminə yol açır.

Diqqət yetirilməyən digər önəmli məqamlardan biri də bəzən müsəlmanların müasir həyat, gündəmdə olan məsələlərlə bağlı İslamın ilkin əsrlərində yaşamış dini alimlərə istinad etmələridir. Bu isə real həyatla ayaqlaşmaqda və müasir dünyaya inteqrasiyada problem yaradır.

Savadsızlıq və digər sosial problemlər məngənəsində sıxılan müsəlman gəncləri vəziyyətdən çıxış yolu tapmağa çalışırlar. Dırnaqarası din alimləri isə bütün problemlərin kökündə Qərbin olduğunu davamlı olaraq təbliğ etməkdədirlər. İslamın digər səmavi dinlər kimi dinc insanların qətlə yetirilməsini qadağan etməsinə baxmayaraq, bu gün radikalların həyata keçirdikləri bütün terror aktları “cihad” adı altında edilir. Radikalların düşüncəsinə görə, bu "cihad" "dinsizlər"dən qisasdır. İslam tarixi araşdırılsa, cihadın heç vaxt qisas məqsədi ilə aparılmadığının şahidi olarıq. Lakin təəssüf olsun ki, İslam dininin doğru anladılmaması məhz radikalların maraqlarına xidmət edən islamofobiyanı daha da gücləndirir.

Radikallığa qarşı mübarizə aparılmasının müxtəlif yolları var. İlk növbədə, müsəlman ölkələri kənar müdaxilələr olmadan daxillərindəki radikallığa qarşı mübarizə ilə bağlı addımlar atmalıdırlar.

Hər şeydən əvvəl İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) rəsmi şəkildə bütün radikal, ekstremist qrupların, onların müasir ideoloqlarının adlarını bəyan etməli və onlar İslamdan kənar elan edilməlidir.

Atılması labüd olan ikinci addım isə din adı altında siyasi maraqlarını təbliğ edən bütün siyasi-dini təşkilatlar və axınların qadağan edilməsidir. Bütün dini axınlar nəzarətdə olmalı və “Məscid içində dövlət qurmaq” düşüncəsinin qarşısı ciddi şəkildə alınmalıdır. Xüsusilə də, bütün müsəlman ölkələrində radikallıq əleyhinə ciddi təbliğat aparılmalıdır. Din adına verilən nəzirlərə dövlət tərəfindən ciddi nəzarət olunmalı, vəqflərə ayrılan ianələr, məscidlərə verilən nəzirlərlə bağlı qəbzlər verilməlidir. Bunlar radikalların maddi qaynaqlarının qismən də olsa kəsilməsinə səbəb ola biləcək tədbirlərdir. Oxşar praktika bir neçə müsəlman ölkəsində mövcuddur.

Sadalananlarla yanaşı, şiə və sünnilərin daha da yaxınlaşması üçün beyin mərkəzləri qurulmalı, Azərbaycan, Türkiyə və İran kimi dövlətlərin bu məsələdəki praktikası öyrənilməlidir. Ən azından ona görə ki, müsəlmanlar arasında ciddi fikirayrılığı davam etdikcə, radikallığa qarşı mübarizə aparmaq faydasız olacaq.

Rufiz Hafizoğlu, Trend-in Ərəb xəbərlər xidmətinin rəhbəri

Kapital Bank-ın kart sahibləri əlavə keşbek qazanacaqlar!
Kapital Bank-ın kart sahibləri əlavə keşbek qazanacaqlar!
Ramazan bayramı ilə əlaqədar may ayı üzrə pensiyaların ödənişi vaxtından əvvəl başa çatdırılıb
Ramazan bayramı ilə əlaqədar may ayı üzrə pensiyaların ödənişi vaxtından əvvəl başa çatdırılıb
Kapital Bank bayram günləri xidmət göstərəcək
Kapital Bank bayram günləri xidmət göstərəcək
Loading Bars
Xəbər lenti
Qəzza və İordanın Qərb sahilində gün ərzində 26 fələstinli ölüb, 600 nəfərdən çox yaralanıb
Dünyada ötən sutka koronavirusa 717 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Suriyadan İsrailə üç raket buraxılıb
"Amazon" ilin sonuna qədər İngiltərədə 10 min yeni iş yeri yaradacaq
Ukraynanın Səhiyyə naziri istefa etdi
"Facebook" və "İnstagram"ın işində qüsurlar yaranıb
DİN itkin düşən qadınla bağlı əhaliyə müraciət edib (FOTO)
Balakəndə evdə yanğın olub
Ukrayna iqtisadiyyat və infrastruktur nazirləri istefa ediblər
Sahibə Qafarovanın Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Sədri ilə telefon danışığı olub
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" hesabında Qarabağdan növbəti görüntülər paylaşıb (FOTO/VİDEO)
Füzulidə ev yanıb
Azərbaycanda ötən ay bahalaşan və ucuzlaşan məhsullar bunlar olub
Bakıda restoranda qaz balonu partlayıb, 4 nəfər xəsarət alıb
"Xarıbülbül” festivalı ilə dünyaya bir sıra mesajlar vermiş olduq - Tural Gəncəliyev
Azərbaycan vasitəsilə 10 milyon tondan artıq yük daşınıb
Ceyhun Bayramov ilə Avropa Xarici Fəaliyyət Xidmətinin Baş katibi arasında telefon danışığı olub
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb​​​
Azərbaycanda 1 262 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 326 nəfər yoluxub
Saatlıda gecə saatlarında fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
İndoneziya sahillərində 6,8 bal gücündə zəlzələ olub
Ceyhun Bayramovla Filip Riker arasında telefon danışığı olub
Aprel ayında 11 uşaq övladlığa verilib
Əfqanıstanın dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevə telefonla zəng edib
AVRO-2020: Bakıdakı oyunların biletləri satışa çıxarılır
Yasamalda gəncin intihar etməsi faktı ilə bağlı araşdırma aparılır
Sərxoş sürücülər 2 nəfərin ölümünə səbəb olub
Zabrat şossesində yolun bir zolağı hərəkət üçün məhdudlaşdırılıb
"Avro-2020"nin rəsmi mahnısı müəyyənləşib
İranda daha 202 nəfər koronavirusdan ölüb
Makron öz sözləri ilə ATƏT Minsk qrupunun tabutuna son mismarı vurdu - Rusiyalı tarixçi
Azad olunmuş ərazilərdə indiyədək 20 modul və konteyner tipli hərbi hissə istifadəyə verilib (FOTO)
RAGB-nin sədri Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Volqoqradda Regionlararası forum keçirilib (FOTO)
Qaxda təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etməyən sürücülərə qarşı reyd olub (FOTO)
Sabah hava necə olacaq?
Şuşada 30 ildən sonra “Xarıbülbül” festivalının keçirilməsi dünyaya bir mesaj idi - Deputat
Hacıqabul sakinləri narkotikə görə saxlanıldı (FOTO)
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Birjalarda neft qiymətləri necədir?
126 müəssisədən Rusiyaya pomidor ixracına icazə verilib
Fransa prezidenti Makron öz erməni "sevgisindən" əl çəkmir - Deputat
“Nar”ın “Oxu saatı” layihəsinin növbəti qiraətçisi Zülfiyyə Xanbabayeva olacaq (FOTO)
İki rayonda qaz xətləri yenilənir (FOTO)
“Xarıbülbül” musiqi festivalının mədəni və siyasi əhəmiyyəti böyükdür - Deputat
Biləsuvarda standartlara cavab verməyən avtomobillərin sürücüləri məsuliyyətə cəlb olunub
Müdafiə naziri azad olunmuş ərazilərdə yerləşən HHMQ bölmələrində olub (FOTO)
Tokio Olimpiadasının əleyhinə olan petisiya 350 mindən çox imza toplayıb
Bu gün Azərbaycan premyer liqasında 27-ci turun oyunları keçiriləcək
Qazaxda çayxana yanıb
Azərbaycan tarixinin ən mühüm mədəniyyət hadisəsi: "Xarıbülbül" festivalı milli birlik və həmrəyliyin nümayişi oldu
Diametri 200 m-ə qədər olan asteroid Yer kürəsinə yaxınlaşacaq
Kolumbiyada 4,3 bal gücündə zəlzələ baş verib
ABŞ-da atışma zamanı doqquz nəfər yaralanıb
BMT-nin Baş katibi Qəzza zolağı və İsraildə döyüşlərə son qoyulmasını tələb etdi
Qəzza və İsraildə zolağa daxil olması barədə məlumatlar təkzib edilib
Həmas hərəkatı İsrailin Aşkelon və Aşdod istiqamətində 150 ​​raket atıb
BMT Təhlükəsizlik Şurası İsrail və Qəzza zolağındakı vəziyyəti müzakirə edəcək
İsrail ordusunun hava və quru qoşunları Qəzza zolağına hücuma başlayıb
"Borussiya" beşinci dəfə Almaniya kubokunun qalibi oldu
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 4,85 milyonu ötüb
Daşkəsəndə “Təmiz hava” aylığı ilə əlaqədar tədbirlər davam etdirilir (FOTO)
Livandan İsrailin şimal sahillərindəki Aralıq dənizi ərazisinə üç raket atıldı
ABŞ Ermənistan-Azərbaycan sərhədindəki gərginliyin azaldılmasına çağırır
Rusiya Azərbaycanın daha 30 müəssisəsindən pomidor idxalına icazə verəcək
Xarici İşlər Nazirliyi Ermənistan və Azerbaycan sərhədində baş verən gərginliklə bağlı açıqlama verib
İsrail Müdafiə Ordusu 9000 ehtiyatda olan əsgərinin çağırışını elan edib
Azərbaycanın xarici işlər nazirinin ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri ilə telefon danışığı olub
Samuxda 3 otaqlı ev yanıb
"Alyans" İctimai Birliyinin təşkilatçılığı ilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 98-ci doğum günü ilə əlaqədar tədbir keçirilib (FOTO)
Bu gün Azərbaycanda 21 mindən çox vətəndaş COVID-19 əleyhinə peyvənd olunub
Azərbaycanda 509 nəfər koronavirusa yoluxub, 1427 nəfər sağalıb, 16 nəfər vəfat edib
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov arasında telefon danışığı olub
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın ən yeni tarixinin şanlı səhifəsini yazdı: “Xarıbülbül” festivalı hər il keçiriləcək!
"Air France" şirkəti Tel-Əvivə uçuşlarını dayandırıb
İsrail Hava Qüvvələri Qəzza zolağından buraxılan dronu vurduğunu açıqladı
"Twitter"in işində problemlər yaranıb
Heydər Əliyevin Qarabağla bağlı arzularının əks olunduğu video-çarx Prezident İlham Əliyevi kövrəltdi (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Cıdır düzündə bir daha "Qarabağ Azərbaycandır" dedi (VİDEO)
İstefada olan general-polkovnik Tofiq Ağahüseynov dəfn edilib (FOTO)
Mingəçevirdə qanlı dava: 3 nəfər saxlanılıb
Şəhid ailələri və müharibə əlillərinə daha 50 mənzil təqdim olundu (FOTO)
Azərbaycan neftinin qiyməti qalxıb
Daha 3 şəhidin yeni doğulan övladına hesab açılacaq (FOTO)
Şuşada “Xarıbülbül” festivalını yenidən keçirmək arzumuz gerçək oldu - Xalq artisti
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" hesabında “Xarıbülbül” musiqi festivalının qala-konsertindən görüntü paylaşıb (VİDEO)
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 43 nəfər saxlanılıb
Saatlıda gecə saatlarında fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
İranda ötən sutka 297 nəfər koronavirusdan ölüb
IATA və AZAL arasında IATA Travel Pass mobil əlavəsinin Azərbaycanda tətbiq edilməsinin mümkünlüyü müzakirə edilib
Kasım-Jomart Tokayev Prezident İlham Əliyevə telefonla zəng edib
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada “Xarıbülbül” musiqi festivalının qala-konsertində iştirak ediblər (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Müdafiə Nazirliyi istefada olan general-polkovnikin vəfatı ilə əlaqədar başsağlığı verib
Prezident İlham Əliyev Şuşada Yuxarı Gövhərağa məscidində olub (YENİLƏNİB) (FOTO/VİDEO)
Şuşada keçirilən "Xarıbülbül" festivalı böyük tarixi qələbənin təntənəsidir - Şuşalı deputat
AXC-Müsavat cütlüyünün Naxçıvanla bağlı mənfur niyyətinin qarşısını məhz Heydər Əliyev aldı - Deputat
Mətbuat prospektində avtomobillərin hərəkətində sıxlıq var - SƏBƏB (FOTO)
Sabah hava necə olacaq?
Türkmənbaşı limanına ilk dəfə yan alan "Azərbaycan" gəmi-bərəsi milli adət-ənənələrə uyğun qarşılanıb (FOTO)
Neftçala sakini narkotiklə saxlanılıb
Şuşada tikiləcək məscid Vətənimizin bir tacı olacaq - QMİ sədri
Bütün xəbərlər